بسیاری از نویسندگان پیش‌بینی پایان نظام کنونی را کرده‌اند. در واقع، هم‌اکنون احتمالاً بسیاری از نویسندگان در حال ارسال دست‌نوشته‌هایی به ناشران هستند تا با عنوان «پایان سرمایه‌داری» پیش از دیگران باشند و با مقاله‌ی بدنام (و اکنون منسوخ‌شده) فوکویاما درباره‌ی «پایان تاریخ» در سال ۱۹۸۹ رقابت کنند. اما آیا این رویداد واقعاً پایانِ سرمایه‌داری خواهد بود؟ بعید است. اما آیا این آغاز پایان سرمایه‌داری است؟ به احتمال زیاد چنین است، و بی‌تردید سرمایه‌داری اکنون به مراقبت‌های ویژه نیاز دارد و با بزرگ‌ترین بحران خود روبه‌روست.

There has been no shortage of writers predicting an end to the system as we know it. Indeed as we speak many authors are probably sending manuscripts to publishers trying to be first with the title “The End of Capitalism” to rival Fukuyama’s infamous (and now defunct) essay on the End of History in 1989. But will this event really be the end for Capitalism? Unlikely. But, is this the beginning of the end of capitalism? Quite probably, and it is without doubt that Capitalism currently needs intensive care and is facing its greatest crisis.

رویدادهای سپتامبر ۲۰۰۸ به عنوان یکی از تاریک‌ترین دوران‌ها در تاریخ سرمایه‌داری ثبت خواهد شد. آلن گرین‌اسپن، رئیس پیشین بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو)، گفت که رویدادهای کنونی نادر است و تنها یک بار در هر پنجاه یا صد سال رخ می‌دهد. برای ایالات متحده، به‌ویژه، بحران کنونی معادل اقتصادی حمله به پرل هاربر و یازدهم سپتامبر با هم است؛ شوکی عمیق به نظام که تا سال‌ها، اگر نگوییم دهه‌ها، احساس خواهد شد. ما نه تنها شاهد پایان مدل مستقل بانکداری سرمایه‌گذاری بوده‌ایم که سنگ بنای سرمایه‌داری مالی مدرن بود، بلکه دیده‌ایم که جزم اقتصاد بازار آزاد و عدم دخالت دولت نیز به باد رفته، در حالی که دولت‌ها شتابان می‌کوشند نهاد مالی بعدی را نجات دهند.

The events of September 2008 will go down in history as one of the darkest times in the history of Capitalism. Alan Greenspan former Chairman of the US Federal Reserve stated that the current events were rare, once every fifty or hundred years. For the US, in particular the current crisis constitutes the economic equivalent of Pearl Harbour and 9-11 combined a profound shock to the system which will be felt for years if not decades ahead. Not only have we witnessed the end of the stand alone investment banking model which was the cornerstone of modern financial capitalism, we have also seen the dogma of laissez faire free market economics trashed as Governments scramble around to bail out the next financial institution.

گرینسپن در مورد یک رویداد یک‌بار در هر قرن اشتباه می‌کند؛ تنها هشت سال از فروپاشی حباب دات کام می‌گذرد، فروپاشی‌ای که نزدیک به ۷ تریلیون دلار از ارزش بازارهای سهام را از بین برد. پس چگونه به این آشفتگی دچار شدیم؟ چگونه ایالات متحده، یک ابرقدرت با اقتصادی ۱۴ تریلیون دلاری، اکنون به مایه‌ی تمسخر تبدیل شده است؟ چگونه بانک‌های سرمایه‌گذاری که تا همین اواخر ارزشی ده‌ها میلیارد دلاری داشتند و توانسته بودند دو جنگ جهانی و بحران بزرگ اقتصادی را پشت سر بگذارند، این‌گونه آسان نابود شدند؟ چگونه دولت‌های غربی که پیش‌تر با خودپسندی به کشورهای در حال توسعه هنر کارآمدی اقتصادی را آموزش می‌دادند، اکنون بهتر از جمهوری‌های موزی‌ای که صرفاً نامی پرطمطراق دارند عمل نمی‌کنند؟

Greenspan is wrong about a once a century occurrence, it has only been eight years since the dot com fiasco which wiped off almost 7 trillion dollars off stock market valuations. So how did we get into this mess, how could the United States, a superpower with a $14 trillion economy now become a laughing stock. How could investment banks valued only recently at tens of billions of dollars and who were able to survive two world wars and the great depression be wiped out so easily. How could western governments who used to smugly preach to the developing world the art of economic competence act no better than glorified banana republics?.

گزارش‌های ماه گذشته ریشه در بخش «ساب‌پرایم» داشت؛ جایی که کارگزارانی که با کمیسیون‌های کلان ترغیب می‌شدند، وام‌های مسکن را به‌صورت انبوه به میلیون‌ها وام‌گیرنده فروختند. این سیاست تشویق به مالکیت گسترده مسکن را دولت‌های پیاپی دنبال می‌کردند، زیرا باور داشتند که داشتن خانه بخشی از «رؤیای آمریکایی» است. برای بسیاری از وام‌گیرندگان که با سودجویی آسان و اعتبار آسان‌یاب به این کار کشیده می‌شدند، گرفتن وام مسکن بهای اندکی بود در برابر سودی کلان، زیرا قیمت خانه‌ها به‌صورت تصاعدی بالا می‌رفت. کارگزاران پس از دریافت کمیسیون‌های خود، وام‌ها را به دیگران واگذار کردند و به‌زودی این وام‌ها بسته‌بندی شده و به اوراق بهادار پشتوانه‌دار به وام مسکن (MBS) تبدیل شدند که بانک‌ها در سراسر جهان آن‌ها را خرید و فروش می‌کردند. در دورانی که نرخ بهره پایین بود، بانک‌های جهان که سهامداران و تحلیلگران، یعنی مشوقان سرمایه‌داری شرکتی، آنان را برمی‌انگیختند، به دنبال بازده‌های بالاتر و بالاتر بودند. از این رو اوراق MBS چون بهشتی از آسمان جلوه می‌کردند، و تا زمانی که قیمت خانه‌ها بالا می‌رفت، تقاضا برای این ابزارها و دیگر ابزارهای جایگزین همچنان زیاد بود.

The events of the past month were rooted in the sub prime sector when brokers incentivised by fat commissions sold mortgages in their truck loads to millions of borrowers. This policy of encouraging widespread home ownership had been followed by successive administrations who believed that owning one’s house was part of the American dream. For many borrowers motivated by a quick buck and cushioned by easy credit, getting a mortgage was a small price to pay in exchange for a huge profit as house prices rose exponentially. Brokers having banked their commissions decided to sell their mortgages on and soon these would be parcelled up and form mortgage backed securities (MBS) sold and resold by banks throughout the world. At a time of low interest rates, banks throughout the world egged on by shareholders and analysts, the cheerleaders of corporate capitalism, were challenged to seek to gain higher and higher returns. MBSs therefore were like nirvana from heaven and while house prices rose, demand for such instruments and other alternative instruments remained high.

في ذلك الوقت، اعتبر المنظمون والمعلقون على حد سواء هذا النموذج الجديد للبيع بواسطة هذه الأدوات مبتكرًا، إذ كانوا يعتقدون أن هذه المنتجات تنوّع المخاطر وتضمن ألا يتعرض أي كيان بعينه لتعرض مفرط. وبعد سنوات من ارتفاع أسعار المنازل، كان الجميع راضين إلى أن جاء الانهيار المحتوم. وفي ذلك الوقت، بعيدًا عن فوائد تنويع المخاطر، استولى الذعر الشديد، إذ اكتشفت البنوك أنها لم تكن تعرف في الواقع أين تكمن المخاطر، فأدى ذلك إلى فقدان مزمن للثقة وتجمّد الإقراض بين البنوك. فلم تعد البنوك تثق ببعضها بعضًا، معتقدةً أن بنوكًا أخرى قد تكون غارقة في خسائر ضخمة مع انخفاض قيمة هذه الأوراق المالية المدعومة بالرهن العقاري، أو بالمصطلح الفني، أصبحت "سامة". وأدى هذا التجمّد إلى إعسار بعض البنوك، وإفلاس أخرى بسبب نقص السيولة إثر رهانات مشتقة مرتفعة الرافعة المالية. كما أدى إلى ارتفاع تكلفة الائتمان، وانعدام الأمان الشديد على المدخرات، وارتفاع أسعار السلع، وإضعاف العملات، فارتفعت الأسعار بالتالي. وفيما يلي أبرز الأحداث التي ضربت العالم منذ بداية الأزمة.

At the time, this new model of selling on such instruments was considered ingenious by regulators and commentators alike as they believed these products diversified risk and ensured that no one entity would be disproportionately exposed. After years of house price growth, everyone was happy until the inevitable crash. At the time, far from the benefits of diversified risk, deep panic set in as banks discovered that they actually didn’t know where the risk was, thereby leading to a chronic loss of confidence and the freezing of inter bank lending. Banks simply didn’t trust each other believing that other banks could be potentially sitting on huge losses as these MBSs lost value or to use the technical term became “toxic”. This freeze would make certain banks insolvent and others would go to the wall due to a lack of liquidity following highly leveraged derivative bets. It would also make credit more expensive, lead to mass insecurity around savings, increase commodity prices and weaken currencies, so making prices higher. The following are the key events that have hit the world since the crisis began.

این رویدادها بی‌سابقه‌ترین نوسانات را به همراه داشته‌اند. از زمان بحران بزرگ اقتصادی (افسردگی بزرگ) تاکنون چنین وقایعی و چنین شکنندگی‌ای در نظام مالی ندیده بودیم. پیشنهاد دولت آمریکا برای خرید دارایی‌های سمی تا سقف ۷۰۰ میلیارد دلار از نظام بانکی آمریکا، در ابتدا با رأی ۲۲۸ به ۲۰۵ در مجلس نمایندگان رد شد؛ و بسیاری این امر را به نامحبوب بودن شدید این بسته نزد مردم آمریکا نسبت دادند. مردم به‌حق به این واقعیت اشاره کرده‌اند که وال استریت در دوران خوشی، از سودهای میلیارد دلاری خود خرسند بود و آن‌ها را خصوصی نگه می‌داشت، اما اکنون که اوضاع سخت شده، می‌خواهد زیان‌هایش را «ملی» کند تا مالیات‌دهندگان آمریکایی آن را بپردازند. در حالی که مردم همچنان زیر فشار افزایش هزینه‌های غذا، انرژی و مراقبت‌های بهداشتی رنج می‌برند، بسته‌های پرداخت بانکداران وال استریت ادامه دارد، و کارکنان سابق لehman بر آن‌اند که در سال ۲۰۰۹ از کارفرمایان جدیدشان پاداش‌های کلان چندمیلیارد دلاری دریافت کنند. جای شگفتی نیست که مردم این‌چنین از وال استریت و همدستانشان در واشنگتن دلسرد شده‌اند. افزون بر این، برخی می‌پرسند که آمریکا، که هم‌اکنون تریلیون‌ها دلار بدهی دارد، چگونه از عهده چنین نجات‌های مالی عظیمی برمی‌آید و چگونه می‌تواند همچنان صدها میلیارد دلار نقدینگی به بازارهای آمریکا و جهان تزریق کند. اکنون نوبت بن برنانکه، رئیس کنونی بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) و چوب جادویی‌اش است! برنانکه شش سال پیش در سخنرانی‌ای، سلاح‌های مخفی‌اش را آشکار کرد و این گونه گفت.

The events have been of unprecedented volatility. Not since the Great Depression have we witnessed such events and seen such fragility in the financial system. The US government’s proposal to buy toxic assets up to $700 billion from the US banking system was initially defeated by 228-205 in the House of Representatives, with many citing the sheer unpopularity of the package with the American people. People have rightly pointed to the fact that Wall Street was more than happy to keep their billion dollar profits private in the good times and yet want to ‘nationalise’ their losses, to be paid for by the American taxpayer when the going got tough. While people continue to suffer from higher food, energy and healthcare costs, Wall Street bankers’ compensation packages continue to be paid with ex Lehman’s staff on course for huge multi billion dollar bonuses from their new employers in 2009. No wonder people are so disillusioned with Wall Street and their cohorts in Washington. In addition some ask how the US, already trillions in debt can afford such huge bailouts and how they can continue to be able to provide hundreds of billions of dollars in liquidity to the US and world markets. Step forward Ben Bernanke the current Chairman of the Federal Reserve and his magic wand! In a speech given six years ago Bernanke revealed his secret weapons when he stated the following.

«همانند طلا، دلارهای آمریکا تنها تا آن اندازه ارزش دارند که عرضهٔ آنها به شدت محدود باشد. اما دولت آمریکا فناوری‌ای به نام چاپگر پول (یا امروزه معادل الکترونیکی آن) در اختیار دارد که به آن امکان می‌دهد هر تعداد دلاری را که بخواهد، تقریباً بدون هیچ هزینه‌ای تولید کند.»