د اقلیم بدلون د ساینس یوه مهمه برخه ده. په دې سره سره، لکه د نورو ټولو علومو په شان، دا یو دقیق علم نه دی. د اقلیمي علومو پوهه تل بدلیږي. اقلیم بدلون نوی نه دی؛ تل اقلیم بدلون شوی دی، او تل به هم بدلون وي. د یخنۍ دوره چې د نړۍ د تودوخې د اوږدمهاله کمښت دوره وه، د دې یوه بېلګه ده.

Climatic change is an important field of study in science. However, as with all sciences, it is not an exact science. The understanding of the climatic sciences is always changing. Climate change is not new, there has always been climate change, and there will always be climate change. The period known as the Ice Age, which was a long-term period of reduction in global temperatures is an example of this.

ګلوبل وارمینګ او د اقلیم بدلون د نړۍ د اوسط تودوخې د زیاتوالي ته اشاره کوي۔ د نړۍ د اوسط تودوخې په زیاتوالي کې طبیعي پیښې او انساني فعالیتونه برخه اخلي، او دا هغه ساحه ده چې اوس هم د پام وړ بحث پکې روان دی۔ دا زیاتوالی په عمده توګه د ګرین هاوس اغیز له امله رامینځ ته کیږي، یعنې د ځمکې د تودوخې هغه زیاتوالی چې کله د اتموسفیر ځینې ګازونه انرژي بندوي، لکه د کاربن ډای اکسایډ (CO2) ګاز۔ د تودوخې دا وروستی دور د صنعتي انقلاب سره هم هممهاله و، کوم چې د انساني سبب شوي CO2 لوړ مقدار لیدلی و، او په همدې سبب ډیری کسان، لکه الګور، د CO2 د کچې زیاتوالی د تودوخې د زیاتوالي سره پرتله کوي، او دا پایله اخلي چې د ځمکې په اتموسفیر کې د CO2 زیاتوالی د تودوخې د زیاتوالي ټاکونکی عامل و۔ د CO2 او تودوخې ترمنځ اړیکه د ګلوبل وارمینګ غالب سبب ګڼل کیږي، خو دا نظر قطعي نه دی او د دې پایلې لپاره کارول شوو نمونو کې ډیری ستونزې شتون لري۔

Global warming and climate change refer to an increase in average global temperatures. Natural events and human activities are believed to be contributing to the increase in average global temperatures – this is the area of current considerable debate. This is caused primarily by increases in the greenhouse which is the rise in temperature on Earth as certain gases in the atmosphere trap energy gases such as Carbon Dioxide (CO2). This latest warming period has also coincided with the Industrial Revolution, which saw the greatest output of human induced CO2, leading many, like Al Gore, to compare the rise in CO2 levels with the rise in temperatures, drawing a conclusion that the rise in CO2 in the earth’s atmosphere was the determining factor in the rise in temperatures. The CO2-temperature connection is considered the dominant cause for global warming, however this view is not conclusive and there is a number of issues with the samples used for this conclusion.

ہر چند سالہ وقفے سے، اقوامِ متحدہ کے بین الحکومتی پینل برائے موسمیاتی تبدیلی (IPCC) کے معروف موسمیاتی سائنس دانوں نے موسمیاتی تبدیلی کی سمجھ میں پیش رفت کی تفصیل دینے والی بڑی رپورٹیں جاری کی ہیں۔ شروع ہی سے انہوں نے اخراج میں کمی کی سفارش کی ہے۔ یہ ادارہ دنیا بھر کے سینکڑوں موسمیاتی سائنس دانوں پر مشتمل ہے۔ جنوری 2007 کے آغاز میں، IPCC کی چوتھی بڑی رپورٹ نے خلاصہ پیش کیا کہ بہتر سائنسی فہم کی بنا پر وہ انسان ساختہ موسمیاتی تبدیلی کے بارے میں پہلے سے بھی زیادہ یقین رکھتے ہیں: ’’تیسری تشخیصی رپورٹ (TAR) کے بعد سے موسم پر انسانی اثرات سے گرمائش اور ٹھنڈک کے اثرات کی سمجھ بہتر ہوئی ہے، جس کے باعث اس بات پر بہت اعلیٰ اعتماد پیدا ہوا ہے کہ 1750 کے بعد انسانی سرگرمیوں کا عالمی اوسط خالص اثر گرمائش کا رہا ہے۔‘‘ ان کے نزدیک "بہت اعلیٰ اعتماد" اور "بہت ممکن" کا مطلب درست ہونے کا 90 فیصد امکان ہے (ان کی 2001 کی رپورٹ نے 66 فیصد یقین کا دعویٰ کیا تھا)۔

Every few years, leading climate scientists at the UN’s Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) have released major reports detailing the progress in understanding climate change. From the outset they have recommended that there be emission reductions. This body is comprised of hundreds of climate scientists from around the world. At the beginning of January 2007, the IPCC’s fourth major report summarised that they were even more certain than before of human-induced climate change because of better scientific understanding; ‘The understanding of anthropogenic warming and cooling influences on climate has improved since the Third Assessment Report (TAR), leading to very high confidence that the globally averaged net effect of human activities since 1750 has been one of warming.’ Their definition of “very high confidence” and “very likely” is a 90% chance of being correct (their 2001 report claimed a 66% certainty).

تاریخی اخراجاتو له مخې، صنعتي هیوادونه تر اوسه د کاربن ډای اکسایډ هغه زیرمه چې په اتموسفیر کې راټوله شوې ده، شاوخوا ۸۰٪ پورې مسؤل دي. د ۱۹۵۰ کال راهیسې، متحده ایالاتو ټول شاوخوا ۵۰.۷ میلیارده ټنه کاربن خارج کړی دی، پداسې حال کې چې چین (۴.۶ ځله ډیر نفوس لري)

In terms of historical emissions, industrialised countries account for around 80% of the carbon dioxide build-up in the atmosphere to date. Since 1950, the US has emitted a cumulative total of roughly 50.7 billion tons of carbon, while China (4.6 times more populous)

او هندوستان (چې د امریکا څخه ۳.۵ ځله زیات نفوس لري) یوازې ۱۵.۷ او ۴.۲ میلیارده ټنه کاربن ډای اکسایډ خپور کړی دی. هر کال د نړۍ د صنعتي کاربن ډای اکسایډ خپریدو له ۶۰ سلنې څخه زیات په صنعتي هیوادونو کې رامنځته کیږي، په داسې حال کې چې د نړۍ د نفوس یوازې شاوخوا ۲۰ سلنه پکې ژوند کوي۔

and India (3.5 times more populous) have emitted only 15.7 and 4.2 billion tons respectively. Annually, more than 60% of global industrial carbon dioxide emissions originate in industrialized countries, where only about 20% of the world’s population resides.

په ترقی یافته نړۍ کې د اخراج (emissions) ډیریدو ډیره برخه د صنعتی انقلاب د دورې له چټکې صنعتی کیدو څخه رابرسیره کیږي. امریکا چې د ١٤ ټریلیون ډالرو اقتصاد لري، د نړۍ تر ټولو لوی ککړونکی هیواد دی او د اخراج د کمولو د هدفونو په هر تړون کې یې خنډ ګرځیدلی دی. د اخراج کمول به دې معنی ولري چې په لویدیځ کې صنعت باید لږ تولید وکړي - دا به وشي چې د لویدیځ اقتصادونه ودې ته د پرمخ تګ پر ځای کوچنی شي. په سرمایه‌دارۍ کې د مصرف کمول "شرک" ګڼل کیږي. په همدې ډول، په ترقی یافته هیوادونو کې د فوسیلي سونګړو (fossil fuels) د مصرف کچه د نړۍ د نورو برخو په پرتله هم ډیره لوړه ده. د غیر بیرته راګرځیدونکو سرچینو تمامیدل او چاپیریال ویجاړول لومړنی علت د امریکا د مصرفي چلند دی. د امریکا د فوسیلي سونګړو مصرف د نړیوال اوسط له پنځه برابرو څخه ډیر دی.

Much of the growth in emissions in the developed world stem from rapid industrialisation from the industrial revolution era. The US with its $14 trillion economy is the world’s largest polluter and has acted as an obstacle to any agreement on emission reduction targets. Reducing emissions would mean industry in the West would need to produce less – this would lead to economies in the West shrinking rather than growing. To reduce consumption is considered ‘Shirk’ in Capitalism. By the same token, the rate of consumption of fossil fuels in developed countries is also extremely high relative to the rest of the world. The depletion of nonrenewable resources and environmental destruction is primarily caused by the consumption patterns of the US. US consumption of fossil fuels is well over five times the global average.

د نړۍ تودوخه د لوېدیځ څخه د چټک صنعتي کېدو پایله ده، چې یوازینۍ موخه یې د ګټې ترلاسه کول دي. که څه هم داسې ټکنالوژۍ شتون لري چې د پاکو، لږ اخراج لرونکو صنعتونو وده ممکنه کوي، خو د دې لګښت لوړ دی او په پایله کې دا ټکنالوژۍ تر اوسه د عمده بازار ته ننوتلی نه دي.