استعماري ملتونه لا هم دا نظر ساتي چې دوی چیرته چې لاړل هلته یې ګټې راوړې. په افریقا کې، هغه تاریخ پوهان چې د استعماري ذهنیت تر اغیز لاندې دي، د استعمار د به اصطلاح مثبتو اړخونو تشریح کوي، لکه د زیربنا او تعلیم پراختیا. د استعمارګرو لخوا ترسره شوي نژاد پرستي، استثمار او نسل وژنه بیا هم پټه پاتې کیږي او لږ اهمیت ورکول کیږي. استعمارګر په افریقا او نورو استعمار شوو خلکو داسې ګوري چې دوی د اروپایانو د مرستې پرته ژوندي پاتې کیدو وړتیا نه لري.

The Colonial nations continue to hold the view that they brought benefits wherever they went. In Africa, historians affected by the colonial mentality tend to describe the so called positive aspects of colonialism such as the development of infrastructure and education. The racism, exploitation, and, genocide committed by the colonialists continues to be glossed over. Colonialists view that Africa as well as other colonised people were incapable of surviving without the help of the Europeans.

افریقہ کے بے پناہ وسائل اور بھرپور معدنیات نے بہت سے مغربی ممالک کو براعظم پر قبضہ کرنے کی طرف راغب کیا۔ یورپی ممالک مالِ غنیمت کے لیے ایک دوسرے کے ساتھ مقابلہ کرتے رہے۔ اس لیے اس میں کوئی شک نہیں ہونا چاہیے کہ افریقہ کی نوآبادیات کے لیے یورپ کے درمیان مقابلے کی شدت کا مقصد لوگوں کا استحصال کر کے انہیں غلام بنانا اور براعظم کی قدرتی دولت لوٹنا تھا۔ جمہوریت اور مغربی اقدار کا فروغ شاذ ہی موجود تھا۔

The immense resources and rich minerals in Africa attracted many Western nations to colonise the continent. European nations competed with each other over the spoils. Hence there should be no doubt that the severity of competition between Europe over the colonisation of Africa was in order to exploit the people for slavery and steal the continents natural wealth. The propagation of democracy and Western values hardly existed.

اروپايي هېوادونو په خپل لاس افريقا د لويو برخو ټولې ځمکې په مستقيمه توګه نيولې وې. د اوسني بروندي، روانډا، تانزانيا او ناميبيا ځينې سيمې د آلمان په واک کې وې. ايټاليا د اريتريا او سومالیا ځينې برخې ووېشلې. هسپانيا په لويديځه افريقا کې ځای ونيو. پرتګال انګولا، موزامبيک او نورې کوچنۍ سيمې په واک کې وساتلې. بلجيم د کانګو باندې ظالمانه واکمني وکړه، او برتانيې په ټوله ختيځه افريقا او د اوسني سوډان، غانا، زامبيا، زمبابوې، مالاوي او نايجيريا په سيمو کې خپل مينډيټونه جوړ کړل. فرانسې په شلو لويديځ افريقايي هېوادونو کې ځان ځای پر ځای کړ، پشمول د سينيګال او د عاج ساحل، همدارنګه چاډ، ماداګاسکر او کوموروس کې هم.

European nations directly colonised whole swathes of Africa using their armies. Parts of what are now Burundi, Rwanda, Tanzania, and Namibia were ruled by Germany. Italy carved up parts of Eritrea and Somalia. Spain established a foothold in Western Africa. The Portuguese held onto Angola, Mozambique, and other smaller territories. Belgium brutally ruled over the Congo and Britain created its mandates throughout East Africa and in what is today Sudan, Ghana, Zambia, Zimbabwe, Malawi and Nigeria. France set itself up in a dozen West African nations, including Senegal and the Ivory Coast, as well as in Chad, Madagascar and the Comoros.

اروپایی ملکونو لپاره د ډیرو لسیزو په اوږدو کې افریقا د توکو لپاره آزاد بازارونه چمتو کول. له هغه ځایه چې ډیر مهم دا دی چې افریقا اروپایانو ته ارزانه یا ډیری وختونه وړیا خام توکي، لکه پنبه، ربړ، چای او ټین، او همدارنګه د غلامانو د سوداګرۍ له لارې وړیا بشري کار هم ورکاوه. دا ټول د هغو مبلغانو د بې مانعه هلو ځلو له امله ممکن شول چې د "بومیانو" په مینځ کې د اروپایي استعمارګرانو شتون ته د سوله ایزې بڼې ورکولو لپاره کار کوله. براعظم د لویدیځ هیوادونو ترمنځ د سیالۍ له امله د وینو تویوونکو نظامي شخړو سره مخ شو. دا سیالي د مختلفو دولتونو لخوا د ډکټیټرانو ملاتړ، د کودتاګانو ترسره کول او د وفادارۍ په بدل کې پور ورکول ته لاره هواره کړه. داسې سیالۍ د براعظم پورونه ۳۷۰ میلیارد ډالرو ته ورسول، چې دا د ټول براعظم د ملي ټول عاید ۶۵ سلنې ته مساوي دي.

For decades, Africa provided them with open markets for goods. More importantly Africa also supplied the Europeans with cheap or in many cases free raw materials such as cotton, rubber, tea, and tin and of course free human labour through the slave trade. All of this was aided by unhindered missionary efforts to help pacify the presence of European colonisers among the ‘natives.’ The continent was afflicted with bloody military disputes because of the competition between the Western nations. The struggle resulted in various states supporting dictators, carrying out coup d’états and giving loans for loyalty. Such competition has resulted in the continents debts surpassing $370 billion, which represent 65% of the total national income of the entire continent.

دې ډول جګړه او سیالۍ تردې حده ورسیدلې ده چې په افریقا کې له ۳۰ میلیونو زیاتې ځمکنۍ ماینونه کیښودل شوي دي، چې دا د ټولې نړۍ د ټولو ځمکنیو ماینونو ۲۵٪ ده.

Such struggle and competition has even resulted in more than 30 million land mines being planted in Africa, which is 25% of all land mines planted in the entire world.

افریقا کو نوآبادی بنانے کے دوران یورپی استعماری طاقتوں نے علاقائی تقسیم کی ایک بڑی دوڑ لگائی اور سرحدیں اس طرح کھینچیں کہ ان کا دعویٰ دوسری طاقتیں نہ چھین سکیں۔ علاقوں کے گرد سرحدیں کھینچ کر انہیں دوسری استعماری طاقتوں کے علاقوں سے الگ رکھنے پر اصرار کا نتیجہ یہ نکلا کہ وہ سیاسی گروہ، جو درحقیقت آپس میں متصل تھے، ایک دوسرے سے جدا ہو گئے، اور روایتی دشمنوں کو بیچ میں کسی رکاوٹ کے بغیر ایک دوسرے کے ساتھ رہنے پر مجبور کر دیا گیا۔ افریقا پر قبضے کی دوڑ سے پہلے کانگو دریا قدرتی جغرافیائی حد تھا، اور دریا کے دونوں کناروں پر ایسے گروہ آباد تھے جو ایک ہی زبان اور ایک ہی ثقافت رکھتے تھے۔ دریا کے ساتھ ساتھ زمین کی بیلجیم اور فرانسیسی قابضین کے درمیان تقسیم نے ان گروہوں کو ایک دوسرے سے کاٹ دیا۔ جو لوگ صحارا یا صحارا کے جنوب میں رہتے تھے اور صدیوں سے پورے براعظم میں تجارت کرتے آئے تھے، وہ ایسی سرحدیں عبور کرنے پر مجبور ہو گئے جو صرف یورپی نقشوں پر موجود تھیں۔ مقامی آبادی کو قابو میں رکھنے اور نوآبادیاتی بالادستی کو برقرار رکھنے کے لیے متعدد پالیسیاں نافذ کی گئیں۔ روڈیشیا (اب زمبابوے) اور جنوبی افریقہ جیسے علاقوں میں، جہاں یورپی آبادکاروں کی خاصی تعداد تھی، دوسرے درجے کی شہریت کا نظام قائم کیا گیا تاکہ یورپیوں کو ان کی تعداد سے کہیں زیادہ سیاسی اختیار دیا جا سکے۔ کانگو میں مقامی آبادی کے ساتھ غیر انسانی سلوک کیا گیا اور انہیں تقریباً غلامی جیسی حالت میں رکھا گیا۔

In colonising Africa the European imperial powers engaged in a major territorial scramble, creating borders ensuring their claim was not usurped by other powers. This insistence of drawing borders around territories to isolate them from those of other colonial powers had the effect of separating otherwise contiguous political groups, or forcing traditional enemies to live side by side with no buffer between them. Prior to the scramble for Africa the Congo River was the natural geographic boundary, there were groups living on both sides that shared a language and culture. The division of the land between Belgium and French occupiers along the river isolated these groups from each other. Those who lived in Saharan or Sub-Saharan Africa and traded across the continent for centuries found themselves crossing borders that existed only on European maps. In managing the natives and ensuring continued colonial supremacy a number of policies were carried out. Places that had substantial European settlements, such as Rhodesia (now Zimbabwe) and South Africa, systems of second-class citizenship were set up in order to give Europeans political power far in excess of their numbers. In the Congo the native population was submitted to inhumane treatment and a near slavery status.

اروپایی استعمارگرانو حتی هغه ځایی طاقت توازن هم بدل کړ، په داسې ځایونو کې یې قومي ویش رامنځته کړ چې دمخه هیڅ داسې ویش نه و. هغه ځای چې اوس روانډا او بروندي دي، هلته دوه قومونه، هوتو او توتسي، د جرمني استعمارګرانو له خوا په ۱۹ مه پیړۍ کې د سیمې د کنټرول له اخیستو دمخه دیوې کلتوري یووالي په یو ځای شوي وو. دوی نور د قوم له مخې یو له بله نه ویشل کیدل، ځکه چې پیړیو په اوږدو کې سره ګډیدل، سره واده کول او کلتوري دودونه یو له بل سره ګډ شوي وو، او دې ټولو د کلتوري ویش ښکاره نښې له منځه وړې وې.

Europeans even altered the local balance of power by creating ethnic divisions where there had never been any. In what is now Rwanda and Burundi, two ethnic groups the Hutus and Tutsis had merged into one culture by the time German colonists had taken control of the region in the 19th century. They were no longer divided by ethnicity since intermingling, intermarriage, and merging of cultural practices over the centuries had long since erased visible signs of a culture divide.

البته بلجیم د دې سیمې د کنټرول په اخیستو سره د نژادي بیلتون یوه پالیسي پلې کړه، ځکه نژادي بنسټ لرونکی بیلتون د هغه وخت د اروپايي کلتور یوه ځانګړنه وه۔ د هوتو اصطلاح په اصل کې هغو بانتو‌ژبو خلکو ته اشاره کوله چې د کرنې پر بنسټ ژوند کاوه او له لویدیځ څخه د نن ورځې روانډا او برونډي ته راغلل، او د توتسي اصطلاح هغو شمال‌ختيځو خلکو ته ویل کیده چې د غواګانو پر بنسټ ژوند کاوه او وروسته سیمې ته کډه شوي وو۔ دغو اصطلاحاتو د یو شخص اقتصادي طبقه بیانوله؛ هغه کسان چې شاوخوا ۱۰ یا ډیرې غواګانې لرلې د توتسي په نوم یادیدل، او هغه چې لږې غواګانې لرلې د هوتو په نوم، د نسب له تاریخ پرته۔ بلجیم یو نژادپرستانه سیستم راولی، چیرته چې سپین پوستی، لوړ قد او تنګ پوزه د ډیر "هامیتیک" ګڼل کیدل، او دا ځانګړنې هغو خلکو ته منسوبې وې چې نسب یې توتسي ته نږدې و؛ نو همدوی ته د مستعمره شويو خلکو په منځ کې واک ورکړل شو۔

However, Belgium instituted a policy of racial segregation upon taking control of the region, as racially based segregation was a fixture of the European culture of the time. The term Hutu originally referred to the agricultural-based Bantu-speaking peoples that moved into present day Rwanda and Burundi from the West, and the term Tutsi referred to North-eastern cattle-based peoples that migrated into the region later. The terms described a person's economic class; individuals who owned roughly 10 or more cattle were considered Tutsi, and those with fewer were considered Hutu, regardless of ancestral history. The Belgians introduced a racist system, whereby features such as fairer skin, ample height, and narrow noses were seen as more ideally Hamitic, and belonged to those people closest to Tutsi in ancestry; they were then given power amongst the colonised peoples.

اگرچه بعضی بومیان لوړ دندې ته ورسیدل، خو په تقریباً ټولو مواردو کې دا د اروپایانو یوه ستراتیژي وه چې د قبیلو ترمنځ اختلاف پیدا کړي، نه دا چې ماهر کسان وګمارل شي. ویسنټ خپویا په خپل کتاب کې چې د افریقا د پرمختګ په اړه د اروپایي ادعاوو ارزونه کوي، دا موضوع داسې بیان کړې ده: ‹د بلجیم استعماري واکمني په ‹زایر› [د بلجیم کانګو] څخه بلجیم ته د شتمنیو پراخ لیږد وکړ. افریقايیانو یوازې محدود زده کړه ترلاسه کړه، چې دومره وړتیا ورکوله چې انجیل ولولي، له مشنریانو په اغیزمنه توګه لارښوونې ومني، او په بهترین حالت کې د استعماري دفتر کارکوونکي (کلرکان) کار وکړي.›

Although some of the natives made high office, in almost all cases this was a strategy by the Europeans to cause friction between tribes rather then recruit skilled individuals. Vincent Khapoya outlined this in his book which assessed European claims of developing Africa: ‘Belgian colonial rule saw massive transfers of wealth from Zaire [the Belgian Congo] to Belgium. Africans received only limited education, which would allow them to read the Bible, take orders efficiently from the missionaries, and function, at best, as clerks in the colonial bureaucracy.

خپویا د اروپا د افریقا د پرمختګ د ونډې د افسانې په اړه هم روښانه کوي: «ټولو استعماري ځواکونو د اقتصادي حالت ته پام ښکاره کړ. دا پکې شامل وو: د ځمکو اخیستل، جبري کار، د نغدو فصلونو معرفي کول، حتی د خوړو د فصلونو په بیه، د دوړې استعماري وختونو د افریقا تر منځ تجارتي لارې ودروول، د هند څخه د کارګرانو راوستل، او دا چې افریقا تر اوسه د اروپايي صنعت د خامو موادو سرچینه پاتې شوه، نو یو داسې براعظم چې باید صنعتي نه شي.»

Khapoya also explains the myth of European contribution to Africa’s development: ‘all colonial powers exercised significant attention to the economics of the situation. This included: acquisition of land, enforced labour, introduction of cash crops, even to the neglect of food crops, halting interAfrican trading patterns of pre-colonial times, introduction of labourers from India, etc. and the continuation of Africa as a source of raw materials for European industry, therefore a continent not to be industrialised.

افریقہ آج بھی استعماری یورپی طاقتوں کی پالیسیوں کے زخموں سے خون بہا رہا ہے۔ جہاں انیسویں صدی میں برطانیہ غالب قوت تھی، وہاں اکیسویں صدی میں اس کی جگہ محض امریکہ نے لے لی ہے۔

Africa continues today to bleed from the policies of the European colonialists. Where Britain was the dominant force in the 19th century they have simply been replaced by the US in the 21st century.

د ۱۹۶۰ کلونو راهیسې د براعظم څخه استعمارګرانو وتل یوازې دې ته لاره هواره کړې چې استعمار له مستقیمې ولکې څخه د ډکټیټورانو، وسلو، پورونو او اقتصادي تسلط له لارې ولکه ولري. د افریقا د بې ثباتۍ علت د استعمارګرانو وتل نه دي، بلکې هغه مداخله ده چې نږدې ۲۰۰ کاله یې دوام درلود، او په دې سبب افریقا د خپلو سرچینو په لیوالتیا د ویني بهیدو ته دوام ورکوي.

The departure of the colonialists from the continent since the 1960’s has merely seen colonialism change from direct control to control through dictators, arms, loans and economic hegemony. It is not the departure of the colonists that has caused instability in Africa; it is the interference of the colonialists for nearly 200 years that has caused Africa to continue bleeding due to the thirst for the continents resources.