Önce, Taqrib At-Tahdhib'deki Al-Hafizh'in (el-Askalani'nin) özetiyle başlamak en uygun olabilir; ardından, delilleri sunmadan hemen önce, Taqrib At-Tahdhib'de kullanılan özlü ve kısaltılmış tarzda onun düzeltmesini yapmak uygun olacaktır.

It may be most appropriate to begin with the summary of Al-Hafizh (Al-Asqalani) in his “Taqrib At-Tahdhib”, followed immediately by our correction of him in a concise abridged manner like that employed in “Taqrib At-Tahdhib”, before presenting the evidence for our correction.

- “Takrib At-Tahdhib” (1/81/64)'de şu bilgi yer almaktadır: [Ahmed bin Abdulcebbar bin Muhammed el-Utaridi, Ebu Ömer el-Kufi, zayıftır (da'if); ancak Siyer'i rivayet etmesi sahihtir ve onuncu tabakadandır. Ebu Davud'un ondan rivayet ettiği sabit değildir. 72. yılda (yani hicri 172'de) 95 yaşında vefat etmiştir.]

- The following came stated in “Taqrib At-Tahdhib” (1/81/64): [Ahmad bin Abdul Jabbar bin Muhammad Al-‘Utaridiy, Abu ‘Umar Al- Kufi, is Da’if (weak) and his receiving of the Seera is authentic, from the tenth (i.e. level of chain). It has not been established that Abu Dawud related from him. He passed away in the 72nd year (meaning 172 AH) at the age 95].

Bu, El-Hâfız İbn Hacer'den kaynaklanan büyük bir hatadır:

I state: This represents a major failing from Al-Hafizh ibn Hajar:

- Dile getirilmesi doğru ve adil olan şey, kanıtını birazdan sunacağımız üzere, şudur: [Ahmed bin Abdulcabbar bin Muhammed el-‘Utaridiy, Ebu ‘Umar el-Kufi hakkında hiçbir kusur ya da sorun söylenmemiştir. Seyr'i (siyer) rivayet edişi sahihtir ve delil olarak kullanılmaya güvenilirdir. (Rivayet zincirinde) onuncu tabakadandır. 72 yılında, 95 yaşında vefat etmiştir.]

- It is correct and fair, which we will provide evidence for shortly, for it to be said: [Ahmad bin Abdul Jabbar bin Muhammad Al-‘Utaridiy, Abu ‘Umar Al-Kufi, has no issue or problem associated with him. His receiving of the Seera is authentic and he is reliable to be used as evidence. From the tenth (i.e. level of chain). He passed away in the 72nd year at the age 95].

El-Hafız, "Tabakatü'l-Müdellisîn" adlı eserinde (1/37/67) onu, sayısı elli olan üçüncü tabakadan saymıştır ve şöyle demiştir: [Ahmed bin Abdulcebbar el-Utaridi el-Kufi, hakkında konuşulan, meşhur bir muhaddisti. İbn Adiy şöyle dedi: Ondan münker (yani sahih olana aykırı) hiçbir rivayet bildiğim yok. Bilakis, kendisinden rivayet ettiklerinden işitmediğini ona isnat ettiler.] Ben derim ki: Bu ifade bâtıldır (geçersizdir) ve kitaptan, yerine başka bir şey konulmaksızın çıkarılmalıdır. Şimdi bu adam hakkında imamların sözlerini sunuyorum: - "Es-Sikât" kitabında (İbn Hibban'ın) (8/45/12178) şu zikredilmiştir: [Ahmed bin Abdulcebbar el-Utaridi, Ebu Ömer, Kufe halkındandır. Ebu Bekir bin Ayyaş ve İbn İdris'ten rivayet edilmiştir; ashabımız ondan rivayet etmişlerdir. Hata etmiş olabilir, ancak hadislerinde onu güvenilirlik açısından Mecruhîn (yani zayıf, terk edilmiş ve güvenilmez ravilerin) sünenine taşıyacak hiçbir şey görmedim.] - "El-Cerh ve't-Ta'dil" kitabında (İbn Ebi Hatim) (6/33/9424) şöyle ifade edilmiştir: [Abdulcebbar bin Kesir bin Sennan el-Hanzali er-Ruki, babasından ve Muhammed bin Bişr'den, Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)'in, Arap kabilelerine kendisini tanıtmakla emrolunduğu zamanki hadisini rivayet etmiştir. Babam ondan rivayet etti. Babama onun hakkında soruldu ve babam "Şeyh" dedi.]

- Al-Hafizh considered him to be from the third class, whose number totalled fifty, in his “Tabaqat Al-Mudallisin” (1/37/67) stating: [Ahmad bin Abdul Jabbar Al-‘Utaridiy Al-Kufi was a well-known Muhaddith (scholar of Hadith), whom they spoke about. Ibn ‘Adiy said: I do not know of any Munkar (i.e. contrary to that which is authentic) report from him. Rather, they attributed to him that he had not heard from those he had narrated from]. I say: This statement is Batil (false/invalid) and should be removed from the book without being replaced with anything else. I now present the texts of the Imams concerning this man: - The following came mentioned in the book “Ath-Thiqat” (by Imam Ibn Hibban) (8/45/12178): [Ahmad bin Abdul Jabbar Al-‘Utaridiy, Abu ‘Umar, is from the people of Al-Kufa. It was related from Abu Bakr bin ‘Ayash and Ibn Idris that our companions narrated from him. He may have erred but I have not seen in his Hadith anything that obliges that he be moved in terms of trustworthiness to the Sunan of Majruhin (i.e. to the category of weak, abandoned and untrustworthy transmitters)]. - The following came stated in “Al-Jarh Wa At-Ta’dil” (by Ibn Abu Hatim) (6/33/9424): [Abdul Jabbar bin Kathir bin Sannan Al-Hanzhali Ar-Ruqiy related from his father and from Muhammad bin Bishr the Hadith of the Prophet (peace be upon him), when he was commanded to present himself to the Arab tribes. My father related from him. My father was asked about him and so he said “Sheikh”].

- “Tehzibü't-Tehzib” (İbn Hacer) (1/44/88)'de şu bilgi aktarılmıştır: “(D - Ebu Davud): Ahmed bin Abdulcebbar bin Muhammed bin ‘Umeyr bin ‘Utarid bin Hacib bin Zurare et-Temimi el-‘Utaridi; Ebu ‘Umer el-Kufi, İbn Ğıyas, Ebu Bekir bin ‘Ayyaş, Ebu Muâviye, Yunus bin Bukeyr ve başkalarından rivayet etmiştir. Ebu Davud'un da ondan rivayet ettiği söylenmiştir. El-Mizzi şöyle demiştir: Ben bu konuda bir görüş belirtmedim. ‘Eş-Şüyûhu'n-Nübl’ müellifi onu zikretmemiştir; Ebu ‘Ali es-Sifar, el-Mahamili, Ebu Sehl bin Ziyad el-Kattan, el-Bağevi, İbn Davud, Rıdvan bin Câlinus, İbnü'l-Buhturi, Ebu ‘Avâne, el-Esamm ve Halk da zikretmemiştir. İbn Ebi Hatim şöyle demiştir: Ondan yazdım (veya ondan aldım) ama insanların onun hakkında çok konuşmasından dolayı ondan rivayet etmekten kaçındım. El-Matin şöyle demiştir: O yalan söylerdi. Ebu Ahmed el-Hakim şöyle demiştir: Onların görüşüne göre o güçlü değildir ve İbn ‘Ukde tarafından terk edilmiştir. İbn ‘Adiy şöyle demiştir: “Irak halkının onun zayıflığı üzerinde birleştiğini gördüm. İbn ‘Ukde ondan rivayet etmemiştir. Ondan bir yazısı (Kımtar) olduğunu, ancak kimseden rivayet etmekte herhangi bir çekince göstermediğini belirtmiştir.” İbn ‘Adiy şöyle demiştir: “Onun münker bir hadis rivayet ettiği bilinmemektedir (yani sahih olana aykırı olduğu için reddedilen hadis). Aksine, yalnızca onun, rivayet ettiği kimselerle görüşmediği gerekçesiyle zayıf (da‘îf) olarak sınıflandırıldığı bilinmektedir.” El-Esamm şöyle demiştir: “Ebu ‘Ubeyde bin Ahki Hennad bin es-Serî'ye el-‘Utaridi hakkında sordum, o da: (O) sika (güvenilir)dir dedi.” Ebu Bekir bin Sadaka şöyle demiştir: “Ebu Küreyb'in şöyle dediğini duydum: Ahmed bin Abdulcebbar, Ebu Bekir ‘Ayyaş'tan (doğrudan) işitmiştir.” Hamza es-Sehmi şöyle demiştir: “Ed-Daraku̇tni'ye onun hakkında sordum, o da şöyle dedi: Onun hakkında bir sakınca (veya sorun) yoktur. Ebu Küreyb onu övmüştür. Ondan Yusuf'un Mağazisi hakkında soruldu, o da şöyle dedi: El-Kunas'taki genç bir adama git, onu babasıyla birlikte bizimle birlikte dinlemiştir.” El-Hatîb dedi ki: "El-Uṭâridî, babasından, o da Yûnus'tan, el-Mağâzî'den kaybettiği bazı sayfaları rivayet etmiştir; bu da onun dikkatli olduğuna işaret eder. El-Mâtîn'in, onun yalan söylediğini belirten sözüne gelince, bu belirsizdir. Eğer bununla hadis uydurduğunu kastetmişse, El-Uṭâridî'nin hadisleri bakımından bu mevcut değildir. Eğer bununla görmediği kimselerden rivayet ettiğini kastetmişse, bu batıldır; çünkü Ebû Kureyb, El-Uṭâridî'nin Ebû Bekr bin 'Ayyâş'tan işittiğine şahitlik etmiştir. Şeyhlerinden önce vefat etmiştir; yalnız bir yıl önce vefat eden İbn İdris bunun dışındadır. Babasının onunla erken başlamış olması mümkündür; Allah en iyisini bilir. Ahmed'in (yani El-Uṭâridî'nin) doğumunun 177 yılında olduğu söylenmiştir. Ahmed bin Kâmil ise onun 271 yılında vefat ettiğini söylemiştir. İbn Sammak ise onun 272 yılında Şaban ayında Kûfe'de vefat ettiğini söylemiştir. Ben derim ki: Benzer şeyi İbnü'l-Mu'âdî, İbn 'Ukde, Ebû eş-Şeyh ve El-Kurâb da söylemiştir. İbn Hibbân, "es-Sikât" adlı eserinde şöyle demiştir: 'Hata etmiş olabilir; ancak hadislerinde, onun güvenilirlik bakımından Mecrûhîn (zayıf, terkedilmiş ve güvenilmez ravilerin) kategorisine kaydırılmasını gerektirecek bir şey görmedim.' El-Halîlî şöyle demiştir: 'Hadislerinde münker rivayetler yoktur; ancak geçmiş dönemden olanlardan rivayet etmiştir ve bu sebeple kendisine itham yöneltilmiştir.' El-Hâkim'in ed-Dârakutnî'ye sorduğu sorulara gelince, şeyhlerimiz onun hakkında ihtilaf etmişlerdir. Kendisi hadis ehlinden değildi, babası ise sika (güvenilir) idi." [Alıntı sonu]

- Aşağıdakiler "Tahdhib Al-Kamal" (Hafız el-Mizzi) kitabında (1/378/65) zikredilmiştir:

- The following came mentioned in “Tahdhib Al-Kamal” (by Al-Hafizh Al-Mizzi) (1/378/65):

Ahmad bin Abdul Cabbar bin Muhammad bin ‘Umair bin ‘Utarid bin Hajib bin Zurarah At-Tamimi Al-Utaridiy, Ebu ‘Umar Al-Kufi, Hafs bin Ghiyath, Abdullah bin Idris, babası Abdul Cabbar bin Muhammad Al-‘Utaridiy ve Ebu Mu’awiyah Muhammad bin Khazim Ad-Darir'den rivayet etmiştir; (ondan) Tefsirini almıştır. Muhammad bin Fudail bin Ghazwan, Wakee’ bin Al-Jarrah, Yunus bin Bukair Ash-Shaibani (ondan) Muhammad bin Ishaq'ın Maghaziy'sini almıştır ve Ebu Bekir bin ‘Ayash. Ondan şu kişiler rivayet etmiştir: Ebu Davud, Ebu Sahl Ahmad bin Muhammad bin Abdullah bin Ziyad Al-Qattan An-Nahwiy, Ebu Bekir Ahmad bin Hisham bin Humaid Al-Husari, Ebu Bekir Ahmad bin Hisham Al-Anmatiy, Ebu ‘Ali Isma’il bin Muhammad As-Saffar, Al-Hussein bin Isma’il Al-Mahamiliy, Al-Hussein bin Humaid bin Ar-Rabi’ Al-Lakhmi, Hamzah bin Muhammad bin Al-‘Abbas Ad-Dahqan, Ridwan bin Ahmad bin Al-Jalinus As-Saidalani, Sa’id bin Abdullah Al-Mahrani, Ebu Ja’far Abdullah bin Isma’il bin Ibrahim (Ibn Bariya Al-Hashimi diye tanınan), Ebu Bekir Abdullah bin Ebu Davud, Abdullah bin ‘Urwah Al-Harawi, Ebu Al-Qasim Abdullah bin Muhammad bin Abdul ‘Aziz Al-Baghawi, Ebu Bekir Abdullah bin Muhammad bin ‘Ubaid bin Ebu Ad-Dunya, Ebu ‘Amr Uthman bin Ahmad bin Abdullah bin Yazid Ad-Daqqaq (Ibn As-Sammak diye tanınan), ‘Ali bin Muhammad Bin ‘Ubaid Al-Hafizh, ‘Umar bin Muhammad bin Bujair Al-Bujairiy, Al-Qasim bin Zakariya Al-Mutriz, Muhammad bin Abdullah bin Sa’id Al-Mahrani, Muhammad bin Abdul Hamid Al-Astrabadhi, Ebu Ja’far Muhammad bin ‘Amr bin Al-Bukhtari Ar-Razzaz, Muhammad bin Al-Mundhir Al-Harawi Shukr, Ebu Al-‘Abbas Muhammad bin Ya’qub Al-Asamm An-Naisaburi, Maimun bin Ishaq Al-Basari ve Ebu ‘Awanah Ya’qub bin Ishaq bin Ibrahim bin Yazid Al-Isfra’ini. Abdurrahman İbn Ebu Hatim şöyle demiştir: “Ondan (veya onunla ilgili) yazdım, ancak insanların onun hakkında çok konuşmasından dolayı ondan rivayette bulunmaktan kaçındım.” Muhammad bin Abdullah Al-Hadrami şöyle demiştir: “Yalan söylerdi.” El-Hâkim Ebû Abdullah el-Hâfız dedi ki: "Onlara göre güçlü değildir. Ebü'l-Abbas Ahmed bin Muhammed bin Said (yani İbn Ukde) tarafından terk edilmiştir (yani rivayetleri)." Ebû Ahmed bin Adiy dedi ki: "Irak halkının onun zayıflığı üzerinde birleştiğini gördüm. Ahmed bin Muhammed bin Said (yani İbn Ukde) ondan rivayette bulunmamıştır. Ondan bazı yazılı belgeler (Kimtar) olduğunu söyledi, ancak kimseden rivayet etmekte bir tereddüt veya ihtiyat göstermediğini belirtti." İbn Adiy dedi ki: "Munker bir hadis (yani sahih olana aykırı olduğu veya bir kusur nedeniyle reddedilen hadis) rivayet ettiği bilinmemektedir. Bilakis, onu yalnızca rivayet ettiği kimselerle karşılaşmadığı gerekçesiyle Da'îf (zayıf râvi) olarak sınıflandırmışlardır."

“Ahmad bin Abdul Jabbar bin Muhammad bin ‘Umair bin ‘Utarid bin Hajib bin Zurarah At-Tamimi Al-Utaridiy, Abu ‘Umar Al-Kufi, related from Hafs bin Ghiyath, Abdullah bin Idris, his father Abdul Jabbar bin Muhammad Al-‘Utaridiy and Abu Mu’awiyah Muhammad bin Khazim Ad-Darir, (from whom) he took his Tafsir, Muhammad bin Fudail bin Ghazwan, Wakee’ bin Al-Jarrah, Yunus bin Bukair Ash-Shaibani, (from whom) he took the Maghaziy of Muhammad bin Ishaq, and Abu Bakr bin ‘Ayash. The following all related from him: Abu Dawud, Abu Sahl Ahmad bin Muhammad bin Abdullah bin Ziyad Al-Qattan An- Nahwiy, Abu Bakr Ahmad bin Hisham bin Humaid Al-Husari, Abu Bakr Ahmad bin Hisham Al-Anmatiy, Abu ‘Ali Isma’il bin Muhammad As-Saffar, Al-Hussein bin Isma’il Al- Mahamiliy, Al-Hussein bin Humaid bin Ar-Rabi’ Al-Lakhmi, Hamzah bin Muhammad bin Al-‘Abbas Ad-Dahqan, Ridwan bin Ahmad bin Al-Jalinus As-Saidalani, Sa’id bin Abdullah Al-Mahrani, Abu Ja’far Abdullah bin Isma’il bin Ibrahim (well-known as Ibn Bariya Al-Hashimi), Abu Bakr Abdullah bin Abu Dawud, Abdullah bin ‘Urwah Al-Harawi, Abu Al-Qasim Abdullah bin Muhammad bin Abdul ‘Aziz Al-Baghawi, Abu Bakr Abdullah bin Muhammad bin ‘Ubaid bin Abu Ad-Dunya, Abu ‘Amr Uthman bin Ahmad bin Abdullah bin Yazid Ad-Daqqaq (well-known as ibn As-Sammak), ‘Ali bin Muhammad Bin ‘Ubaid Al-Hafizh, ‘Umar bin Muhammad bin Bujair Al-Bujairiy, Al-Qasim bin Zakariya Al- Mutriz, Muhammad bin Abdullah bin Sa’id Al-Mahrani, Muhammad bin Abdul Hamid Al-Astrabadhi, Abu Ja’far Muhammad bin ‘Amr bin Al-Bukhtari Ar-Razzaz, Muhammad bin Al-Mundhir Al-Harawi Shukr, Abu Al-‘Abbas Muhammad bin Ya’qub Al-Asamm An-Naisaburi, Maimun bin Ishaq Al-Basari and Abu ‘Awanah Ya’qub bin Ishaq bin Ibrahim bin Yazid Al-Isfra’ini. Abdur Rahman Ibn Abu Hatim said: “I wrote from (or about) him but refrained from relating from him due to the great amount of talk of the people concerning him”. Muhammad bin Abdullah Al-Hadrami said: “He used to lie”. Al-Hakim Abu Abdullah Al-Hafizh said: “He is not strong in their view. He was abandoned (i.e. his relations) by Abu Al-‘Abbas Ahmad bin Muhammad bin Sa’id (i.e. Ibn ‘Uqdah)”. Abu Ahmad bin ‘Adiy said: “I saw that the people of Iraq were agreed upon his weakness. Ahmad bin Muhammad bin Sa’id (i.e. Ibn ‘Uqdah) did not relate from him. He mentioned that he had some writing (Qimtar) from him but that he did not use to have any hesitation (or caution) in respect to narrating from anyone”. Ibn ‘Adiy said: “He is not known to have narrated a Munkar Hadith (i.e. one which is rejected because it opposes what is authentic or due to a defect). Rather, they only classified him as Da’if (a weak transmitter) upon the premise that he had not met those he related from”.

Ebu Bekr el-Hatib dedi ki: Bize Ebu'l-İzz eş-Şeybani'den, o Ebu'l-Yaman el-Kindi'den, o da el-Hasan Muhammed bin Ahmed bin İbrahim bin Sarma es-Sa'iğ'den naklen rivayet etti ki, şeyhlerimizden bazıları bize şöyle demişti: "El-Uteridi'yi tenkit edenler, ancak onun rivayet ettiği kitapların babasının kitapları olduğunu ve onları babasıyla birlikte dinlediğini (asılsız olarak) iddia ettiği için bunu yaptılar." Bize Ebu Sa'id es-Sirfi'nin naklettiğine göre Ebu'l-Abbas el-Esamm şöyle demiştir: Ebu Ubeyde es-Serri bin Yahya bin Ahki Hannad'ın ve babamın, el-Uteridi hakkında ona sorduğunu işittim; o da: "O sika (güvenilir)dir" dedi. Ebu Sa'd el-Malini, icazet yoluyla Abdullah bin Adiy'den, o Muhammed bin Ahmed bin Hamdan'dan, o da Ebu Bekr bin Sadaka'dan naklen rivayet etti ki, o şöyle demiştir: Ebu Küreyb'in şöyle dediğini işittim: "Ahmed bin Abdulcebbar, Ebu Bekr bin Ayyaş'tan doğrudan (dinleyerek) rivayet almıştır." Ali bin Muhammed bin Nadr şöyle demiştir: Hamza bin Yusuf'un şöyle dediğini işittim: El-Uteridi hakkında Ed-Darakutni'ye sordum, o da şöyle dedi: "Onda bir sakınca yoktur. Ebu Küreyb onu övmüştür. Ona Yunus bin Bukeyr'in el-Mağazi kitabı sorulduğunda ise şöyle dedi: El-Kunas'ta, babasıyla birlikte onu bizimle dinlemiş olan, el-Uteridi adında genç bir adama git." Bunun üzerine yanına gittik; o ise kitabın nerede olduğunu bilmediğini söyledi. Sonra onu güvercin kulesinde buldu ve ondan rivayet etti. Ebu'l-Kasım el-Ezheri şöyle demiştir: Muhammed bin Humeyd bin Muhammed el-Lahmi bize şunu anlattı: Kadi Ebu'l-Hasan Muhammed bin Salih el-Haşimi'nin şöyle dediğini işittim: Muhammed bin el-Hüseyin bin Humeyd bin er-Rabi', babasından naklen rivayet etti ki, babası şöyle demiştir: Ebu Küreyb Muhammed bin el-Ala, bize Yunus bin Bukeyr'in el-Mağazi kitabını okumaya başladı. Bir ya da iki oturum okudu; sonra hadis ehlinden bazıları gürültü yapmaya başladı. Bunun üzerine okumasını kesti ve bize bir daha okumayacağına dair yemin etti. Biz de yanına dönüp okumaya devam etmesini istedik, ama kabul etmedi. Dedi ki: “Abdulcabbar el-Utaridi'ye git, çünkü o, bunu Yunus'tan bizimle birlikte dinlemişti.” Dedik ki: “Ya o da vefat etmişse?” Dedi ki: “O zaman oğlundan dinle, çünkü o da bizimle birlikte bulunmuştu.” Bunun üzerine hadis ehlinden bir grupla birlikte yola çıktık. Abdulcabbar'ı sorduk, bize vefat ettiği söylendi. Sonra oğlunu sorduk ve bize evini tarif ettiler. Ona vardık, konuşmak için izin istedik ve Ebu Kureyb ile olan hikâyemizi kendisine anlattık; bizi önce babasına, sonra da kendisine yönlendirdiğini söyledik. Ahmed bir güvercinle oynuyordu ve bize dedi ki: “Onu dinlediğimiz zamandan beri ona bakmadım; ancak kitapların bulunduğu bir depoda duruyor, oraya bakın.” Ben önden gidip aradım ve üzerinde güvercin pisliği olan hâlde buldum. Eski bir yazıyla kaydedilmiş olduğu görüldü, bu yüzden yayımlayabilmem için bana vermesini istedim ve o da verdi.” Söylenen bu idi veya buna yakın bir şeydi.

Abu Bakr Al-Khatib said: From what we were informed by Abu Al-‘Izz Ash-Shaibani, from Abu Al-Yaman Al-Kindi, from Al-Hasan Muhammad bin Ahmad bin Ibrahim bin Sarma As-Sa’igh who related that some of our Shuyukh said to us: “Those who discredited Al- ‘Utaridiy only did so because they said that the books that he narrated from were the books of his father and that he (falsely) claimed to have heard them alongside his father”. We were informed by Abu Sa’id As-Sirfi that Abu Al-‘Abbas Al-Asamm said: I heard Abu ‘Ubaidah As-Sarriy bin Yahya bin Ahki Hannad and my father asked him concerning Al-‘Utaridiy and he said: “He is Thiqah (trustworthy)”. Abu Sa’d Al-Maliniy Ijazah related from Abdullah bin ‘Adiy, from Muhammad bin Ahmad bin Hamdan, from Abu Bakr bin Sadaqah who said: I heard Abu Kuraib saying: “Ahmad bin Abdul Jabbar had heard (i.e. received directly) from Abu Bakr bin ‘Ayash”. ‘Ali bin Muhammad bin Nadr said: I heard Hamza bin Yusuf saying: I asked Ad-Daraqutni concerning Al-‘Utaridiy and he said: “There is no issue (or problem) with him. Abu Kuraib commended him. He was asked about the (book) Maghazi of Yunus bin Bukair and he said: Go to see a young man in Al-Kunas (place), called Al-‘Utaridiy, who heard it alongside us with his father. So, we came to him and he said that he did not where it was (i.e. the book). He then found it in the tower of pigeons and narrated from it”. Abu Al-Qasim Al-Azhari said: Muhammad bin Humaid bin Muhammad Al-Lakhmi said to us: I heard Al-Qadi Abu Al-Hasan Muhammad bin Salih Al-Hashimi saying: Muhammad bin Al-Hussein bin Humaid bin Ar-Rabi’ related from his father who said: Abu Kuraib Muhammad bin Al-‘Alaa’ began to read to us the book of Al-Maghazi by Yunus bin Bukair. He read to us one session or two and then some of the people of Hadith began to be noisy. He then interrupted his reading and made an oath that he would not read to us. We then returned to him and asked him to resume but he refused. He said: “Go to Abdul Jabbar Al-‘Utaridi because he heard its reading alongside us from Yunus”. We asked: “And if he has already passed away?” He said: “Then listen to it from his son because he was present with us”. So, we set off from him with a group of the people of Hadith. We asked about Abdul Jabbar and it was said to us that he had passed away. We then asked about his son and were directed to his house. We arrived to him, sought permission to speak to him and made him aware of our story with Abu Kuraib ; that he had directed us to his father and then to him. Ahmad was playing with a pigeon and said to us: “Since the time that we heard it, I have not looked in it, however it is in a storage place containing books and so seek it there”. I went ahead, sought it and found it with pigeon droppings upon it. It was found that it had been recorded in an old script and so I asked him to give it me so that I publish it, which he did” This was what was said or close to it.

El-Hatîb dedi ki: Ebû Kureyb, seçkin, doğru sözlü ve takvalı âlimlerdendi. Ebû Ubeyde es-Sarriy bin Yahyâ da büyük bir âlimdi; El-Utâridiy'nin neslinden, sika (güvenilir) biriydi. Bunlardan biri onun (hadisi) doğrudan işittiğine şahitlik etti, diğeri de onun adaletine şahitlik etti. Bu, onun iyi hâlde ve durumda olduğunu ve ondan rivayet etmenin caiz olduğunu gösterir. Bu, yalnızca bu ikisi dışında kimsenin, onun hadisini terk etmeyi veya rivayetlerini bir kenara atmayı gerektirecek bir sözünün veya görüşünün sabit olmadığı durumdadır. Elhadremî'nin El-Utâridiy hakkında "Yalan söylerdi" dediği söze gelince, bu belirsiz bir ifadedir ve incelenmesi ve açıklanması gerekir. Eğer bununla hadis uydurduğunu kastetmişse, bu El-Utâridiy'nin hadisleri bakımından mevcut değildir. Eğer, görmediği kimselerden rivayet ettiğini kastetmişse, bu da batıldır; çünkü Ebû Kureyb, onunla birlikte Yunus bin Bukeyr'den işittiğine (rivayet aldığına) dair ona şahitlik etmiştir. Ayrıca Ebû Bekr Ayyaş'tan işittiği de sabittir. Bu yüzden, Hafs bin Gıyâs, İbn Fudayl, Vekî' ve Ebû Muâviye'den işittiğini inkâr etmeye çalışmak doğru değildir. Çünkü Ebû Bekr Ayyaş, bunların hepsinden önce vefat etmiştir. İbn İdris'e gelince, o Ebû Ayyaş'tan bir yıl önce vefat etmiştir; yine de bu, ondan işitmiş olmasına engel değildir. Çünkü babası hadis âlimlerinin önde gelenlerindendi ve onunla erken yaşta (yani çok küçükken) başlamış olması mümkündür. Nitekim El-Utâridiy, babasından, o da Yunus bin Bukeyr'den İbn İshak'ın Mağazi'sinden bazı yazılı sayfaları rivayet etmiştir; görünüşe göre Yunus'tan doğrudan işitmeyi kaçırmış ve bunu, ondan işitmiş olan babasından işitmiştir. Bu, onun hakikati aramasını ve rivayet konusundaki güvenilirliğini gösterir. Doğrusunu Allah bilir. Kurban Bayramı'nın (yani Zu'l-Hicce'nin) onuncu gününde, Hicri 177 yılında doğduğu söylenmiştir. Ebu Ya'la Halil bin Abdullah el-Halili el-Kazvini, onun Hicri 270 yılında vefat ettiğini belirtmiştir. Ahmed bin Kâmil el-Kadi ise Hicri 271 yılında vefat ettiğini söylemiştir. Ebu Amr bin es-Semmak ile Ahmed bin Mahmud bin Subeyh ise onun Hicri 272 yılında vefat ettiğini ifade etmişlerdir. Es-Semmak ayrıca onun Kûfe'de, Şaban ayında vefat ettiğini eklemiştir.

Al-Khatib said: Abu Kuraib was from the distinguished, truthful and pious scholars and Abu ‘Ubaidah As-Sarriy bin Yahya was also a great scholar; Thiqah (trustworthy) from the generation of Al-‘Utaridiy. One of these testified that he had heard (or received directly) and the other testified to his ‘Adalah (trustworthiness). That establishes his good condition or status and the permissibility of relating from him. That is in the case where no statement or view has been established by other than these two which would oblige discarding his Hadith or casting aside his reports. As for the statement of Al-Hadrami concerning Al-‘Utaridiy when he said that “He used to lie”, then this is an unspecified statement which requires examination and explanation. If he intended by this statement that he fabricated Hadith, then that is non-existent in respect to the Hadith of Al- ‘Utaridiy. And if he meant that he used to narrate from those he had not met, then that is also Batil (false/invalid) because Abu Kuraib testified for him that he had heard (or received) alongside him from Yunus bin Bukair. It has also been established that he heard from Abu Bakr ‘Ayash. As such, it should not be sought to be denied that he heard from Hafs bin Ghiyath, bin Fudail, Wakee’ and Abu Mu’awiyah. That is because Abu Bakr ‘Ayash passed away prior to all of them. As for Ibn Idris, then he passed away a year before Abu Ayash, yet this still does not prevent him having heard from him. That is because his father was from the main scholars of Hadith and it is conceivable that he started early with him (i.e. when he was very young). Indeed, Al- ‘Utaridiy related from his father from Yunus bin Bukair some papers from the Maghazi of Ibn Ishaq and it appears that he missed hearing it directly from Yunus and so heard (or received) it from his father who had heard from him. This indicates to his seeking the truth and his reliability in respect to relating, and Allah knows best. It has been said that he was born the 10th of Al-Ad’haa (i.e. Dhu l-Hijjah), in the year 177 AH and Abu Ya’la Al-Khalil bin Abdullah Al-Khalili Al- Qazwini stated that he died in the year 270 AH. Ahmad bin Kamil Al- Qadi said that he died in the year 271 AH, whilst Abu ‘Amr bin As- Sammak and Ahmad bin Mahmud Bin Subaih said that he passed away on the year 272 Ah. As-Sammak added that he passed away in Al-Kufa in the month of Sha’ban” [End of Quote].

İmam Ahmed bin ‘Adiy’nin şu sözü: “Ona ait olduğu bilinen bir Munkar Hadis (yani sahih olana muhalif olduğu veya bir illet sebebiyle reddedilen hadis) yoktur. Onu yalnızca, rivayet ettiği kişilerle görüşmediği gerekçesiyle Da’if (zayıf râvi) olarak nitelemişlerdir” ifadesi, onun Da’if (zayıf) olarak nitelendirilmesinin nedeninin, hakkında söylenen “rivayet ettiği kişilerle görüşmediği” sözünden başka bir şey olmadığını kesin bir şekilde ortaya koymaktadır. Çünkü “yalnızca” anlamındaki (إنَّما) kelimesi, Arapça’da hasr (sınırlama) edatlarındandır. Dolayısıyla, Abdulkadir el-Muhammedi adıyla anılan kişinin, Ehl-i Hadis platformunda 19/03/2007 tarihinde “Sahifetu’l-Medine”nin senedleri hakkındaki tartışmasında yazdığı şu iddianın bir anlamı yoktur: [Derim ki: İbn Hacer’in bu ifadesinden, (yani el-‘Utâridî’nin) Seyr konusunda Sika (güvenilir) olduğu anlaşılmaz! Bilakis onun maksadı, daha önce de zikredildiği gibi, hakkında tedlis (senedde yanıltma) suçlaması bulunduğu için bu şüpheyi ondan def etmekti.] Bu iddia, Shamela e-kütüphanesinde bulunan Ehl-i Hadis platformunun arşivinden alınmıştır (2/51-390). Bu sözün bir anlamı yoktur, çünkü adamın Da’if sayılmasının tek bir sebebi vardır; o da “Haddesenâ” (حَدَّثَنَا) lafzını kullanmasıyla ona yöneltilen tedlis suçlamasıdır. Bu lafız, onun yalan söylemekle itham edilmesine yol açmıştır. Oysa Sikat Mudellisînin (güvenilir müdellisler) kullandığı “el-‘an‘ane” (العنعنة) yerine, yani senedde “falanca bize rivayet etti” veya “bize haber verdi” ya da “işittim” demek yerine “falanca, falancadan, falancadan…” şeklinde “an” (عن) edatının tekrarlanarak kullanılması tercih edilmişti. Bütün bunlar Bâtıl'dır (geçersiz/yanlış), daha önce açıklandığı ve ileride de açıklanacağı gibi.

I say: The speech of Imam Ahmad bin ‘Adiy: “He is not known to have narrated a Munkar Hadith (i.e. one which is rejected because it opposes what is authentic or due to a defect). Rather, they only classified him as Da’if (a weak transmitter) upon the premise that he had not met those he related from” dictates decisively that he does not know the reason for his being classified as Da’if (weak), apart from that which had been said about him “That he had not met those he related from”. That is because the wording ‘only’ (امنَّ إ) is from the ِ forms of limitation or restriction (in the Arabic language). Consequently, there is no meaning to what the one called Abdul Qadir Al-Muhammadi claimed, when he wrote on the Ahl ul-Hadith platform, on 19/03/2007, during his discussion about the Asanid (chains of transmission) of the “Sahifah of Al-Madinah”, stating: [I say: It is not understood from this statement of Ibn Hajar that he (i.e. Al- ‘Utaridiy) is Thiqah (trustworthy) in respect to the Seera! Rather, his intention was merely to repel the suspicion of Tadlis (i.e. misrepresentation in the chain of transmission) from him because he had been accused of that, as has previously been mentioned”. This was taken from the archives of the Ahl ul-Hadith platform, found in the Shamela e-library - 2 (51/390). There is no meaning to his speech because the classification of the man being Da’if (weak)has one single reason, which is the accusation of Tadlis (misrepresentation) with his use of the wording “He related to us” (انَ َثَّدحَ ), which brought the accusation of lying against him, instead of “Al-‘An’anah” (ةنَ عَ نْ عَ لْ ا) [i.e. in his chain instead of stating “So and so told us” or “He informed us” or “I heard”, it was be said “so and so” reported “from” so and so “from” so and so etc.. with the repetition of ‘’An’ (from)], which is employed by the Thiqaat Mudallisin (those misrepresenting who are trustworthy). All of this Batil (false/invalid), as has been explained and will be explained further.

Bu konudaki son söz, Hatib el-Bağdadi'nin "Tarihu Bağdad" adlı eserinde (4/262/2004) yer almaktadır.

- The final word in this matter came in the “Tarikh of Baghdad” [by Al-Khatib Al-Baghdadi] (4/262/2004):

(Kendisi) Ahmed bin Abdulcebbar bin Muhammed bin Umeyr bin Utarid bin Hacib bin Zurare, Ebu Umar et-Temimi'dir ve el-Utaridi olarak bilinir. Kufe'lidir. Bağdat'a geldi ve orada Abdullah bin İdris el-Evdi, Ebu Bekr binEyyaş, Hafs bin Gıyas, Muhammed bin Fudayl, Vekî' ve Ebu Muaviye'den rivayette bulundu. Ebu Muaviye'den Tefsir'ini almıştır, Yunus bin Bukeyr'den ise Muhammed bin İshak'ın el-Mağazi'sini almıştır. Ondan rivayette bulunanlar arasında Ebu Bekr ed-Dünya, Ebu'l-Kasım el-Begavi, Kasım bin Zekeriyya el-Mutriz, Yahya bin Muhammed bin Saîd, Ebu Bekr bin Ebu Davud, el-Hüseyin bin İsmail el-Mahamili, Rıdvan bin Ahmed es-Saydalani, İsmail bin Muhammed es-Saffar, Muhammed bin Amr er-Rezzaz, Ebu Amr bin es-Semmak, Hamza bin Muhammed ed-Dahkan, Ebu Sehl bin Ziyad el-Kattan ve Ebu Ca'fer bin Bariye el-Haşimi gibi kimseler vardır. Ebu Umar Abdulvahid bin Muhammed bin Abdullah bin Mehdi, bize el-Kadi Ebu Abdullah el-Hüseyin bin İsmail el-Mahamili'den, 329 hicri yılında yazdırma yoluyla şunu rivayet etti: Ahmed bin Abdulcebbar bin Muhammed dedi ki: Yunus (yani bin Bukeyr) bize Mis'ar bin Kaddam'dan, o Eş'as bin Ebi'ş-Şa'sa'dan, o da Kinane'den bir adamdan rivayet etti; adam şöyle demiş: Allah'ın Resulü ﷺ'in şöyle buyurduğunu işittim: "Ey insanlar, La ilahe illallah deyin, kurtuluşa erersiniz." Hilal bin Muhammed bin Ca'fer el-Haffar, İsmail bin Muhammed es-Saffar'dan, o Ahmed bin Abdulcebbar el-Utaridi'den, o Ebu Bekr bin Eyyaş'tan, o Asım bin Zir bin Hubeyş'ten, o da Abdullah'tan rivayet etti; Abdullah şöyle demiş: Allah'ın Resulü ﷺ'in şöyle buyurduğunu işittim: "Kim bilerek bana yalan isnat ederse, yerini ateşten hazırlasın." El-Kadi Ebu Bekr Ahmed bin el-Hüseyin bin Ahmed el-Harasi, Ebu'l-Abbas Muhammed bin Ya'kub el-Esamm'dan rivayet etti; o da Ahmed bin Abdulcebbar el-Utaridi'den, onun da babasının kendisine haber verdiğini rivayet ettiğini aktardı: "177 hicri yılında, Zilhicce ayının Kurban Bayramı'nın onuncu gününde doğdum." Ebu Sa'id el-Malini, Abdullah bin Adiy el-Hafız'dan bize rivayet etti, şöyle dedi: [Ahmed bin Abdulcebbar el-Utaridi hakkında, Irak halkının onun zayıf olduğu konusunda ittifak ettiğini gördüm. Ahmed bin Muhammed bin Sa'd ondan rivayet etmezdi, ancak onun çok sayıda hadis rivayet ettiğini de zikretmiştir. İbn Adiy dedi ki: "El-Utaridi hakkında, rivayet ettiği bir münker hadis bildiğim yoktur. Ancak onu zayıf saymalarının sebebi, rivayet ettiği kişilerle görüşmemiş olmasıdır." Ahmed bin Ebu Ca'fer el-Kati'i bize rivayet etti; Ebu Ömer ve Osman bin Muhammed bin Ahmed bin el-Abbas el-Mahrami'den, o da Ca'fer bin Muhammed bin Nadir el-Huldi'den naklen, o şöyle dedi: Muhammed bin Abdullah el-Hadrami dedi ki: [Ahmed bin Abdulcebbar el-Utaridi yalan söylerdi.] Bazı şeyhlerimiz bana, El-Utaridi'yi tenkit edenlerin bunu yalnızca, onun rivayet ettiği kitapların babasının kitapları olduğunu ve onları babasıyla birlikte dinlediğini iddia ettiği için yaptıklarını söylediler. Ebu Sa'id Muhammed bin Musa bin el-Fadl bin Şazan es-Sirfi bize rivayet etti; Ebu el-Abbas Muhammed bin Ya'kub el-Esamm'dan naklen, o şöyle dedi: Ebu Ubeyde es-Serri bin Yahya bin Ahi Hannad'ın babama El-Utaridi Ahmed bin Abdulcebbar hakkında sorduğunu ve babamın "Sika (güvenilir)dir" dediğini işittim. Ebu Sa'd el-Malini, icazet yoluyla bize Abdullah bin Adiy'den, o da Muhammed bin Ahmed bin Hamdan'dan haber verdi, o şöyle dedi: Ebu Bekir bin Sadaka bana haber verdi, dedi ki: Ebu Kureyb'in şöyle dediğini işittim: Ahmed bin Abdulcebbar el-Utaridi, Ebu Bekir bin Ayyaş'tan (gerçekten) hadis işitmişti (ya da doğrudan almıştı). Ali bin Muhammed bin Nadr bana haber verdi, dedi ki: Hamza bin Yusus'un şöyle dediğini işittim: Ebu el-Hasan ed-Daraku̇tni'ye Ahmed bin Abdulcebbar el-Utaridi hakkında sordum, o da: "Onun hakkında bir sakınca (ya da sorun) yoktur" dedi. Onu Ebu Kureyb övmüştür.] Ve ona Yunus bin Bukeyr'in Mağâzî'si hakkında soru soruldu; bunun üzerine şöyle dedi: "Kunâs'ta (bir yer) el-'Utâridî adında genç bir adamın yanından geçtik; o, babasıyla birlikte bizimle birlikte (bu kitabı) işitmişti. Yanına gittik, dedi ki: 'Nerede olduğunu bilmiyorum' (yani nüshaları). Sonra onu buldu ve güvercin kulesinde, ondan rivayet etti." Ebu'l-Kâsım el-Ezherî bana haber verdi: Dedi ki: Ebû Bekr Muhammed bin Humeyd bin Muhammed el-Lahmî dedi ki: Kadı Ebu'l-Hasan Muhammed bin Sâkih el-Hâşimî'nin şöyle dediğini işittim: Muhammed bin el-Hüseyn bin Humeyd bin er-Rabî' bana anlattı: Dedi ki: [Ebu Kureyb Muhammed bin el-Alâ, bize Yunus bin Bukeyr'in el-Mağâzî'sini okumaya başladı. Bize bir iki meclis okudu, sonra hadis ehlinden bazı kimseler gürültü ve curcuna çıkardı. Bunun üzerine okumasını kesti ve bize bir daha okumayacağına dair yemin etti. (Sonradan) ona geri döndük ve devam etmesini rica ettik, ama kabul etmedi ve bize şöyle dedi: "Yunus'tan bizimle birlikte (kitabın asıl) dinlenmesinde bulunmuş olan Abdülcebbâr el-Utâridî'ye gidin." Bunun üzerine ona sorduk: "Ya vefat etmişse?" Dedi ki: "O zaman oğlu Ahmed'den dinleyin, çünkü onunla birlikte bulunmuştu." Böylece hadis ehlinden bir grupla yola çıktık, Abdülcebbâr'ı sorduk ve vefat ettiği bize söylendi. Sonra oğlunu sorduk ve bize evini gösterdiler. Vardık ve onunla konuşmak için izin istedik. Ebu Kureyb ile yaşadığımız olayı ve bizi babasına ve ona nasıl yönlendirdiğini anlattık. Ahmed bir güvercinle oynuyordu ve dedi ki: "Onu işittiğimden beri ona bakmadım. Ancak kitaplar ve eşyalarla dolu bir depoda saklı, oraya bakın." Ben de öyle yaptım ve aradım. Buldum ve üzerinde güvercin pisliği vardı. Onu babasıyla birlikte eski bir yazıyla işitmiş (ve yazmıştı), bu yüzden ondan bana vermesini isteyip yayımlayabileceğimi söyledim, o da verdi." Söylenen bu idi, ya da buna yakın bir şey. Ebu Kureyb, seçkin, doğru sözlü ve takva sahibi âlimlerdendi; Ebu Ubeyde es-Serriy bin Yahya da büyük bir âlimdi; Utaridiy'in kuşağından, sika (güvenilir). Bunlardan biri onun (hadisi doğrudan) işittiğine şahitlik etti, diğeri ise onun adaletine şahitlik etti. Bu, onun iyi halde ve durumda olduğunu ve ondan rivayet etmenin caiz olduğunu gösterir. Bu, bu ikisinden başka hiçbir kimsenin, onun hadisini terk etmeyi veya rivayetlerini bir kenara atmayı gerektirecek bir söz veya görüş ortaya koymamış olması durumundadır. El-Hadramiy'nin el-Utaridiy hakkındaki "Yalan söylerdi" sözüne gelince, bu belirsiz bir ifadedir ve incelenmesi ve açıklanması gerekir. Eğer bununla hadis uydurduğunu kastetmişse, bu el-Utaridiy'nin hadisleri bakımından mevcut değildir. Eğer onun, görüşmediği kimselerden rivayet ettiğini kastetmişse, bu da batıldır; çünkü Ebu Kureyb, onun Yunus bin Bukeyr'den kendisiyle birlikte (hadis) işittiğine onun için şahitlik etmiştir. Ayrıca onun Ebu Bekir Ayyaş'tan işittiği de sabittir. Bu yüzden, onun Hafs bin Gıyas, İbn Fudayl, Vekiy' ve Ebu Muaviye'den işittiğini inkâr etmeye çalışılmamalıdır. Çünkü Ebu Bekir Ayyaş, bunların hepsinden önce vefat etmiştir. İbn İdris'e gelince, o Ayyaş'tan bir yıl önce vefat etmiştir; yine de bu, ondan işitmiş olmasına engel değildir. Çünkü babası hadis ilminin önde gelen âlimlerindendi ve onunla erken yaşta (yani çok küçükken) başlamış olması mümkündür. Nitekim el-Utaridiy, babasından, onun da Yunus bin Bukeyr'den İbn İshak'ın Mağazi'sinden bazı sayfaları rivayet etmiştir. Görünen o ki, Yunus'tan doğrudan işitmeyi kaçırmış ve bunu, ondan işitmiş olan babasından almıştır. Bu, onun doğruyu aramasına ve rivayet konusundaki güvenilirliğine delalet eder. Allah en doğrusunu bilir. Ahmad bin Kamil Al-Kadi'den rivayet eden El-Hasan bin Ebu Bekir'den naklettim ki, o şöyle demiştir: El-Uteridi, 271 hicri yılında Kufe'de vefat etti. El-Hasan dedi ki: Ebu Amr bin Es-Semmak dedi ki: El-Uteridi, 272 hicri yılında Şaban ayında Kufe'de vefat etti. Bize Hafız Ebu Nuaym haber verdi, dedi ki: Ebu Muhammed Abdullah bin Muhammed bin Ca'fer bin Hayyan'ın şöyle dediğini işittim: Ahmed bin Mahmud bin Subeyh'in şöyle dediğini işittim: Ahmed bin Abdülcabbar El-Uteridi, 272 hicri yılında vefat etti. [Alıntının sonu].

- Hadis rivayetinde, öğrencilerin Yunus bin Bukeyr'in el-Mağazi kitabını kendilerine okumaları için el-Uteridi'den istemesi bağlamında geçen "Qimatr" kelimesine gelince: klasik sözlüklerde çeşitli anlamları olmakla birlikte, rivayetin bağlamında en doğrusu Muhtarü's-Sıhah'ta (1/230) zikredilenidir: [Qimatr ve Qimatrah: "Kitapların korunduğu ya da saklandığı şey"].

- In respect to the word Qimatr (which came in the narration where the students sought out Al-‘Utaridiy to read to them the book of Al- Maghazi by Yunus bin Bukair) then it has various possible meanings in the classical dictionaries but the most correct in the context of the narration is what was mentioned in Mukhtar As-Sihhah (1/230): [Qimatr and Qimatrah: “What the books are preserved or maintained in”].

(Çevirmenin notu: Lisan al-‘Arab ve Muhtar as-Sihhah'ta "Qimatr" kelimesinin anlamıyla ilgili yer alanların çevirisini, İngilizce okuyucuya fayda sağlamayacağı ve verimli biçimde aktarılmasının zor olması nedeniyle burada bırakdım. Yalnızca Muhtar as-Sihhah'taki, istenen anlamı açıkça belirten kısmı seçtim.) Diyorum ki: Birincisi: Yunus bin Bukeyr, râviler arasında ittifak edildiği üzere, 199 H. yılında vefat etmiştir; Abdullah ibn İdris ise 192 H. yılında. Eğer onun (Yunus'un) yılın başında, mesela Muharrem'de vefat ettiğini varsayarsak, Ahmed bin Abdulcebbar, bir önceki yıl olan 191 H.'nin Zilhicce ayının 10'unda hayatının 14. yılını tamamlamış olurdu. Bu yaş, İmam Ebu Hâtim er-Râzî'nin yolculuğa çıktığı yaşa yaklaşık olarak denk gelir; o zaman sakalı çıkmamış, yüzünde tek bir kıl bile bulunmayan bir çocuktu. Kesin olarak bilinen şudur ki Abdulcebbar, oğlunu küçük yaştan itibaren şeyhlerin (âlimlerin) yanına götürmüştür. Çünkü Ahmed, Abdullah ibn İdris'in vefatından bir ya da iki yıl sonra vefat eden Ebu Bekir Ayyaş'tan doğrudan rivayet etmiş ya da ondan ilim almıştır. Bu, İmam el-Hüccet et-Sebt (güvenilir ve sağlam kaynak) Ebu Kureyb Muhammed bin el-‘Alâ el-Hemdânî'nin tanıklığıyla teyit edilmiştir. O nesilde, babalarının kendilerini çok küçük yaşta âlimlerden dinlemeye ve ilim almaya başlattığı bir grup da vardı. Mesela Abdurrezzak'ın râvilerinden İshak bin İbrahim ed-Debarî, babası onu (ilim almak için) götürdüğünde yedi yaşındaydı ve et-Taberânî, on üç yaşında rivayette bulunuyordu. Dolayısıyla onun (Ahmed bin Abdulcebbar'ın) babasıyla birlikte âlimlerden ilim aldığından şüphe etmek için bir sebep yoktur. Nitekim bu, iki kişinin rivayetini, Abdulcebbar'ın yazısı ve Ahmed'in babası üzerine ikinci kez okuması ile birlikte ifade etmektedir; babası ise bizzat Şeyhu's-Sikat (güvenilir ve sağlam âlimler) arasındandı. Bu nedenle bu, üçüncü bir duyma ya da rivayet alma durumu sayılır ve güvenilirliğin en yüksek derecesini temsil eder.

(Translators note: I have left here the translation of what came in Lisan Al-‘Arab and Mukhtar As-Sihhah concerning the meaning of the word Qimatr, because it would not benefit the English reader, in addition to it being difficult to reproduce productively. I have just selected the part in Mukhtaar As-Sihhah where it states the desired meaning clearly) I say: Firstly: Yunus bin Bukair passed away in the year 199 AH and Abdullah Ibn Idris in the year 192 AH, as agreed upon by the transmitters. If we were to assume that he passed away at the beginning of the year, in Muharram, for instance, then Ahmad bin Abdul Jabbar would have completed the 14th year of his life on the 10th of Dhu l-Hijjah of the previous year 191 Ah. This was about the same age as Imam Abu Hatim Ar-Raziy when he embarked upon his journey, at a time when he was beardless and yet to have a single hair upon his face. What is decisively certain is that Abdul Jabbar brought his son along with him, from an early age, to the Shuyukh (scholars). That is because he had heard or learnt directly from Abu Bakr ‘Ayash, who passed away a year or two after Abdullah ibn Idris. That was confirmed by the testimony of the Imam Al-Hujjah Ath-Thabt (authoritative and reliable source) Abu Kuraib Muhammad bin Al- ‘Alaa’ Al-Hamdani. That generation contained a group of those whom their fathers began their listening and learning with scholars at a very early age. For example, Ishaq bin Ibrahim Ad-Dabari, one of the relators of Abdur Razzaq, was seven years old when his father took him to receive (the knowledge) and At- Tabarani was receiving at the age of 13. As such, there is no cause for doubting that he (Ahmad bin Abdul Jabbar) received from the scholars alongside his father. Indeed, that represented receiving of two men, alongside the writing of Abdul Jabbar and the reading of Ahmad upon his father a second time, whilst his father himself was from the Shuyukh Ath-Thiqat (Trustworthy and reliable scholars). This therefore counts as a third hearing or instance of receiving and represents the height of reliability.

İkincisi: Ahmed bin Abdulcebbar'ın sözünü düşünün; şöyle demiştir: "Onu işittiğimden beri içine bakmadım. Ancak kitapların bulunduğu bir depolama yerinde saklanıyor, oraya bakın." Ben de öyle yaptım ve onu aradım. Bulduğumda üzerinde güvercin pislikleri vardı. Onu babasıyla birlikte eski bir yazıyla dinlemiş ve yazmıştı; bu yüzden ondan yayımlayabilmem için bana vermesini istedim, o da verdi." Bu, kitabının, yani babasının kitabının, bir Qimatr (yani kitapların korunması için özel bir yer) içinde korunup muhafaza edildiğini göstermektedir. Bu Qimatr, evin en yüksek yeri olan güvercin kulesindeydi; rüzgârın sürekli hareketiyle doğal olarak havalandırılıyordu. Irak evlerinin alt katlarında bulunan şeylerin sel ve nemden zarar göreceği korkusuyla kıyaslandığında, böyle bir yerde saklananlar için bir korku yoktur. Güvercin kulesi sağlamlaştırılmıştı ve yağmurun oraya ulaşması mümkün değildi. Bunu, El-Hüseyin bin Humeyd bin Er-Rebi'nin kitabı eski bir yazıyla, sağlam bir durumda ve kusursuz olarak bulduğunu, ardından Ahmed bin Abdulcebbar'dan yayımlayıp yayımlayamayacağını sorduğunu söylemesinden de açıkça anlaşılmaktadır. Qimatr'ın üzerindeki güvercin pisliklerinin varlığı kitaba zarar vermemiştir; çünkü El-Hüseyin bin Humeyd bin Er-Rebi, kitabın sağlam bir durumda, kusursuz ve yayımlanmaya uygun olduğunu tanıklık etmiştir. Allah en iyisini bilir; İmam El-Hatib El-Bağdadi bu anlatıyı böyle anlamış ve sunmuştur. Bu nedenle, Ahmed bin Abdulcebbar'ı itibarsızlaştırmak veya ona şüphe ile bakmak için bir sebep görmemiştir.

Secondly: Contemplate the speech of Ahmad bin Abdul Jabbar, when he said: “Since the time that I heard it, I have not looked in it. However, it is kept in a place of storage containing books and so seek it there. I did that and sought it out. I located it and it had pigeon droppings upon it. He had listened to (and transcribed) it with his father in an old script, so I asked him to give it to me so that I could publish it, which he did”. This indicates that its book, which was the book of his father, was preserved and maintained inside a Qimatr (i.e. special place for the preservation of books). This Qimatr was in the pigeon tower, which is the highest place in the house, which is aired naturally by the constant movement of the wind. There is no fear in respect to what is kept in such a place from flooding or dampness compared to what is feared in respect to that which is on the lower floors of the houses of Iraq. The pigeon tower is therefore reinforced and it was not possible for rain to reach it. That is also clear from the testimony of Al-Hussein bin Humaid bin Ar-Rabi’ when he said that he found the book written in an old script, in a sound condition and free of defect. He then asked Ahmad bin Abdul Jabbar if he could publish it. The presence of the pigeon droppings upon the Qimatr did not bring harm to the book as Al-Hussein bin Humaid bin Ar-Rabi’ testified to the book being in sound condition, with no defect, and suitable to be published. This is, and Allah knows best, how Imam Al- Khatib Al-Baghdadi understood this story which he presented. And as such, he did not see any cause to discredit or cast doubt upon Ahmad bin Abdul Jabbar.

Bu nedenle, Ahl ul-Hadith platformunda 19/03/2007 tarihinde yazan Abdul Qadir Al-Muhammadi adlı kişinin, Al-Madinah Sahifesi'nin rivayet zincirleri hakkında söylediği iddianın bir anlamı yoktur. Şöyle demiştir: [Eğer bu rivayet sabit ise, o zaman rivayet eden kişi hafızasını (ezberini) zayıf olarak nitelendirmiştir; çünkü onu unutmuş ve hatırlayamamıştır. Ayrıca kitaba karşı özeninin zayıflığını da ortaya koymuştur; onu güvercinlerin bulunduğu kulede bırakmış, öyle ki üzerinde güvercin pislikleri oluşmuştur! Sonuç olarak adam, bu konuda uzmanlaşmış imamların belirttiği gibi, Da'if (zayıf)tır] – Shamela e-kütüphanesinde 2 (51/390). Bu sözlerinin hiçbir anlamı yoktur, çünkü:

There is therefore no meaning to the claim of the one named Abdul Qadir Al-Muhammadi, who wrote on the Ahl ul-Hadith platform on 19/03/2007, when speaking about the chains of transmission of the Sahifah of Al-Madinah: [If this story is affirmed, then the narrator classifies his memory (by heart) as being weak as he had forgotten it and did not recall it. It also made clear the weakness of his concern to it (the book) as he had left it in the tower with pigeons, to the point that it had pigeon droppings upon it! Consequently, the man is Da’if (weak) just as the Imams who specialise in this matter have stated] – 2 (51/390) in the Shamela e-library. His speech holds no meaning at all for the following reasons:

1) Kitap, bu amaç için özel olarak üretilmiş bir Qimatr içinde korunup muhafaza edildi. Güvercinlik, Ahmed bin Abdulcebbar'ın oturduğu evler gibi evlerde korunmak için en uygun yerdir; çünkü kitaplar için ayrı bir depo bulunan bir ev kiralayabilecek zenginlerden değildi. Ayrıca yayıncı El-Hüseyn bin Humeyd bin Er-Rabi', kitabın sağlam durumda olduğuna ve yayımlanmaya hazır olduğuna tanıklık etti.

1) The book was preserved and kept safe in a Qimatr manufactured specifically for that purpose. The pigeon tower is the best place for preservation in houses such as that which Ahmad bin Abdul Jabbar resided in, as he was not from the rich who were able to rent a house which had an independent storage facility for books. In addition, the publisher Al-Hussein bin Humaid bin Ar-Rabi’ testified to the sound condition of the book and its readiness to be published.

2) “Bu konuda uzman olan imamların belirttiği” ifadesine gelince, Ebu Kuraib, Ed-Daraqutni, Ebu Ahmed bin Adiy ve El-Hatib El-Bağdadi onu zayıf (rivayet bakımından da’if) olarak nitelendirmemişlerdir. Dönemin tartışmasız imamı olan Ed-Daraqutni'nin onu zayıf olarak sınıflandırmamış olması, tek başına yeterli olmalıdır. Peki, Abdulkadir El-Muhammedi adlı bu adam hangi imamlardan bahsediyor?! Her hastalığın bir ilacı vardır, Ancak aptallık tedavi edilemez. Sonuç olarak özetle: El-Hafız (İbn Hacer) özetinin, onun durumuna ilişkin geçersizliği veya yanlışlığı ile bizim onun durumuna ilişkin özetimizin doğruluğu, kesinlikle ve en küçük bir şüphe bile olmaksızın: [Ahmed bin Abdulcebbar bin Muhammed El-Utaridi, Ebu Ömer El-Kufi'nin hakkında hiçbir sorun veya problem yoktur. Siyeri rivayet etmesi sahihtir ve delil olarak kullanılmaya güvenilirdir. O, onuncu tabakadandır. 72. yılında (yani 272 H.) 95 yaşında vefat etmiştir].

2) As for the statement “the Imams who specialise in this matter have stated”, then Abu Kuraib, Ad-Daraqutni, Abu Ahmad bin ‘Adiy and Al- Khatib Al-Baghdadi did not classify him as being Da’if (weak in terms of transmission). The fact Ad-Daraqutni, who was the uncontested Imam of his era, did not classify him as Da’if should be sufficient in itself. So, which Imams is this man called Abdul Qadir Al-Muhammadi talking about?! For every ailment there is a medicine that can be used for treatment Except for foolishness which can not be treated The summary conclusion is therefore: The invalidity or falseness of the summary of Al-Hafidh (Ibn Hajar) concerning his status and the correctness of our summary of his status, with certainty and without the least amount of doubt: [Ahmad bin Abdul Jabbar bin Muhammad Al-‘Utaridiy, Abu ‘Umar Al-Kufi, has no issue or problem associated with him. His receiving of the Seera is authentic and he is reliable to be used as evidence. He was from the tenth (i.e. level of chain). He passed away in the 72nd year (meaning 272 AH) at the age 95].