1.5 Tsunami: Nega G‘arb insoniy hayotga nisbatan shafqat va hurmatga ega emas
1.5 Tsunami: Why The West Has No Compassion And Respect For Human Life
"Biz o'z tsivilizatsiyamizning ustunligini anglashimiz kerak, bu tizim farovonlikni, inson huquqlarini hurmat qilishni va — islom mamlakatlaridan farqli o'laroq — diniy va siyosiy huquqlarni hurmat qilishni kafolatlagan, uning qadriyati esa xilma-xillikni va bag'rikenglikni tushunishdir..." — Silvio Berlusconi. G'arb hukumatlarining tsunami falokati qurbonlariga yordam va'da qilishdagi kech javobi ham g'arbliklar, ham qurbonlar tomonidan ma'qullanmadi.
"We must be aware of the superiority of our civilisation, a system that has guaranteed well-being, respect for human rights and - in contrast with Islamic countries - respect for religious and political rights, a system that has as its value understanding of diversity and tolerance...” -- Silvio Berlusconi he belated response from western governments in pledging aid to the victims of the tsunami disaster was frowned upon by westerners and victims alike.
AQSh dastlab 35 million dollar yordam va'da qilgan edi, bu miqdorni bir AQSH senatori Iroqda Amerika harbiylari nonushtadan oldin sarflagan mablag'ga teng deb ta'riflagan. Oradan vaqt o'tib, yordam miqdori 350 million dollargacha oshirildi, ammo bu Bush ma'muriyatiga qarata ortib borayotgan tanqidlarni yumshatishga deyarli yordam bermadi.
America's initial pledge of $35 million was described by a US senator as equivalent to what the American military consumed in Iraq before breakfast. Eventually, the aid was increased to $350 million, but did little to stem the growing tide of criticism directed at the Bush administration.
Britaniyada ham hukumat falokat jabrdiydalariga yordam fondiga qilgan va'dasi uchun tanqid qilindi. Xalqning sharmandalikni sezgan hukumat, Britaniya jamoatchiligining 90 million funt sterling miqdoridagi xayriyasiga teng miqdorda mablag' qo'shishga shoshildi.
In Britain too, the government was censured for pledging a meagre amount to the relief fund. Sensing humiliation the government hastened to match the British public's donation of £90 million.
Xuddi shu hukumatlar dunyoning boshqa mamlakatlariga tenglik va inson huquqlari haqida va'z o'qishdan charchamaydi hamda inson huquqlari komissiyalarini tashkil etadi, ammo dunyoning eng kambag'al mamlakatlarida bu g'oyalarni qaror toptirish imkoniyati paydo bo'lganda, ular birdaniga unutuvchanlikka tushib qoladi.
These are the very same governments that never tire of preaching equality, human rights to the rest of the world, and setting up human rights commissions, but when given the opportunity to foster these ideals in some of the poorest countries of the world they are suddenly overcome with amnesia.
G'arb hukumatlarining Osiyodagi falokatga yetarli darajada javob bermasligi Xudoning irodasi emas, balki yordam taqsimotida insonparvarlik o'rniga moddiy manfaatni hal qiluvchi omilga aylantiradigan kapitalistik mafkuraning natijasidir. Masalan, AQSh olib ko'raylik:
The failure of Western governments to respond adequately to the catastrophe in Asia is not an act of God, but is the result of the capitalist ideology that makes materialism as opposed to humanitarianism the discerning factor in the disbursement of aid. Take the US for example:
AQSHning yalpi milliy mahsulotining taxminan 0,1 foizi har yili xorijiy yordamga yo‘naltiriladi. Boshqa g‘arb davlatlarining ajratayotgan yordami bundan biroz yaxshiroq, ammo ofat zarar ko‘rgan hududlarni qandaydir darajada normal holatga qaytarish uchun zarur bo‘lgan miqdordan hali ancha past.
approximately 0.1 percent of U.S. gross national product annually goes towards foreign aid. The amount of aid offered by other western countries is slightly better, but still way below what is needed to return the disaster stricken areas back to some degree of normality.
Buning aksincha, G'arb dunyoning boyliklarini talon-taroj qilishga, o'z kompaniyalari uchun yangi bozorlar yaratishga va rivojlanayotgan mamlakatlarni G'arb moliya institutlariga bog'lashga katta mablag' sarflaydi. 2004 yil iyun oyida Amerikaning Iroq va Afg'onistondagi urushni olib borish xarajatlari 151 milliard dollarga yetdi va 2005 yilda 200 milliard dollar chegarasidan oshishi kutilmoqda. Yordam va urushga sarflanadigan mablag'lar o'rtasidagi bunday tengsizlik G'arb hukumatlarini moddiyatchilikni hamma narsadan ustun qo'yishga undaydigan kapitalistik mafkura tufaylidir.
In marked contrast, the West spends vast amounts on exploiting the world's precious resources, creating new markets for their companies and tying developing countries to western financial institutions. In June 2004, America's cost of waging war in Iraq and Afghanistan reached $151 Billion and is expected to surpass $200 billion mark in 2005. The inequality in spending between aid and war is due to the capitalist ideology that drives western governments to prioritise materialism above anything else.
Ularning nazarida inson hayotining daxlsizligi va boshqa insonlarga hurmat foyda izlashdan keyin turadi. Masalan, Iroqdagi urush boshlanganidan beri Lancet tibbiyot jurnaliga ko'ra, taxminan 100 000 nafar Iroq fuqarosi halok bo'lgan. Bu shuni anglatadiki, AQSh hukumati Iroqning neft konlarini qo'riqlash uchun Pentagonga har bir o'ldirilgan Iroq fuqarosi uchun o'rtacha 1,5 million dollar to'lamoqda. Boshqa tomondan, "xasis" degan yorliqdan qochishga intilayotgan AQSh hukumati million yoki undan ortiq ko'chirilgan qurbonlarga har bir kishi uchun 35 dollar gumanitar yordam berishni va'da qilgan.
In their view, the sanctity of human life and respect for fellow human beings comes a poor second to the pursuit of profit. For instance, since the beginning of the war in Iraq, an estimated 100,000 Iraqi civilians have been killed according to the Lancet medical journal. This means that the US government is paying the Pentagon on average $ 1.5 million per Iraqi civilian killed in order to secure the oil fields of Iraq. On the other hand, the US government eager to avoid the label 'stingy' has pledged $ 35 per person in humanitarian assistance to the million or so displaced victims.
Hali ham ba'zilar G‘arbning boshqa mamlakatlarga nisbatan saxiyligi haqida maqtanadilar. Dalil sifatida ular G‘arb hukumatlarining tsunami yordam jamg‘armasiga qilgan katta hissasini va qarzlarni qayta tuzish bo‘yicha moratoriy joriy etishga tayyorligini keltiradilar.
Still there are some who boast about the size of the west's generosity in comparison to other countries. As evidence they cite the huge contribution made to the tsunami relief fund by western governments and their willingness to impose a moratorium on debt relief.
Biroq, G‘arbning saxiyligi aks ta’sir ko‘rsatib, yordam oluvchilar orasida achchiq taassurot qoldirgani bilan mashhur. Eronning Bam shahridagi zilzila qurbonlari hali ham og‘ir qashshoqlikda yashamoqda, chunki juda ko‘p reklama qilingan 1 milliard dollarlik yordamning atigi 17 million dollari yetkazib berilgan. Koalitsiya bombalari bilan vayron qilingan afg‘onlar esa 5 milliard dollarlik yordamning 40 foizini hali-hanuz olmagan.4
However, West’ s kindness has a notorious history of rebounding and leaving a bitter taste amongst the receipts of aid. Victims of the Bam earthquake in Iran are still living in abject poverty because only $ 17 million of the muchpublicised $ 1 billion aid was delivered. Afghans, ravaged by coalition bombs are yet to receive 40% of the $ 5.4
...milliard dollar yordam va'da qilingan. 2002-yilda Bush Afrika davlatlariga rivojlanish yordami sifatida yiliga 5 milliard dollargacha berilishini e'lon qilgan edi. Aradan ikki yil o'tdi, lekin bitta dollar ham ajratilmadi. Shuningdek, Maldiv orollariga berilgan yordam demokratlashtirish jarayonining davom etishi shartiga bog'liq bo'lganligini ko'rsatadigan kuchli dalillar mavjud.
billion in aid promised to them. Back in 2002, Bush declared that African countries would receive up to $5 billion a year in development assistancev. Two years on, and not a single dollar has been dispersed. There is also overwhelming evidence that aid given to Maldives was attached with the condition that democratisation process should continue.
Shunga o‘xshab, qarzni to‘lashni to‘xtatib, keyinroq qayta boshlashga qo‘yish ham mintaqadagi mamlakatlarning iqtisodiy ahvolini yengillashtirishga kam yordam beradi. Bu mamlakatlar tog‘dek qarzga botgan va ko‘p hollarda iqtisodiy tiklanishni orqaga suradigan XVF (Xalqaro valyuta fondi)ning qattiq choralariga bardosh berishga majbur. Masalan, Indoneziyaning umumiy tashqi qarzi taxminan 150 milliard dollarni tashkil etadi; ba’zi Yevropa davlatlari taklif qilganidek, 3,1 milliard dollarlik asosiy qarz va 1,3 milliard dollarlik foiz to‘lovlarini to‘xtatib turish Indoneziyani qashshoqlikdan chiqarmaydi va tsunami qurbonlariga yordam bermaydi.
Similarly, freezing debt repayments only to be resumed at a later date will do little to alleviate the economic plight of the countries in the region. These countries are saddled with mountains of debt and are forced to endure tough IMF measures which in most cases reverse the economic recovery. For instance, Indonesia's overall external debt is about $ 150 billion; suspending the payment of $ 3.1bn in principal and $ 1.3bn billion in interest payments as suggested by some European countries will not lift Indonesia out of poverty or help the tsunami victims.
Agar G'arb Indoneziya va boshqa mamlakatlarga haqiqatan yordam berishni xohlasa, u qarzni butunlay bekor qilishi va iqtisodiyotiga qo'yilgan XVF shartlarini bekor qilishi kerak. Bu Indoneziyaning iqtisodiy jihatdan o'z-o'zini ta'minlashiga va tashqi yordamga kamroq bog'liq bo'lishiga imkon beradi. Bu strategiya nafaqat Indoneziya xalqiga o'z oyoqlarida turishga yordam beradi, balki kelajakdagi tsunamilarga samarali tayyorlanishiga ham ko'maklashadi. Lekin G'arb hukumatlari o'zlari bilan rivojlanayotgan dunyo o'rtasidagi iqtisodiy tenglikka hech qachon chidamaydi, chunki bu korporatsiyalarning foydasiga zarar yetkazadi va ularning qimmatli resurslar ustidan hukmronligini zaiflashtiradi.
If the West is serious about assisting Indonesia and other countries, then it should retire the debt altogether and cancel the IMF conditions imposed on its economy. This will enable Indonesia to become economically self-sufficient and less reliant on external aid. This strategy will not only help the Indonesia people stand on their feet, but also help them prepare effectively for future tsunamis. But western governments will never tolerate economic parity between themselves and the developing world, as it hurts cooperate profits and loosens their grip on valuable resources.
Moddiyatchilik va resurslarga doimiy intilish G'arb hukumatlariga Amerikaning terrorizmga qarshi urushidan azob chekayotgan musulmon xalqining qalbini va ongini qozonish imkoniyatini yana bir bor boy berishga imkon berdi.
Materialism and the constant quest for resources have allowed western governments to squander another opportunity to win the hearts and minds of the Muslim people reeling from America's war on terrorism.
Agar G'arbning kapitalizmga sodiqligi uni shafqatdan mahrum va inson hayotiga nisbatan takabbur qilib qo'ygan bo'lsa, xuddi shunday gapni musulmon dunyosi hukmdorlari haqida ham aytish mumkin. Osiyodagi falokatdan foydalanib, o'z musulmon birodarlariga yordam berish va zarar ko'rgan nomusulmonlarning qalbi va aqlini o'ziga jalb qilish o'rniga, ularning birinchi navbatdagi vazifasi G'arb davlatlarining iqtisodiy manfaatlarini, so'ngra o'z taxtlarini himoya qilishdir.
But if the west's adherence to capitalism has made it devoid of compassion and insolent of human life then thesame can be said for the rulers of the Muslim world. Instead of taking advantage of the catastrophe in Asia to help their fellow Muslims and win the hearts and minds of the non- Muslim victims, their first priority is to protect the economic interests of western powers followed by their own thrones.
Saudi Arabiya. 11-sentyabr voqealaridan so'ng u AQSHda qirollik oilasining obro'sini yaxshilash maqsadida million dollarlik keng ko'lamli media kampaniya boshladi. Bunga nisbatan, cunami falokatiga bergan javobi esa past darajada qoldi va ularning kapitalizmga qanchalik berilib ketganini ko'rsatadi.
Take Saudi-Arabia. After the events of September 11, it launched a multi-million dollar media campaign in the US to improve the public image of the royal family. In comparison, its response to tsunami crisis remains low-key and underscores how enamoured they have become with capitalism.
Bugungi dunyoga kerak bo'lgan narsa — doimo resurslarni qo'lga kiritish va bozorlarini himoya qilish bilan band bo'lmaydigan, tabiiy ofatlar tufayli chuqur iztirobga tushgan odamlarga duch kelganda esa, bunday falokat qurbonlariga shafqat va inson hayotiga hurmat bilan yondasha oladigan mafkura va davlatdir.
What the world needs today is an ideology and a state that is not forever preoccupied with securing resources and protecting its markets when faced with people deeply distressed by natural disasters. But is able to face up to victims of such catastrophes with compassion and respect for human life.
Faqat Xalifalik musibatga uchragan ham musulmonlar, ham kofirlarning qalbi va ongini zabt eta oladi. Islomning qasamxo'r dushmanlari bo'lgan Quraysh ochlikka duchor bo'lganida, ularning yordamiga Rum yoki Fors emas, balki Madinadagi yosh Islom davlati yetib keldi. Allohning Elchisi ﷺ rahbarligidagi bu davlat ularga yordam berib, qalbini zabt etdi. 650-yilda, Umar (RA) xalifaligi davrida Madina ochlik tufayli vayron bo'ldi va unga misrlik musulmonlar shunday yordam yubordiki, bunga avval hech kim guvoh bo'lmagan edi. Quruqlik orqali yordam yuborilishidan tashqari, Nil daryosini Qizil dengiz bilan bog'lash uchun oltmish to'qqiz milya uzunlikdagi kanal qazildi, shunda Madina portlari bo'lgan Jiddaga ulkan miqdordagi oziq-ovqat yuklangan kemalar yetib kela oldi. Butun loyiha olti oyda yakunlandi va Madinadagi oziq-ovqat tanqisligi butunlay bartaraf etildi.
Only the Caliphate can win the hearts and minds of both Muslims and non-Muslims who have been afflicted with calamity. When the sworn enemies of Islam, the Quraiysh were stricken with famine, it was not the Romans or the Persians that rushed to their rescue, but the infant Islamic state in Madina under the leadership of the Messenger of Allah (SAW) that provided relief and won their hearts. In 650, during the reign of the Caliphate of Umar (RA), Madina was devastated by famine and it was the Muslims of Egypt that sent forth aid the likes of which was not seen before. In addition to sending aid over land, a sixty-nine mile canal was dug to connect the River Nile to the Red Sea, so that ships laden with vast quantities of food could reach Jeddah the port for Madina. The whole project was completed in six months and Medina's food shortages were permanently solved.
2005-yil, 15-yanvar
Jan 15, 2005