«...به خدا سوگند، اگر خورشید را در دست راستم و ماه را در دست چپم می‌نهادند، به این شرط که از این امر دست بردارم، دست برنمی‌داشتم تا آنکه خداوند آن را پیروز گرداند یا در این راه نابود شوم»

“...by Allah, if they were to put the sun in my right hand and the moon in my left, on condition that I relinquish this matter, I would not relinquish it until Allah has made it dominant or I perish therein”

غریزهٔ بقا ایجاب میکند که هر ملت و هر قومی در جهان، مسائل حیاتی خاص خود را داشته باشد؛ مسائلی که ملت یا قوم برای آنها با رضایت و با نهایت شور و اشتیاق خون خود را فدا کند، بدون هیچ تردید، استدلال یا بحثی. این مسائل یا مربوط به نابودی یا ماندن در زندگی است، یا مربوط به محو یک قوم از هستی یا حفظ بقای آن. چنین تدابیری منحصر به فرد و تقریباً برای همهٔ مردم یکسان است و اقدامات انجامشده در قبال آنها برای همهٔ مردم مشابه یا بسیار مشابه است، زیرا آنها به طور ملموس تهدیدکنندهٔ جان هستند. از این رو، تدبیر یکی است و مسائل نیز یکسان. با این حال، این مسائل مربوط به غریزهٔ بقا، همهٔ مسائل حیاتی نیستند و مسائل حیاتی نیز تنها آنهایی نیستند که به غریزهٔ بقا مربوطاند؛ زیرا مسائل حیاتی دیگری نیز وجود دارد که به غریزهٔ معنوی یا غریزهٔ تولیدمثل مربوط است. با این حال، مردم در این مسائل بر حسب تفاوت دیدگاهشان دربارهٔ زندگی با یکدیگر اختلاف داشتهاند و در نتیجه در اقدامات انجامشده در قبال آنها نیز اختلاف پیدا کردهاند. این به آن دلیل است که آنچه این مسائل را حیاتی میسازد، دیدگاه خاص دربارهٔ زندگی است؛ پس آنها متفاوت میشوند و تدبیر نیز متفاوت میگردد. بنابراین، مسائل حیاتی میان اقوام و ملتها بر اساس این تفاوت در دیدگاه دربارهٔ زندگی متفاوت بوده است. مسلمانان یک امتاند و بیشک مسائل حیاتی فراوانی دارند. مسائل حیاتی امت، خواه مربوط به غریزهٔ بقا، غریزهٔ معنوی یا غریزهٔ تولیدمثل باشد، باید بر اساس دیدگاه آنها دربارهٔ زندگی باشد. دیدگاه آنها دربارهٔ زندگی تنها به وسیلهٔ اسلام تعیین میشود. از این رو، این اسلام است که مسائل حیاتی را تعیین میکند و تدبیر را نیز معین مینماید.