Imam pengasas mazhab ini, Malik bin Anas bin 'Amir, dilahirkan di Madinah pada tahun 717 Masihi. Datuknya, 'Amir, termasuk antara para Sahabat besar di Madinah. Malik mempelajari hadis daripada az-Zuhri, yang merupakan ulama hadis terbesar pada zamannya, serta daripada perawi hadis yang agung, Nafi', bekas hamba kepada Sahabi 'Abdullah bin 'Umar.

The founding scholar of this Madh-hab, Maalik ibn Anas ibn ‘Aamir, was born in Madeenah in the year 717 CE. His grandfather, ‘Aamir, was among the major Sahaabah of Madeenah. Maalik studied Hadeeth under az-Zuhree who was the greatest Hadeeth scholar of his time as well as under the great Hadeeth narrator, Naari’, the freed slave of the Sahaabee ‘Abdullah ibn ‘Umar.

Maalik hanya pernah keluar dari Madinah untuk menunaikan Haji, dan kerana itu beliau sebahagian besarnya membataskan diri kepada ilmu yang terdapat di Madinah. Pada tahun 764 M, beliau telah dipukul dengan teruk atas perintah Amir Madinah, kerana beliau mengeluarkan fatwa bahawa talak yang dipaksa adalah tidak sah. Fatwa ini bertentangan dengan amalan para penguasa 'Abbasiyyah yang memasukkan klausa dalam sumpah taat setia yang diambil daripada orang ramai, iaitu sesiapa yang memungkiri sumpah itu secara automatik akan tertalak. Maalik diikat dan dipukul sehingga kedua-dua lengannya cedera parah, sehingga beliau tidak lagi mampu menyilangkan tangan di dada ketika solat. Oleh itu, menurut sebahagian riwayat, beliau mula mengamalkan solat dengan membiarkan tangan di sisi.

Maalik’s only journeys outside of Madeenah were for Hajj, and thus he largely limited himself to the knowledge available in Madeenah. He was severely beaten in the year 764 CE by the order of the Ameer of Madeenah, because he made a legal ruling that forced divorce was invalid. This ruling opposed the ‘Abbaasid rulers’ practice of adding in the oath of allegiance given to them by the masses the clause that whoever broke the oath was automatically divorced. Maalik was tied and beaten until his arms became severely damaged to such a degree that he became unable to clasp them on his chest in Salaah and thus he began the practice of praying with his hands at his sides according to some reports.

Imam Malik terus mengajar Hadis di Madinah selama tempoh empat puluh tahun, dan beliau berjaya menyusun sebuah kitab yang memuatkan Hadis Nabi ﷺ serta athar-athar para Sahabat dan tabi'in, yang dinamakan al-Muwatta' (Jalan yang Dilalui). Beliau memulakan penyusunan Hadis tersebut atas permintaan khalifah Abbasiyah, Abu Ja'far al-Mansur (754-775 M), yang menginginkan sebuah kod undang-undang yang menyeluruh berdasarkan Sunnah Nabi ﷺ yang boleh diterapkan secara seragam di seluruh wilayah kekuasaannya. Namun, setelah kitab itu siap, Malik enggan memaksakannya ke atas rakyat, dengan menegaskan bahawa para Sahabat telah tersebar di seluruh empayar Islam dan membawa bersama mereka bahagian-bahagian lain daripada Sunnah yang juga perlu dipertimbangkan dalam sebarang undang-undang yang dikenakan di seluruh negara. Khalifah Harun ar-Rashid (768-809 M) juga membuat permintaan yang sama kepada Imam, tetapi beliau turut menolaknya. Imam Malik wafat di kota kelahirannya pada tahun 801 M, pada usia yang mulia, 83 tahun.133

Imaam Maalik continued to teach Hadeeth in Madeenah over a period of forty years and he managed to compile a book containing Hadeeths of the Prophet (s.w.) and Athars of the Sahaabah and their successors which he named al-Muwatta’ (the Beaten Path). He began his compilation of Hadeeths at the request of the ‘Abbaasid caliph, Abu Ja’far al-Mansoor, (754-775 CE) who wanted a comprehensive code of law based on the Prophet’s (s.w.) Sunnah which could be applied uniformly throughout his realm. But, on its completion, Maalik refused to have it forced on the people pointing out that the Sahaabah had scattered throughout the Islamic empire and had taken with them other parts of the Sunnah which also had to be considered in any laws imposed throughout the state. Caliph Haaroon arRasheed (768-809 CE) also made the same request of the Imaam, but he was also turned down. Imaam Maalik died in the city of his birth in the year 801 CE at the venerable age of 83.133

Kaedah pengajaran Imam Malik adalah berasaskan periwayatan hadis dan perbincangan tentang maksudnya dalam konteks permasalahan pada zaman itu. Beliau akan sama ada menceritakan kepada murid-muridnya hadis dan athar (kenyataan para Sahabat) mengenai pelbagai topik hukum Islam kemudian membincangkan implikasinya, atau beliau akan bertanya tentang permasalahan yang timbul di kawasan asal murid-muridnya, lalu meriwayatkan hadis atau athar yang sesuai yang boleh digunakan untuk menyelesaikannya.

Imaam Maalik’s method of teaching was based on the narration of Hadeeths and the discussion of their meanings in the context of problems of that day. He would either narrate to his students Hadeeths and Athars (statements of the Sahaabah) on various topics of Islamic law then discuss their implications, or he would inquire about problems which had arisen in the areas from whence his students came, then narrate appropriate Hadeeths or Athars which could be used to solve them.

Selepas Malik menyelesaikan al-Muwatta’, beliau biasa meriwayatkannya kepada murid-muridnya sebagai keseluruhan mazhabnya, tetapi beliau akan menambah atau mengurangkan sedikit padanya apabila maklumat baharu sampai kepadanya. Beliau sangat menjauhi spekulasi dan fiqh andaian, lalu mazhab dan para pengikutnya dirujuk sebagai Ahl al-Hadeeth (golongan ahli hadis).

After Maalik completed al-Muwatta’, he used to narrate it to his students as the sum total of his Madh-hab, but would add or subtract from it slightly, whenever new information reached him. He used to strictly avoid speculation and hypothetical Fiqh and thus his school and its followers were reffered to as the people of Hadeeth (Ahl al-Hadeeth).

Imam Malik menyimpulkan hukum Islam daripada sumber-sumber berikut, yang disenaraikan mengikut tahap kepentingannya.

Imaam Maalik deduced Islamic law from the following sources which are listed in the order of their importance.

Seperti semua Imam yang lain, Malik menganggap al-Qur'an sebagai sumber utama hukum Islam dan menggunakannya tanpa meletakkan sebarang syarat terlebih dahulu untuk penerapannya.

Like all the other Iaams, Maalik considered the Qur’aan to be the primary source of Islamic law and utlized it without laying any pre-conditions for its applications.

Sunnah digunakan oleh Imam Malik sebagai sumber hukum Islam yang kedua paling penting, tetapi, seperti Abu Hanifah, beliau meletakkan beberapa batasan ke atas penggunaannya. Jika sesuatu Hadith bercanggah dengan amalan adat penduduk Madinah, beliau menolaknya. Namun, beliau tidak mensyaratkan bahawa sesuatu Hadith mesti Mashhur (terkenal).

The Sunnah was used by Imaam Maalik as the second most important source of Islamic law, but, like Abu Haneefah, he put some restrictions on its use. If a Hadeeth were contradicted by the customary practice of the Madeenites, he rejected it. He did not, however, insist that a Hadeeth be Mash-hoor (well-known)

sebelum ia dapat diterapkan sebagaimana Abu Haneefah melakukannya. Sebaliknya, beliau menggunakan mana-mana Hadis yang diriwayatkan kepadanya selagi tiada seorang pun daripada perawinya yang dikenali sebagai pendusta atau yang hafalannya sangat lemah.

before it could be applied as Abu Haneefah did. Instead he used any Hadeeth that was narrated to him as long as none of the narrators were known liars or extremely weak memorizers.

Imam Malik berhujah bahawa oleh kerana ramai penduduk Madinah adalah keturunan langsung para Sahabat, dan Madinah ialah tempat Nabi ﷺ menghabiskan sepuluh tahun terakhir hidupnya, maka amalan yang dilakukan bersama oleh semua penduduk Madinah pastinya telah dibenarkan, jika tidak digalakkan, oleh Nabi ﷺ sendiri. Oleh itu, Imam Malik menganggap amalan biasa penduduk Madinah sebagai satu bentuk Sunnah yang sangat sahih, yang diriwayatkan melalui perbuatan dan bukan melalui perkataan.134

Imaam Maalik reasoned that since many of the Madeenites were direct descendants of the Sahaabah and Madeenah was where the Prophet (s.w.) spent the last ten years of his life, practices common to all Madeenites must have been allowed, if not encouraged by the Prophet (s.w.) himself. Thus, Imaam Maalik regarded common Madeenite practices as a form of highly authentic Sunnah narrated in deeds rather than words.134

Malik, seperti Abu Hanifah, menganggap ijma' para Sahabat, serta ijma' ulama selepas mereka, sebagai sumber hukum Islam yang ketiga paling penting.

Maalik like Abu Haneefah considered the Ijmaa’ of the Sahaabah, as well as that of later scholars, as the third most important source of Islamic law.

Imam Malik memberikan sepenuhnya bobot kepada pendapat para Sahabat, sama ada pendapat mereka bercanggah atau sepakat, dan memasukkannya ke dalam kitab Hadis beliau, al-Muwatta’. Namun, ijmak para Sahabat didahulukan daripada pendapat individu para Sahabat. Apabila tidak terdapat ijmak, pendapat individu para Sahabat didahulukan daripada pendapat beliau sendiri.

Imaam Maalik gave full weight to the opinions of the Sahaabha, whether they were conflicting or in agreement, and included them in his book of Hadeeth, al-Muwatta’. However, the consensus of the Sahaabah was given precedence over individual opinions of the Sahaabah. Where there was no consensus, their individual opinions were given precedence over his own opinion.

Malik biasa menggunakan penaakulan deduktifnya sendiri dalam perkara-perkara yang tidak dicakupi oleh sumber-sumber yang telah disebutkan sebelum ini. Namun, beliau sangat berhati-hati dalam melakukannya kerana sifat subjektif bentuk-bentuk penaakulan sedemikian.

Maalik used to apply his own deductive reasoning on matters not covered by the previously mentioned sources. However, he was very cautious about doing so because of the subectivity of such forms of reasoning.

Imam Malik juga memberi bobot kepada amalan-amalan terpencil yang terdapat pada sebahagian penduduk Madinah, selama amalan tersebut tidak bertentangan dengan hadis-hadis yang sahih. Beliau berpendapat bahawa adat-adat sedemikian, walaupun hanya berlaku dalam kes-kes terpencil, pasti juga telah diwariskan dari generasi terdahulu dan diakui oleh para Sahabat, atau bahkan oleh Nabi ﷺ sendiri.

Imaam Maalik also gave some weight to isolated practices found among a few people of Madeenah so long as they were not in contradiction to known Hadeeths. He reasoned that such customs, though occurring only in isolated instances, must also have been handed down from earlier generations and sanctioned by the Sahaabah or even the prophet (s.w.) himself.

Prinsip Istihsaan yang dibangunkan oleh Abu Haneefah juga digunakan oleh Maalik dan murid-muridnya, kecuali bahawa mereka menamakannya Istislaah, yang bermaksud mencari apa yang lebih sesuai. Ia berkaitan dengan perkara-perkara yang menjadi kepentingan kebajikan manusia tetapi belum dipertimbangkan secara khusus oleh Syariah. Contoh Istislaah terdapat dalam keputusan Khalifah ‘Alee bahawa keseluruhan kumpulan orang yang mengambil bahagian dalam satu pembunuhan adalah bersalah, walaupun hanya seorang daripada kumpulan itu yang benar-benar melakukan perbuatan membunuh. Contoh lain ialah hak pemimpin Muslim untuk mengutip cukai daripada orang kaya selain Zakat, apabila kepentingan negara menuntutnya, sedangkan dalam Syariah hanya Zakat yang telah ditetapkan. Imam Maalik juga menggunakan prinsip Istislaah untuk mengeluarkan hukum-hukum yang lebih selari dengan keperluan yang timbul daripada keadaan semasa berbanding hukum yang diperoleh melalui Qiyaas.

The principle of Istihsaan developed by Abu Haneefah was also applied by Maalik and his students except that they called it by the name Istislaah which means seeking that which is more suitable. It deals with things which are for human welfare but have not been specifically considered by the Sharee’ah. An exaple of Istislaah is found in Caliph ‘Alee’s ruling that a whole group of people who took part in a murder were guilty even though only one of the group had actually committed the act of murder. Another example is the right of a Muslim leader to collect taxes from the rich other than Zakaah if the interest of the state demands it, whereas in Sharee’ah only Zakaah has been specified. Imaam Maalik also applied the principle of Istislaah to deduce laws more in keeping with needs which arose from current situations than those deduced by Qiyaas.

Sama seperti Abu Haneefah, Maalik menganggap pelbagai adat dan kebiasaan sosial masyarakat di seluruh dunia Islam sebagai sumber yang mungkin bagi hukum-hukum sekunder, selagi ia tidak bertentangan dengan sama ada lafaz mahupun semangat Syariah.135

Like Abu Haneefah, Maalik considered the various customs and social havits of people throughout the Muslim world as possible sources of secondary laws as long as they did not contradict either the letter or the spirit of the Sharee’ah.135

Menurut adat di Syria, sebagai contoh, perkataan Daabbah bermaksud kuda, manakala maksud umumnya dalam bahasa Arab ialah haiwan berkaki empat. Oleh itu, sebuah kontrak yang dibuat di Syria yang menghendaki bayaran dalam bentuk Daabbah secara sah bermaksud kuda, sedangkan di tempat lain dalam dunia Arab ia perlu ditakrifkan dengan lebih jelas sebagai kuda.

According to custom in Syria, for example, the word Daabbah means a horse, whereas its general meaning in Arabic is four legged animal. Hence, a contract made in Syria requiring payment in the form of a Daabbah would legally mean a horse whereas elsewhere in the Arab world it would have to be more clearly defined as a horse.

Antara murid Malik yang paling terkenal dan tidak kemudian membentuk mazhab mereka sendiri ialah al-Qasim dan Ibn Wahb.

The most notable of Maalik’s students who did not later form their own Madh-habs were al-Qaasim and Ibn Wahb.

Al-Qaasim dilahirkan di Mesir tetapi berpindah ke Madinah, lalu belajar di bawah gurunya dan pembimbingnya selama lebih dua puluh tahun. Beliau menulis sebuah kitab yang luas tentang Fiqh mazhab, yang mengatasi kemasyhuran al-Muwatta' karya Malik sendiri, dan beliau menamakannya al-Mudawwanah.

Al-Qaasim was born in Egypt but travelled to Madeenah where he studied under his teacher and mentor for a period of more than twenty years. He wrote an extensive book on the Fiqh of the Madh-hab, eclipsing even al-Muwatta’ of Maalik himself and called it al-Mudawwanah.

Ibn Wahb juga mengembara dari Mesir ke Madinah untuk belajar di bawah bimbingan Imam Malik. Beliau menonjol dalam penggalian hukum-hukum (istinbath) sehingga Malik memberinya gelaran al-Muftee, yang bermaksud pengeluar fatwa rasmi dalam hukum Islam.

Ibn Wahb also travelled from Egypt to Madeenah in order to study under Imaam Maalik. He distinguished himself in th deduction of laws to such a degree that Maalik gave him the title of al-Muftee, which means the official expounderof Islamic law.

Ibn Wahb telah ditawarkan jawatan sebagai hakim Mesir, tetapi beliau menolaknya demi mempertahankan integritinya sebagai seorang ulama yang bebas.136

Ibn Wahb was offered an appointment as judge of Egypt, but turned it down in order to maintain his integrity as an independent scholar.136

Malik juga mempunyai murid-murid terkenal lain dari mazhab-mazhab yang lain.

Maalik had other famous students from other madh-habs.

Sebahagian mereka telah mengubah suai mazhab mereka sendiri berdasarkan apa yang mereka pelajari daripada Maalik, sebagai contoh, Muhammad ash-Shaybaanee yang termasuk antara murid terkemuka Abu Haneefah. Ada juga yang membentuk mazhab mereka sendiri dengan menggabungkan ajaran Maalik dengan ajaran orang lain, sebagai contoh Muhammad ibn Idrees ash-Shaafi'ee yang belajar selama bertahun-tahun di bawah Imaam Maalik serta di bawah Muhammad ash-Shaybaanee, murid Abu Haneefah.

Some of them modified their own Madh-habs based on what they learnt from Maalik, for example, Muhammad ash-Shaybaanee who was among the foremost students of Abu Haneefah. There were others who developed their own Madh-habs by combining Maalik’s teachings with that of others, for example Muhammad ibn Idrees ash-Shaafi’ee who studied for many years under Imaam Maalik as well as under Abu Haneefah’s student Muhammad as-Shaybaanee.

Hari ini, pengikut mazhab ini kebanyakannya terdapat di Mesir Hulu, Sudan, Afrika Utara (Tunisia, Algeria dan Maghribi), Afrika Barat (Mali, Nigeria, Chad, dan lain-lain) serta negara-negara Teluk Arab (Kuwait, Qatar dan Bahrain).

Today, the followers of this Madh-hab are found mostly in Upper Egypt, Sudan, North Africa (Tunisia, Algeria and Morocco), West Africa (Mali, Nigeria, Chad, etc) and the Arabian Gulf states (Kuwait, Qatar, and Bahrain).