"موشرف شاید د پاکستان په کې د امریکا وروستۍ هیله وي، او که هغه ناکام شي، بنیاد پالان به د اسلامي بم لاس ته راوړي." -- انتوني زیني د لال مسجد د زده کوونکو او د پاکستان د اردو ترمنځ جګړې شدت د سلګونو وژل شوو او ډیرو ټپیانو سبب شوی دی. همدې ته په کتو، ولسمشر موشرف لاندې اشتعال‌ناکه څرګندونه کړې ده: «که دوی ځان تسلیم نه کړي، نو زه دلته نن ورځ وایم چې دوی به ووژل شي. دوی باید موږ په ځواک د کارولو ته اړ نه کړي. دوی باید په خپله خوښه بهر راشي، که نه نو دوی به ووژل شي…» د موشرف د ultimatum څخه مخکې هم، د هغه حکومت په چټکۍ سره ټول تقصیر د اوسني بحران لپاره د عبدالرشید غازي—د مدرسې مشر—پر غاړه واچاوه. په هرصورت، د هغو پیښو په دقیقه کتنه چې د مقابلې مخکې وې، داسې ښیي چې ټوله قضیه د پاکستان د حکومت له خوا جوړه شوې ده.

"Musharraf may be America's last hope in Pakistan, and if he fails, the fundamentalists would get hold of the Islamic bomb." -- Anthony Zinni The intensification of fighting between the students of Lal Masjid and the Pakistani army has left hundreds dead and many injured. This has prompted President Musharraf to issue the following provocative statement: “If they do not surrender so I am saying here today that they will be killed. They should not force us to use force. They should come out voluntarily; otherwise they will be killed…” Even before Musharraf’ s ultimatum, his government was swift to attribute the entire blame for the current crisis on Abdul Rashid Ghazi—the principal of the seminary. However, a close examination of the events preceding the standoff, suggests that the entire saga has been engineered by the Pakistani government.

د شپږو میاشتو راهیسې د مشرف حکومت د زده کوونکو هغه چلند ته پام نه دی اړولی کله چې دوی د حکومت د واک په وړاندې درېدل. غیرقانوني وسلې راټولول، د پاکستاني ښځو او پولیسو تښتول، او د شپږو چینایي ښځو نیول د حکومتي چارواکو له خوا یوازې ملایمه نیوکه سره مخ شول. سربیره پردې، دغه فعالیتونه پټ نه وو، بلکې د ISI مرکز پر مخ او د لال مسجد د کلا سره نږدې ځای کې، په ښکاره پلان او ترسره شول. د ISI چارواکو او حکومتي استازو مکرر راتلل د دې حکومتي ادعا سره په ټکر کې دي چې گواکي دوی د دوستانه پای لټوو، په ځانګړي توګه کله چې د پاکستان حکومت د قبایلي ادارو او بلوچستان په نورو سیمو کې د ورته پېښو په وړاندې ډېر سخت غبرګون ښودلی. نو پاکستاني حکومت ولې دومره اوږد وخت تر دې ډېر انتظار وکړ چې لال مسجد د داسې پوځي وسلو سره بند کړي چې د بریالي برید لپاره مناسبې وي؟

For the past six months the Musharraf government has tolerated the behaviour of the students whenever they chose to challenge its writ. The accumulation of illegal arms, the abduction of Pakistani socialites and policemen, and the seizure of six Chinese women was met with muted criticism from government officials. Furthermore, these activities were not clandestine, and were planned and executed in full view of ISI’ s headquarters located in close proximity to the confines of the Lal Masjid. The frequent visit of ISI officials and government representatives negates government claims that it was exploring an amicable outcome— especially when measured against the ferocity of the Pakistani government’ s response to similar incidents in tribal agencies and elsewhere in Baluchistan. So why has the Pakistani government waited so long to barricade the Masjid with military hardware fit for an overwhelming assault.

دا پوښتنه یوازې د مشرف د واکمنۍ د ستونزو په پراخه سیاق کې ځواب کیدای شي۔ اوس مهال د مشرف حکومت له دوو اړخونو سره مخ دی: یو سیکولر اپوزیسیون، او هغه اسلامي ځواکونه چې د هغه د له منځه وړلو غوښتنه کوي۔

This question can only be answered in the broader context of the challenges facing Musharraf’ s rule. At present the Musharraf government has had to contend with both the secular opposition and Islamic forces calling for his removal.

د اتحاد د بیا راوستلو د دموکراسۍ (ARD) او مشر قاضي افتخار لخوا ملاتړ شوي سکولر ځواکونه پیاوړي شوي دي او د امریکا هغه کوښښ یې ناکام کړی دی چې مشرف بیا ټاکل شي. د دې ګواښ د له منځه وړلو لپاره، مشرف د امریکا په سرپرستۍ کې د سکولر مخالفت ځینو مشرانو سره پټ خبرې کړې دي او نورو په وړاندې یې ځواک کارولی دی. د کراچۍ مرګونه د دې دوهم ډول چلند څرګندونه ده. څو چې خبرو اترو ته اړه لري، امریکا د مشرف په استازیتوب لا دمخه د بینظیر بوټو سره پرمخ تللي خبرو اترو کې بوخته ده، چې موخه یې د سکولر مخالفت ځواک ماتول او د مشرف لپاره دوهمه ولسمشرۍ دوره خوندي کول دي. دا هم د بوټو هغه ډول ګنګس موقف څرګندوي چې وروستۍ مهال یې د لندن د ټولو ګوندونو په کنفرانس (APC) په اړه غوره کړی، چې تراوسه یې له ګډون ډډه کړې ده۔

The secular forces championed by the Alliance for the Restoration of Democracy (ARD) and Chief Justice Iftikhar have gained momentum and have frustrated America’ s initiative to get Musharraf re-elected. To diffuse this threat, Musharraf under US auspices has held secret talks with certain leaders of the secular opposition and has deployed force against others. The deaths in Karachi are a manifestation of the latter approach. As far as negotiations are concerned, the US on Musharraf’ s behalf is already engaged in advanced talks with Benazir Bhutto with aim to break the back of the secular opposition and secure a second presidential term for Musharraf. This also explains Bhutto’ s recent ambiguous stance on the All Parties Conference (APC) in Londonxv, which she has shunned so far.

اسلامی اپوزیشن، جو مشرف کی امریکہ نواز پالیسیوں اور ان کے نیولبرل رویّوں سے ناخوش ہے، نے انہیں اقتدار سے ہٹانے کا بیڑہ اٹھا لیا ہے۔ ان میں سے کچھ نے عسکریت پسندی کا راستہ اختیار کیا ہے اور دوسروں نے اپنا غصہ نکالنے کے لیے احتجاج کیا ہے۔ لیکن ان کی ناراضی کا اصل سرچشمہ وہ دینی مدارس ہیں جنہیں امریکہ سیکولرائزیشن یا بندش کے لیے نشان زد کر چکا ہے۔ سیکولر اپوزیشن کے برعکس، جن کے ساتھ امریکہ سمجھوتہ کرنے اور معاملات طے کرنے کا خواہشمند رہا ہے، امریکی پالیسی سازوں کی نظر میں اسلامی قوتوں کو بندوق کے زور پر سیکولر بنانا ضروری ہے، اور کسی بھی مزاحمت کو کچل دینا ہوگا۔ اسی لیے مارشل لا کی عدم موجودگی میں لال مسجد کا فوج کے ذریعے محاصرہ، پاکستانی ٹیلی ویژن پر عبدالعزیز غازی کی تذلیل، مذاکرات کی اچانک منسوخی، میڈیا پر پابندی اور بحران کے حل کے طور پر ‘ہتھیار ڈالو یا مرو’ کا اعلان، پاکستان میں دینی مدارس کے مستقبل کے لیے ایک خطرناک علامت ہے۔

Whilst the Islamic opposition unhappy with Musharraf’ s pro- American policies and his neo-liberal attitudes have taken upon themselves to oust him from power. Some have resorted to militancy and others have engaged in protests to vent their anger. But the wellspring of their resentment is fuelled by the religious seminaries which America has identified for secularisation or closure. Unlike the secular opposition—where America was keen to compromise and broker a deal— the Islamic forces in the eyes of American policy makers must be secularised at gun point, and any resistance must be crushed. Hence the surrounding of Lal Masjid by the military in the absence of martial law, the humiliation of Abdul Aziz Ghazi on Pakistan television, the abrupt cancellation of talks, the media blackout and the announcement of ‘surrender or die’ as a solution to the crisis is an ominous sign for the future of religious seminaries in Pakistan.

د لال مسجد پېښې هغه ټول نښې لري چې دا به د مشرف لپاره د نورو مذهبي مدرسو او ادارو د حل کولو یوه نمونه شي، یعنې د کورنۍ جګړې یوه نسخه. سربېره پردې، د بحران وخت د مشرف سره سم دی، ځکه دا عامه افکار د سکولر مخالفت او د بلوچستان د سیلابونو په اړه د حکومت د ناکامه غبرګون څخه اړوي.

What transpired at Lal Masjid has all the hallmarks of becoming a template for Musharraf to deal with other religious schools and institutions— a recipe for civil war. Not to mention that the timing of the crisis suits Musharraf, as it deflects the public’ s attention away from the secular opposition and the government’ s disastrous response to the floods in Baluchistan.

واضح ده چې حکومت د سیکولر او اسلامي ځواکونو د مقابلې لپاره د ځواک کارول د مشرف د «روښانه اعتدال» د شعار فکري ورشکستګي څرګندوي. مشرف د مخالفینو د نظریاتو د مقابلې لپاره د فکرونو کارولو پر ځای ځواک ته مخه کړې ده. ورته طریقه د مشرف متحدینو، یعنې امریکا، ناتو او اسراییلو، هم د «زړونو او ذهنونو د جګړې» په نوم تکرار کړې ده، خو دواړو د عراق، افغانستان او فلسطین اسلامي تحریکونه نشي ماتولی. نو مشرف څه امکان لري؟

What is evident is that the utilisation of force by the government to deal with both secular and Islamic forces exposes the intellectual bankruptcy of Musharraf’ s mantra of enlightened moderation. Instead of employing thoughts to battle the ideas of the opposition, Musharraf has resorted to force. The same method has been repeated by Musharraf’ s allies—America, NATO and Israel— under the guise of ‘battle of hearts and minds’ and both have failed to crush the Islamic movements in Iraq, Afghanistan and Palestine. So what chance does Musharraf have?

جولای ۹، ۲۰۰۷

July 9, 2007