"اکثر کله چې د اختیار، پرېکړې، عقل یا د عمل د انتخاب پوښتنې راپورته کیږي، نو انساني علم حیران پاتې کیږي." — نوم چومسکي د کلونینګ پر سر دوام لرونکې بحث یو ځل بیا د اخلاقي اندیښنو په شا ټول شوی دی، چې ساینس پوهان، د تولید پلوي، سیاستوال او مذهبي شخصیتونه کوښښ کوي چې دا د سمې او غلطې له پلوه تعریف کړي. هغه ساینس پوهان چې کلونینګ ته مثبت نظر لري، استدلال کوي چې د کلون شوو جنینونو نسج کیدای شي د انسان د سختو ناروغیو لکه پارکنسن، موټر نیورون یا شکر ناروغۍ د درملنې په برخه کې نوي لاسته راوړنې ته لاره هواره کړي. په بل اړخ کې کلیسا او د ژوند د ساتنې فعالین استدلال کوي چې د جنینونو کلون خپله ژوند جوړوي، او د یوه جنین ختمول د بل هر انسان د ژوند له ختمولو څخه توپیر نه لري. لویدیځ سیاستوال هم د دې دوو نظرونو ترمنځ ژور ویشل شوي دي. په ۲۰۰۳ کال کې د سپین ماڼۍ ویاند وویل چې امریکایي ولسمشر جارج بوش دا خبر "ژور اندېښمن کوونکی" بللی، او وې ویل چې دا خبر په امریکا کې د انساني کلونینګ د ټولو ډولونو د منع کولو د قانون د اړتیا ټینګار کوي. په همدې حال کې نور سیاستوال، په ځانګړي ډول هغه چې د بایوټکنالوژۍ شرکتونو سره نږدې اړیکې لري، د انساني کلونینګ جوشیلي ملاتړ کوي. نو سم څوک دی؟

“As soon as questions of will or decision or reason or choice of action arise, human science is at a loss.” -- Noam Chomsky loning has rekindled the ongoing debate centred on ethical concerns, which scientists, procreationists, politicians and religious personalities are struggling to define in terms of right and wrong. Scientists, who favour cloning, argue that the tissue material from cloned embryos could lead to breakthroughs in the treatment of severe human diseases such as Parkinson’ s, Motor Neuron or Diabetes. On the other hand the Church and pro-life campaigners argue that the cloning of embryos constitutes life, and to terminate an embryo would be no different to terminating the life of any other human being. Western politicians are also deeply divided between the two views. In 2003, White House spokesman said that US President George Bush had found the news “deeply troubling”, and added that the news underscored the need for legislation to ban all human cloning in the US. While other politicians most notably those with close ties with biotechnology firms are fervent supporters of human cloning. So who is right?

په لوېدیځ کې ډیری خلک په دې باور دي چې ساینس د انسانی چلند په اړه حقیقتونه برابرولی شي، او دا حقیقتونه بیا د خلکو د ژوند د واکمنۍ لپاره کارول کېدای شي. دا نظر غلط دی، ځکه ساینسي فکر یو ځانګړی ډول فکر دی چې یوازې د مادي شیانو د مطالعې لپاره، د لابراتوار په شرایطو کې، مناسب دی. په دې شرایطو کې نه اخلاقي حقیقتونه څرګندیږي او نه پیدا کیږي، ځکه مادي شیانو کې داسې یو ذاتي اخلاقي صفت نشته چې د تجربې په جریان کې ځان د سم یا غلط په توګه وښیي.

Many people in the West believe that science is fully capable of providing truths about human behaviour, which in turn can be used to govern people’ s lives. This view is erroneous as the scientific thought is a particular type of thought only suited to the study of material objects under laboratory conditions. Under these conditions no ethical truths are revealed or discovered. This is because material objects do not possess an inherent ethical attribute, which during experimentation manifests itself as right or wrong.

سائنس صرف یہ وضاحت کر سکتی ہے کہ چیزیں کس طرح کام کرتی ہیں، اور وہ ایسے سوالات کا جواب نہیں دے سکتی جیسے "کیا یہ درست ہے؟" یا "کیا اس کی اجازت ہونی چاہیے؟" یہی دلیل انسانی رویے کے نام نہاد سائنسی مطالعے پر بھی لاگو ہوتی ہے۔ انسان ایک اخلاقی ضابطے کے ساتھ پیدا نہیں ہوتے، اور نہ ہی انسانی افعال میں کوئی ذاتی اخلاقی خوبی ہوتی ہے جس کی بنیاد پر سائنسدان فیصلہ کر سکے کہ یہ فعل درست ہے یا غلط۔ مثال کے طور پر سائنس یہ بیان کر سکتی ہے کہ تولیدی عمل کس طرح وقوع پذیر ہوتا ہے، لیکن کیا وہ ہمیں یہ بتا سکتی ہے کہ نکاح کے اندر یا نکاح کے بغیر جنسی تعلقات قائم کرنا درست ہے یا نہیں، بہن اور بھائی کے درمیان، یا کسی بالغ اور بچے کے درمیان؟ جو لوگ محرم رشتوں سے زنا کا ارتکاب کرنے یا بچوں کے ساتھ جنسی زیادتی کرنے کا انتخاب کرتے ہیں انہیں معاشرہ منحرف قرار دیتا ہے اور ان سے نفرت کرتا ہے۔ یہی بات ہم جنس تعلقات کے بارے میں بھی کہی جاتی رہی، یہاں تک کہ حال ہی میں رائے عامہ بدل گئی اور ہم جنس پرستی کو بطور ایک نظریہ قابلِ قبول بنا دیا گیا۔

Science can only provide explanation of how things function and cannot answer questions such as ‘is it right?’ , or ‘should this be allowed?’ The same argument applies to the so called scientific study of human behaviour. Human beings are not born with an ethical code, nor do human actions have an intrinsic ethical quality, which helps the scientist decide whether the action is right or wrong. For instance science can explain the process by which procreation occurs, but can it tell us whether it is right to have sexual relationships in or out of wedlock, between brother and sister or between an adult and a child? Those who choose to engage in incest or sexually abuse children are branded deviants and abhorred by society. The same was said about homosexual relationships, until recently, when public opinion was changed to make homosexuality acceptable as an idea.

سائنس پوهانو وویل چې ځینې خلک په داسې حال کې زیږیږي چې د ورته جنس خلکو ته د خوښې تمایل لري. که دا ثابته شي چې خلک د محارمو سره جنسي اړیکو، ماشومانو ته جنسي زیان رسولو یا وژنې ته د تمایل سره زیږیږي، ایا دا به کومه شان په حق بدلوي؟ ایا ټولنه به دا کارونه د منلو وړ ګڼي؟

Scientist then suggested that some people were born with the inclination to prefer people of the same gender. If it were proven that people were born with a tendency to commit incest, sexually abuse children or murder would that in any way make it right? Would these actions be regarded as acceptable by society?

ساینس د انسانی کړنو په اړه د اخلاقي قضاوت کولو توان نه لري او هیڅکله هم د انسانیت لپاره د اخلاقو یوه ضابطه نشي چمتو کولای. په حقیقت کې خلک د ژوند د یوې ځانګړې لید پر بنسټ ژوند کوي، څوک چې د دوی تمایلات او خوښې رامنځته کوي.

Science is unable to pass ethical judgements especially on human actions and can never provide a code of ethics for mankind. In reality, people live according to a specific viewpoint of life, which shapes their inclinations and tastes.

دا د ژوند نظر یو عقیدې څخه سرچینه اخلي او یو ځانګړی نظام زیږوي، کوم چې خلک یو بل سره تړي او د یوې ځانګړې ټولنې د رامینځته کیدو لامل ګرځي. عقیده د خپل ژوند د نظر سره یوځای د اخلاقو یو داسې نظام پیدا کوي چې د ټولنې د اداره کولو مسؤلیت لري.

This viewpoint of life emanates from a creed and gives rise to a specific system, which binds people together to produce a distinctive society. The creed coupled with its viewpoint of life produces a code of ethics responsible for governing society.

په لويديځو ټولنو کې دا سکولر عقیده، او د ژوند په اړه هغه نظر چې د ګټې پر بنسټ ولاړ دی، دا ټاکي چې څه سم دي او څه ناسم. په عمل کې، هغه سیاستوال چې د خلکو ټاکل شوي استازي دي، د ټولنې په استازیتوب د دې دنده لري چې پرېکړه وکړي چې څه سم دي او څه ناسم. سیاستوال د قانون جوړولو په بهیر کې ممکن له نورو سرچینو څخه علمي حقایق یا دلیلونه هم په پام کې ونیسي، خو په پای کې د لویدیځ نظر، یعنې ګټه، اخلاقو ټاکي. له همدې امله دا عام ده چې لویدیځ سیاستوال هغه اخلاقي نظرونه ومني چې د دوی او د دوی مرستندویانو ته ترټولو زیاته ګټه رسوي. معمولاً د دې نظرونو ملاتړ کوونکي قوي ګوندونه دي، لکه لوی سوداګر، شتمن صنعتګر او بانفوذه سازمانونه. ډیرځلې دا قوي ډلې سره ټکر کوي، ځکه هره ډله د خپلو ګټو د ساتلو لپاره سیاستوالو ته د لابي په ډول فشار راوړي. په داسې حالت کې سیاستوال د دې لپاره یوه منځنۍ پرېکړه غواړي چې دا ګروپونه راضي کړي. په هرصورت، په دواړو حالتونو کې د حقیقت د لټولو لپاره هیڅ جدي هڅه نه کیږي؛ د ټولو غاړو لومړنۍ اندېښنه د خپلو ګټو ساتنه ده. د مثال په توګه، د انساني کلون په موضوع کې د ټوني بلیر د نوي لیبر ګوند، چې د بایوټک شرکتونو سره نږدې اړیکې لري، د انساني کلون ملاتړ کوي، پداسې حال کې چې مخالف ډلې لکه د اسقاط ضد خیریه ټولنه «ژوند»، د انساني کلون د ټولو ډولونو بشپړ بندیز غواړي.

In western societies it is the secular creed together with its view point on life based on benefit, which determines what is right and wrong. In practice the politicians who are the elected representatives of the people are given the responsibility of deciding what is right and wrong on behalf of society. Politicians may entertain scientific facts or arguments from other sources during the law making process, but ultimately the Western point of view i.e. benefit determines ethics. Therefore it is common to find western politicians subscribing to those ethical views, which provide them and their sponsors with the greatest amount of benefit. Usually the sponsors of such views are powerful interest groups such as big businesses, wealthy industrialists and influential organisations. Often there is a clash between these powerful groups as each group competes by lobbying politicians to protect their interests. In such circumstances politicians seek a compromise verdict to appease these interest groups. Nevertheless, in both cases no serious attempt is made to seek the truth, the foremost concern of all parties is to safeguard their interests. For instance on the issue of human cloning Tony Blair’ s New Labour party, which has close links with biotech companies, is in favour of human cloning, while opposition groups such as the anti-abortion charity, Life, want a total ban on all forms of human cloning.

په پای کې حکومت د منځ لاره ولټوله او داسې قانون یې تصویب کړ چې د انساني جنینونو د کلوننګ ملاتړ کوي، خو د یو انسان د کلوننګ منع کوي. دا یو اخلاقي موقف دی چې یقیناً سم نه دی، ځکه چې په اصلي پوښتنې ځواب نه وايي.

In the end, the government sought a middle ground and enacted legislation to support the cloning of human embryosxix, but outlawed the cloning of a human being. An ethical position which is definitely incorrect, as it fails to provide an answer to the original question.

د مغربي ژوند طرزِ عمل یوه لویه ستونزه دا ده چې اخلاقي معیارونه په دوامداره توګه د ګټې پر بنسټ بدلیږي او بدلون مومي. نور مطلق حق او باطل، سم او ناسم نشته. هغه څه چې په یوه دوره کې د بدي او نفرت وړ ګڼل کیږي، په بل وخت کې ستایل او لوړ ساتل کیږي. د مثال په توګه د زنا، همجنسبازۍ، ناکاحه ماشومانو او د بنګ (کینابس) د کارولو مسائل واخلئ. دا ټول شیان په تیر وخت کې ګرځیدلي او بد ګڼل شوي، خو اوس ټولنه یې منلې ده.

A major flaw of Western way of life is that ethical standards constantly evolve and change around benefit. There is no absolute truth or falsehood, right or wrong. What is viewed as evil and abhorrent in a particular age is praised and raised high at different times. Take for example the issues of adultery, homosexuality, and children born out of wedlock or the taking of cannabis. All of these issues have been despised in the past, but now are accepted by society.

په ورته ډول، هغه څه چې خلک یې غلط ګڼي، نور خلک چې همدې ارزښتونو ته ژمن دي، هغه سم ګڼي. د بیلګې په توګه، اروپایان د اعدام سزا وحشیانه ګڼي، پداسې حال کې چې امریکایان دا سزا د تمدن یوه بڼه ګڼي. دا خبره داسې پایله لري چې خلک د اخلاقي معیارونو باور له لاسه ورکوي، او په پای کې ټولنه اخلاقي لحاظ څخه ورشکسته او زوال ته رسیږي.

Similarly, what is considered by people as wrong is regarded by other people who share the same values as right. For example, the Europeans consider capital punishment to be barbaric whilst the Americans uphold it as a civilised form of punishment. This leads to people losing confidence in ethical standards and eventually society becomes morally bankrupt and declined.

په اسلام کې حق او باطل، سم او غلط واضح تعریف شوي دي او د زمانې، ځایونو یا خلکو په بدلېدو سره نه بدلېږي.

In Islam truth and falsehood, right and wrong are clearly defined and do not change with age, places or people.

اسلامي احکام يا اخلاقي معيارونه ثابت دي او د ګټې پر بنسټ نه ګرځي او نه د چاپېريال د اغيزو تابع دي. دا ځکه چې د اسلامي عقيدې له مخې الله يوازينی حاکم دی، نه انسان. يوازې الله د دې ټاکونکی دی چې کوم کار سم دی او کوم غلط. پدې معنا چې هر هغه کار چې مسلمانان يې ترسره کوي، يا هر هغه قضاوت چې مسلمانان د شيانو يا پېښو په اړه کوي، بايد د اسلام سره سم وي.

The Islamic laws or ethical standards in Islam are fixed and do not revolve around benefit nor are subject to environmental influences. This is because the Islamic creed recognises God as the only sovereign and not man. God alone is the arbiter of what is right and what is wrong. This means that all actions undertaken by Muslims or all judgements pronounced by Muslims on things or events must comply with Islam.

اسلام نے انسانوں کو اس زندگی میں رہنمائی کے بغیر نہیں چھوڑا۔ اس کے برعکس، اسلام قرآن اور رسول اللہ ﷺ کی سنت کی صورت میں ایک مکمل اور جامع طرزِ زندگی فراہم کرتا ہے۔ قرآن و سنت کے شرعی نصوص انسانوں کو درپیش تمام مسائل کے حل کے لیے کافی ہیں، خواہ مسئلہ کتنا ہی متنوع یا پیچیدہ کیوں نہ ہو۔ اس لیے کہ اسلام کے شرعی نصوص میں مسائلِ انسانی کے لیے بے شمار حل پیدا کرنے کی غیر معمولی صلاحیت موجود ہے۔ تو پھر کلوننگ کے بارے میں اسلام کا کیا موقف ہے؟

Islam did not leave human beings without guidance in this life. On the contrary, Islam provides a complete and comprehensive way of life in the form of the Quran and the Sunnah of the Messenger of Allah (SAW). The legal texts found in the Quran and the Sunnah are more than capable of addressing all human problems. This is because the legal texts of Islam have an immense capacity to produce a multitude of solutions to problems encountered by human beings irrespective of diversity of the problem or its complexity. So what is Islam’ s view on cloning?

د نباتاتو او حیواناتو د کلونینګ موخه د کیفیت ښه کول او تولید زیاتول دي، او د انسانانو د ډیرو عامو ناروغیو، په ځانګړې توګه حاد ناروغیو لپاره طبیعي درملنه موندل دي، پر ځای د کیمیاوي درملو کارولو چې د انسان په روغتیا باندې زیانمن جانبي اغیزې لري.

The aim of cloning in plants and animals is to improve quality and increase productivity, and to find a natural cure for many common human diseases, especially the acute ones, instead of using chemical drugs which have harmful side effects on mans health.

د نباتاتو او حیواناتو د کیفیت ښه کول او د تولید زیاتوالی له شرعي نظره منع نه دی، او دا د هغو کارونو له جملې څخه دي چې جائز دي.

The improvement in the quality of plants and animals and the increase of productivity is not prohibited from a shari perspective, and it is among the things that are allowed.

او همدارنګه د نباتاتو او حیواناتو کلونینګ د انسانانو د ناروغیو په درملنه، په ځانګړې توګه د سختو ناروغیو په درملنه، په اسلام کې جایز دی. بلکې دا مستحب هم دی، ځکه چې د ناروغۍ د درملنې لټول مستحب دي، او د درملنې لپاره درمل جوړول هم مستحب دي. امام احمد د انس رضي الله عنه څخه روایت کوي چې رسول الله ﷺ وفرمایل: «الله تعالی ناروغي او درمل دواړه پیدا کړي دي، نو درمل ولټوئ.» له همدې امله، د نباتاتو د کیفیت د ښه کولو او د هغوی د تولید د زیاتولو لپاره د کلونینګ کارول جایز دي. همدارنګه د غوایانو، پسونو، اوښانو، آسونو او نورو حیواناتو د کیفیت د ښه کولو لپاره د کلونینګ کارول هم جایز دي، ترڅو د دې حیواناتو تولید زیات شي، شمیر یې زیات شي، او له دې څخه د انسانانو د ډېرو ناروغیو، په ځانګړې توګه د سختو ناروغیو په درملنه کې ګټه واخیستل شي.

Also, the use of plants and animal cloning to cure human diseases, especially acute ones, is allowed in Islam. It is even recommended because seeking a cure for illness is recommended and manufacturing medicine for curing is recommended as well. Imam Ahmad narrates from Anas that the Prophet (SAW) said, “Allah (S.W.T) has created the illness and the cure. So seek a cure.” Therefore, it is allowed to use the cloning process to improve the quality of plants and to increase their productivity. It is also allowed to use the cloning process to improve the quality of cows, sheep, camels, horses, and other animals, in order to increase productivity of these animals and to increase their numbers, and to utilise this to cure many of the human diseases especially the acute ones.

دا د نباتاتو او حیواناتو د کلون کولو حکم دی. ځکه چې د انسانانو کلون کول، دا په لاندې ډول دي:

This is the ruling concerning cloning plants and animals. As for cloning human beings, it is as follows:

د جنین د کلونینګ لپاره، زایګوټ د میړه د نطفې او د ښځې د هګۍ په پایله کې د ښځې په رحم کې جوړیږي.

For foetal cloning, the zygote is formed in the womb of a wife as a result of the husband’ s sperm and the wife’ s egg.

هغه زایګوټ بیا په ډیرو حجروکې ویشل کیږي، کوم چې ویشل او وده کولی شي. دا حجرې داسې ویشل کیږي چې هره حجره په خپل سر یو جنین شي، د اصلي زایګوټ د نقل په توګه. بیا، که دا جنینونه د یوې بهرنۍ ښځې په رحم کې، یا د خاوند د دوهمې ښځې په رحم کې کېښودل شي، نو دا دواړه ډوله کلونینګ منع (حرام) دي، ځکه دا به د نسب د ګډوډۍ سبب شي. بیا به دا د نسب د ضایع کیدو سبب شي، او اسلام دا منع کړې ده.

That zygote is then divided into many cells, which can divide and grow. These cells are divided so that each cell becomes a foetus by itself, as a duplicate of the original zygote. Then, if they were to be implanted in the womb of a foreign woman or in the womb of the husband’ s second wife, these two forms of cloning would be prohibited (Haram) because this would result in mixing of kinship. Then, it would cause loss of kinship, and Islam has prohibited this.

که بل خوا، د دې زایګوټونو څخه یو یا څو د ښځې په رحم کې کښېښودل شي (هغه ښځه چې د اصلي حجرې سرچینه وه)، نو دا ډول کلون جائز (حلال) دی. دا ځکه چې دا د زایګوټ ضرب دی، هغه زایګوټ چې د ښځې په رحم کې وو، د طبي پروسې له لارې د ورته جوړو ماشومانو د پیدا کولو لپاره. دا د جنین د کلون حکم دی.

If on the other hand, one or more of these zygotes were implanted in the wife’ s womb (who was the source of the original cell) then this form of cloning would be permitted (Halal). This is because it is a multiplying of the zygote, which existed in the wife’ s womb through a medical procedure to bring about identical twins. This is the rule concerning foetal cloning.

د انسان د کلون په اړه، دا کار کیدای شي چې د نارينه څخه د بدن یوه حجره واخیستل شي، د هغې هسته جلا شي، او د ښځینه هګۍ سره یوځای شي وروسته له هغه چې د هګۍ خپله هسته لرې شي.

As for the cloning of humans, it could be done by taking a body cell from the male, extracting its nucleus, merging it with a female’ s egg after removing the egg’ s own nucleus.

دا نر نیوکلیس چې د ښځې په هګۍ کې وي، د یوې ښځې رحم ته لیږدول کیږي ترڅو ډوبله او لوی شي. په پایله کې دا د نطفې او بیا د ماشوم بڼه غوره کوي، چې د هغه اصلي نر ډوپلیکیټ وي چې د هغه بدن څخه حجره اخیستل شوې وه. همدارنګه، کلونینګ یوازې د ښځو ترمنځ هم کیدای شي، پرته لدې چې نر ته اړتیا وي. دا داسې ترسره کیږي چې د یوې ښځې د بدن څخه یوه حجره اخیستل کیږي او د هغې نیوکلیس وباسل کیږي ترڅو د یوې ښځې هګۍ سره یوځای شي. بیا هګۍ، کله چې د حجرې له نیوکلیس سره یوځای شي، د یوې ښځې رحم ته لیږدول کیږي، ترڅو لوی شي او نطفه او بیا ماشوم شي، چې د هغې ښځې ډوپلیکیټ وي چې له هغې څخه حجره اخیستل شوې وه. دا هغه څه دي چې د ډولي، پسه سره پېښ شول، چیرته چې نیوکلیس د پسه د سینې د حجرې څخه واخیستل شو. بیا، د دې نیوکلیس څخه د سینې پورې اړوند عناصر وویستل شول او نیوکلیس د پسه په هګۍ کې واچول شو چې خپل نیوکلیس یې لرې شوی و. حجره د پسه په رحم کې کېښودل شوه ترڅو ډېره شي او لوی شي، او نطفه شي. ډولي پسه د لومړي پسه ځانګړی ډوپلیکیټ په توګه زېږېده، چې له هغې څخه حجره اخیستل شوې وه.

This male nucleus in a female egg would be transferred to a woman’ s womb to double and grow. Hence, it would become a foetus and then a baby, which is a duplicate of the original male from whose body the cell was taken. Also, cloning could be done among females only without a need for a male. This is done by taking a cell from the body of a female and extracting its nucleus in order to merge it with a female’ s egg. Then, the egg is transferred to a woman’ s womb after it is merged with the cell’ s nucleus, to grow and become a foetus and then a baby, which is a duplicate of the female from which the cell was taken. This is what happened with Dolly, the sheep, where the nucleus was taken from a sheep’ s breast cell. Then, the elements related to the breast were taken out from this nucleus and the nucleus was placed in a sheep’ s egg after removing its own nucleus. The cell was placed in the womb of a sheep to multiply and grow, and become a foetus. Dolly, the sheep, was born as an exact duplicate of the first sheep from which the cell was taken.

دا د انسانانو کلونینګ، نارینه یا ښځینه، که ترسره شي، د نړۍ لپاره یوه ناورین به وي. دا به همدا حال وي که هدف کیفیت ښه کول وي، د داسې اولاد غوره کول چې هوښیار، ځواکمن، زړور، روغ، یا ښکلی وي، یا که هدف د شمېر زیاتول وي ترڅو نفوس لوړ شي یا دولت ځواکمن شي. دا د لاندې دلیلونو له امله منع دی:

This cloning of humans, males or females, if done, would be a disaster for the world. This would be the case whether the aim was to improve quality, select the offspring which is smarter, stronger, braver, healthier, or more beautiful, or if the aim was to increase the number in order to increase the population or to make the state stronger. It is prohibited because of the following reasons:

۱. په دې ډول ماشومان زېږول د هغې طبیعي لارې څخه توپیر لري چې الله (ج) انسانانو ته د دې لپاره پیدا کړې ده چې خپل اولاد وزېږوي. الله (ج) فرمایي: «او دا چې هغه (الله) جوړې، نر او ښځه پیدا کړې، له نطفې څخه چې کله غورځول کیږي». [TMQ 53:45-46] الله (ج) همدارنګه فرمایي: «ایا هغه د غورځول شوې نطفې یو څاڅکی نه و؟ بیا هغه وینه شو، بیا (الله) هغه جوړ او ښایسته کړ په سمه اندازه، او له هغې څخه یې دوه جنسه، نر او ښځه جوړ کړل». [TMQ 75:37-39] ۲. هغه ماشومان چې د نرینه پرته یوازې ښځو څخه د کلون په ذریعه زېږیږي، پلار نه لري. سربیره پر دې، که هغه هګۍ چې د حجرې د مرکز سره یو ځای شوې وه، د هغې ښځې پر ځای بلې ښځې ته کېږدي چې د کلون په پروسه کې یې هګۍ کارول شوې وه، نو مور هم نه لري. دا ځکه چې هغه ښځه چې ترې رحم کارول شوی، د هګۍ د ځای پرځای کولو لپاره یوازې یو ځای دی. دا به د هغه انسان د ورکېدو لامل شي، چې نه پلار لري او نه مور. دا د الله (ج) له دې فرمان سره په ټکر کې ده: «ای انسانانو! مونږ تاسو له یوې نارینه او یوې ښځې څخه پیدا کړي یاست». [TMQ 49:13] او همدارنګه د هغه (ج) فرمان: «دوی د خپلو پلرانو په نومونو وبولئ، دا د الله په نږدې ډیر عادلانه ده». [TMQ 33:5] ۳. د خپلوۍ له لاسه ورکول. اسلام د خپلوۍ ساتل او پالل فرض کړي دي. ابن عباس وایي چې د الله رسول ﷺ وفرمایل: «څوک چې د زېږون له مخې خپله خپلوي له خپل پلار پرته نورو ته منسوبوي، یا د هغو کسانو پر ځای نورو ته منسوب کیږي چې هغوی ته یې منسوبېدل، نو د الله، ملایکو او ټولو خلکو لعنت پر ده وي». (روایت شوی د ابن ماجه لخوا)۔

1. The production of children in this manner is different from the natural way that Allah (SWT) made humans to reproduce their offspring. Allah (SWT) says, “And that He (Allah) created the pairs, male and female. From Nutfah (drops of semen - male and female discharges) when it is emitted.” [TMQ 53:45-46] Allah (SWT) also says, “Was he not a Nutfah (drops of semen) poured forth? Then he became a clot; then (Allah) shaped and fashioned (him) in due proportion. And made him in two sexes, male and female.” [TMQ 75:37-39] 2. The children who are born out of cloning females, without a male, have no fathers. In addition, they will not have mothers if the egg that was merged with the nucleus of the cell was placed in the womb of a female different from that female whose egg was used in the cloning process. This is the case because the female whose womb was used to implant the egg is no more than a place to house the egg. This will lead to the loss of that human, where he has no father and no mother. This contradicts the saying of Allah (SWT),"O mankind! We have created you from a male and a female.” [TMQ 49:13] And also His (SWT) saying, “Call them by the names of their fathers, that is more just in the sight of Allah.” [TMQ 33:5] 3. Loss of kinship. Islam has obligated preserving affinity and maintaining it. Ibn Abbas said that the Prophet of Allah (SAW) said, “Whoever claims relationship by birth to other than his father or belonged to other than those he belongs to, then the curse of Allah, the Angels, and all the people be upon him.” (Narrated by Ibn Majah).

ابو عثمان النهدی روایت کوي چې هغه سعد او ابوبکره دواړه واوریدل، چې هر یو یې ویل: مونږ له محمد ﷺ څخه واوریدل او پوه شوو چې هغه فرمایل: «څوک چې د خپل پلار پرته بل چا ته د پلار نسبت وکړي او پوهیږي چې هغه د هغه پلار نه دی، نو جنت په هغه باندې حرام دی.» (ابن ماجه روایت کړی دی).

Abi ‘Uthman an-Nahri said that he heard Sa’d and Abu Bakrah each of them saying that they had heard and understood from Muhammad (SAW) saying, “Anyone who makes a claim for somebody other than his father and he knows that he is not his father, then Paradise is forbidden for him.” (Narrated by Ibn Majah).

ابوہریرہ رضی اللہ عنہ سے یہ بھی روایت ہے کہ انہوں نے رسول اللہ ﷺ کو فرماتے ہوئے سنا (جب لعان کی آیت نازل ہوئی): "جو عورت کسی قوم میں ایسی اولاد داخل کرے جو ان کی نہیں، تو اس کا اللہ سے کوئی تعلق نہیں، اور وہ جنت میں داخل نہیں ہوگی؛ اور جو مرد اپنے بیٹے کو دیکھتے ہوئے اس کا انکار کرے، اللہ اس پر تجلی نہیں فرمائے گا اور اللہ اسے اگلوں اور پچھلوں کے سامنے رسوا کرے گا۔" [اسے الدارمی نے روایت کیا ہے]

Abu Hurayrah also narrated that he heard the Prophet of Allah (SAW) saying (when the verse of cursing was revealed),"Any woman who introduced to some people an offspring that does not belong to them, then she has nothing to do with Allah and she will not enter Paradise; and any man who denies his son while looking at him, Allah will not reveal Himself to him and Allah will disgrace him in front of the first and last generations.” [Narrated by Al- Darimi].

دغه کلونینګ چې موخه یې داسې خلک پیدا کول وي چې د ذکاوت، ځواک، روغتیا او ښکلا له پلوه ممتاز وي، دا به د نارینه او ښځینه خلکو څخه د ځانګړنو لرونکي کسان غوره کول معنا ولري، پرته لدې چې دوی واده شوي جوړه وي که نه. په پایله کې به حجرې د هغو نارینه څخه اخیستل کیږي چې اړین ځانګړتیاوې لري، او هګۍ به د غوره شوو ښځو څخه اخیستل کیږي او د غوره شوو ښځو په رحم کې به کیښودل کیږي. دا به د نسب له منځه تلو او ګډوډۍ سبب وګرځي.

The cloning which aims at producing people who are outstanding in terms of their intelligence, strength, health, and beauty would mean choosing the people with characteristics among the males and the females regardless of if they were married couples or not. As a result, the cells would be taken from the males who had the required characteristics, and the eggs would be taken from selected women and implanted in selected women. This would lead to the kinship being lost and mixed.

۴۔ د کلونینګ له لارې د ماشومانو پیدا کول د شرعي احکامو د ډیرو قواعدو پلي کولو مخه نیسي، لکه د نکاح احکام، د خپلوۍ احکام، نفقه، پلارتوب، زوی والی، میراث، حضانت، محارم او عصوبت (د نسب د حرمت درجې)، او همدارنګه د نورو ډیرو شرعي احکامو. نسب به سره مدغم او ورک شي. دا کار د هغه طبیعي لاري مخالف دی چې الله (ﷻ) د تولید په برخه کې انسانان پرې پیدا کړي دي. له همدې امله، د شرعي لید لوري له مخې، د انسان کلونینګ حرام دی او جواز نه لري.

4. The production of children through cloning prevents applying many of the shari rules, such as the rules of marriage, kinship, alimony, fatherhood, sonship, inheritance, custody, Maharim and ‘Usbat (forbidden degrees of consanguinity) in addition to many other shari rules. The affinity would get mixed and would be lost. This goes against the natural way that Allah (SWT) has created people, in terms of reproduction. Therefore, human cloning is prohibited (Haram) from a shari perpective and it is not allowed.

الله سبحانه وتعالی فرمائی، د لعنت شوی شیطان خبره نقل کوي: «زه به دوی ته امر وکړم چې د الله د پیدا کړي شي بدلون راولي.» [تفسیر القرآن الکریم، ۴:۱۱۹] د الله سبحانه وتعالی پیدا کړی شی هغه فطرت دی چې الله تعالی په زیږون کې د انسانانو په وجود کې ودیعه کړی دی، او فطرت

Allah (SWT) said quoting the cursed Satan, “I will command them to change the creation of Allah.” [TMQ 4’ :119] The creation of Allah (SWT) is the nature (fitra) which Allah (SWT) has created in people at birth, and the nature (fitra)

د انسانانو د تولید هغه طریقه چې د نر د نطفې د ښځې د هګۍ سره د یوځای کیدو (تلقیح) له لارې د نر او ښځې له خوا تر سره کیږي. د الله (سبحانه و تعالی) حکم دا دی چې دا عمل باید د نر او ښځې ترمنځ د صحیح نکاح په ترڅ کې تر سره شي. د فطرت له مخې دا نه ده چې تولید او زیږون د کلون (cloning) له لارې ترلاسه شي. سربیره پردې، دا به داسې نر او ښځې ترمنځ وي چې د دوی ترمنځ کوم صحیح نکاح تړل شوی نه وي چې دوی یو بل ته تړلي کړي.

of reproduction of humans from a male and a female through the fertilisation of the sperm of the male with the egg from the female. The law of Allah (SWT) is that this process is to be done between a male and a female with a valid contract. It is not the nature (fitra) that reproduction and birth are achieved by cloning. This is in addition to the fact that this would happen between a male and a female who do not have a valid marriage contract that binds them.

کله چې د اسلام ۱۴۰۰ کلن فقهي متنونه د انساني کلونینګ څخه راپورته کیدونکو مسئلو په اړه څرګند او نه منل کیدونکي ځوابونه وړاندې کوي، نو لویدیځ ټولنې او ساینس دا ځوابونه نه شي ورکولی. مسلمانان باید هر فرصت وکاروي او د سکولاریزم او ساینس د ټولنې لپاره اخلاقي پریکړې کولو ناتوانۍ ته ځانګړې پاملرنه واړوي.

Clearly, the 1400 year old legal texts of Islam present unambiguous answers to issues arising out of human cloning, which Western societies and science are unable to answer. Muslims should take every opportunity to highlight the inability of Secularism and science to make ethical judgements for society.

د دسمبر ۸، ۲۰۰۵

December 8, 2005