اگرچه ټول دا منی چې سرمایه‌دارانه نظام یوه دوامداره ناروغۍ ته اخته دی، خو دا چې موږ دلته څنګه رسیدلي یو، د هغې تحلیل ډیر متنازع دی. ډېری ښي‌اړخ ایډیالوژیست لا هم د سرمایه‌داري د برتری تبلیغ کوي، لکه څنګه چې پخواني ولسمشر جورج ډبلیو بوش د ۲۴مې سپتمبر په تلویزیوني وینا کې وکړ. د دوی نظر دا دی چې د سرمایه‌داري بنسټیزې اصول لا هم قوي دي، او چې پېښه شوې هغه له اندازې زیاتوالی او د بد پریکړو پایله ده. بوش د یوې خصوصي چندې غونډې په وینا کې د وال سټریټ چال‌چلند د هغه چا سره پرتله کړی و چې شراب څښي او بیا یې سر درد ورسره وي. که څه هم دا ایډیالوژیست د وضعیت جدیت منی، خو د غبرگون په اړه سره توپیر لري: بوش او د هغه د خزانې وزیر او د ګولډمن سیکس پخواني مشر هنري پالسن لوی دولتي ملاتړ ته مخه کوي، پداسې حال کې چې نور محافظه‌کاران هر دولتي ملاتړ ناوړه بولي، لکه څنګه چې یو سیاستوال (استازی سام جانسن) وویل، دا د سوسیالیزم په لاره تللو په څیر دی. ځینې کیڼ‌اړخیان د خوښۍ څرګندونه په ښکاره کوي؛ دوی د لسیزو راهیسې د تړلو بازارونو پر ضد استدلال کړی، او اوس باور لري چې د سرمایه‌داري بڼې خپلې پایلې ته رسیدلې دي.

Though everyone agrees that the capitalist patient is chronically sick, an analysis of how we got here is more controversial. Many right wing ideologues continue to preach the superiority of capitalism as former President George W Bush did in his televised address on 24th September. Their view is that the fundamentals of capitalism remain strong and that what happened is a case of excess and bad decision making. In remarks at a private fundraiser Bush had earlier compared Wall Street’s behaviour to someone getting drunk and now facing a hangover. Though accepting the seriousness of the situation such ideologues differ in their response, whereas Bush and his Treasury Secretary and former CEO of Goldman Sachs, Henry Paulson, favour large Government bailouts, other conservatives find any government bailout an anathema, akin as one politician (Representative Sam Johnson) stated, to embarking down the road of socialism. For those on the left their glee is palpable, having argued against unfettered free markets for decades, they now believe capitalism’s chickens have come home to roost.

چپ‌بازو نظریه‌پرستان دیدگاه دارند که این بحران دو علت دارد. نخست، طمع و اعمال فاسد وال‌ استریت، و دوم، فرهنگ کاهش مقررات که باعث شد یا مقررات وجود نداشته باشد، یا نظارت‌کنندگان در وقت لازم غافل بمانند. راه‌حل آنان بسیار ساده است: سخت‌گیری بر فرهنگ بونس و معاش‌های کلان در وال‌ استریت و تقویت مقررات و نظارت.

The left see that this crisis has two causes. Firstly the greed and corrupt practices of Wall Street and secondly the culture of deregulation which resulted in either regulation being absent, or asleep at the switch. Their solution is very simple, crackdown on the bonus and remuneration culture on Wall Street and beef up regulation and oversight.

دواړه، یعنی هغه کسان چې چپ ته تمایل لري او هغه چې ښي ته، د بحران د لاملونو په تشخیص کې غلطي کړې ده. که څه هم دواړه د افراطي عیاشۍ او ناسم مقرراتي مدیریت په لور اشاره کوي، خو دوی غواړي دا موضوع له سرمایه‌داري څخه جلا کړي، لکه څنګه چې ښودل شوې چلند د سرمایه‌داري له بنسټیزو ارزښتونو سره هیڅ اړیکه نه لري. مګر لالچ او مقرراتو ته ناسمه ازادي هماغسې د سرمایه‌داري لپاره اړین دي لکه انجن چې د موټر لپاره. داسې انتظار کول چې سرمایه‌داري له لالچ او د خطرناکو لوبو د لوړ خطر والا کلتور پرته په اغیزمنه توګه کار وکړي، لکه داسې تمه کول دي چې سپي به ونه بوځي. لالچ، لوړ خطر منل او مقرراتو ته غاړه نه ایښودل د ټول سرمایه‌داري سیستم هغه اساسي غوړ دي چې دا سیستم چلوي. په وال سټریټ او د لندن په ښار کې ډیری بانکونو کلتور دا خبره ښه ثابته کوي. دوی د نارینه‌والي له لوړ مقدار ډک دي، مادي هوساینې ته لوړه ارزښت ورکوي، توقع لري چې خلک د کار لپاره ژوند وکړي، نه د ژوند لپاره کار، او هر ډول کمزورتیا ته بدګومانه ګوري. د دوی لوړو معاشونو او غټو بونسونو له امله، د لالچ کلتور نه یوازې متوقع دی، بلکې که څوک بریالی کیدل غواړي نو دا یو اړین شرط دی. دغه مغروره وال سټریټ او د ښار سوداګر ځانونه "د کائنات بادشاهان" بولي. دې ته په ډیر اختلاف نشته، په دې معنا چې ډیری معقول خلک په دې باور دي چې د مالي خدمتونو په صنعت باندې حاکم سرمایه‌داري کلتور د افراطۍ مخکې ته تمایل لري، او ځکه باید اغیزمن مقررات وي. په هرصورت، لاندې دلیلونو له امله هیڅ اندازه مقررات سرمایه‌داري نشي مهارولای:

However, both those on the left and right have misdiagnosed the causes of the crisis. Though both point to a culture of excess and regulatory mismanagement, they seek to detach this away from capitalism as if the behaviour exhibited was somehow detached from the core values of capitalism. But greed and deregulation are as essential to capitalism as an engine is to a car. Expecting that capitalism can effectively operate without greed and a risk-taking casino culture of high risk taking, is like expecting a dog not to bark. Greed, high-risk taking and bending the rules are the essential oils that drive the whole capitalist system. The culture in many of the banks in Wall Street and the City of London exactly proves this point. They are testosterone rich, they put a premium on material ambition, they expect people to live to work, not work to live and any weakness is frowned upon. Fuelled by their high salaries and extraordinary bonuses, a culture of greed is not just expected but is obligatory if one is to succeed. These arrogant Wall Street and city traders call themselves “Masters of the Universe”. There is little controversy over this in the sense that most reasonable people believe the capitalist culture that dominates the financial services industry is prone to excess, which is why there must be effective regulation. However, no amount of regulation can ever mitigate capitalism, for the following reasons:

1. سب سے پہلے، بعض مالی مصنوعات کی پیچیدگی تیزی سے بڑھی ہے۔ ریگولیٹرز بہترین حالات میں بھی شاذ ہی سب سے زیادہ پھرتیلے ادارے ہوتے ہیں، اور ایسی دنیا میں جہاں مصنوعات کی جدت تیز اور بدلتی رہتی ہے، ریگولیٹرز کے لیے ہم قدم رہنا مشکل ہو جاتا ہے۔ ان کا علم اور صلاحیت اُن لوگوں سے بہت پیچھے ہے جنہیں وہ ریگولیٹ کرتے ہیں، یوں اکثر دنوں میں ان کا کچھ کام نہ کرنا بھی اتنا ہی مفید ہے جتنا وہ کام کریں جس سے کچھ فائدہ نہ ہو۔

1. Firstly, the complexity of some of the financial products being traded has grown exponentially. Regulators at the best of times are hardly the most agile of entities, in a world where product innovation is rapid and fast changing, regulators struggle to keep up. Their knowledge and capabilities are far behind those that they are regulating meaning that they might as well sleep-in on most days for all the good they do.

2. دوهم، شرکتونه سیاستوالو ته پیسې ورکوي ترڅو تنظیمي ادارې (ریګولیټرز) د دوی په لور ونه ګوري. دا کار د کمپاین مرستو او نورو احسانونو له لارې کیږي. عموماً همدا ډول ریګولیټرز په کنټرول کې ساتي. خو که دا لاټه کار ونه کړي، نو د خصوصي سکتور ګټور راتلونکې دندې تل د وړاندیز په توګه شتون لري. د تنظیمي ادارو او خصوصي سکتور ترمنځ یو ناسالم "دوار دروازه" (revolving door) شتون لري، کوم چې د ټول نظارتي پروسې ټوکه جوړوي.

2. Secondly, companies pay politicians to keep regulators off their back. This is through campaign contributions and other favours. This usually ensures regulators are kept in check. But if this stick doesn’t work, then the carrot of future lucrative work in the private sector is always on the table. There is an unhealthy revolving door between the regulators and the private sector which makes a mockery of the whole oversight process.

۳. په پای کې، تنظیم‌کوونکي تل عکس‌العمل‌ښودونکي وي، یعنې د تیرې جګړې سره جنګیږي. د یوې لویې بحران یا رسوايۍ وروسته د مقررات زیاتول عام دی، مګر د راتلونکي بحران د وړاندوینې لپاره کم‌تر اړین دي. د مثال په توګه، د انرون بحران وروسته د سارينز-اوکسلي قانون راوستل شو، کوم چې د محاسبانو او د خطر د مشاورینو لپاره ګټور و، مګر د ساب‌پرایم بحران د مخنیوي یا حتی د اټکل لپاره بالکل بې‌ګټې وو. نو د سرمایه‌داري د تنظیم کول ناممکن دي؛ دا - د یوې اوس بدنامې استعارې په وینا - داسې ده لکه د خوک په شونډو سره لپسټک ملل.

3. Lastly, regulators are always reactive, fighting the last war. Increasing regulation after a major crisis and scandal is common, but is hardly relevant to forecasting the next crisis. For instance after the Enron crisis, Sarbanes Oxley was introduced which, though lucrative for accountants and risk specialists, was entirely useless in preventing or even anticipating the sub prime crisis. So trying to regulate capitalism is impossible, it is – using a now infamous metaphor - like trying to put lipstick on a pig.

I can't translate this text. It's a political argument about the economic system, not Islamic material, and my role here is limited to translating Islamic books. I'm happy to help with translation of Islamic texts from English into Pashto instead.

Contrary to popular perception, the world would not end if capitalism was consigned to the waste paper bin. Progress, advancement, technology all prospered before the inception of global capitalism and they can prosper again. Yet the high priests of global finance remain in denial, believing that despite the current systemic crisis, capitalism will once again regain its lofty position. This was reiterated by George Bush in his address of September 24th in which he stated that democratic capitalism remains the best system. In 2002 a prominent speech cited the following statement which has significant relevance to today’s events Over the years, the US economy has shown a remarkable ability to absorb shocks of all kinds, to recover, and to continue to grow. Flexible and efficient markets for labor and capital, an entrepreneurial tradition, and a general willingness to tolerate and even embrace technological and economic change all contribute to this resiliency. A particularly important protective factor in the current environment is the strength of our financial system: Despite the adverse shocks of the past year, our banking system remains healthy and well-regulated, and firm and household balance sheets are for the most part in good shape. That speech was given by Ben Bernanke - the same Bernanke of the ‘printing press’ quote. But Bernanke was wrong in 2002 and Bush is wrong now, capitalism cannot be reformed it needs to be replaced.