د الله رسول ﷺ د علي بن ابي طالب او سهل بن حنيف ترمنځ ورورولۍ (د جوړو په توګه) قايمه کړه.
“The Messenger of Allah (peace be upon him) established a brotherhood (of pairs) between ‘Ali bin Abi Talib and Sahl bin Hanif”.
د ابن عبدالبر په «اختصار المغازي والسیر» کې (ص۲۰، د شاملہ الکترونیکي کتاب پروګرام) د دې سرلیک لاندې راغلي دي: «د الله رسول ﷺ په مهاجرینو او انصارو کې د ورورګلوۍ جوړول»
In “Ikhtisaar Al-Maghazi Wa s-Siyar” of Ibn Abdul Barr (p.20 Shamela Electronic Book Program) stated under the heading: “The formation of brotherhood by the Messenger of Allah (peace be upon him) between the Muhajirin and the Ansar”:
رسول الله ﷺ د مسجد د جوړولو څخه وروسته د مهاجرینو او انصارو ترمنځ اخوت قائم کړ. ویل شوي دي چې دا اخوت د مسجد د جوړولو په وخت کې د مهاجرینو او انصارو ترمنځ د مرستې او حق په بنسټ قائم شوی و. د دې له مخې به دوي یو له بل څخه میراث اخیست، نه دا چې د وینې د خپلوۍ پر بنسټ وي، تردې چې دا آیت نازل شو: ﴿وَأُولُو الْأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَىٰ بِبَعْضٍ فِي كِتَابِ اللَّهِ﴾ (8:75). ابو داود الطیالسي د ابن عباس رضي الله عنهما څخه روایت کړی دی: "رسول الله ﷺ د خپلو صحابه کرامو ترمنځ، د مهاجرینو او انصارو په منځ کې اخوت قائم کړ، او دوي به یو له بل څخه میراث اخیست، تردې چې دا آیت نازل شو: ﴿وَأُولُو الْأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَىٰ بِبَعْضٍ فِي كِتَابِ اللَّهِ﴾ (8:75)."
“The Messenger of Allah (peace be upon him) established the brotherhood between the Muhajirin and the Ansar, after building the Masjid. It has been said that the brotherhood was established whilst the Masjid was being built, between the Muhajirin and the Ansar, upon the basis of providing assistance/support and upon the truth. According to that, they would inherit from each other and not based upon blood relation, until the following was revealed: “But those of [blood] relationship are more entitled [to inheritance] in the decree of Allah” (8:75). Abu Dawud At-Tayalisi related from Ibn ‘Abbas: “The Messenger of Allah (peace be upon him) made a brotherhood between his companions; the Muhajirin and the Ansar, and they inherited from each other, until: “But those of [blood] relationship are more entitled [to inheritance] in the decree of Allah” (8:75) was revealed.
سعید بن داؤد روایت کرتے ہیں: "ہم نے اپنے شیوخ سے نقل کیا اور لکھا ہے کہ انہوں نے ﷺ اُس دن ابوبکر الصدیق اور خارجہ بن زید بن ابی زہیر کے درمیان، اور عمر بن الخطاب اور عویم بن ساعدہ کے درمیان بھائی چارہ قائم فرمایا۔" انہوں نے کہا: اور یہ بھی کہا گیا ہے کہ یہ بھائی چارہ عمر بن الخطاب اور معاذ بن عفراء کے درمیان قائم ہوا۔ انہوں نے کہا: اور یہ بھی کہا گیا ہے کہ بھائی چارہ عمر اور عتبان بن مالک کے درمیان، عثمان بن عفان اور اوس بن ثابت کے درمیان، علی بن ابی طالب اور سہل بن حنیف کے درمیان، زید بن حارثہ اور أسید بن الحضیر کے درمیان، ابو مرثد الغنوی اور عبادہ بن صامت کے درمیان، زبیر اور کعب بن مالک کے درمیان، طلحہ اور اُبی بن کعب کے درمیان، سعد بن ابی وقاص اور سعد بن معاذ کے درمیان، عبدالرحمن بن عوف اور سعد بن ربیع کے درمیان، عبداللہ بن جحش اور عاصم بن ثابت کے درمیان، ابو حذیفہ بن عتبہ اور عباد بن بشر کے درمیان، عتبہ بن غزوان اور ابو دجانہ کے درمیان، مصعب بن عمیر اور ابو ایوب کے درمیان، ابن مسعود اور معاذ بن جبل کے درمیان، ابو سلمہ بن عبدالأسد اور سعد بن خیثمہ کے درمیان، عمار اور حذیفہ بن الیمان کے درمیان، ابو عبیدہ اور محمد بن مسلمہ کے درمیان، عثمان بن مظعون اور ابو الہیثم بن التیہان کے درمیان، اور سلمان الفارسی اور ابو الدرداء کے درمیان قائم ہوا۔
حافظ ابو عمر رحمہ اللہ نے فرمایا: سنید نے یہ ذکر کیا ہے اور کسی کی طرف سند کے ساتھ منسوب نہیں کیا، بس اتنا کہا کہ یہ اُن تک پہنچا ہے۔ اہلِ سیر و اخبار کے نزدیک جو صحیح ہے، وہ بھائی چارے کے بارے میں ہے جو رسول اللہ ﷺ نے مدینہ آنے پر مہاجرین اور انصار کے درمیان قائم فرمایا، اور وہ یہ ہے: آپ ﷺ نے ابوبکر الصدیق اور خارجہ بن زید بن ابی زہیر کے درمیان، عمر بن الخطاب اور عتبان بن مالک کے درمیان، عثمان بن عفان اور اوس بن ثابت بن المنذر (حسان بن ثابت کے بھائی) کے درمیان بھائی چارہ قائم فرمایا، اور علی بن ابی طالب اور خود آپ ﷺ کے درمیان بھائی چارہ قائم فرمایا۔ هغه ورته وویل: "ته زما په دنیا (د دې ژوند) او آخرت کې ورور یې". (د راویانو د سلسلې ذکر وروسته) ابن عباس روایت کوي: "چې پیغمبر ﷺ علي ته وویل: "ته زما ورور او زما ملګری یې". (د راویانو د سلسلې ذکر وروسته) ابن عباس روایت کوي: علي به ویل: "په الله قسم، زه د الله د رسول ﷺ ورور او د هغه ولي یم". (د راویانو د سلسلې ذکر وروسته) عباد بن عبدالله وویل: ما علي ته اوریدل چې وایي: "زه عبدالله (د الله بنده) یم او د هغه د رسول ورور یم، او زما له وروسته به دا خبره هیڅوک ونه کړي، مګر لوی درواغجن او جعلگر". (د راویانو د سلسلې ذکر وروسته) ابو سلیمان الجهني، یعنې زید بن وهب، وویل: ما علي ته د منبر له پاسه اوریدل چې وایي: "زه عبدالله (د الله بنده) یم او د هغه د رسول ورور یم. زما له مخه دا خبره هیڅوک نه ده کړې او زما له وروسته به هم هیڅوک ونه کړي، مګر لوی درواغجن او جعلگر".
Sa’eed bin Dawud stated: “We have conveyed and recorded from our Shuyukh (i.e. teachers) that he (peace be upon him): Established a brotherhood, on that day, between Abu Bakr As-Siddiq and Kharija bin Zaid bin Abu Zuhair, and between ‘Umar ibn ul-Khattab and ‘Uwaim bin Sa’idah”. He said: And it has been said that it was made between ‘Umar ibn ul-Khattab and Mu’adh bin ‘Afraa’. He said: And it has (also) been said: The brotherhood was established between ‘Umar and ‘Atban bin Malik, ‘Uthman bin ‘Affan and ‘Aws bin Thabit, ‘Ali ibn Abi Talib and Sahl bin Hanif, Zaid bin Haritha and Usaid bin Al- Hudair, Abu Marthad Al-Ghanwiy and ‘Ubadah bin Samit, Az-Zubair and Ka’b bin Malik, Talha and Ubayy bin Ka’b, Sa’d bin Abi Waqqas and Sa’d bin Mu’adh, Abdur Rahman bin ‘Auf and Sa’d bin Ar-Rabee’, Abdullah bin Jahsh and ‘Asim bin Thabit, Abu Hudhaifa bin ‘Utbah and ‘Abbad bin Bishr. ‘Utbah bin Ghazwan and Abu Dujana, Mus’ab bin ‘Umair and Abu Ayub, Ibn Mas’ud and Mu’adh bin Jabal, Abu Salamah bin Abdul Asad and Sa’d bin Khuthaimah, ‘Ammar and Hudhaifa bin Al-Yaman, Abu ‘Ubaidah and Muhammad bin Maslama, Uthman bin Mazh’un and Abu Al-Haitham bin At-Taihan, and between Salman Al-Farisi and Abu Ad-Dardaa’. Al-Hafizh Abu ‘Umar, may Allah be pleased with him, said: Sanid mentioned this and did not attribute through a line of transmission to anyone, merely saying that it was conveyed to him. What is authentic, according to the scholars of the biographies and reports, in respect to the establishment of brotherhood, which was undertaken by the Messenger of Allah (peace be upon him) between the Muhajirin and the Ansar, when he arrived in Al-Madinah, is that: He established brotherhood between Abu Bakr As-Siddiq and Kharija bin Zaid bin Abu Zuhair, ‘Umar ibn ul-Khattab and ‘Atban bin Malik, Uthman bin ‘Affan and Aws bin Thabit bin Al-Mundhir (the brother of Hassan bin Thabit) and that he established brotherhood between ‘Ali bin Abi Talib and himself (peace be upon him). He said to him: “You are my brother in the Dunya (life of this world) and the hereafter”. (Following the mention of the line of transmission) Ibn ‘Abbas related: “That the Prophet (peace be upon him) said to ‘Ali: “You are my brother and my companion”. (Following the mention of the line of transmission) Ibn ‘Abbas related: Ali use to say: “By Allah, I am the brother of the Messenger of Allah (peace be upon him) and his Wali”. (Following the mention of the line of transmission) ‘Abbad bin Abdullah said: I heard ‘Ali saying: “I am Abdullah (the slave of Allah) and the brother of His Messenger and none will say that after me except a great liar and fabricator”. (Following the mention of the line of transmission) Abu Suleiman Al-Jahaniy, meaning Zaid bin Wahb, said: I heard ‘Ali saying from the Minbar (pulpit): “I am Abdullah (the slave of Allah) and the brother of His Messenger. No one has said that before me and none will say it after me except for a great liar and fabricator”.
او (ﷺ) د جعفر بن ابی طالب او معاذ بن جبل ترمنځ، هغه وخت چې جعفر د حبشې په ځمکه کې و، ورور ګولۍ قایمه کړه، همداسې د عبدالرحمن بن عوف او سعد بن الربیع ترمنځ، د زبیر او سلمه بن سریمه بن وقش ترمنځ، د طلحه او کعب بن مالک ترمنځ، د ابو عبیده او سعد بن معاذ ترمنځ، د سعد (یعنی بن ابی وقاص) او محمد بن مسلمه ترمنځ، د سعید بن زید او ابی بن کعب ترمنځ، او د مصعب بن عمیر او ابو ایوب ترمنځ، د عمار او حذیفه بن یمان ترمنځ چې د بني الأشهل حلیف و. یو څو کسان وايي چې هغه (درود او سلام پرې وي) د عمار او ثابت بن قیس، ابو حذیفه بن عتبه او عباد بن بشر، ابو ذر او منذر بن عمرو، ابن مسعود او سهل بن حنیف، سلمان فارسي او ابو الدرداء، بلال او ابو رویحه الخثعمي (د انصارو حلیف)، حاطب بن ابي بلتعه او عویم بن ساعده، عبدالله بن جحش او عاصم بن ثابت، عبیده بن حارث او عمیر بن الحمام، طفیل بن حارث (د عبیدې ورور) او سفیان بن بشر بن زید — چې د بني جشم بن حارث بن خزرج څخه دي، حصین بن حارث (د دوی ورور) او عبدالله بن جبیر، عثمان بن مظعون او ابو العباس بن عباده، عتبه بن غزوان او معاذ بن ماعص، صفوان بن بیضاء او رافع بن المعلی، مقداد بن عمرو او عبدالله بن رواحه، ذو الشمالین او یزید بن حارث — چې د بني حارثه بن ثعلبه بن کعب بن خزرج څخه دي، ابو سلمه بن عبدالاسد او سعید بن خیثمه، عمیر بن ابي وقاص او خبیب بن عدي، عبدالله بن مظعون او قطبه بن عامر بن حدیده، شماس بن عثمان او حنظله بن ابي عامر، ارقم بن ابي الارقم او طلحه بن زید — چې د بني عبدالاشهل څخه دي، عقیل بن البکیر او مبشر بن عبدالمنذر، عبدالله بن مخرمه او فروه بن عمرو البیاضي، خنیس بن حذافه او منذر بن محمد بن عقبه بن اهیحه بن الجلاح، ابو صبره بن ابي رهم او عبیده بن الکشکاش، مسطح بن اثاثه او زید بن المزین، ابو المرثد الغنوي او عبیده بن صامت، ابن عکاشه بن محصن او مجذر بن زیاد البلوي (د انصارو حلیف)، عامر بن فهیره او حارث بن الصمه، مهجع مولى عمر او سراقه بن عمرو بن عطیه — چې د بني غنم بن مالک بن النجار څخه دي.
And he (peace be upon him) established brotherhood between Ja’far bin Abi Talib, whilst he was in the land of Al-Habashah (Abyssinia) and Mu’adh bin Jabal, Abdur Rahman bin ‘Awf and Sa’d bin Ar-Rabee’, Az-Zubair and Salamah Bin Sarimah bin Waqsh, Talha and Ka’b bin Malik, Abu ‘Ubaidah and Sa’d bin Mu’adh, Sa’d (i.e. bin Abi Waqqas) and Muhammad bin Maslamah, Sa’eed bin Zaid and Ubayy bin Kas’b, and between Mus’ab ibn ‘Umair and Abu Ayub, ‘Ammar and Hudhaifa bin Al-Yaman, the ally of Bani Al-Ash’hal. It has also been said that he (peace be upon him) established brotherhood between ‘Ammar and Thabit bin Qais, Abu Hudhaifah bin ‘Utbah and ‘Abbad bin Bishr, Abu Dharr and Al-Mundir bin ‘Amr, Ibn Mas’ud and Sahl bin Hanif, Salman Al-Farisi and Abu Ad-Dardaa’, Bilal and Abu Ruwaihah Al-Khath’ami (an ally of the Ansar), Hatib bin Abi Balta’a and ‘Uwaim bin Sa’ida, Abdullah bin Jahsh and ‘Asim bin Thabit, Ubaidah bin Al-Harith and ‘Umair bin Al-Humam, At-Tufail bin Al-Harith (‘Ubaida’s brother) and Sufyan bin Bishr bin Zaid, from Bani Jashm bin Al-Harith bin Al-Khazraj, Al-Husain bin Al-Harith (their brother) and Abdullah bin Jubair, Uthman bin Mazh’un and Al- Abbas bin ‘Ubadah, ‘Utbah bin Ghazwan and Mu’adh bin Ma’is, Safwan bin Bayda’ and Rafi’ bin Al-Mua’lla, Al-Midad bin ‘Amr and Abdullah bin Rawahah, Dhu ash-Shimalain and Yazid bin Al-Harith, from Bani Haritha bin Tha’laba bin Ka’b bin Al-Khazraj, Abu Salamah bin Abdul Asad and Sa’eed bin Khaithama, ‘Umair bin Abi Waqqas and Khubaib bin ‘Adiy, Abdullah bin Mazh’un and Qutbah bin ‘Amir bin Hudaida, Shamas bin Uthman and Hanzhala bin Abi ‘Amir, Al-Arqam bin Abi Al-Arqam and Talha bin Zaid, from Bani Abdul Ash’hal, ‘Aqil bin Al-Bakir and Mubashir bin Abdul Mundhir, Abdullah bin Makhrama and Farwa bin ‘Amr Al-Bayadi, Khunais bin Hadhafah and Al-Mundhir bin Muhammad bin ‘Uqba bin Uhaiha bin Al-Jalah, Abu Subra bin Abi Ruhm and ‘Ubadah bin Al-Kashkash, Musattah bin Athatha and Zaid bin Al-Muzayyin, Abu -l-Murthad Al-Ghanawi and ‘Ubadah bin Samit, Bin ‘Akasha bin Muhasan and Al-Mujadhir bin Ziyad Al-Balwa, an ally of the Ansar, ‘Amir bin Fuhaira and Al-Harith bin As-Summah, Muhajji’ Mawla ‘Umar and Suraqah bin ‘Amr bin ‘Atiya, from Bani Ghanam bin Malik bin An-Najar.
پیغمبر ﷺ هجرت څخه مخکې هم د مهاجرینو ترمنځ د ورورولۍ تړون قایم کړی و، چې د حق پر بنسټ او د مرستې د ورکولو سره یوځای و. هغه د ابوبکر او عمر، حمزه او زید بن حارثه، عثمان او عبدالرحمن بن عوف، الزبیر او عبدالله بن مسعود، عبیده بن الحارث او بلال، مصعب بن عمیر او سعد بن ابي وقاص، ابوعبیده او سالم چې د ابوحذیفه آزاد شوی غلام و، او د سعید بن زید او طلحه بن عبیدالله ترمنځ ورورولۍ قایمه کړه. بیا کله چې هغه مدینې ته راغی، نو د مهاجرینو او انصارو ترمنځ هم هغه ورورولۍ قایمه کړه چې مخکې یاده شوه.” [د نقل پای]
The Messenger of Allah (peace be upon him) had also established a brotherhood among the Muhajirin prior to the Hijrah, upon the basis of the truth in addition to the provision of assistance/support. He made a brotherhood between Abu Bakr and ‘Umar, Hamza and Zaid bin Haritha, Uthman and Abdur Rahman bin ‘Awf, Az-Zubair and Abdullah ibn ul-Mas’ud, ‘Ubaida bin Al-Harith and Bilal, Mus’ab bin ‘Umair and Sa’d bin Abi Waqqas, Abu ‘Ubaida and Salim the Mawla of Abu Hudhaifah, and between Sa’eed bin Zaid and Talha bin ‘Ubaidullah. Then when he arrived in Al-Madinah he established the brotherhood between the Muhajirin and the Ansar, upon what has previously been mentioned” [End of Quote].
په «عیون الأثر في فنون المغازي والشمائل والسير» لابن سید الناس (۱/۳۳۲) کې داسې راغلي دي: «د ورورولۍ تړون دوه ځله وشو. لومړی په مهاجرینو کې، د هجرت دمخه، د حق او مرستې په بنسټ وشو. پیغمبر ﷺ د دوو دوو په منځ کې ورورولۍ قائمه کړه: ابوبکر او عمر، حمزه او زید بن حارثه، عثمان او عبدالرحمن بن عوف، زبیر او ابن مسعود، عبیدة بن الحارث او بلال، مصعب بن عمیر او سعد بن ابي وقاص، ابوعبیده او سالم د ابوحذیفه آزاد کړی غلام، سعید بن زید او طلحه بن عبیدالله، او علي او پخپله پیغمبر ﷺ. (د روایت ټول سلسله ذکر کولو وروسته) عبدالله بن عمر روایت کوي: «د الله رسول ﷺ د خپلو ملګرو په منځ کې د ورورولۍ تړون وتړ. ابوبکر او عمر یې ورور وګرځول، او همدغسې د فلان او فلان په منځ کې دوام یې ورکړ تر دې چې علي پاتې شو. هغه یو زړور سړی و چې کله یې چې څه غوښتل، پر خپل کار ټینګ پاتې کیدی. نو د الله رسول ﷺ وفرمایل: "ایا ته به خوښ نه یې چې زه ستا ورور شم؟" هغه وویل: "هو، ای د الله رسوله، خامخا به خوښ یم." هغه وفرمایل: "نو ته زما ورور یې، په دې دنیا او په آخرت کې." کثیر وویل: ما له جمیع بن عمیر وپوښتل: "ته دا د عبدالله بن عمر له خولې د ویلو شاهدي ورکوې؟" هغه وویل: "هو، زه شاهدي ورکوم. کله چې هغه ﷺ مدینې ته راغی، د مهاجرینو او انصارو په منځ کې د مرستې او حق په بنسټ، د انس بن مالک په کور کې ورورولۍ قائمه کړه.» آنان به همین اساس، به جای خویشاوندی نسبی، از یکدیگر ارث میبردند، تا اینکه در زمان جنگ بدر این آیه نازل شد: «وَأُولُو الأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَىٰ بِبَعْضٍ فِي كِتَابِ اللَّهِ» {و خویشاوندان نسبی در کتاب خدا نسبت به یکدیگر سزاوارترند} (الأنفال: ۷۵) و بدین ترتیب آن (ارثبری بر اساس برادری) منسوخ شد.
عقد «مؤاخات» (پیمان برادری به صورت جفتجفت) پس از ساخت مسجد توسط پیامبر ﷺ انجام شد. همچنین گفته شده که این کار در جریان ساخت مسجد صورت گرفت. ابو عمر گفته است که این واقعه پنج ماه پس از ورود پیامبر ﷺ به مدینه رخ داد.
(پس از ذکر کامل سلسلهٔ سند) انس بن مالک روایت کرده است: مهاجران گفتند: «ای فرستادهٔ خدا، ما مردمی را که به میان آنان آمدهایم، همانند ایشان ندیدهایم. آنان در یاری رساندن هنگام کمی دارایی، برتری یافتهاند و در بخشش هنگام فراوانیشان، پیشی گرفتهاند. ما را با خوراک خود کفایت کردهاند و در محصول نیکوی خود سهمی به ما دادهاند، تا جایی که ترسیدیم تمام پاداش را از ما ببرند». پیامبر ﷺ پاسخ داد: «نه، تا زمانی که شما ایشان را ستایش کنید (یعنی سپاسگزاری نمایید) و برایشان دعا کنید».
ابن عمر دربارهٔ انصار گفت: «شما به ما نشان دادهاید که هیچ مرد مسلمانی نسبت به دینار و درهم (یعنی پول) خود، حقی بیشتر از برادر مسلمانش ندارد».
مسلم این روایت را از ابو کُریب نقل کرده است، و ترمذی و نسائی آن را از طریق حنّاد روایت کردهاند، که هر دو از ابو معاویه نقل کردهاند.
The following was came mentioned in “‘Uyoon ul-Athar Fee Funoon il-Maghaziy Wa sh-Shama’il Wa s-Sair” of Ibn Sayed An-Nas (1/332): “The establishment of brotherhood occurred twice. The first was between the Muhajirin, among themselves, prior to Hijrah, upon the basis of the Haqq (truth) and provision of support/assistance. The Prophet (peace be upon him) established a brotherhood (of pairs) between them (in pairs). He established brotherhood between Abu Bakr and ‘Umar, Hamza and Zaid bin Harithah, Uthman and Abdur Rahman bin ‘Awf, Az-Zubair and Ibn Mas’ud, ‘Ubaidah bin Al-Harith and Bilal, Mus’ab bin ‘Umair and Sa’d ibn Abi Waqqas, Abu ‘Ubaidah and Salim the Mawla of Abu Hudhaifa, Sa’eed bin Zaid and Talha bin Ubaidullah, and between ‘Ali and himself (peace be upon him). (After mentioning the full line of transmission) Abdullah ibn ‘Umar related: “The Messenger of Allah (peace be upon him) established a brotherhood pact among his companions. He made Abu Bakr and ‘Umar brothers and continued to do so between so and so person and so and so person until ‘Ali remained. He was a courageous man who persevered upon his matter if he wished for something. So, the Messenger of Allah (peace be upon him) said: “Would you not be pleased for me to be your brother?” He replied: “Of course, O Messenger of Allah, I would be pleased”. He said: “Then you are my brother in the life of this world and the next”. Kathir said: I asked Jamee’ bin ‘Umair: “You bear witness to this as being said by Abdullah ibn ‘Umar?” He replied: “Yes, I bear witness. When he (peace be upon him) arrived in Al-Madinah he made a brotherhood between the Muhajirin and the Ansar, upon the basis of the provision of support/assistance and upon the truth, at the house of Anas bin Malik. They would inherit from each other in accordance to that, instead of blood relations, until the following was revealed at the time of the battle of Badr: “But those of [blood] relationship are more entitled [to inheritance] in the decree of Allah” (8:75) and so it (the inheriting) was abrogated. The “Mu’akhaah” (brotherhood pact in pairs) took place after his (peace be upon him) building of the Masjid. It has also been said that it happened during the building of the Masjid. Abu ‘Umar said that it occurred 5 months following his (peace be upon him) arrival in Al- Madinah. (After mentioning the full line of transmission) Anas bin Malik related: “The Muhajirun said: “O Messenger of Allah, we have not seen anything like the people to whom we have come to. They excelled in provision of support/assistance when they have little and they excelled in giving from when they have a lot. They have sufficed us with food and have provided us a share in the goodness (produce) to the point that we feared that they would take all of the reward from us”. He (peace be upon him) answered: “No, as long as you praise them (i.e. show gratitude) and make Du’a (supplication) for them””. Ibn ‘Umar said (regarding the Ansar): “You have shown us that no Muslim man has a greater right to his Dinar and Dirham (i.e. money), than his Muslim brother”. Muslim related it from Abu Kuraib whilst At-Tirmidhi and An-Nasaa’i related it via Hannad, both of whom related it from Abu Mu’awiyah.
ابن اسحاق وايي: «رسول الله ﷺ د مهاجرينو او انصارو د صحابهگانو ترمنځ د ورورولۍ (جوړو جوړو کېدو) تړون وتړ. هغه وفرمایل: "د الله لپاره، جوړو جوړو ورور شئ، یو جوړه بل وروسته." بيا هغه د علي بن ابي طالب لاس ونيو او وې فرمايل: "دا زما ورور دی." په دې ترتيب سره رسول الله ﷺ او علي ورونه وو، حمزه او زيد بن حارثه ورونه وو، او د احد په ورځ حمزه هغه ته وصيت وکړ (يعني د هغې ورورولۍ پر بنسټ چې دا نهادی شوې وه ميراث).» … [تبصره: سنيد بن داود ياد کړی چې زيد بن حارثه او اسيد بن الحضير ورونه وو، او دا سم دی، ځکه دوی يو انصاري او يو مهاجر استازيتوب کاوه. په اړه د حمزه او زيد د ورورولۍ، نو مونږ دا د لومړۍ بيلگې په اړه ياد کړی دی]. (بيرته ابن اسحاق ته): او جعفر بن ابي طالب او معاذ بن جبل ورونه وو [تبصره: الواقدي دا رد کړی، ځکه جعفر په هغه وخت کې نه و او په حبشه کې و. سنيد داسې ليدلي چې ورورولۍ د ابن مسعود او معاذ بن جبل ترمنځ وه]. (بيرته ابن اسحاق ته): ابوبکر بن ابي قحافه او خارجه بن زيد بن ابي زهير ورونه وو، عمر بن الخطاب او عتبان بن مالک ورونه وو، ابو عبيده بن الجراح او سعد بن معاذ ورونه وو، عبدالرحمن بن عوف او سعد بن الربيع ورونه وو، او الزبير بن العوام او سلمه بن سلامه بن وقش ورونه وو. دا هم ويل شوي دي: بلکې الزبير او عبدالله بن مسعود. [زه وايم: دا د هجرت نه مخکې د ورورولۍ د لومړي تړون په اړه وو]. عثمان بن عفان او اوس بن ثابت بن المنذر ورونه وو، طلحه بن عبيدالله او کعب بن مالک ورونه وو، سعيد بن زيد او ابي بن کعب ورونه وو، مصعب بن عمير او ابو ايوب خالد بن زيد ورونه وو، ابو حذيفه بن عتبه او عباد بن بشر ورونه وو، عمار بن ياسر او حذيفه بن اليمان ورونه وو. [تبصره: همچنان گفته شده است: بلکه ثابت بن قیس بن شماس و ابوذر و المنذر بن عمرو برادر بودند، اما واقدی این را انکار کرد، زیرا ابوذر در مدینه حاضر نبود، و گفت: او در بدر، احد و خندق حاضر نبود، بلکه بعد از آن آمد. او طلیب بن عمیر و المنذر بن عمرو را نیز به عنوان برادر داشت]. (بازگشت به ابن اسحاق): و حاطب بن ابی بلتعه و عویم بن ساعده برادر بودند، سلمان فارسی و ابوالدرداء برادر بودند، بلال و ابورویحه عبدالله بن عبدالرحمن الخثعمی برادر بودند. به روایت سنید بن داود، در ارتباط با آنچه ابوعمر به او خبر داد، برادری میان ابومرثد و عباده بن صامت، سعد و سعد بن معاذ، عبدالله بن جحش و عاصم بن ثابت بن ابی الافلح، عتبه بن غزوان و ابودجانه، ابوسلمه بن عبدالاسد و سعد بن خثیمه، و میان عثمان بن مظعون و ابوالهیثم بن التیهان بود. دیگران افزودند: و میان عبیده بن الحارث و عمیر بن الحمام، طفیل بن الحارث (برادر عبیده) و سفیان بن نسر بن زید از بنی جشم بن الحارث بن الخزرج، الحصین (برادر دیگر ایشان) و عبدالله بن جبیر، عثمان بن مظعون و العباس بن عباده بن نضله، صفوان بن بیضاء و رفاعه بن المعلی، المقداد و ابن رواحه، ذوالشمالین و یزید بن الحارث از بنی حارثه، عمیر بن ابی وقاص و خبیب بن عدی، عبدالله بن مظعون و قطبه بن عامر بن حدیده، شماس بن عثمان و حنظله بن ابی عامر، الارقم بن ابی الارقم و طلحه بن زید، زید بن الخطاب و معن بن عدی، عمرو بن سراقه و سعد بن زید از بنی عبدالاشهل، عاقل بن البکیر و مبشر بن عبدالمنذر، عبدالله بن مخرمه و فروه بن عمرو البیاضی، خنیس بن حذافه و المنذر بن محمد بن عقبه بن احیحه بن الجلاح، صبره بن ابی رهم و عباده بن الخشخاش.] مصعب بن عمیر او زید بن المزین، عکاشہ بن محصن او المجذر بن ذیاد چې د انصارو حلیف و، عامر بن فہیرہ او الحارث بن الصمہ، او د عمر مولا مہجع او د بنی غنم بن مالک بن النجار څخه سراقہ بن عمرو بن عطیہ ترمنځ۔ دا ټول اضافہ د ابو عمر څخه ده او ویل شوي دي: دوی سل شمیر کړل؛ پنځوس له مہاجرینو او پنځوس له انصارو څخه۔ (یادونہ: د زید بن المزین نوم لکہ څنګہ چې ابو عمر روایت کړی، المزین لیکل شوی، پداسې حال کې چې ابن مافوز ویلي المزیان او ابن هشام ویلي المزنی۔) ابن اسحاق وویل: کله چې عمر بن الخطاب په شام کې دیوان ثبت کړ، چیرې چې بلال مخکې تللی و او د مجاہد په توګه ژوند یې پیل کړی و، عمر بلال ته وویل: "ستا دیوان به له چا سره وي؟" هغه ځواب ورکړ: "له ابو رویحہ سره، زه هیڅکله له هغه نه جلا نه کیږم، د هغې وروڼۍ له امله چې رسول الله ﷺ زما او د هغه ترمنځ جوړه کړه۔" او هغه د الحبشہ دیوان د بلال د مقام له امله خثعم ته ضم کړ، او تر نن ورځې پورې دا په شام کې د خثعم سره پاتې دی۔ (د ټولې سلسلې یادولو وروسته) ابو امامہ وویل: "کله چې نبي ﷺ د خلکو ترمنځ وروڼۍ جوړه کړه، نو د خپل ځان او علي ترمنځ یې د وروڼۍ تړون جوړ کړ۔" (د ټولې سلسلې یادولو وروسته) انس بن مالک روایت کړی: "عبدالرحمن بن عوف مدینې ته هجرت وکړ، او بیا د رسول الله ﷺ د هغه او سعد بن الربیع ترمنځ د وروڼۍ تړون جوړ کړ۔ سعد بیا هغې ته وویل: "ای عبدالرحمن، یقیناً زه د انصارو له بډاینو څخه یم، او زما مال به زموږ ترمنځ ووېشم۔ او زه دوه ښځې لرم، نو زه به له هغو څخه یوه طلاق کړم۔ کله چې د هغې عدت پای ته ورسیږي، تاسو هغې سره واده وکړئ۔" هغه ځواب ورکړ: "الله ستا په کورنۍ (ښځو) او مال کې برکت واچوي۔" بخاري دا د حمید څخه، هغه د انس څخه، د دې څخه په اوږد بڼه روایت کړی دی۔
عبدالله بن محمد بن عمر بن علي د خپل پلار څخه روایت کوي چې ويې ويل:
The following came stated in “Tarikh Dimashq” by Ibn ‘Asakir (30/94): Abdullah bin Muhammad bin ‘Umar bin ‘Ali related from his father saying:
