بیشتر نسخه‌های اصلی قرآن که کامل یا در قطعات قابل‌توجه باشند و هنوز امروز در اختیار ما هستند، مربوط به بیش از قرن دوم هجری نیستند. کهن‌ترین نسخه‌ای که در جریان جشنواره «جهان اسلام» در سال ۱۹۷۶ در موزه بریتانیا به نمایش گذاشته شد، به اواخر قرن دوم تعلق دارد. [Lings, M. and Y. H. Safadi: The Qur'an, London, 1976, No. 1A. See also plate 6] با این حال، شماری قطعات پراکنده از پاپیروس‌های قرآنی نیز در دسترس است که به قرن اول تعلق دارند. [Grohmann, A.: Die Entstehung des Koran und die altesten Koran-Handschriften', in: Bustan, 1961, pp. 33-8.] در کتابخانه ملی مصر نسخه‌ای از قرآن بر روی پوستی از پوست آهو وجود دارد که تاریخ آن ۶۸ هجری (۶۸۸ میلادی) تعیین شده است؛ یعنی ۵۸ سال پس از درگذشت پیامبر ﷺ.

Most of the early original Qur'an manuscripts, complete or in sizeable fragments, that are still available to us now, are not earlier than the second century after the Hijra. The earliest copy, which was exhibited in the British Museum during the 1976 World of Islam Festival, dated from the late second century. [Lings, M. and Y. H. Safadi: The Qur'an, London, 1976, No. 1A. See also plate 6] However, there are also a number of odd fragments of Qur'anic papyri available, which date from the first century. [Grohmann, A.: Die Entstehung des Koran und die altesten Koran-Handschriften', in: Bustan, 1961, pp. 33-8.]There is a copy of the Qur'an in the Egyptian National Library on parchment made from gazelle skin, which has been dated 68 Hijra (688 A.D.), i.e. 58 years after the Prophet's death.

تعداد دقیق نسخه‌هایی از قرآن که در زمان عثمان تهیه شد معلوم نیست، و سیوطی [Makhdum, 1.:

It is not known exactly how many copies of the Qur'an were made at the time of 'Uthman, but Suyuti [Makhdum, 1.:

تاریخ المصحف العثمانی فی طشقند، طشقند ۱۳۹۱/۱۹۷۱، ص ۱۷] می‌گوید: «نسخه‌های مشهور پنج‌تا هستند». این احتمالاً نسخه‌ای را که عثمان برای خودش نگه داشته بود، شامل نمی‌شود. شهرهای مکه، دمشق، کوفه، بصره و مدینه هر کدام یک نسخه دریافت کردند. [GdQ، ج ۳، ص ۶، پاورقی ۱.] در ادبیات عربی قدیمی‌تر درباره این موضوع منابع متعددی وجود دارد که با آخرین اطلاعات موجود می‌توان آن‌ها را به این شکل خلاصه کرد:

Tarikh al-mushaf al-'Uthmani fi Tashqand, Tashkent 1391/1971 p. 17] says: 'The well-known ones are five'. This probably excludes the copy that 'Uthman kept for himself. The cities of Makka, Damascus, Kufa, Basra and Madina each received a copy. ' [GdQ, 111. 6, Note 1.]There are a number of references in the older Arabic literature on this topic which together with latest information available may be summarised as follows:

الکِندی (متوفای حدود ۲۳۶ق/۸۵۰م) در آغاز قرن سوم نوشت که از چهار نسخهٔ تهیه‌شده برای عثمان، سه نسخه در آتش و جنگ از میان رفته‌اند، و نسخهٔ فرستاده‌شده به دمشق در زمان او هنوز در ملطیه نگهداری می‌شد. [GdQ. 111, 6. Note 1.] ابن بطوطه (۷۷۹ق/۱۳۷۷م) می‌گوید که نسخه‌ها یا برگه‌هایی از نسخه‌های قرآنی که در زمان عثمان تهیه شده بودند را در غرناطه، مراکش، بصره و دیگر شهرها دیده است. [Salih, op. cit., p.87.] ابن کثیر (متوفای ۷۷۴ق/۱۳۷۲م) نقل می‌کند که نسخه‌ای از قرآن را دیده که به عثمان نسبت داده می‌شد و در سال ۵۱۸ هجری از طبریه (فلسطین) به دمشق آورده شده بود. او گفت که این نسخه «بسیار بزرگ، با خطی زیبا، روشن و استوار، با مرکبی پررنگ، بر پوستی که گمان می‌کنم از پوست شتر ساخته شده بود» قرار داشت. [Salih, op. cit., p.88.] برخی بر این باورند که این نسخه بعدها به لنینگراد و از آنجا به انگلستان رفت. پس از آن، دربارهٔ سرنوشت آن چیزی شناخته نیست.

Al-Kindi (d. around 236/850) wrote in the early third century that three out of four of the copies prepared for 'Uthman were destroyed in fire and war, while the copy sent to Damascus was still kept at his time at Malatja. [GdQ. 111, 6. Note 1.] Ibn Batuta (779/1377) says he has seen copies or sheets from the copies of the Qur'an prepared under 'Uthman in Granada, Marakesh, Basra and other cities. [Salih, op. cit., p.87.] Ibn Kathir (d. 774/1372) relates that he has seen a copy of the Qur'an attributed to 'Uthman, which was brought to Damascus in the year 518 Hijra from Tiberias (Palestine). He said it was 'very large, in beautiful clear strong writing with strong ink, in parchment, I think, made of camel skin'. [Salih, op. cit., p.88.] Some believe that the copy later on went to Leningrad and from there to England. After that nothing is known about it.

برخی دیگر بر این باورند که این مصحف در مسجد دمشق باقی ماند و آخرین بار پیش از آتش‌سوزی در سال ۱۳۱۰ ق / ۱۸۹۲ م در آنجا دیده شد.' [صالح، همان، ص ۸۹؛ موئیر در کتاب «سلسله‌های ممالیک» نیز می‌نویسد که این نسخه خطی در دمشق در سال ۱۸۹۳ م سوزانده شد؛ نگاه کنید به: ابوت، همان، ص ۵۱.]

Others hold that this mushaf remained in the mosque of Damascus, where it was last seen before the fire in the year 1310/1892.' [Salih, op. cit., p.89; Muir, in 'The Mameluke Dynasties' also writes that this manuscript was burnt in Damascus in 1893; see Abbott, op. cit., p.51.]

در مسجد الحسین در قاهره نسخه‌ای از قرآنی کهن نگهداری می‌شود. خط آن از سبک قدیمی است، هرچند Ki6، و کاملاً ممکن است که از روی مصحف عثمان نسخه‌برداری شده باشد. [Kamal, op. cit., p.56.]

There is a copy of an old Qur'an kept in the mosque of al-Hussain in Cairo. Its script is of the old style, although Ki6, and it is quite possible that it was copied from the Mushaf of 'Uthman. [Kamal, op. cit., p.56.]

ابن جبیر (متوفای ۶۱۴ هجری قمری / ۱۲۱۷ میلادی) این نسخه خطی را در سال ۵۸۰ هجری قمری / ۱۱۸۴ میلادی در مسجد مدینه دید. برخی گفته‌اند که این نسخه تا سال ۱۳۳۴ هجری قمری / ۱۹۱۵ میلادی در مدینه باقی ماند و سپس ترکان آن را از آنجا گرفتند. گزارش شده است که مقامات ترک این نسخه را به استانبول بردند و از آنجا در جریان جنگ جهانی اول به برلین رسید. معاهده ورسای، که جنگ جهانی اول را به پایان رساند، شامل بند زیر است:

Ibn Jubair (d. 614/1217) saw the manuscript in the mosque of Madina in the year 580/1184. Some say it remained in Madlna until the Turks took it from there in 1334/1915. It has been reported that this copy was removed by the Turkish authorities to Istanbul, from where it came to Berlin during World War I. The Treaty of Versailles, which concluded World War I, contains the following clause:

ماده ۲۴۶: در مدت شش ماه از لازم‌الاجرا شدن این معاهده‌نامه، آلمان نسخه اصلی قرآن خلیفه عثمان را که به دست مقامات ترک از مدینه خارج شده و گفته می‌شود به امپراتور سابق ویلهلم دوم تقدیم گردیده است، به اعلیحضرت پادشاه حجاز بازخواهد گرداند.» [اسرائیل، فرد ال. (ویراستار): معاهدات صلح عمده در تاریخ معاصر، نیویورک، انتشارات چلسی هاوس، جلد دوم، ص ۱۴۱۸.] این نسخه خطی سپس به استانبول رسید، اما به مدینه نرسید. [همین اطلاعات درباره این نسخه در سال ۱۹۳۸ در یک مجله قاهره‌ای منتشر شد (مخدوم، همان منبع، ص ۱۹). شگفت‌آور آن‌که کتاب مرجع «تاریخ قرآن» که بخش سوم آن در آلمان در سال ۱۹۳۸، یعنی مدت‌ها پس از معاهده ورسای منتشر شد، با وجود بحث مفصل درباره قرآن عثمانی و نسخه‌های خطی کهن، هیچ اشاره‌ای به این رویداد ندارد. همچنین، نویسنده «تاریخ مصحف عثمان» در تاشکند نشان می‌دهد که نمی‌داند این اشاره را چگونه تفسیر کند.]

'Article 246: Within six months from the coming into force of the present Treaty, Germany will restore to His Majesty, King of Hedjaz, the original Koran of Caliph Othman, which was removed from Medina by the Turkish authorities and is stated to have been presented to the ex-Emperor William II." [Israel, Fred L. (ed.): Major Peace Treaties of Modern History, New York, Chelsea House Pub., Vol. ll, p.l418.] The manuscript then reached Istanbul, but not Madina. [The same information about this copy was published in a Cairo magazine in 1938 (Makhdum, op. cit., p.l9). Surprisingly the standard book Geschichre des Qorans, the third part of which was published in Germany in 1938, i.e. well after the Treaty of Versailles, although discussing the 'Uthmanic Qur'an and old manuscripts in detail, makes no reference whatsoever to this event. Also, the writer of the History of the Mushaf of ' Uthman in Tashkent, indicates that he does not know what to make of this reference.]

این نام نسخه‌ای است که عثمان شخصاً نگه می‌داشت، و گفته می‌شود که هنگام تلاوت آن کشته شد. [ابن سعد: الطبقات الکبری، قاهره، بی‌تا، ج ۳، (۱)، صص ۵۱-۵۲.] به گفته برخی، امویان آن را به اندلس بردند و از آنجا به فاس (مراکش) رسید، و به گفته ابن بطوطه در قرن هشتم هجری در آنجا بود و آثار خون بر آن دیده می‌شد. از مراکش، ممکن است راه خود را به سمرقند یافته باشد.

This is the name used for the copy which 'Uthman kept himself, and it is said he was killed while reading it. [Ibn Said: al- Tabaqatal-kubra, Cairo, n.d., Vol. 111, (1). pp. 51-2.] According to some the Umayyads took it to Andalusia, from where it came to Fas (Morocco) and according to Ibn Batuta it was there in the eighth century after the Hijra, and there were traces of blood on it. From Morocco, it might have found its way to Samarkand.

[مخدوم، همان مأخذ، ص۲۲ به بعد.] این نسخه اکنون در تاشکند (ازبکستان) نگهداری می‌شود. ممکن است این همان نسخهٔ امام یا یکی از دیگر نسخه‌هایی باشد که در زمان عثمان تهیه شدند.

[Makhdum, op. cit., p.22ff.] This is the copy now kept in Tashkent (Uzbekistan). It may be the Imam manuscript or one of the other copies made at the time of 'Uthman.

این نسخه در سال ۸۹۰ هجری (۱۴۸۵ میلادی) به سمرقند رسید و تا سال ۱۸۶۸ در آنجا ماند. سپس روس‌ها آن را در سال ۱۸۶۹ به سن‌پترزبورگ بردند. این نسخه تا سال ۱۹۱۷ در آنجا باقی ماند. یک خاورشناس روس شرح مفصلی از آن داد و گفت که بسیاری از صفحات آن آسیب دیده و برخی صفحات نیز مفقود است. نسخه‌برداری عکسی از این مصحف، حدود ۵۰ نسخه، در سال ۱۹۰۵ توسط س. پیساروف تهیه شد. یک نسخه برای سلطان عثمانی عبدالحمید، برای شاه ایران، برای امیر بخارا، به افغانستان، به فاس و به برخی شخصیت‌های مهم مسلمان فرستاده شد. یک نسخه اکنون در کتابخانه دانشگاه کلمبیا (ایالات متحده آمریکا) است. [The Muslim World, Vol. 30 (1940), pp.357-8.] این نسخه خطی پس از آن به جای پیشین خود بازگردانده شد و در سال ۱۹۲۴ به تاشکند رسید و از آن زمان در آنجا مانده است.

It came to Samarkand in 890 Hijra (1485) and remained there till 1868. Then it was taken to St. Petersburg by the Russians in 1869. It remained there till 1917. A Russian orientalist gave a detailed description of it, saying that many pages were damaged and some were missing. A facsimile, some 50 copies, of this mushaf was produced by S. Pisareff in 1905. A copy was sent to the Ottoman Sultan 'Abdul Hamid, to the Shah of Iran, to the Amir of Bukhara, to Afghanistan, to Fas and some important Muslim personalities. One copy is now in the Columbia University Library (U.S.A.). [The Muslim World, Vol . 30 ( 1940), pp.357-8.] The manuscript was afterwards returned to its former place and reached Tashkent in 1924, where it has remained since.

ظاهراً مقامات شوروی نسخه‌های بیشتری از آن تهیه کرده‌اند که هر از گاهی به سران کشورهای مسلمان و دیگر شخصیت‌های برجسته‌ای که به آنجا سفر می‌کنند، اهدا می‌شود. در سال ۱۹۸۰، از یک چنین نسخه‌ی تصویری، نسخه‌های فتوکپی در ایالات متحده تولید شد که دارای یک مقدمه‌ی دو صفحه‌ای از محمد حمیدالله بود.

Apparently the Soviet authorities have made further copies, which are presented from time to time to visiting Muslim heads of state and other important personalities. In 1980, photocopies of such a facsimile were produced in the United States, with a two-page foreword by M. Hamidullah.

نویسنده‌ی «تاریخ مصحف عثمان» در تاشکند، چندین دلیل بر اصالت این نسخه‌ی خطی ارائه می‌دهد. این دلایل، به استثنای گزارش‌های تاریخی گوناگونی که این امر را نشان می‌دهند، به شرح زیر است:

The writer of the History of the Mushaf of 'Uthmtln in Tashkent gives a number of reasons for the authenticity of the manuscript. They are, excluding the various historical reports which suggest this, as follows: