۶. تفسیر متن - علوم القرآن: مقدمه‌ای بر علوم قرآن | Quran Course

۶. تفسیر متن - علوم القرآن: مقدمه‌ای بر علوم قرآن | Quran Course

0% read · 6 min left

علوم القرآن: مقدمه‌ای بر علوم قرآن Bookmark

This chapter was translated automatically from English and may contain mistakes. Read the original

Show original

۶. تفسیر متن

6. Interpreting The Text

by Ahmad von Denffer6 min readViewed 85 times

تفسیر، انواع و اصول آن

Tafsir, Its Kinds And Principles

تفسیرِ قرآن (تفسیر یا علمِ تفسیر) مهم‌ترین علم نزد مسلمانان است. همهٔ امورِ مربوط به شیوهٔ زندگیِ اسلامی به نحوی با آن پیوند دارد، زیرا اجرای درستِ اسلام بر فهمِ صحیحِ هدایتِ الهی مبتنی است. بدون تفسیر، فهمِ درستِ بسیاری از آیات قرآن ممکن نخواهد بود.

Tafsir (exegesis) of the Qur'an is the most important science for Muslims. All matters concerning the Islamic way of life are connected to it in one sense or another since the right application of Islam is based on proper understanding of the guidance from Allah. Without tafsir there would be no right understanding of various passages of the Qur'an.

تفسیر و تأویل

Tafsir And Ta'wil

واژهٔ تفسیر از ریشهٔ «فسّر» به معنای توضیح دادن و شرح کردن گرفته شده است. این واژه به معنای «توضیح» یا «تفسیر» است. در اصطلاح علمی، واژهٔ تفسیر برای توضیح، تبیین و شرح قرآن به کار می‌رود و شامل همهٔ راه‌های کسب دانشی می‌شود که به فهم درست آن کمک می‌کند، معانی آن را روشن می‌سازد و دلالت‌های فقهی آن را بیان می‌کند. [نگا: زرکشی، همان منبع، ۱، ص ۱۳.] واژهٔ مفسر (جمع: مفسرون) به کسی گفته می‌شود که تفسیر می‌کند، یعنی «شارح» یا «مفسّر» قرآن.

علمای مسلمان برای تفسیرِ صحیح شروط بنیادینی وضع کرده‌اند. هر تفسیری که این اصول را نادیده بگیرد باید با احتیاطِ فراوان نگریسته شود، و اگر کاملاً رد نشود هم جای تردید دارد. مهم‌ترین این شروط عبارت‌اند از:

Muslim scholars have laid down certain basic conditions for sound Tafsir. Any Tafsir, which disregards these principles must be viewed with great caution, if not rejected altogether. The most important among these conditions are the following:

باید مفسِّر:

The mufassir must:

به عقیده (عقیدهٔ) صحیح پایبند باشید.

 Be sound in belief ('aqida).

با تسلط بر دانش زبان عربی و قواعد آن.

 Well-grounded in the knowledge of Arabic and its rules as a language.

با تسلط بر سایر علومی که با مطالعه‌ی قرآن ارتباط دارند (مانند علم الروایه).

 Well-grounded in other sciences that are connected with the study of the Qur'an (e.g. 'ilm al-riwaya).

Please send the English text you would like translated into Persian. I will translate it faithfully and return only the Persian translation.

 Have the ability for precise comprehension.

از رأی محض بپرهیز۔

 Abstain from the use of mere opinion.

تفسیر قرآن را با خود قرآن آغاز کنید.

 Begin the Tafsir of the Qur'an with the Qur'an.

از سخنان و توضیحات پیامبر ﷺ راهنمایی بجویید۔

 Seek guidance from the words and explanations of the Prophet.

به گزارش‌های صحابه مراجعه کنید۔

 Refer to the reports from the sahaba.

روایات تابعین را در نظر بگیرید.

 Consider the reports from the tabi'un.

با نظرات سایر عالمان برجسته مشورت کنید۔

 Consult the opinions of other eminent scholars.

بهترین تفسیر، تفسیرِ قرآن به وسیلهٔ خودِ قرآن است.

The best Tafsir is the explanation of the Qur'an by the Qur'an.

بهترین راه بعدی، تفسیر قرآن به وسیلهٔ پیامبر محمد ﷺ است که، همانگونه که الشافعی توضیح داده، بر اساس آنچه از قرآن دریافته بود عمل میکرد.

The next best is the explanation of the Qur'an by the Prophet Muhammad, who, as Shafi'i explained, acted according to what he understood from the Qur'an.

اگر در قرآن و در سنت پیامبر ﷺ چیزی یافت نشود، انسان به روایات صحابه روی می‌آورد. [نگاه کنید به ابن تیمیه، همان کتاب، ص ۹۵.] اگر در قرآن، سنت و روایات صحابه چیزی یافت نشود، انسان به روایات تابعین روی می‌آورد. [نگاه کنید به ابن تیمیه، همان کتاب، ص ۱۰۲.] با این حال، هیچ‌چیز با تفسیر قرآن به وسیله قرآن و تفسیر قرآن به وسیله پیامبر ﷺ برابری نمی‌کند.

If nothing can be found in the Qur'an nor in the sunna of the Prophet, one turns to the reports from the sahaba. [See Ibn Taimiya, op.cit., p.95.] If nothing can be found in the Qur'an, the sunna and the reports from the sahaba, one turns to the reports from the tabi'un. [See Ibn Taimiya, op.cit., p. 102.] However, nothing can match the explanation of the Qur'an by the Qur'an and the explanation of the Qur'an by the Prophet.

انواع تفسیر تفسیر را می‌توان به سه گروه اصلی تقسیم کرد: [این تقسیم‌بندی از صابونی، التبیان، ص۶۳ گرفته شده است. نیز نگاه کنید به قطان، همان اثر، بخش ۲۵.] تفسیر بالروایة (به نقل)، که به تفسیر بالمأثور نیز معروف است.

Kinds of Tafsir Tafsir may be divided into three basic groups: [This classification has been borrowed from Sabuni, tibyan, p.63. See also Qattan, op.cit. section 25.]  Tafsir bi-l-riwaya (by transmission), also known as Tafsir bi-l-ma'thur.

تفسیرِ بالرَّأی (به رأیِ صحیح؛ که به آن تفسیرِ بالدِّرایة، یعنی به دانش نیز گفته می‌شود).

 Tafsir bi'l-ra'y (by sound opinion; also known as tafsir bi-l-diraya, by knowledge).

تفسیرِ بِالإشارہ (تفسیر از روی اشارات و نشانه‌ها)

 Tafsir bi-l-ishara (by indication, from signs).

تفسیرِ قرآن به وسیلۀ قرآن، بالاترین منبعِ تفسیر است. بسیاری از پرسش‌هایی که ممکن است از یک آیه‌ی خاص قرآن پدید آید، پاسخشان در بخش‌های دیگرِ همین کتاب آمده است، و اغلب نیازی نیست به منابعی غیر از کلام خداوند رجوع کرد، کلامی که خود در بردارندۀ تفسیر است. کوشیدن برای توضیح یک آیه از قرآن با ارجاع به آیه‌ای دیگر از قرآن، نخستین و مهم‌ترین وظیفۀ مفسّر است. تنها در صورتی که این کار کفایت نکند، او به دیگر منابعِ تفسیر رجوع خواهد کرد. [الإتقان، ج ۱۱، صص ۱۸۱-۱۸۲.] نمونۀ روشن آن، توضیحِ تفصیلیِ آیۀ ۵:۲ به وسیلۀ آیۀ ۵:۴ است که دربارۀ گوشت‌های حلال و حرام سخن می‌گوید. نمونۀ دیگری از توضیح یک آیۀ قرآن با آیۀ دیگر، مربوط به پرسشی است که ممکن است از سورۀ ۴۴:۳ برآید. این پرسش در سورۀ ۹۷:۱ توضیح داده شده است:

The interpretation of the Qur'an by the Qur'an is the highest source of tafsir. Many of the questions which may arise out of a certain passage of the Qur'an have their explanation in other parts of the very same book, and often there is no need to turn to any sources other than the word of Allah, which in itself contains tafsir. To seek to explain an aya from the Qur'an by referring to another aya from the Qur'an is the first and foremost duty of the mufassir. Only if this does not suffice, he will refer to other sources of tafsir. [Itqan, 11, pp.181-2.] A case in point is the detailed explanation of 5:2 by 5:4, concerning permissible and prohibited meat. Another example of explanation of one aya in the Qur'an by another concerns a question which might arise from Surah 44: 3. It is explained in Surah 97: 1:

«ما آن را در شبی مبارک نازل کردیم» (الدخان: ۳).

'We sent it down during a blessed night' (44: 3).

کدام شب است این شب مبارک که قرآن در آن نازل شد؟

Which night is this blessed night, in which the Qur'an was sent down?

«إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ» (۹۷: ۱).

'We have indeed revealed this in the lailat al-qadr' (97: 1).

مثالِ سوم: تفسیرِ آیهٔ ۲:۳۷ با آیهٔ ۷:۲۳

A third example is the explanation of Surah 2:37 by Surah 7:23:

«فَتَلَقَّىٰ آدَمُ مِن رَّبِّهِ كَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ ۚ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ» (البقرة: ۳۷)

'Then learnt Adam from his Lord words of inspiration, and his Lord turned towards him, for He is Oft-Returning, Most Merciful' (2: 37).

این «کلمات الهام‌شده» در قرآن کریم چنین توضیح داده شده است:

These 'words of inspiration' are explained by the Qur'an as follows:

«رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ» (۷: ۲۳)

'Our Lord! We have wronged our own souls. If Thou forgive us not, and bestow not upon us Thy mercy, we shall certainly be lost' (7: 23).

برای خلاصهای کوتاه درباره تفسیر در دوران نخست، نگاه کنید به: السوّاف، «التفسیر فی الصدر الأول»، در: احمد، ک. و ز. ا. انصاری، Islamic Perspectives.

[For a brief summary on early Tafsir see al-Sawwaf, 'Early Tafsir', in Ahmad, K. and Z. 1. Ansari. Islamic Perspectives.

[Leicester, 1979، صص ۱۳۵-۴۵.] سپس، پس از تفسیر قرآن به قرآن و تفسیر قرآن به وسیله خود پیامبر ﷺ، نوبت به تفسیر قرآن به وسیله صحابه می‌رسد. از میان آنان، این افراد بیش از دیگران به دانش و سهم‌شان در حوزه تفسیر شناخته شده‌اند: ابوبکر، عمر، عثمان، علی (از ایشان روایت چندانی نقل نشده)، ابن مسعود، ابن عباس، اُبَیّ بن کعب، زید بن ثابت، ابوموسی الاشعری، و عبدالله بن زبیر.

Leicester, 1979, pp.l35-45.] Next, after explanation of the Qur'an by the Qur'an and of the Qur'an by the Prophet himself, ranks the explanation of the Qur'an by the sahaba. Among them, the following were best known for their knowledge of and contribution to the field of tafsir: Abu Bakr, 'Umar, 'Uthman, 'All (not much has been reported from them), Ibn Mas'ud, Ibn 'Abbas, 'Ubay b. Ka'b, Zaid b. Thabit, Abu Musa al-Ash'arl, 'Abdullah b. Zubair.

ابن عباس عبدالله بن عباس (د. ۶۸ ق / ۶۸۷ م) بیش از همه صحابه در تفسیر دانا شمرده می‌شود. [کتابی با عنوان تنویر المقباس من تفسیر ابن عباس (بیروت، بی‌تا) تفسیر کاملی از قرآن است که گفته می‌شود همه توضیحات آن به ابن عباس بازمی‌گردد. درباره اعتبار این انتساب، نگاه کنید به: السواف، همان منبع، ص ۱۴۰.] او را «ترجمان القرآن» یعنی مفسر قرآن نامیده‌اند. از آنجا که با پیامبر ﷺ نسبت خویشاوندی داشت و پسرعموی ایشان بود، و خاله‌اش میمونه از همسران پیامبر ﷺ بود، بسیار به پیامبر ﷺ نزدیک بود و از وحی بسیار آموخت. گفته می‌شود که او دو بار جبرئیل را دیده است. افزون بر دانش گسترده‌اش در همه امور مربوط به تفسیر، به او این افتخار نیز داده می‌شود که یکی از اصول بنیادین علم تفسیر را برجسته ساخت که تا امروز نیز اهمیت خود را حفظ کرده است؛ یعنی این‌که معنای واژگان، به‌ویژه واژگان نادر قرآن، باید با کاربرد آن‌ها در زبان شعر جاهلی سنجیده شود. فهرست بلندی از چنین توضیحاتی در کتاب سیوطی نقل شده است.

Ibn 'Abbas Abdullah b. 'Abbas (d. 68/687) is considered to be the most knowledgeable of the Companions in tafsir. [A book entitled tanwir al-miqbas min Tafsir Ibn Abbas (Beirut, n.d.) is a complete tafsir of the Qur'an. all explanations of which are said to go back to Ibn 'Abbas. On the question of authenticity, see al-Sawwaf, op.cit. p. 140.] He has been called 'tarjuman alqur'an', the interpreter of the Qur'an. Since he was related to the Prophet, being his cousin, and his maternal aunt Maimuna being one of the Prophet's wives, he was very close to the Prophet Muhammad and learnt much about the revelation. It is said that he saw the Angel Gabriel twice. Apart from his detailed knowledge of everything concerning tafsir, he is also given the credit for having emphasised one of the basic principles of 'ilm al-tafsir which has remained important to this day, namely, that the meaning of words, especially of unusual words in the Qur'an ought to be traced back to their usage in the language of pre-Islamic poetry. There is a long list of such explanations quoted by Suyutl.

[الإتقان ۱، صص ۱۲۰-۱۳۳.] نمونه‌ای از تفسیر که از یکی از صحابه، یعنی ابن عباس، روایت شده و عمر آن را تأیید کرده، به این شرح است:

[Itqan 1 pp.120-33.] The following is an example of tafsir from a sahabl, namely Ibn 'Abbas, confirmed by 'Umar:

«پس به ستایش پروردگارت تسبیح گوی و از او آمرزش بخواه. بی‌گمان او توبه‌پذیر است.» (۱۱۰: ۳)

'So celebrate the praises of your Lord, and ask for His forgiveness. Verily! He is the one who accepts the repentance and forgives' (110: 3).

راوی: ابن عباس. عمر مرا با مردان سالخورده‌ای که در جنگ بدر شرکت کرده بودند می‌نشاند. برخی از ایشان ناخوشایندشان می‌آمد و به عمر گفتند: «چرا این پسر را با ما می‌نشانی، در حالی که ما پسرانی مانند او داریم؟» عمر پاسخ داد: «به خاطر آنچه از جایگاه او (یعنی دانش دینی‌اش) می‌دانید.» روزی عمر مرا خواست و مرا در مجلس آن مردان نشاند، و گمان می‌کنم که او مرا فقط برای آن فراخواند تا دانش دینی من را به ایشان نشان دهد. سپس عمر در حضور من از ایشان پرسید: «درباره تفسیر این سخن خداوند چه می‌گویید: "هنگامی که یاری خدا و فتح برسد..." (۱۱۰: ۱)». برخی گفتند: «ما مأموریم که هنگام رسیدن یاری خدا و فتح (مکه) خداوند را ستایش کنیم و از او آمرزش بخواهیم». برخی دیگر خاموش ماندند و چیزی نگفتند. در این هنگام عمر از من پرسید: «ای ابن عباس، تو هم همین را می‌گویی؟» گفتم: «نه». گفت: «پس تو چه می‌گویی؟» گفتم: «آن نشانه مرگ فرستاده خدا ﷺ است که خداوند او را از آن آگاه ساخت. خداوند فرموده است: "(ای محمد ﷺ) چون یاری خدا (بر دشمنانت) و فتح (مکه) برسد - که نشانه مرگ توست - پس به ستایش پروردگارت تسبیح گوی و از او آمرزش بخواه، که او توبه‌پذیر و آمرزنده است" (۱۱۰: ۱-۳)». عمر گفت: «من چیزی درباره آن نمی‌دانم جز آنچه تو گفتی». [بخاری، ج ۶، ش ۴۹۴.]

Narrated Ibn 'Abbas: 'Umar used to make me sit with the elderly men who had fought in the battle of Badr. Some of them felt it (did not like that) and said to 'Umar: 'Why do you bring in this boy to sit with us, while we have sons like him?' 'Umar replied 'Because of what you know of his position' (i.e. his religious knowledge). One day 'Umar called me and made me sit in the gathering of those people, and I think that he called me just to show them (my religious knowledge). 'Umar then asked them in my presence: 'What do you say about the interpretation of the statement of Allah'. 'When comes help of Allah, and the conquest . . .' (110: 1). Some of them said: 'We are ordered to praise Allah and ask for His forgiveness, when Allah's help and the conquest (of Makka) comes to us'. Some others kept quiet and did not say anything. On that 'Umar asked me: 'Do you say the same, O Ibn 'Abbas?' I replied: 'No'. He said: 'What do you say then?' I replied: 'That is the sign of the death of Allah's apostle which Allah informed him of. Allah said: '(O Muhammad) when comes the help of Allah (to you against your enemies) and the conquest (of Makka) (which is the sign of your death) - you should celebrate the praises of your Lord and ask for His forgiveness, and He is the One who accepts the repentance and forgives' (110:1-3). On that 'Umar said: 'I do not know anything about it other than what you have said'. [Bukhari, Vl, No. 494.] Another short example is:

روایت شده از عطاء: هنگامی که ابن عباس این آیه را شنید: «آیا ندیدی کسانی را که نعمت خدا را به کفر تبدیل کردند؟» (۱۴: ۲۸)، گفت: «آنان کافران مشرک مکه بودند۔ [بخاری، ج ۱، ش ۰۰]

Narrated 'Ata': When Ibn 'Abbas heard: 'Have you not seen those who have changed the favor of Allah into disbelief?' (14: 28). He said: 'Those were the disbelieving pagans of Makka. [Bukhari Vl No.

222.]

222.]

بسیاری از علما بر این باورند که این گروه از مفسران میان تابعین، از همه در تفسیر داناترند، زیرا تفسیر را از عبداللّه بن عباس فراگرفته‌اند. ایشان شمارشان زیاد است و از میان بسیاری دیگر، مشهورترین‌شان مجاهد (متوفای ۱۰۴ ه‍.ق / ۷۲۲ م.)، عطاء (متوفای ۱۱۴ ه‍.ق / ۷۳۲ م.) و عکرمه (متوفای ۱۰۷ ه‍.ق) هستند.

According to many scholars, this group of mufassirun from among the tabi’un are the most knowledgeable in tafsir, because they learnt about it from 'Abdullah b. 'Abbas. They are many in number, and among the best known out of many others are Mujahid (d.104/722), 'Ata' (d.114/732) and 'Ikrima (d.107H).

مجاهد، معروفترین آنان، نقل شده است که قرآن را سه بار با ابن عباس ختم کرد و از او درباره «زمان» و «چگونگی» نزول هر آیهای که نازل شده بود پرسید. [تیمیه، ص ۱۰۲.] کتاب کامل تفسیری از مجاهد منتشر شده است. این کتاب بر اساس نسخهای خطی از قرن ششم هجری است و به کوشش سورتی تصحیح شده است. [Surti, A.: Tafsir Mujdhid, 2 vols., Beirut, n.d.] مثال:

Mujahid, the best known among them, is reported to have gone through the Qur'an thrice with Ibn 'Abbas and to have asked him about the 'when' and 'how' of each verse that had been revealed. [Taimiya p. ;102.] A complete book of tafsir by Mujahid has been published. It is based on a manuscript from the 6th Hijra century and is edited by Surti. [Surti, A.: Tafsir Mujdhid, 2 vols., Beirut, n.d.] Example:

حُمَيد بن قیس المکّی روایت کرده است: با مجاهد بودم و خانهٔ کعبه را طواف می‌کردیم. مردی آمد و پرسید که روزه‌های کفّارهٔ سوگند باید پیوسته گرفته شود یا پراکنده. حُمَید پاسخ داد که اگر بخواهد، می‌تواند آن‌ها را پراکنده هم بگیرد! اما مجاهد گفت: نه پراکنده، زیرا قرائت أُبَیّ بن کعب چنین است: «ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ مُتَتَابِعَاتٍ»، یعنی سه روز پیوسته روزه بگیرد. [Muwatta Malik, No. 617.]

Humaid b. Qais Makki reported: I was with Mujahid and we were circumambulating the house (Ka'ba). A man came and asked whether the fasts of penalty of an oath should be observed continuously or severally. Humaid replied that if he liked he could observe them severally too! But Mujahid said: Not severally, for the reading of 'Ubayy b. Ka'b is thalathi ayyamin mutatabi'at, i.e. to fast three days continuously'. [Muwatta Malik, No. 617.]

هیچ چیز به پایه‌ی تفسیر قرآن با قرآن نمی‌رسد. پس از آن، گزارش‌های صحیح درباره‌ی تبیین پیامبر ﷺ از وحی قرار می‌گیرد.

Nothing can excel the tafsir of the Qur'an by the Qur'an. This is followed by sound reports about the Prophet's explanation of the revelation.

آنچه از تفسیر قرآن به دست صحابه و تابعین که صحیح و معتبر باشد، نباید رد شود، اما باید این اصول رعایت گردد:

Whatever is sound and genuine in the explanation of the Qur'an by the sahaba and the tabi’un may not be rejected, but the following principles are to be observed:

باید میان روایات صحیح و ناصحیح تمایز قائل شد، زیرا بسیاری از آرا به برخی از صحابه و تابعین نسبت داده شده‌اند (به ویژه به ابن عباس و مجاهد که از مشهورترین ایشان‌اند)، در حالی که هنگام بررسی سند، نمی‌توان آن‌ها را به این بزرگان بازگرداند. این گونه روایات، بدیهی است که باید رد شوند.

 Sound reports must be distinguished from unsound ones, for many views have been falsely attributed to some sahaba and tabi’un (especially to Ibn 'Abbas and Mujahid, the most renowned ones among them), which cannot be traced back to them when the isnad is investigated. Those reports must of course be rejected.

مطالبی که از اهل کتاب، به ویژه از روایات یهودی (اسرائیلیات) گرفته شده‌اند [برای جزئیات، نک: پایین‌تر، ص ۱۳۳]، باید پالایش و ارزیابی شوند.

 Material from the ahl-al-kitab, in particular the Jewish traditions (isra’iliyat) [For details, see below, p. 133.] must be sorted out and evaluated.

مطالبی که به دلایل کلامی، فلسفی، سیاسی و دیگر ملاحظات وارد نقل‌ها شده‌اند باید جداسازی و ارزیابی شوند (مانند برخی نسبت‌های شیعی به علی، یا نسبت‌های عباسی به ابن عباس، و جز این‌ها).

 Material which crept in due to theological, philosophical, political and other considerations, must be sorted out and evaluated (such as e.g. some Shi'a attributions to 'Ali, or 'Abbasid attributions to Ibn 'Abbas, etc.).

باید میان مطالب جعلی که عمداً توسط دشمنان اسلام وارد شده‌اند و مطالب صحیح تفکیک قائل شد.

 False material purposely introduced by the enemies of Islam must be distinguished from sound material.

نوع دوم تفسیر، پس از تفسیر بالروایه، تفسیر به‌اصطلاح بالرأی است. این نوع تفسیر مستقیماً بر نقلِ دانش از سوی پیشینیان مبتنی نیست، بلکه بر کاربست عقل و اجتهاد استوار است.

The second kind of tafsir, after tafsir bi'l-riwaya, is the so-called tafsir bi'l-ra'y. It is not based directly on transmission of knowledge by the predecessors, but on the use of reason and ijtihad.

تفسیر بالرأی به معنای «تفسیر بر اساس صرف نظر شخصی» نیست، بلکه به معنای استنباط نظر از طریق اجتهاد بر پایه منابع معتبر است. در حالی که نوع نخست در حدیث نکوهش شده است، نوع دوم، هنگامی که در جای خود و به عنوان اجتهادِ صحیح به کار گرفته شود، پسندیده است، و پیامبر ﷺ نیز آن را تأیید کرد، از جمله آنگاه که معاذ بن جبل را به یمن فرستاد.

Tafsir bi’l-ra'y does not mean 'interpretation by mere opinion', but deriving an opinion through ijtihad based on sound sources. While the former has been condemned already in the hadith, the latter is recommendable, when used in its proper place as sound ijtihad, and was also approved by the Prophet, e.g. when he sent Mu’adh bin Jabal to Yemen.

[مشکاۃ المصابیح، همان، ج۲، ص۷۹۴: (عربی)، ج۲، ش۳۷۳۷.] در مقابل، تفسیر بالرأی بر پایهٔ حدیث زیر حرام شمرده شده است:

[Mishkat al-masabih, op.cit., II, p.794: (Arabic), Vol. 2, No. 3737.] Tafsir bi'l-ra'y on the other hand has been declared haram on the basis of the following hadith:

از ابن عباس روایت است که رسول خدا ﷺ فرمود: «کسی که دربارهٔ قرآن بدون علم سخن بگوید، جایگاه خود را در آتش گرفته است». [ابن تیمیه، ص ۱۰۵، به نقل از ترمذی که آن را حسن صحیح دانسته است.] با این حال، این حدیث به دو شکل تفسیر شده است:

'From Ibn ‘Abbas: Allah's messenger said: "He who says (something) concerning the Qur'an without knowledge, he has taken his seat of fire" ‘. [Ibn Taimiya, p.105, from Tirmidhi, who says it is hasan sahlh.] However this hadith has been explained in two ways:

این که هیچ کس نباید دربارهٔ قرآن چیزی بگوید که از صحابه یا تابعین نرسیده باشد.

 That no one should say of the Qur'an what is not from the sahaba or tabi’un.

که هیچ کس نباید دربارۂ قرآن چیزی بگوید که خود می‌داند خلاف آن است۔ [الصابونی، التبیان، ص ۱۷۴.] معنای آشکار حدیث این است که انسان نباید بدون داشتن دانش لازم دربارۂ قرآن سخنی بگوید؛ منابعی که این دانش از آن‌ها به دست می‌آید پیش‌تر توضیح داده شد: تفسیر قرآن به وسیلۂ خود قرآن، به وسیلۂ پیامبر ﷺ، به وسیلۂ صحابه، به وسیلۂ تابعین، و به وسیلۂ اجتهاد صحیح۔

 That no one should say of the Qur'an what he knows to be otherwise. [Sabuni.tibyan,p.174.] The obvious meaning of the hadith is that one should not say something about the Qur'an without having the proper knowledge, the sources of which have already been explained. [The Qur'an explained by the Qur'an, by the Prophet, by the Companions. By the tabi’un. by sound ijtihad.