9.4 Hanyoyin rayuwar alkalai
9.4 The judges’ means of living
Hukunce-hukuncen alƙalai:
Provisions of the judges:
Al-Hafiz ya ce a cikin Al-Fath: rizƙi shi ne abin da imam ya ware daga bait al-mal ga duk wanda ya yi wa muslimai hidima. Shari'a (alƙalanci) na ɗaya daga cikin ayyukan da aka halatta a ɗora rizƙi a kansu daga bait al-mal, wani aiki ne da Jiha ta ɗauki mutane domin muradun Musulmi. Duk wanda aka ɗauka domin yin, bisa ga shari'a, duk wani aiki da ya shafi muradun Musulmi, yana da 'yancin samun albashi, ko wannan aiki ibada ce ko a'a. Shaidar haka ita ce Allah (SWT) ya ware wa masu karɓar sadaqah rabo.
Al-Hafiz mentioned in Al-Fath: provision (rizq) is that which the imam appoints from bait al-mal to whoever discharges Muslims interests. Judiciary is one of the tasks which is allowed to obligate provision to it from bait ul-mal, which is a function the State employed them for of the interests of Muslims. Anyone who is employed to undertake in accordance with the shara any work relating to the interests of the Muslims, is entitled to a wage, whether this work was worship or otherwise. The evidence to this is that Allah (S.W.T) assigned a share to those who collect the sadaqah. .
Don haka Shi (S.W.T) ya ce:
So He (S.W.T) says: .
"Da waɗanda suke tara su." [TMQ 9:60].
"And those who collect them." [TMQ 9:60].
Abu Dawud, Ibn Khuzaymah a cikin Sahihinsa, da Al-Bayhaqi da Al-Hakim, sun tabbatar da cewa hadisi ne sahihi bisa sharuddan malamai biyu, kuma Al-Dhahabi ya amince da hakan, daga Buraydah cewa Manzon Allah ﷺ ya ce:
Abu Dawud, Ibn Khuzaymah in his Sahih as well as Al-Bayhaqi and Al-Hakim, declare sound on the conditions of the two sheikhs, and agreed by Al- Dhahabi, a narration from Buraydah that the Messenger of Allah ( PBUH) said: .
"Duk ma'aikacin da muka yi amfani da shi kuma muka ba shi abinci (rabo), duk abin da ya ɗauka fiye da haka, to cin amana ne (ghulul)." [Abu Dawud, Sunan, #2943].
"Any employee we used and assigned to him provision, any provision he takes more than that is deception (ghulul)." [Abu Dawud, Sunan, #2943]. .
Al-Mawardi ya ce a cikin Al-Hawi: "Alƙalanci yana halatta a ɗauki abin ciyarwa dominsa daga Baitul-mal, domin Allah (S.W.T) ya ware wa masu karɓar Sadaƙa wani rabo daga cikinsa. 'Umar kuma ya naɗa Shurayh, ya ware masa abin ciyarwa na dirhami ɗari a kowane wata. Sa'ad da Khalifanci ya kai ga Ali, ya ware masa dirhami ɗari biyar a kowane wata, haka kuma Zaid ibn Thabit ya karɓi ijara saboda alƙalanci." Al-Bukhari ya yi sharhi a kan wannan yana cewa:
Al-Mawardi said in Al-Hawi: "Judiciary is allowed to take provision for it from bait ul-mal, because Allah (S.W.T) has assigned to the collectors of Sadaqah a share from it. ‘Umar has also appointed Shurayh and assigned to him provision made of one hundred dirham monthly. When Khilafah reached Ali he assigned to him five hundred dirham every month, additionally Zayd ibn Thabit took a wage for judiciary". Al-Bukhari commented on this saying: .
"Shurayh ya kasance yana karɓar ladan aiki a kan shari'a." Al-Hafiz ya ce yana sharhin wannan magana: "Game da rahoton Shurayh, Sa'id ibn Mansur ya gaya mana cewa Sufyan ya sanar da mu daga Mujahid daga Ash-Sha'bi, ya ce: 'Masruq ba ya karɓar ladan aiki a kan shari'a, amma Shurayh yana karɓa.'" Al-Hafiz ya ambata a cikin Al-Fath: "Ibn al-Mundir ya ambata cewa Zayd ibn Thabit ya kasance yana karɓar ladan aiki a kan shari'a." Ibn Sa'd ya ruwaito daga Nafi', ya ce: "'Umar ibn Al-Khattab ya naɗa Zayd ibn Thabit a kan shari'a, ya kuma ware masa abinci." Sahabbai sun yi ijma'i, haka kuma waɗanda suka zo bayansu, a kan halaccin karɓar abinci saboda aikin shari'a. Al-Hafiz ya ce a cikin Al-Fath: "Abu Ali Al-Karabisi ya ce: 'Babu laifi alƙali ya karɓi abinci saboda aikin shari'a, kamar yadda duk malamai suka tsara, ciki har da Sahabbai da waɗanda suka biyo bayansu. Wannan ita ce ra'ayin masana shari'a na yankuna daban-daban, ba tare da an san wani sabani a tsakaninsu ba. Masruq dai ya ƙi hakan, amma babu wanda ya hana shi.'" Ibn Qudamah ya ambata a cikin Al-Mughni: "'Umar ya rubuta wa Mu'az ibn Jabal da Abu Ubaydah lokacin da ya aike su zuwa Al-Sham, don su nemi wasu nagartattun mutane daga cikinsu, su naɗa su a kan shari'a, ya ce: 'Ku yi iyakar ƙoƙarinku dominsu, ku ba su abinci, ku gamsar da su da dukiyar Allah.'"
"Shurayh used to take a wage over judiciary". Al-Hafiz said commenting on this comment: "As regarding the report of Shurayh, Sa’id ibn Mansur told us that Sufyan informed us from Mujahid from Ash-Sha'bi, he said, “Masruq did not use to take a wage on judiciary, and Shurayh used to take." Al-hafiz mentioned in Al-Fath: "Ibn al-Mundir mentioned that Zayd ibn Thabit used to take a wage on Judiciary". Ibn Sa'd narrated from Nafi', he said: "‘Umar ibn Al-Khattab employed Zayd ibn Thabit on judiciary and he assigned provision to him." The Sahabah made ijmaa', as well as those that came after them on the permissibility of taking provision for judiciary. Al-Hafiz said in Al-Fath: "Abu Ali Al-Karabisi said,”It is not wrong that the judge takes provision for making judiciary as conceived by all the scholars, including the Sahabah and those that followed them. This is the opinion of the jurists of the various provinces, without knowing a difference between them. Masruq however disliked that, but no one prohibited it." Ibn Qudamah mentioned in Al-Mughni, "‘Umar wrote to Muadh ibn Jabal and Abu Ubaydah when he sent them to Al-Sham, to find out some good people amongst them and use them on judiciary, he said, “do your utmost for them, provide for them and satisfy them with the wealth of Allah."