په لویدیځ کې اقتصاد پوهان داسې ګڼي چې انساني اړتیاوې د دوو شیانو له لارې پوره کیږي، هغه دا چې: توکي (اجناس) او خدمتونه. توکي د تسکین وسیلې دي، او د احساس وړ هغه شیان دي چې لمس کیدای شي، لکه ډوډۍ، موټرونه، ټیلیفون او نور. خدمتونه هم د تسکین وسیلو په ډله کې راځي، خو هغه د احساس وړ شیان دي چې لمس نه کیږي، لکه قانوني مشوره، د موټرو ترمیم، د پاکولو کار او نور. هغه څه چې توکي او خدمتونه د تسکین وسیلې کوي، فایده (ګټه) ده، پرته لدې چې دا فایده په بشپړه توګه ترلاسه کیږي که په برخه کې، مستقیمه ده که غیر مستقیمه. د لویدیځ په نظر، که دا ګټه په کوم شي کې موجوده وي، نو همدا شی د تسکین لپاره مناسب ګڼل کیږي. ځکه چې د سرمایه دارۍ اقتصادي اصطلاح کې اړتیا د غوښتنې معنا لري، نو هر هغه شی چې اقتصادي لحاظ ګټور وي، د ټولو غوښتل شویو شیانو په ډله کې راځي، که دا شی ضروري وي که نه، او پرته لدې چې ځینې خلک یې ګټور ګڼي او ځینې یې زیان. دا شی اقتصادي لحاظ ګټور دی څو چې هر یو څوک یې غواړي.

Economists in the West see that human needs are fulfilled by two things such as: goods and services. Goods are the means of satiation, being sensed things that are tangible such as bread, vehicles, telephone and others. Services are also within the means of satiation, but are sensed things that are intangible, such as legal advice, car repair, cleaning work and others. What makes the goods and services means of satiation is their utility (benefit), whether this utility is achieved partially or completely, directly or indirectly. In the Western view, if this benefit is available in anything, this makes the thing suitable for satiation. Since in capitalist economic terms, need means desire, anything that is beneficial economically falls within all that is desired, whether the thing is essential or not, regardless of some people considering it as beneficial, whilst others consider it as harmful. It is economically beneficial as long as it is desired by anyone.

په خپل مقالې «په آزادۍ باندې، د مداخلې نه کولو په اړه څو خبرې» کې جان سټوارټ مل ویلي دي: «د توکو ارزانتيا او ښه کيفيت هغه وخت په غوره توګه ترلاسه کيږي چې تولیدونکي او پلورونکي بشپړه آزادي ولري»، پداسې حال کې چې هغه د الکولو، افيونو او زهرو د زيان په اړه هم خبرې کوي چې پیرودونکي ته رسيږي. «د اقتصادي مفهوم له مخې الکول او افيون هم د خوړو او کالو په څير توکي دي...» لکه څنګه چې د هالنډ مرکزي بانکدار جيلي زيلسترا خپل کتاب «د اقتصاد پېژندنه» کې ویلي دي۔

In his essay, “On Liberty, A Few Words on Non- Intervention,” John Stuart Mill asserted, “both the cheapness and the good quality of commodities are most effectually provided for by leaving the producers and sellers perfectly free,” even whilst considering the harm of alcohol, opium and poisons upon the buyer. “Alcohol and opium are commodities just like food and clothing according to the economic concept...” as the Dutch central banker, Jelle Zijlstra, said in his book, Introduction to Economics.

همدغه شان، د لویدیځ سرمایه‌دارانه اقتصاد د سکون وسیلو، یعنی توکو او خدماتو ته داسې ګوري چې غالب نظر یې دا دی چې دوی اړتیاوې پوره کوي، پرته لدې چې نورې ملاحظې وڅیړل شي. همدې ډول شراب د اقتصادي ارزښت لرونکي ګڼل کیږي ځکه چې د افرادو اړتیاوې پوره کوي. فحشاء هم د اقتصادي ارزښت لرونکې ګڼل کیږي، په دې توګه چې دا داسې خدمت دی چې د افرادو اړتیاوې پوره کوي. جان سټوارټ مل په خپل کتاب "Utilitarianism" کې وايي: «فضیلت، د افادیت پالونکي تصور له مخې، د دې ډول ښېګڼه ده. د هغې لپاره اصلي تمایل یا هڅه نشته، پرته لدې چې دا خوښۍ ته، او په ځانګړې توګه د درد څخه د ساتنې ته رسوونکې ده.» جیل زیلسټرا خپل کتاب "Introduction to Economics" کې وایي: «پس اقتصاد اړتیاوې د اخلاقي اړخ څخه نه قضاوت کوي او نه یې تعریفوي، داسې چې دوی یا منل کیدای شي یا رد، ځکه دا د اخلاقي علم کار دی. همدارنګه دا توکي د روغتیا د زیان له پلوه نه قضاوت کوي، ځکه دا د طب کار دی. بلکې اقتصاد یوازې پوښتنه کوي چې آیا یوه اړتیا شته چې پوره شي، یا د توکو د پوره کولو امکان شته.» دا پدې مانا ده چې سرمایه‌دارانه اقتصاد د دې په فکر کې نه دی چې ټولنه باید څنګه وي. بلکې یوازې د اقتصادي توکو په هکله اندیښنه لري، څو وګوري چې دا یوه اړتیا او اقتصادي له مخې ګټور ده، او بیا دا چې د هغې د چمتو کولو تضمین څنګه وشي. دا هر څه د اقتصادي ګټې له مخې اندازه کوي.

Thus, the Western capitalist economy looks into the means of satiation, goods and services, with the dominant consideration that they satiate the needs, without looking into any other considerations. Thus wine is seen as having an economic value as it satiates the needs of individuals. Prostitution is seen as having an economic value by considering it as service that satiates the needs of individuals. In his book, Utilitarianism, John Stuart Mill said, “Virtue, according to the utilitarian conception, is a good of this description. There was no original desire of it, or motive to it, save its conduciveness to pleasure, and especially to protection from pain.” Jelle Zijlstra said in his book, Introduction to Economics, “Thus, the economy does not judge the needs or define them from a moral perspective for instance, such that they can be accepted or rejected because it is the work of ethical science. Also it does not judge the things in terms of their harm to the health because it is the work of medicine. Instead, the economy asks only whether there is a need that is to be satiated or there is a possibility of satiating the things.” This means that the capitalist economy is not concerned about how society should be like. Instead, it is only concerned with economic material in terms of it being a need and beneficial, economically, in origin and then how to ensure its provision. It measures everything according to its economic benefit.

یہ د سرمایہ دار اقتصادپوهانو د اړتیاوو او ګټو په اړه نظر دی. دا نظر په خپل ذات کې د یوې ټولنې د باید بڼه نه ده. دا نظر ښیي چې د سرمایہ دارۍ اقتصاد یو سړی انسان یوازې مادي انسان ګڼي، چې د روحاني تمایلاتو، اخلاقي فکرونو او اخلاقي موخو څخه بې برخې وي. هغه د ټولنې د اخلاقي روحیې او هغه روحاني لوړتیا ته چې ټولنې کې باید خپره وي، پام نه کوي. هغه له دې ټولو څخه اندېښمن نه دی. بلکې هغه یوازې په هغو مادي شیانو اندېښمن دی چې یوازې د هغه مادي هوسونو پوره کړي. نو هغه به په خپل سوداګرۍ کې ګټه اخلي، خو دوکه نه کوي. خو که هغه یوازې د دوکې په واسطه ګټه ترلاسه کړي، نو دوکه به د هغه لپاره جایز وي. هغه به د الله (ج) د زکات د ورکولو د حکم په اساس غریبانو ته خواړه ورنه کړي، بلکې غریبانو ته به یوازې د دې لپاره خواړه ورکوي چې هغوی د هغه څخه غلا ونه کړي. څوک چې انسان د دې نظر له مخې ګوري، څوک چې د دې نظر په بنسټ د اقتصادي ژوند ارزونه کوي، هغه په حقیقت کې د ټولنو او خلکو لپاره خطرناکه ترټولو ډېر سړی دی. دا ځکه چې هغه به انساني ټولنه په یوه ځنګل بدله کړي، چېرې چې زورور کمزوري خوري.

This is the view of capitalist economists on needs and benefits. The view is not as such how society should be. This view indicates that a man of the capitalist economy looks at man as a purely materialistic person devoid of spiritual inclinations, moral thoughts and moral goals. He does not care about the moral spirit of the society and the spiritual elevation that should be prevalent amongst the society. He is not concerned with any of this. Instead, he is purely concerned with the materials that would purely satiate his material cravings alone. So he will not cheat whilst he profits in his trade. However, if he gets profit only by cheating, then cheating will be legal. He will not feed the poor in response to the command of Allah (swt) to give charity. Instead, he will feed the poor only to stop them stealing from him. The one who views man according to this view, who evaluates economic life on the basis of this view, is in fact the most dangerous person for societies and peoples. That is because he will alter human society into a jungle, where the strong devour the weak.

له یوې خوا، مال او هڅې، چې دوی یې سامان او خدمات بولي، افراد د دې لپاره غواړي چې ګټه ترې واخلي؛ د خلکو تر منځ د دې تبادلې له امله تړاوې رامنځ ته کیږي، چې له مخې یې ټولنه جوړیږي. نو باید د مال او اړتیاوو په کتلو کې وکتل شي چې ټولنه څه ده، د خپلو تړاوو سره، په عمومي او تفصیلي ډول. په دې ترتیب، که د مادي اقتصاد ته یوازې د اړتیاوو د پوره کولو او غوښتنو د ځواب ویلو له مخې پام وشي، او د دې پر ځای چې ټولنې د ځان کیدو لپاره څه اړین دي وکتل شي، دا د مادي اقتصاد جلا کول دي له تړاوو څخه. دا د انسان د اقتصاد تر واک لاندې راوستل دي، پر ځای دې چې اقتصاد د انسان تر واک لاندې راشي، د هغه تړاوې په داسې ډول تنظیم کړل شي چې د اقتصاد سره یې اړیکه وي. دا غیر طبیعي او ناسم دی. له همدې امله، روا نده چې موادو ته یوازې د دې له امله ګټور وویل شي چې یو څوک یې غواړي، که په حقیقت کې زیانمن وي یا نه، که د خلکو تړاوو ته منفي اغیزه ولري یا نه، او که د ټولنې د خلکو په نظر کې روا یا ناروا وي یا نه. بلکه شیان یوازې هغه وخت ګټور ګڼل پکار دي چې په حقیقت کې د انسان لپاره ګټور وي، د هغه څه په پام کې نیولو سره چې یوې ټولنې لپاره اړین دي.

This is on the one hand. On the other hand, wealth and efforts, which they call goods and services, are sought by individuals, to benefit them; their exchange by people creates relationships between them, according to which society is formed. Thus one must look into what society is, with its relationships, in general and in detail, when looking at the wealth and needs. Accordingly, paying attention to the material economy in terms of satiating the needs and satisfying the desires, without attention to what is necessary for a society to be, it is the separation of the material economy from relationships. It is the subjugation of man to the material economy, instead of subjugating the economy to him, by organizing his relationships with it. This is unnatural and invalid. Accordingly, it is not permissible for us to consider materials as beneficial, just because there is someone who wants them, whether they are in fact harmful or not, whether they negatively affect the relationships of the people or not or whether or not they are permissible or prohibited according to the view of people in the society. Instead, things should be considered beneficial only when they are in fact beneficial to man, with a view of what is obliged for a society.