21. Japonya'nın tarihsel gelişimi ve bugün Çin'in gelişimi, küreselleşmenin başarısının kanıtıdır.
21. The development of Japan historically and China today is evidence of globalisation’s success
Japonya tarihsel olarak, serbest piyasaları benimseyen, ticaret engellerini azaltan ve küresel ekonomiye katılan liberal hareket tarafından bir başarı hikâyesi olarak öne sürülmektedir ve yarım yüzyıldan kısa bir sürede dünyanın en büyük ekonomilerinden biri haline gelmiştir. Çin'in son dönemdeki yükselişi hakkında da benzer hikâyeler anlatılmaktadır. Ancak gerçeklik bunun çok farklı olduğunu göstermektedir.
Japan historically is advocated as a success story by the liberal movement, who adopted free markets, reduced trade barriers and entered the global economy and has in less than half a century become one of the largest economies in the world. Similar tales are also made about China’s recent rise to fame. However, the reality is very much different.
Japonya'nın kalkınması, liberalizm ve küreselleşmenin tam tersi olan politikalardan evrilerek gelişmiştir. Japon hükümeti, temel sektörlerin gelişmesini talep etmiş ve bunları yabancı rekabetten korumuştur. Hükümet, döviz tahsis etme hakkını elinde tutmuş; bu yolla yabancı yatırımları kısıtlayabilmiş, Japon firmalarının yabancı teknoloji edinimini yönetebilmiş ve dış ticaretin bileşimini etkileyebilmiştir. Japonya İhracat Bankası ile Japonya Kalkınma Bankası, hükümetin hedeflediği sanayilere giden finans akışını genişletmenin başlıca araçları olmak üzere kurulmuştur.
Japan’s development has evolved from policies which are the complete opposite to liberalism and globalisation. The Japanese government required key sectors to develop and protected them from foreign competition. The government retained the right to allocate foreign exchange, and by this it was able to restrict inward investment, manage the acquisition of foreign technology by Japanese firms and to influence the composition of foreign trade. The export bank of Japan and Japan development bank were setup to become the main vehicles for expanding the flow of finance to government targeted industries.
Japonya'nın gelişiminde merkezi bir rol oynayan kurum, bir bakanlık departmanı olan Uluslararası Ticaret ve Sanayi Bakanlığı (MITI) idi. Bu merkezi hükümet departmanı, mal ve hizmetlerin üretimini ve dağıtımını düzenliyordu. Japon sanayisinin yapısına ilişkin planlar geliştiriyor, Japonya'nın dış ticaretini kontrol ediyor, malların ulusal ekonomide sorunsuz akışını sağlıyor, imalat, madencilik ve dağıtım sanayilerinin gelişimini teşvik ediyor ve güvenilir bir hammadde ve enerji kaynağı tedarikini denetliyordu. Dolayısıyla Japonya'nın kalkınması serbest piyasa yoluyla değil, merkezi olarak yönlendirilmiştir.
Central to the development of Japan was the role of the Ministry of International Trade and Industry (MITI) which was a ministerial department. This central government department regulated production and the distribution of goods and services. It developed plans concerning the structure of Japanese industry, controlled Japan’s foreign trade, ensured the smooth flow of goods in the national economy, promoted the development of manufacturing, mining, and distribution industries; and supervised the procurement of a reliable supply of raw materials and energy resources. Hence Japanese development was centrally driven and not through the free market.
Çin, onlarca yıl süren dar, tepkisel ve uzun vadeli bir bakış açısını bırakarak küresel meselelere yaklaşımında evrim geçirmiştir. Çin, 150 yıllık utanç ve aşağılanma dönemine dayanan uzun süreli mağduriyet zihniyetini geride bırakmakta ve bunun yerine büyük güç zihniyetini (daguo xintai) benimsemektedir. Bunun doğal bir sonucu olarak Çin'in küresel meselelerdeki rolü giderek artmaktadır. Mağduriyet zihniyetinin terk edilmesi ve büyük güç zihniyetinin benimsenmesiyle birlikte Çin, kendisini dünyanın büyük güçleriyle giderek daha fazla özdeş görmektedir. Bu, 1990'lardan bu yana yaşanan bir değişimi temsil etmekte olup Çin artık küresel sorumlulukların paylaşılması gerektiğini açıkça dile getirmekte ve Çinli stratejistler dünyaya bu bakış açısıyla bakmaktadır.
China has evolved from its decades of long, narrow and reactive approach to global affairs. China is abandoning its long-held victim mentality of 150 years of shame and humiliation and adopting instead a great power mentality (daguo xintai). The natural extension of this is the increasing role of China in global affairs. With the abandoning of the victim mentality and the adoption of a great power mentality, China is increasingly seeing itself more akin to the world’s major powers. This represents a shift from the 1990’s and China is now openly speaking about the need to share global responsibilities and this is the lens through which China’s strategists view the world.
Çin, ortodoks iktisatçılar ve liberal değerlerin benimsenmesinin ekonomik başarıyla eş anlamlı olduğuna inananlar için ilginç bir çelişki oluşturmaktadır. Çin, öncelikle ilerlemenin serbest piyasa, demokrasi ve liberal değerlerden oluşan Batı formülüne özgü olduğu inancını sarsmakta ve dünyanın geri kalanının böyle bir formüle ne kadar ikna olmadığını göstermektedir.
China represents an interesting conundrum for orthodox economics experts and for all those who believe the adoption of liberal values equals economic success. China firstly undermines the belief that progress is exclusive to the Western formula of free markets, democracy and liberal values and demonstrates how much of the wider world remains unconvinced of such a formula.
Çin, demokrasiyi benimseyerek ya da küresel seçkinler arasına katılarak değil, tam tersine derinden otoriter kalarak olağanüstü bir ekonomik büyüme ve sanayileşme başarısı elde etmiştir. Çin'in ekonomik yükselişinde liberal değerler neredeyse hiç rol oynamamıştır. Çin Devlet Başkanı Hu Jintao 2004'te şöyle demiştir: 'Diğer ülkelerin siyasi sistem modelini asla körü körüne kopyalamayacağız. Tarih, Batı siyasi sistemlerini ayrım gözetmeksizin kopyalamanın Çin için çıkmaz bir sokak olduğunu göstermektedir.'40 Bu sözler, Çin'in yakın gelecekte liberal değerleri benimseme olasılığının çok düşük olduğunu göstermekte ve Çin'in Batı kalkınma modeli olmadan başarıya ulaştığını bilmenin güvencesini taşıdığını ortaya koymaktadır. Ekonomik açıdan Çin, Japonya ve Almanya'ya benzer şekilde merkezi olarak yönlendirilen ve müdahaleci yaklaşımını kullanmış ve sürdürmüştür. Çin, tüm piyasa sektörlerinde geniş ölçekli devlet müdahalesine sahiptir. Merkezi olarak yönlendirilmesi sayesinde Çin, kaynaklarını tek bir yönde toplayabilmiş; bu da onu bölgesel bir güç ve ABD'den sonra dünyanın en büyük ekonomisi konumuna taşımıştır.
China has managed to achieve phenomenal economic growth and industrialisation by not adopting democracy or joining the globalisation elite but by remaining deeply authoritarian, where liberal values have not featured remotely in China’s economic rise. China’s President Hu Jintao said in 2004: ‘We will never blindly copy the mode of other countries’ political system. History indicates that indiscriminately copying western political systems is a blind alley for China.’40 This shows there is very little likelihood that China will adopt liberal values in the near future and is secure in the knowledge that it has achieved success without the Western model of development. Economically China has utilised and retained its centrally driven and interventionist approach similar to Japan and Germany. China has extensive levels of government involvement across all market sectors. By being centrally driven China has been able to direct its resources in one direction which has propelled it into a regional power and the largest economy in the world after the US.
Çin, başlıca tarihsel komünist geçmişi nedeniyle Batı dünyasından çok az yardım almıştır ve bağımsız, millet öncelikli, merkezi olarak yönlendirilen bir politikanın ekonomik başarıya ulaşabileceğini göstermiştir.
China has received little assistance from the Western world mainly due to its historic communist credentials and has shown that an independent, nation first, centrally driven policy can attain economic success.
Reference: Jeopolitik Efsaneler - Adnan Khan