4. Dünya Petrolünün Tükenmekte Olması
4. The world is running out of Oil
20. yüzyılın başında Almanya ile Britanya arasındaki küresel üstünlük mücadelesi, büyük hacimli kömür esaslı savaş makinelerini çalıştırmak için alternatif yakıtlar aramaya onları yöneltti.
The struggle for global supremacy between Germany and Britain at the beginning of the 20th century drove them to search for alternative fuels to power their bulky coal based war machines.
20. yüzyılın başında Orta Doğu'da petrol sahalarının keşfi, bir asırlık yeni teknolojilerin doğmasına yol açtı, yeni toplumsal ve tüketim kalıpları oluşturdu ve küresel güç dengesini değiştirdi.
The discovery of oil fields in the Middle East in the early 20th century spurred a century of new technologies, created new patterns of society and consumption and changed the global balance of power.
Fosil yakıtlar doğaları gereği sınırlıdır ve sonunda tükenecektir. 20. yüzyılın büyük bölümünde bu konu hiç tartışılmadı, çünkü dünyanın petrolünün çoğu henüz keşfedilmemişti. Savaş uçakları, tanklar ve otomobiller gibi teknolojilerin tümü petrolle çalışacak şekilde tasarlanmışken, petrol tükeniyorsa, petrol fiyatlarının fırlamasının yanı sıra bu teknolojiler de işlevini yitirecekti.
Fossil fuels by their nature are limited and will eventually diminish. For most of the 20th century this was never a discussion as most of the world’s oil was still undiscovered. With technologies such as the fighter jet, tanks and automobiles all designed to run on oil, if oil is drying up then apart from oil prices exploding, such technologies would also become redundant.
“Zirve petrol” (peak oil) kavramı ilk olarak 1970’li yıllarda ortaya atıldı; dünyadaki bilinen petrol rezervlerinin yarısının çıkarıldığı noktayı hesaplayan bir teoridir.
‘Peak oil’ was first introduced in the 1970’s; it is a theory which calculates the point where half of the worlds known oil reserves have been pumped.
Gelecekteki petrol üretimini öngörmek için gerekli üç hayati sayı vardır. Birincisi, şimdiye kadar ne kadar petrol çıkarıldığının toplamı, yani kümülatif üretim olarak bilinen rakamdır. İkincisi, rezervlerin bir tahminidir; şirketlerin bilinen sahalardan, onları terk etmek zorunda kalmadan önce çıkarabilecekleri miktardır. Son olarak, henüz keşfedilmemiş ve işletilmemiş konvansiyonel petrolün miktarı hakkında eğitimli bir tahminde bulunulmalıdır. Bu üç sayı birlikte, nihai geri kazanımı, yani üretimin onlarca yıl sonra durduğunda çıkarılmış olacak toplam varil sayısını oluşturur.
There are three vital numbers that are needed to project future oil production. Firstly, the tally of how much oil has been extracted to date, a figure known as the cumulative production. The second is an estimate of reserves; the amount that companies can pump out of known fields before having to abandon them. Finally, one must make an educated guess at the quantity of conventional oil that remains to be discovered and exploited. Together they add up to the ultimate recovery i.e. the total number of barrels that will have been extracted when production ceases many decades from now.
Dünya Petrol Rezervleri (2006)
Global oil Reserves (2006)
World 1.13t
World 1.13t
Suudi Arabistan 260b
Saudi Arabia 260b
Canada 179b
Canada 179b
Iran 136b
Iran 136b
Irak 115b
Iraq 115b
Kuwait 99b
Kuwait 99b
UAE 97b
UAE 97b
Venezuela 80b
Venezuela 80b
Rusya 60b
Russia 60b
Libya 41b
Libya 41b
Nijerya 36b
Nigeria 36b
USA 21b
USA 21b
BP Dünya Enerji İstatistiksel İncelemesi 2007
BP Statistical review of world Energy 2007
Petrol zirvesi tarihlerinin anlaşılmasının en kolay yolu, petrol üretiminin petrol keşiflerini geride bırakıp bırakmadığına bakmaktır. Bunun en çarpıcı kanıtı, petrol keşiflerinin aslında 1960'larda zirve yapmış olmasıdır. Son büyük petrol sahası 1985'te Meksika'da keşfedildi; bugünkü üreticilerin çoğunun olgunlaşmış sahaları ise 1950'lerde keşfedilmiş durumda. Dünya bugün, bulunan miktarın dört katı kadar petrol tüketiyor. Petrol şirketleri yeni petrol rezervleri bulmak için büyük paralar harcıyor, ancak bulunan rezervler giderek küçülüyor ve bu nedenle daha az petrol üretiyor. Keşifler azaldıkça, mevcut petrol üretimi “kara altın”ın son rezervlerini tüketiyor.
The easiest way to comprehend an understanding of peaking dates is to see if production of oil has outstripped oil discoveries. The most damning evidence for this is that oil discoveries actually peaked in the 1960’s. The most recent large oil field was discovered in Mexico in 1985, while the majority of today’s producers have mature fields that were discovered in the 1950’s. The world now consumes four times the quantity of oil as is found. The oil companies are spending a fortune on trying to find new oil reserves, but the ones that they find are getting smaller and smaller, and therefore produce less oil. With diminishing discoveries the current production of oil is depleting the last reserves of the black gold.
Bazı aşırı iyimser tahminler, zirve tarihlerini 2060 yılına kadar uzatıyor; ancak küresel petrol üretiminin zirveye ulaşacağı yıla ilişkin en güvenilir tahminler şimdiki zamanla 2012 arasında değişiyor. Dünya çapında üretimin çok yakın bir zamanda azalmaya başlaması gerekiyorsa, zaten zirvesine ulaşmış ya da zirvenin eşiğinde olan ülkeleri görmemiz gerekir. En büyük yedi petrol üreticisinin altısı, üretimi azalan ya da zirveye yakın ülkeler arasında yer alıyor. ABD 1971'de, Norveç 2001'de, Birleşik Krallık ise 1998'de zirveye ulaştı. Rusya, Meksika ve Çin'in 2008'de zirveye ulaşması öngörülüyor. Suudi Arabistan'ın da 2005'te zirveye ulaşmış olması mümkün. Bu yedi üreticiden üretimini artırma kapasitesi açıkça bulunan tek ülke İran.
Some overly optimistic predictions give peaking dates up to the year 2060, but the most reliable estimates for when global oil production will peak vary from between now and 2012. If production is meant to start diminishing worldwide very soon, then we should already see countries that have reached their peaks or are just about to reach their peak. Of the top seven oil producers, six are in decline or near peak production. USA peaked 1971, Norway peaked 2001, and the UK peaked in 1998. Russia, Mexico and China are forecast to peak in 2008. It is also possible that Saudi Arabia peaked in 2005. The only one of the top seven producers that has clear capability to increase production is Iran.
Erken zirve tezini destekleyen başka birçok etken de vardır. Shell gibi büyük petrol şirketleri, rezervlerini yenilemekte ve önceki rezerv fazla tahminlerini telafi etmekte zorlanmaktadır.
There are a number of other factors that support the early peak argument. Major oil companies (e.g. Shell) are finding it difficult to replace reserves and to backfill previous reserve over-estimates.
Petrol endüstrisindeki birleşmeler, mevcut rezervleri bir araya getirerek rezerv açığını gizlemektedir. BP gibi petrol şirketleri, saf arama faaliyetleri yerine eski sahalardaki (örneğin Rusya'daki) üretim anlaşmaları yoluyla rezervlerini yenilemeye yönelmiştir. Aramaya yapılan yatırımlar ise azalmaktadır. Suudi Arabistan'daki büyük petrol sahalarının durumuna ilişkin teknik bulgular, yüksek düzeyde tükenmeye işaret etmektedir. ABD'nin Orta Doğu, Afganistan, BDT, Hindistan, Çin ve Asya devletlerine yönelik dış politikası ise petrol ve doğal gaz için çılgınca bir arayışın içinde olduğunu göstermektedir.
Oil industry consolidation hides reserve shortages by combining existing reserves. Oil companies such as BP have resorted to replacing reserves through production agreements on old fields (e.g. Russia) rather than pure exploration. Investment in exploration is falling. Technical feedback from the state of major Saudi Arabian oil fields indicates a high level of depletion. US foreign policy visà-vis the Middle East, Afghanistan, CIS, India, China and Asian states indicates frantic scouring for oil and gas.
Peak oil'in ana akıma girmesine bu nedenler yol açmış ve dünyanın petrolünün tükendiği görüşü, dünya güçleri için bir jeopolitik baş ağrısı olarak kabul edilmektedir. Ancak gerçekte bu tartışma, daha derin bir dizi siyasi meseleyi gizlemektedir.
It is these reasons that have allowed peak oil to enter the mainstream and the view that the world is running out of oil is considered a geopolitical headache for the world’s powers. However in reality this argument masks a number of deeper political issues.
"Dünyanın petrolünün tükenmekte olduğu" iddiası, Batı'nın aşırı tüketimi için elverişli bir bahanedir; çünkü tüketimi azaltmak en büyük tabu sayılmaktadır. Giderek daha fazla ulusun her geçen gün azalan petrol arzına sahip olmak için yarışması, Batı'yı ifşa etmiştir. Batı dünyası 21. yüzyılın en önemli kaynağının yüzde 50'sini tüketmekte, ancak bunun dörtte birinden daha azını üretmektedir. Enerji krizine yol açan, petrolün tükenmekte olması değil, aşırı tüketimdir.
The world is running out of oil is a convenient excuse for the West’s over consumption, since to reduce consumption is considered the ultimate taboo. As more and more nations scramble for the ever dwindling supply of oil, this has exposed the West. The Western world consumes 50% of the 21st century’s most important resource but produced less then a quarter of it. It is over consumption rather than the fact that oil is depleting that is causing the energy crisis.
Küresel petrol tüketimi (2007, varil/gün)
Global oil Consumption (bpd 2007)
Dünya 85m
World 85m
USA 20.6m 24%
USA 20.6m 24%
Çin 7,8 milyon %9,3
China 7.8m 9.3%
Rusya 2,6 milyon %3,2
Russia 2.6m 3.2%
Almanya 2,3 milyon %2,8
Germany 2.3m 2.8%
Fransa 1,9 milyon %2,3
France 1.9m 2.3%
Birleşik Krallık 1,6 milyon %2
UK 1.6m 2%
İspanya 1,6 milyon %2
Spain 1.6m 2%
BP Dünya Enerji İstatistiki Gözden Geçirmesi 2007
BP Statistical review of world energy 2007
ABD'nin dünya petrolünün yalnızca %8'ini ürettiği halde %25'ini tükettiği belirtilmektedir. Batı'nın bu denli büyük bir tüketimi asla sürdürülebilir değildir; çünkü Batı, günlük ihtiyacının büyük bölümünü esas olarak az sayıda devasa sahaya dayandırmıştır. Dünyada on binlerce işleyen saha bulunmasına rağmen, yalnızca 116'sı günde 100.000 varilden fazla üretmekte ve bunlar küresel üretimin %50'sini oluşturmaktadır. Bunların hemen hepsi, birkaç istisna dışında, çeyrek asırdan daha önce keşfedilmiş olup çoğu kapasitesinde azalma belirtileri göstermektedir. Nitekim Suudi Arabistan'daki Ghawar, Kuveyt'teki Burgan, Meksika'daki Cantarell ve Rusya'daki Samotlor gibi dünyanın en büyük sahalarından bazıları şimdiden düşüşte görünmekte veya düşmek üzeredir. Bu devasa sahaların üretimindeki düşüş büyük önem taşımaktadır. Kaybedilen üretimi telafi etmek, binlerce küçük sahada üretimin artırılmasını gerektirecektir ve bunun en küçük ölçüde dahi mümkün olduğuna dair hiçbir kanıt yoktur.
The US specifically produced only 8% of the world’s oil but consumes 25% of it. Such huge consumption by the West is never sustainable; this is because the West essentially has relied on a relatively small number of mammoth fields for the lion’s share of their daily intake. Though the world possesses tens of thousands of operating fields, only 116 of them produce more than 100,000 barrels per day and they account for 50% of global output. Of these, all but a handful were discovered more than a quarter of a century ago, and most are showing signs of diminished capacity. Indeed, some of the world’s largest fields – including Ghawar in Saudi Arabia, Burgan in Kuwait, Cantarell in Mexico, and Samotlor in Russia – appear to be now in decline or about to become so. The decline of these giant fields matters greatly. Compensating for their lost output will take increased yield at thousands of smaller fields, and there is no evidence that this is even remotely possible.
ABD'deki tüketim artmaya devam ettikçe, azalan enerji kaynakları için rekabet de giderek yoğunlaşacaktır.
As US consumption continues to rise, the competition for dwindling energy sources will intensify.
Bu, Müslüman topraklarını daha da önemli kılacak ve Irak'ta olduğu gibi, kara altının istikrarlı arzı için işgal haklı görülebilir. Petrolün tükendiği doğru olsa da bu, yeterince petrol bulunmamasından değil, Batı'nın tüketim alışkanlıklarından kaynaklanmaktadır.
This will make the Muslim lands even more important and as with Iraq, occupation may well be justified for stable supplies of the black gold. Although oil is running out, it is due to Western consumption patterns rather then there merely being too little oil.
Reference: Jeopolitik Efsaneler - Adnan Khan