8. Amerika yenilmezdir
8. America is invincible
21. yüzyılın eşiğinde Amerika Birleşik Devletleri dünyanın en önde gelen gücüydü. On yıl önce Sovyetler Birliği'nin çöküşüyle birlikte ABD, başka hiçbir ulustan pek az meydan okumayla karşılaşıyordu ve tam spektrum hâkimiyeti elde ettiği düşünülüyordu. Marksizm ile piyasa arasında artık anlamlı bir tartışma kalmamıştı. Batı liberal demokrasisinin "insan yönetiminin nihai biçimi" haline geldiği görülüyordu. Bu durum, kibirli Neomuhafazakârların bu senaryonun öngörülebilir gelecekte devam etmesini sağlamak için politikalar geliştirmesine yol açtı. ABD'nin eşsiz üstünlüğünü ve yenilmezliğini kabullenmeye yönelten de bu iklimdi. Ancak aradan on yıl geçtikten sonra, durum bundan daha farklı olamazdı. Küresel güç dengesi ile ABD dış politikasının isabetli bir gözlemi, sarsılan bir ABD'ye işaret ediyor.
On the eve of the 21st century the US was the world’s foremost power. With the collapse of the Soviet Union 10 years earlier the US faced very little challenge from any other nation and was considered to have achieved full spectrum dominance. There was no longer any meaningful dispute between Marxism and the market. It looked as though Western liberal democracy was becoming ‘the final form of human government.’ This led to the arrogant Neoconservatives developing policies to ensure such a scenario continued into the foreseeable future. It was this climate that led many observers to accept unrivalled US supremacy and invincibility. However a decade on, this could not be further from the truth. An astute observation of the global balance of power and US foreign policy suggests a faltering US.
Amerika, Irak ve Afganistan'da kapanmayan iki açık yara yüzünden yavaş yavaş kan kaybediyor. Her iki savaş da artık İkinci Dünya Savaşı'ndan daha uzun sürdü. Tarihin teknolojik olarak en gelişmiş ordusu olan ABD ordusu, 1960'larda geliştirilmiş silahlar kullanan eğitimsiz direniş savaşçılarının gruplarını yenemedi. Bunun sonucunda ABD, utanç verici bir durumdan kaçınmak için bölgesel ülkelere güvenmek zorunda kalıyor. ABD, istikrarı sağlamak için gizli kanallar aracılığıyla Suriye ve İran'ın yardımını almış durumda. Irak'ın güneyinde istikrar, İran aracılığıyla sağlandı ve bu, İran'dan iki Ayetullah, Ayetullah Sistani ve Yüksek İslami Devrim Konseyi'nin (SCIR) lideri Abdul Aziz el-Hakim aracılığıyla gerçekleşti. Abdul Aziz Hakim'in emrinde 10.000 asker bulunuyor ve güney bölgeleri için federalizmi agresif biçimde savunarak dokuz vilayetin birleşmesi çağrısında bulundu. Hakim'in daha geniş Şii özerkliği yönündeki açıklaması, Irak'ın dağıtılmasına yönelik ABD planıyla örtüşüyor. Baker-Hamilton raporunun İran ve Suriye ile temasa geçilmesi çağrısında bulunmasının temel nedeni de buydu, çünkü güney Irak'ın bağlılığının merkezi özellikle İran'dı.
America is slowly bleeding to death from two open wounds in Iraq and Afghanistan that show no signs of abating. Both wars have now lasted longer than World War 2. The US army, the most technologically advanced in history has been unable to defeat groups of untrained resistance fighters using weapons developed in the 1960’s. As a result the US has to rely on regional nations to avoid embarrassment. The US has enlisted Syrian and Iranian assistance via back door channels to maintain stability. It is through Iran that stability has come to the South of Iraq and this has been achieved through two Ayatollahs from Iran - Ayatollah Sistani and Abdul Aziz al-Hakim the leader of the Supreme Council for Islamic Revolution (SCIR). Abdul al-Aziz Hakim has 10,000 soldiers at his disposal and has aggressively pushed for federalism for the southern regions, calling for nine provinces to merge. Hakim’s declaration for greater Shi’ite autonomy coincides with the US plan of the dissolution of Iraq. This was the primary reason the Baker-Hamilton report called for the engagement of Iran and Syria because Iran specifically is the home for Southern Iraqi loyalty.
İran, Afganistan'ın İran sınırına komşu olan kuzey ve batısındaki istikrarı sürdürmüş ve Peştun direnişinin bu bölgelere yayılmasını engellemiştir; bu da Amerika Birleşik Devletleri'ne yardımcı olmuştur.
It is Iran who has maintained stability in Northern and Western Afghanistan which borders Iran and has prevented the Pushtun resistance from expanding into such areas which has helped the US.
Tahran bunu, NATO'nun çok daha küçük bir direniş alanında çalışabilmesini sağlayan bir dizi yeniden inşa projesi yürüterek başardı. İran, Taliban'ın devrilmesinde kilit bir etken oldu ve diğer altyapı projelerinin yanı sıra yollar, enerji iletim hatları ve sınır karakolları inşa etti. Londra'daki Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü'nde Savunma Analizi Bölümü'nün başkanı Albay Christopher Langton, İran'ın Afganistan'ın geleceğindeki yeniden inşa ve kalkınma açısından önemli bir ülke olduğunu söyledi: "Geçmişte Taliban'a karşı yürütülen çabalar nedeniyle olduğu kadar, İran'ın Hazara nüfusu [tıpkı İranlılar gibi Şii Müslümanlar olan] üzerinde sahip olabileceği etki nedeniyle de birbirine sıkı sıkıya bağlılar. Kalkınma alanında da İran'ın dahil olduğu projeler zaten var; örneğin Basra Körfezi'ndeki Bender Abbas'tan Afganistan üzerinden Orta Asya'ya uzanan yol, Afganistan'ın geleceği için çok, çok önemli bir proje… Afganistan ile İran'ı birbirine bağlayan siyasi, ekonomik ve güvenlik konularından oluşan uzun bir liste var."
Tehran has achieved this by carrying out a number of reconstruction projects which has allowed NATO to work on a much smaller area of resistance. Iran was a key factor in the overthrow of the Taliban and has built roads, power transmission lines, and border stations, among other infrastructure projects. Colonel Christopher Langton, who heads the Defense Analysis Department at the International Institute for Strategic Studies in London, said Iran is an important country in the future reconstruction and development of Afghanistan, ‘They are being closely linked by efforts against the Taliban in the past, but also because of the influence that Iran can bring there with the Hazara population [who, like Iranians, are Shi'a Muslims]. And in the development sector, there are already projects which Iran is involved in -- for instance, the road from Bandar Abbas on the Persian Gulf up through Afghanistan to Central Asia is a very, very important project for the future of Afghanistan…There is a whole list of political, economic, and security issues which connect Afghanistan and Iran.
Bu durum, dünyanın en güçlü ABD düşünce kuruluşunun başkanı Richard Haass'ı da bir yorum yapmaya yöneltti: "ABD'nin Orta Doğu'daki hâkimiyet çağı sona erdi ve bölgenin modern tarihinde yeni bir dönem başladı. Bu dönem, nüfuz için yarışan yeni aktörler ve yeni güçler tarafından şekillendirilecek ve Washington bu dönemi yönetebilmek için askeri gücünden çok diplomasiye güvenmek zorunda kalacak." "ABD, yalnızca on yıl önce tamamen hâkim olduğu dünya bölgelerinde çok sayıda zorlukla karşı karşıya. Orta Doğu'da bölgesel vekillerin yardımına ihtiyaç duymanın ötesinde, Orta Doğu da ABD'nin tartışmasız hegemonya kurduğu tek kutuplu bir bölgeden çok kutuplu bir bölgeye doğru yavaş yavaş evriliyor. ABD, Orta Doğu petrolüne erişim konusunda Çin ve Rusya'dan giderek daha fazla rekabet görüyor. ABD, bölgenin kara altınından en büyük payı almak için artık Hindistan, Japonya ve Avrupa Birliği ile de yarışıyor. İngiltere de ortaklık ve iş birliği kılığı altında Amerikan projelerini boşa çıkarmayı başardı." Ulusal İstihbarat Konseyi'nin eski başkan yardımcısı Graham Fuller, The National Interest dergisinin bir sayısında ABD'nin içinde bulunduğu durumu şöyle anlatmıştır: "Çeşitli ülkeler, Bush gündemini zayıflatmak, saptırmak, değiştirmek, karmaşıklaştırmak, sınırlamak, geciktirmek veya engellemek amacıyla, 'bin kesikle ölüm' yöntemiyle çok sayıda strateji ve taktik uygulamaya koymuştur."
This has prompted Richard Hass the head of the most powerful US think tank to comment: ‘the age of US dominance in the Middle East has ended and a new era in the modern history of the region has begun. It will be shaped by new actors and new forces competing for influence, and to master it, Washington will have to rely more on diplomacy than on military might. The US is facing numerous challenges in regions of the world which only a decade ago it completely dominated. In the Middle East apart from needing the help of regional surrogates, the Middle East is gradually shifting from being a uni-polar region in which the US enjoys uncontested hegemony to a multi-polar region. The US is facing more competition from China and Russia over access to Middle East oil. The US is now increasingly competing with India and Japan as well as the European Union for the lion's share of the regions black gold. Britain has also managed to foil American projects under the guise of partnership and co-operation. Graham Fuller former vice chairman of the National Intelligence Council described America’s predicament when he wrote in the issue of the National Interest, ‘diverse countries have deployed a multiplicity of strategies and tactics designed to weaken, divert, alter, complicate, limit delay or block the Bush agenda through death by a thousand cuts.
Tony Blair'in görev süresi boyunca Britanya, Amerika'nın Sierra Leone Devlet Başkanı Kabbah'ı devirme girişimini engelledi ve 11 Eylül'den sonra Libya'da rejim değişikliği isteyen Amerikalı neomuhafazakârların elinden Kaddafi hükümetini kurtarmak için özenle çalıştı. Sudan'da ABD, Darfur krizi nedeniyle Güney Sudan'ı ayırmakta başarısız oldu; bu kriz Fransa ve Britanya tarafından Sudan'a müdahale etmek için kullanıldı. Güney Afrika'da Blair, Britanya'nın etkisini korumak için ABD ile durmaksızın yarıştı ve ülkeyi komşu Afrika ülkelerindeki hükümet karşıtı faaliyetlerin dayanağı haline getirdi.
Britain under Tony Blair’s tenure thwarted America’s bid to oust President Kabbah of Sierra Leone and worked diligently to rescue Gaddafi’s government from the clutches of American neoconservatives who after 9/11 wanted regime change in Libya. In Sudan the US has been unable to separate Southern Sudan due to the Darfur crisis which has been used by France and Britain to interfere in Sudan. In South Africa Blair competed tirelessly with the US to protect British influence and made the country the mainstay of anti-government activities in neighbouring African countries.
ABD da, Çin'in Afrika kalkınmasında liderliği ele alarak istikrarlı bir petrol tedarikini güvence altına almak için değeri 20 milyar doların üzerinde olan 100'den fazla anlaşmayı tamamlamasıyla, dışlanma ve yalnız bırakılma riskiyle karşı karşıya.
The US is also facing the prospect of being left out to dry as China has taken leadership on African development by completing over 100 deals, worth over $20 billion, to secure a stable supply of oil.
Hint Alt Kıtası'nda ABD'nin hâkimiyeti engellenmiştir; zira 2004'te Kongre Partisi'nin yükselişiyle İngiltere, Hindistan üzerindeki etkisini yeniden tesis etmiştir. Amerika yanlısı Bharatiya Janata Partisi'nin (BJP) yenilgisi, Amerikan çıkarları için ağır bir darbe olmuştur. Pakistan'da ise ABD, General Müşerref'in gerileyen popülaritesini kurtarmak için İngiltere ile iktidarı paylaşmak zorunda kalmıştır.
In the Indian Subcontinent US dominance has been stifled as Britain reasserted its influence over India through the ascendancy of the Congress Party in 2004. The defeat of the pro-American Bharatiya Janata Party (BJP) was a severe blow to American interests. In Pakistan the US was forced to share power with Britain to salvage the declining popularity of General Musharraf.
Rusya ve Çin, Batı liberal demokrasisinin örneğini izlemeden hızla gelişiyor. Ancak son bir yıl içinde Batı'ya ve neredeyse her fırsatta ABD'ye açıkça meydan okumayı tercih eden Rusya oldu: Arktik buz tabakasının altındaki deniz tabanına bayrak dikmesi, devasa bir hava patlamalı bomba denemesi ya da Doğu Avrupa'ya yerleştirilen ABD erken uyarı savunma sistemlerinin konumuna itiraz etmesi bunun örnekleri. Rusya, Kazakistan ve Özbekistan'ı Amerika'nın etkisinden geri alıp Orta Asya'daki üç devrimin etkisini durdurmayı başararak kendini bölgesel bir güç olarak yeniden tanımlamaya başladı. Neredeyse 20 yıldır rakipsiz kalan ABD, şimdi dünyanın en büyük doğal gaz rezervlerine ve önemli petrol rezervlerine sahip bir ulusun meydan okumasıyla karşı karşıya kalma ihtimalinin endişesini yaşıyor.
Russia and China are rapidly developing without following the example of Western liberal democracy. However, it is Russia, which over the last year has opted to openly challenge the West as well as the US at practically every turn, whether by planting a flag on the seabed beneath the Arctic icecap, testing the massive ordnance air blast bomb or disputing the sitting of US earlywarning defence systems in eastern Europe. Russia has begun re-inventing itself as a regional power, after winning back Kazakhstan and Uzbekistan from America’s grip and managing to stop the influence of the three revolutions in central Asia. The US after nearly 20 years of having no rival is now facing the grim prospect of a challenge from a nation with the world’s largest gas reserves and substantial oil reserves.
ABD da 1823'teki Monroe Doktrini'nden bu yana arka bahçesi haline getirdiği Latin Amerika üzerindeki kontrolünü de kaybediyor. Amerika, tüm Avrupa devletlerinin Amerika kıtasına müdahale etmesini ve ABD'nin çıkarlarını tehdit etmesini engelledi. ABD hegemonyası sayesinde Latin Amerika, Avrupa emperyalizminin kıskacının dışında kaldı.
The US is also losing its grip on Latin America which it essentially turned into its back yard since the time of the Monroe declaration in 1823. America prevented all the European states from interfering in the American continent, and from threatening the interests of the US. Due to US hegemony, Latin America remained outside the grip of the European imperialism.
Ancak Venezuela, Brezilya, Arjantin, Uruguay, Bolivya, Şili ve Nikaragua'da solcu hükümetlerin seçilmesiyle birlikte ABD, ilk kez Washington'dan bağımsız bir gündem izleyen bağımsız hükümetlerin tehdidiyle karşı karşıya kalmaktadır. Venezuela, Brezilya ve Bolivya gibi ülkeler kilit kamu hizmetlerini millileştirmiş ve IMF ile Dünya Bankası gibi ABD'nin egemen olduğu kurumlara, kendi versiyonları olan Güney Bankası ile bir alternatif geliştirmiştir. Yaklaşık 200 yıl sonra ABD, hegemonyasının Amerika kıtasındaki popüler bağımsız liderler tarafından açıkça sorgulandığını görmektedir.
However, with the elections of left wing governments in Venezuela, Brazil, Argentina, Uruguay, Bolivia, Chile and Nicaragua, the US for the first time is facing the threat of independent governments who are following an independent agenda separate to Washington. Nations such as Venezuela, Brazil and Bolivia have nationalised key utilities and have developed an alternative to US dominated institutions such as the IMF and World Bank to their own version – Bank of the South. After nearly 200 years the US is finding its hegemony being openly challenged by popular independent leaders in the American continent.
ABD da, İkinci Dünya Savaşı'na girdiği günden beri kurduğu ekonomik hegemonyasını da kaybetmeye başlıyor. Amerikan ekonomisi eskiden dünyanın güç merkeziydi; ancak bugün gelişmekte olan ekonomiler onu geride bırakıyor. Ekonomik büyüme sıralamasında artık Çin ve Hindistan'ın ardından üçüncü sırada yer alıyor. Bu sorunu, Amerika'nın daha fazla petrole olan sürekli talebi daha da ağırlaştırıyor.
The US is also losing its grip on its economic hegemony which it developed from the day it entered World War 2. The American economy used to be the world’s powerhouse, but today it is being left behind by emerging economies. It stands in third place now behind China and India in economic growth. This problem is further compounded by America’s continued demand for greater oil.
Amerika'nın ekonomik açıdan en büyük tehdidi Çin'den geliyor ve iki ülke arasında şimdiden karmaşık bir ilişki var. Amerikalı şirketler 1,5 milyar nüfuslu Çin pazarına açılmak için hevesli, öte yandan Çin mallarının yüzde 70'i Amerika kıyılarına ulaşıyor. Çin, 1,2 trilyon doların üzerinde dolar rezervi biriktirerek bu ilişkiden Amerika'dan daha fazla kazanç sağladı. Amerikan yerli şirketleri ise kaliteli işçilik gerektiren ürünlerde Çin'in düşük fiyatlarıyla rekabet edemiyor ve bu durum Amerika'nın dış ticaret açığının neredeyse 1 trilyon dolara yükselmesine yol açtı. Amerika bu açığı hazine tahvili ihraç ederek finanse ediyor; bu tahvillerin dünyadaki en büyük ikinci alıcısı, 502 milyar dolarla Japonya'dan sonra Çin. Bu, Amerika'nın toplam dış borcunun yüzde 20'sine denk geliyor. Buna ek olarak, Amerika'nın yararlandığı ekonomik canlanmanın kendisi, Çin'in petrol talebini artırıyor. İki ülke arasındaki ilişki karşılıklı bağımlılığa dayanıyor; bu bağımlılık üzerinde Amerika'nın tam kontrolü yok ve koşulları kolayca dikte edemiyor.
America’s biggest threat economically comes from China and already both nations have a complex relationship. US companies are eager to tap into the 1.5 billion Chinese population, whilst at the same time 70% of Chinese goods end up on US shores. China has benefited more from this relationship than the US by accumulating over $1.2 trillion in dollar reserves. Domestic US companies on the other hand are unable to match Chinese low prices for quality workmanship and this has led the US trade deficit to balloon to nearly $1 trillion. The US funds this by issuing treasury bonds, of which China is the world’s largest purchaser after Japan at $502 billion, 20% of total US foreign debt. Added to this is that the very economic boom America is benefiting from is increasing demand for oil by China. The relationship between the two is interdependent which the US does not have full control over and cannot easily dictate terms.
Irak ve Afganistan savaşlarındaki felaket, ABD'nin dünya genelindeki itibarını ve gücünü ciddi biçimde sarsmıştır.
The debacle of the Iraq and Afghanistan wars has severely dented US prowess around the world.
Amerika Birleşik Devletleri, yenilmez olmaktan ziyade, giderek daha fazla başkalarına bağımlı hale geldiği ortaya çıkmış ve iç meselelerde bir sefalet denizinde boğulmaktadır. 2005 yılında yayımlanan FBI istatistikleri, Amerika'da her 22 saniyede bir suç işlendiğini, her 31 dakikada bir cinayet, her 5 dakikada bir tecavüz ve her dakikada bir soygun gerçekleştiğini göstermektedir.
The US rather than being invincible has been exposed as being ever more reliant upon others and is drowning in a sea of misery domestically. FBI statistics highlighted in 2005 show that a crime was committed every 22 seconds in the US, with a murder committed every 31 minutes, a rape every 5 minutes and a robbery every minute.
ABD'nin yenilmez olmadığı açıktır; imparatorluk günlerinin hızla aşındığını görmektedir.
The US is far from invincible; it is finding its days of empire are fast eroding.
Reference: Jeopolitik Efsaneler - Adnan Khan