Muhammad ﷺ nasli va oilasi
The Lineage And The Family Of Muhammad (peace Be Upon Him)
Payg‘ambar Muhammad (Allohning salavoti va salomi bo‘lsin) nasabiga oid uchta rivoyat mavjud: Birinchisi biograflar va nasabshunoslar tomonidan tasdiqlangan bo‘lib, Muhammad ﷺ nasabining ‘Adnonga borib taqalishini bayon qiladi. Ikkinchisi tortishuvlar va shubhalarga duch kelgan bo‘lib, uning nasabini ‘Adnondan keyin Ibrohimgacha cho‘zadi. Uchinchi rivoyat esa, ba’zi qismlari aniq noto‘g‘ri bo‘lib, uning nasabini Ibrohimdan keyin Odam (alayhissalom)gacha olib boradi.
With respect to the lineage of Prophet Muhammad (Peace be upon him), there are three versions: The first was authenticated by biographers and genealogists and states that Muhammad’s genealogy has been traced to ‘Adnan. The second is subject to controversies and doubt, and traces his lineage beyond ‘Adnan back to Abraham. The third version, with some parts definitely incorrect, traces his lineage beyond Abraham back to Adam (Peace be upon him).
Ushbu tezkor ko'rib chiqishdan so'ng, endi batafsil ma'lumotlar zarur deb hisoblanadi.
After this rapid review, now ample details are believed to be necessary.
Birinchi qism: Muhammad ibn Abdulloh ibn Abdulmuttalib (u Shaiba deb atalgan) ibn Hoshim, (ismi Amr) ibn Abd Manof (Al-Mugheera deb atalgan) ibn Qusay (Zayd deb ham atalgan) ibn Kilob ibn Murra ibn Ka'b ibn Lu'ay ibn G'olib ibn Fahr (u Quraysh deb atalgan, qabilasi ham uning nomi bilan atalgan) ibn Molik ibn An-Nadr (Qays deb atalgan) ibn Kinona ibn Xuzaymah ibn Mudrikah (u Omir deb atalgan) ibn Ilyos ibn Mudar ibn Nizor ibn Ma'ad ibn Adnon.
The first part: Muhammad bin ‘Abdullah bin ‘Abdul-Muttalib (who was called Shaiba) bin Hashim, (named ‘Amr) bin ‘Abd Munaf (called Al-Mugheera) bin Qusai (also called Zaid) bin Kilab bin Murra bin Ka‘b bin Lo’i bin Ghalib bin Fahr (who was called Quraish and whose tribe was called after him) bin Malik bin An-Nadr (so called Qais) bin Kinana bin Khuzaiman bin Mudrikah (who was called ‘Amir) bin Elias bin Mudar bin Nizar bin Ma‘ad bin ‘Adnan.
Ikkinchi qism: ‘Adnon ibn Addi ibn Humaysi‘ ibn Salomon ibn Avs ibn Buz ibn Qamvol ibn Obay ibn ‘Avvom ibn Nashid ibn Hazo ibn Bildos ibn Yadlaf ibn Tobix ibn Jahim ibn Nahish ibn Makhi ibn Aid ibn ‘Abqar ibn ‘Ubayd ibn Ad-Da‘o ibn Hamdon ibn Sanbir ibn Yatrabiy ibn Yahzin ibn Yalhon ibn Ar‘awiy ibn Aid ibn Deshon ibn Aysar ibn Afnad ibn Ayham ibn Muksar ibn Nahith ibn Zarix ibn Sami ibn Mazzi ibn ‘Avdo ibn Aram ibn Qaydar ibn Ismoil ibn Ibrohim (alayhimas-salom).
The second part: ‘Adnan bin Add bin Humaisi‘ bin Salaman bin Aws bin Buz bin Qamwal bin Obai bin ‘Awwam bin Nashid bin Haza bin Bildas bin Yadlaf bin Tabikh bin Jahim bin Nahish bin Makhi bin Aid bin ‘Abqar bin ‘Ubaid bin Ad-Da‘a bin Hamdan bin Sanbir bin Yathrabi bin Yahzin bin Yalhan bin Ar‘awi bin Aid bin Deshan bin Aisar bin Afnad bin Aiham bin Muksar bin Nahith bin Zarih bin Sami bin Mazzi bin ‘Awda bin Aram bin Qaidar bin Ishmael son of Abraham (Peace be upon them).
Uchinchi qism: Ibrohim (alayhissalom) dan tashqari, Ibn Tarih (Azar) ibn Nahur ibn Saru‘ ibn Ra‘u ibn Falikh ibn Abir ibn Shalikh ibn Arfakhshad ibn Sam ibn Nuh (alayhissalom) ibn Lamik ibn Mutvashlak ibn Axnukh [u Idris (Enoch) (alayhissalom) deb aytilgan] ibn Yarid ibn Mahla’il ibn Qabin Anusha ibn Shith ibn Odam (alayhissalom)
The third part: beyond Abraham (Peace be upon him) , Ibn Tarih (Azar) bin Nahur bin Saru‘ bin Ra‘u bin Falikh bin Abir bin Shalikh bin Arfakhshad bin Sam bin Noah (Peace be upon him) , bin Lamik bin Mutwashlack bin Akhnukh [who was said to be Prophet Idris (Enoch) (Peace be upon him) bin Yarid bin Mahla’il bin Qabin Anusha bin Shith bin Adam (Peace be upon him)
PAYG'AMBAR OILASI:
THE PROPHETIC FAMILY:
Payg'ambar Muhammad ﷺ ning oilasi uning bobosi Hoshim ibn Abd Manof nomi bilan Hoshimiylar oilasi deb ataladi. Endi Hoshim va uning avlodlari haqida biroz gapiraylik:
The family of Prophet Muhammad (Peace be upon him) is called the Hashimite family after his grandfather Hashim bin ‘Abd Munaf. Let us now speak a little about Hashim and his descendants:
1. Hoshim: Biz avvalroq aytib o‘tganimizdek, u hojilarga ovqat va suv berish vazifasini bajarardi. Bu vazifa ‘Abd Manof o‘g‘illari bilan ‘Abd ad-Dor o‘g‘illari hisobdagi mansablarni o‘zaro taqsimlashga kelishganlarida unga topshirilgan edi. Hoshim boy va halol odam edi. U hojilarga birinchi bo‘lib sho‘rvaga botirilgan non berdi. Uning asl ismi ‘Amr edi, lekin nonni ezib (hojilarga) berish odati bo‘lgani uchun Hoshim deb atalgan. U, shuningdek, Qurayshning yoz va qish safarlarini birinchi bo‘lib boshlab bergan kishi edi. Rivoyat qilinishicha, u savdogar sifatida Shomga bordi. Madinada u Bani ‘Adiy ibn An-Najjar qabilasidan ‘Amrning qizi Salmaga uylandi. U xotini bilan Madinada bir muddat yashadi, so‘ngra xotini homiladorligida yana Shomga ketdi. U miloddan avvalgi (milodiy) 497 yilda Falastinning G‘azza shahrida vafot etdi. Keyinroq xotini ‘Abdulmuttalibni dunyoga keltirdi va boshidagi oq sochlari sababli uni Shayba deb atadi hamda uni Madinadagi otasining uyida tarbiyalab voyaga yetkazdi. Makkadagi qavmidan hech kim uning tug‘ilganidan xabar topmadi. Hoshimning to‘rt o‘g‘li bor edi: Asad, Abu Sayfiy, Nadla va ‘Abdulmuttalib, besh qizi esa: Ash-Shifo, Xolida, Da‘ifa, Ruqayya va Jannah edi.
1. Hashim: As we have previously mentioned, he was the one responsible for giving food and water to the pilgrims. This had been his charge when the sons of ‘Abd Munaf and those of ‘Abd Ad-Dar compromised on dividing the charges between them. Hashim was wealthy and honest. He was the first to offer the pilgrims sopped bread in broth. His first name was ‘Amr but he was called Hashim because he had been in the practice of crumbling bread (for the pilgrims). He was also the first man who started Quraish’s two journeys of summer and winter. It was reported that he went to Syria as a merchant. In Madinah, he married Salma — the daughter of ‘Amr from Bani ‘Adi bin An-Najjar. He spent some time with her in Madinah then he left for Syria again while she was pregnant. He died in Ghazza in Palestine in 497 A.D. Later, his wife gave birth to ‘Abdul-Muttalib and named him Shaiba for the white hair in his head , and brought him up in her father’s house in Madinah. None of his family in Makkah learned of his birth. Hashim had four sons; Asad, Abu Saifi, Nadla and ‘Abdul-Muttalib, and five daughters Ash-Shifa, Khalida, Da‘ifa, Ruqyah and Jannah.
2. Abdulmuttalib: Biz allaqachon bilamizki, Hoshim vafotidan so'ng, hojilarning ovqat va suvini ta'minlash vazifasi uning ukasi Al-Muttalib ibn Abd Manofga (u halol, saxiy va ishonchli inson edi) o'tdi. Abdulmuttalib bolalik yoshiga yetganida, uning amakisi Al-Muttalib uning haqida xabar topib, uni olib kelish uchun Madinaga bordi. Uni ko'rganda ko'zlari yoshga to'lib, yonoqlaridan dumaloq tomchilar oqdi; u bolani quchoqlab, o'z tuyasiga mindirdi. Ammo bola onasining roziligini olmaguncha u bilan Makkaga borishdan tortindi. Al-Muttalib onasidan bolani o'zi bilan Makkaga yuborishni so'radi, lekin u rad etdi. U onani ishontirishga muvaffaq bo'ldi: "Sizning o'g'lingiz otasining obro'sini tiklash va Muqaddas uy yaqinida yashash uchun Makkaga bormoqda", deb aytdi. Makkada odamlar Abdulmuttalibni ko'rib hayron bo'lishdi va uni Muttalibning quli deb o'ylashdi. Al-Muttalib esa: "U mening jiyanim, akam Hoshimning o'g'li", dedi. Bola Al-Muttalibning uyida tarbiyalandi, ammo keyinroq Al-Muttalib Yamandagi Bardmanda vafot etdi va Abdulmuttalib uning o'rnini egalladi. U qavmining obro'sini saqlab qoldi va sharafli xatti-harakati bilan bobolaridan ham ustun keldi, bu esa uni Makkaning chuqur mehri va yuksak hurmatiga sazovor qildi.
3. Al-Muttalib vafot etgach, Navfal ‘Abdulmuttalibni uning qaramog‘idagilardan mahrum qildi. Shunda u Quraysh qabilasidan yordam so‘radi, lekin ular ikkalasiga ham hech qanday ko‘mak berishdan tiyildilar. Natijada u o‘z amakilariga – Bani An-Najjar qabilasiga, ya’ni onasining aka-ukalariga – yordamga kelish uchun xat yozdi. Uning amakisi Abu Sa‘d bin ‘Adiy (onasining ukasi) sakson otliqqa boshchilik qilib Makkaga yo‘l oldi va Makkadagi Abtahda to‘xtadi. ‘Abdulmuttalib bu kishilarni kutib oldi va ularni o‘z uyiga taklif qildi, lekin Abu Sa‘d: “Navfal bilan uchrashmaguncha emas”, dedi. U Navfalni Ka‘baning soyasida Quraysh qariyalari bilan o‘tirgan holda topdi. Abu Sa‘d qilichini yalang‘ochlab dedi: “Allohga qasamki, agar jiyanimga olib qo‘yganingni qaytarmasang, shu qilich bilan seni o‘ldiraman.” Shunda Navfal o‘zi tortib olgan narsalarni qaytarishga majbur bo‘ldi va Quraysh boshliqlari uning so‘zlariga guvoh bo‘ldilar. So‘ngra Abu Sa‘d ‘Abdulmuttalibning uyiga bordi, u yerda uch kecha qoldi, ‘umra qildi va Madinaga qaytib ketdi. Keyinroq Navfal Bani ‘Abd Shams bin ‘Abd Manof bilan Bani Hoshimga qarshi ittifoq tuzdi. Xuza‘a qabilasi Bani An-Najjarning ‘Abdulmuttalibni qo‘llab-quvvatlayotganini ko‘rgach, dedi: “U bizning ham o‘g‘limiz, siznikidek. Biz uni qo‘llashga sizdan ko‘ra ko‘proq haqlimiz.” ‘Abd Manofning onasi ham ulardan biri edi. Ular Dorun-Nadvaga kirib, Bani Hoshim bilan Bani ‘Abd Shams va Navfalga qarshi ittifoq tuzdilar. Bu ittifoq keyinchalik Makkaning fath etilishining asosiy sababi bo‘ldi. ‘Abdulmuttalib umri davomida ikki muhim voqeaga guvoh bo‘ldi: Zamzam quduqini qazish va Fil voqeasi.
3. When Al-Muttalib died, Nawfal usurped ‘Abdul-Muttalib of his charges, so the latter asked for help from Quraish but they abstained from extending any sort of support to either of them. Consequently, he wrote to his uncles of Bani An-Najjar (his mother’s brothers) to come to his aid. His uncle, Abu Sa‘d bin ‘Adi (his mother’s brother) marched to Makkah at the head of eighty horsemen and camped in Abtah in Makkah. ‘Abdul-Muttalib received the men and invited them to go to his house but Abu Sa‘d said: “Not before I meet Nawfal.” He found Nawfal sitting with some old men of Quraish in the shade of Al-Ka‘bah. Abu Sa‘d drew his sword and said: “I swear by Allâh that if you don’t restore to my nephew what you have taken, I will kill you with this sword.” Nawfal was thus forced to give up what he had usurped, and the notables of Quraish were made to witness to his words. Abu Sa‘d then went to ‘Abdul-Muttalib’s house where he stayed for three nights, made ‘Umra and left back for Madinah. Later on, Nawfal entered into alliance with Bani ‘Abd Shams bin ‘Abd Munaf against Bani Hashim. When Khuza‘a, a tribe, saw Bani An-Najjar’s support to ‘Abdul-Muttalib they said: “He is our son as he is yours. We have more reasons to support him than you.” ‘Abd Munaf’s mother was one of them. They went into An-Nadwa House and entered into alliance with Bani Hashim against Bani ‘Abd Shams and Nawfal. It was an alliance that was later to constitute the main reason for the conquest of Makkah. ‘Abdul-Muttalib witnessed two important events in his lifetime, namely digging Zamzam well and the Elephant raid.
4. ‘Abdulloh: Payg‘ambar Muhammad ﷺning otalari. Onalari Fotima edi, u ‘Amr ibn ‘A’idh ibn ‘Imron ibn Maxzum ibn Yaqdha ibn Murra ning qizi. ‘Abdulloh ‘Abdul-Muttalibning o‘g‘illari orasida eng aqllisi, eng pokdomoni va eng sevimlisi edi. U shuningdek, fol o‘qlari Ka‘batga qurbonlik qilinishi kerak bo‘lgan o‘g‘il sifatida ko‘rsatgan o‘g‘il edi. ‘Abdul-Muttalibning o‘n o‘g‘li bo‘lib, ular voyaga yetganlarida, u ularga o‘zining sirli nazrini oshkor qildi va ular jim va itoat bilan rozi bo‘lishdi. Ularning ismlari fol o‘qlariga yozilib, ularning eng sevimli ma’budi Hubalning posboniga berildi. O‘qlar aralashtirilib, tortildi. O‘q ‘Abdullohning qurbon qilinishini ko‘rsatdi. Shundan so‘ng ‘Abdul-Muttalib bolani ustara bilan so‘yish uchun Ka‘batga olib bordi. Biroq Quraysh, Maxzum qabilasidan bo‘lgan amakilari va ukasi Abu Olib uni o‘z niyatini amalga oshirishdan qaytarishga urindi. Shundan so‘ng u nazri yuzasidan ularning maslahatini so‘radi. Ular qayerdan hukm chiqarish kerakligini aniqlash uchun bir kohina ayolni chaqirishni maslahat berishdi. U fol o‘qlarini ‘Abdulloh va o‘nta tuya uchun tortishni buyurdi. Ayol yana qo‘shimcha qildi: o‘q har safar ‘Abdullohni ko‘rsatganda, yana o‘nta tuya bilan qur‘a tashlash kerak. Shu tariqa amal tuyalar soni yuzga yetguncha takrorlandi. Shu nuqtada o‘q tuyalarni ko‘rsatdi, natijada ular o‘g‘li o‘rniga hammasi so‘yildi (Hubalning roziligi uchun). So‘yilgan tuyalar insonlar yoki hayvonlar yeyishi uchun qoldirildi.
4. ‘Abdullah: The father of Prophet Muhammad (Peace be upon him). His mother was Fatimah, daughter of ‘Amr bin ‘A’idh bin ‘Imran bin Makhzum bin Yaqdha bin Murra. ‘Abdullah was the smartest of ‘Abdul-Muttalib’s sons, the chastest and the most loved. He was also the son whom the divination arrows pointed at to be slaughtered as a sacrifice to Al-Ka‘bah. When ‘Abdul-Muttalib had ten sons and they reached maturity, he divulged to them his secret vow in which they silently and obediently acquiesced. Their names were written on divination arrows and given to the guardian of their most beloved goddess, Hubal. The arrows were shuffled and drawn. An arrow showed that it was ‘Abdullah to be sacrificed. ‘Abdul-Muttalib then took the boy to Al-Ka‘bah with a razor to slaughter the boy. Quraish, his uncles from Makhzum tribe and his brother Abu Talib, however, tried to dissuade him from consummating his purpose. He then sought their advice as regards his vow. They suggested that he summon a she-diviner to judge whereabout. She ordered that the divination arrows should be drawn with respect to ‘Abdullah as well as ten camels. She added that drawing the lots should be repeated with ten more camels every time the arrow showed ‘Abdullah. The operation was thus repeated until the number of the camels amounted to one hundred. At this point the arrow showed the camels, consequently they were all slaughtered (to the satisfaction of Hubal) instead of his son. The slaughtered camels were left for anyone to eat from, human or animal.