"موشرف شاید آخرین امید آمریکا در پاکستان باشد، و اگر او شکست بخورد، بنیادگرایان بمب اسلامی را در دست خواهند گرفت." -- آنتونی زینی تشدید درگیری میان طلاب مسجد سرخ و ارتش پاکستان صدها کشته و شمار زیادی مجروح به جا گذاشته است. این امر رئیس‌جمهور مشرف را به صدور بیانیه تحریک‌آمیز زیر واداشته است: «اگر تسلیم نشوند، همین امروز اعلام می‌کنم که کشته خواهند شد. آنان نباید ما را وادار به استفاده از زور کنند. باید داوطلبانه بیرون بیایند، وگرنه کشته خواهند شد…» حتی پیش از اولتیماتوم مشرف، دولت او با شتاب تمام کل مسئولیت بحران کنونی را بر گردن عبدالرشید غازی، مدیر مدرسه، انداخت. با این حال، بررسی دقیق رویدادهای پیش از این رویارویی نشان می‌دهد که کل این ماجرا توسط دولت پاکستان مهندسی شده است.

"Musharraf may be America's last hope in Pakistan, and if he fails, the fundamentalists would get hold of the Islamic bomb." -- Anthony Zinni The intensification of fighting between the students of Lal Masjid and the Pakistani army has left hundreds dead and many injured. This has prompted President Musharraf to issue the following provocative statement: “If they do not surrender so I am saying here today that they will be killed. They should not force us to use force. They should come out voluntarily; otherwise they will be killed…” Even before Musharraf’ s ultimatum, his government was swift to attribute the entire blame for the current crisis on Abdul Rashid Ghazi—the principal of the seminary. However, a close examination of the events preceding the standoff, suggests that the entire saga has been engineered by the Pakistani government.

طی شش ماه گذشته، دولت مشرف رفتار دانشجویان را هر زمان که آنان به اقتدار دولت اعتراض می‌کردند، تحمل کرد. انباشته شدن سلاح‌های غیرقانونی، ربوده شدن شخصیت‌های اجتماعی و افسران پلیس پاکستان، و تصرف شش زن چینی با انتقادهای آرام مقامات دولتی روبه‌رو شد. افزون بر این، این فعالیت‌ها پنهانی نبود و در برابر چشم دفتر مرکزی آی‌اس‌آی، که در نزدیکی محوطه مسجد سرخ قرار داشت، برنامه‌ریزی و اجرا می‌شد. رفت‌وآمد مکرر مقامات آی‌اس‌آی و نمایندگان دولت، ادعای دولت مبنی بر پیگیری یک راه‌حل مسالمت‌آمیز را نفی می‌کند؛ به‌ویژه اگر آن را با شدت واکنش دولت پاکستان به حوادث مشابه در مناطق قبیله‌ای و جاهای دیگر بلوچستان بسنجیم. پس چرا دولت پاکستان این‌همه صبر کرد تا مسجد را با تجهیزات نظامی‌ای که برای یک یورش همه‌جانبه مناسب است، محاصره کند؟

For the past six months the Musharraf government has tolerated the behaviour of the students whenever they chose to challenge its writ. The accumulation of illegal arms, the abduction of Pakistani socialites and policemen, and the seizure of six Chinese women was met with muted criticism from government officials. Furthermore, these activities were not clandestine, and were planned and executed in full view of ISI’ s headquarters located in close proximity to the confines of the Lal Masjid. The frequent visit of ISI officials and government representatives negates government claims that it was exploring an amicable outcome— especially when measured against the ferocity of the Pakistani government’ s response to similar incidents in tribal agencies and elsewhere in Baluchistan. So why has the Pakistani government waited so long to barricade the Masjid with military hardware fit for an overwhelming assault.

این پرسش تنها در چارچوب گسترده‌تر چالش‌های پیش روی حکومت مشرف قابل پاسخ‌گویی است. هم‌اکنون دولت مشرف ناگزیر است با دو گروه مقابله کند: مخالفان سکولار و نیروهای اسلامی که خواستار برکناری او هستند.

This question can only be answered in the broader context of the challenges facing Musharraf’ s rule. At present the Musharraf government has had to contend with both the secular opposition and Islamic forces calling for his removal.

نیروهای سکولار که از سوی «اتحاد برای احیای دموکراسی» (ARD) و رئیس دیوان عالی، افتخار چودری، حمایت می‌شوند، شتاب گرفته‌اند و ابتکار آمریکا برای انتخاب مجدد مشرف را ناکام گذاشته‌اند. برای خنثی کردن این تهدید، مشرف با حمایت آمریکا با برخی رهبران اپوزیسیون سکولار مذاکرات محرمانه برگزار کرده و علیه برخی دیگر به زور متوسل شده است. کشته‌شدن افراد در کراچی نمونه‌ای از رویکرد دوم است. در زمینه مذاکرات، آمریکا از جانب مشرف اکنون با بنظیر بوتو در مذاکرات پیشرفته است، با هدف درهم شکستن توان اپوزیسیون سکولار و تضمین دور دوم ریاست جمهوری برای مشرف. این امر همچنین موضع مبهم اخیر بوتو درباره کنفرانس همه احزاب (APC) در لندن را توضیح می‌دهد، کنفرانسی که او تاکنون از آن کناره‌گیری کرده است.

The secular forces championed by the Alliance for the Restoration of Democracy (ARD) and Chief Justice Iftikhar have gained momentum and have frustrated America’ s initiative to get Musharraf re-elected. To diffuse this threat, Musharraf under US auspices has held secret talks with certain leaders of the secular opposition and has deployed force against others. The deaths in Karachi are a manifestation of the latter approach. As far as negotiations are concerned, the US on Musharraf’ s behalf is already engaged in advanced talks with Benazir Bhutto with aim to break the back of the secular opposition and secure a second presidential term for Musharraf. This also explains Bhutto’ s recent ambiguous stance on the All Parties Conference (APC) in Londonxv, which she has shunned so far.

در حالی که مخالفان اسلامگرا که از سیاست‌های طرفدار آمریکا و نگرش‌های نوليبرالی مشرف ناخرسندند، خود را مأمور برکناری او از قدرت کرده‌اند. برخی به خشونت‌گرایی روی آورده‌اند و برخی دیگر با تظاهرات، خشم خود را بیرون ریخته‌اند. اما سرچشمهٔ این کینه، مدارس دینی است که آمریکا آنها را برای سکولارشدن یا تعطیلی مشخص کرده است. برخلاف مخالفان سکولار که آمریکا مایل بود با آنها به سازش برسد و توافقی حاصل کند، از دید سیاست‌گذاران آمریکایی نیروهای اسلامی باید با زور اسلحه سکولار شوند و هرگونه مقاومتی باید سرکوب شود. از این رو محاصرهٔ مسجد سرخ توسط ارتش، بدون اعلام حکومت نظامی، تحقیر عبدالعزیز غازی در تلویزیون پاکستان، لغو ناگهانی مذاکرات، سانسور رسانه‌ای و اعلام «تسلیم یا مرگ» به عنوان راه‌حل بحران، نشانه‌ای شوم برای آیندهٔ مدارس دینی در پاکستان است.

Whilst the Islamic opposition unhappy with Musharraf’ s pro- American policies and his neo-liberal attitudes have taken upon themselves to oust him from power. Some have resorted to militancy and others have engaged in protests to vent their anger. But the wellspring of their resentment is fuelled by the religious seminaries which America has identified for secularisation or closure. Unlike the secular opposition—where America was keen to compromise and broker a deal— the Islamic forces in the eyes of American policy makers must be secularised at gun point, and any resistance must be crushed. Hence the surrounding of Lal Masjid by the military in the absence of martial law, the humiliation of Abdul Aziz Ghazi on Pakistan television, the abrupt cancellation of talks, the media blackout and the announcement of ‘surrender or die’ as a solution to the crisis is an ominous sign for the future of religious seminaries in Pakistan.

آنچه در لال مسجد رخ داد، تمام نشانه‌های آن را دارد که الگویی برای برخورد مشرف با دیگر مدارس و نهادهای مذهبی شود؛ دستورالعملی برای جنگ داخلی. افزون بر این، زمان‌بندی این بحران به سود مشرف است، زیرا توجه عمومی را از مخالفان سکولار و از پاسخ فاجعه‌بار دولت به سیل‌ها در بلوچستان منحرف می‌کند.

What transpired at Lal Masjid has all the hallmarks of becoming a template for Musharraf to deal with other religious schools and institutions— a recipe for civil war. Not to mention that the timing of the crisis suits Musharraf, as it deflects the public’ s attention away from the secular opposition and the government’ s disastrous response to the floods in Baluchistan.

آشکار است که استفاده‌ی دولت از زور برای مقابله با نیروهای سکولار و اسلامی، ورشکستگی فکری شعار «اعتدال روشنفکرانه» مشرف را آشکار می‌کند. مشرف به جای آن‌که با اندیشه با ایده‌های مخالفان بجنگد، به زور متوسل شده است. همان روش از سوی متحدان مشرف، یعنی آمریکا، ناتو و اسرائیل، زیر پوشش «نبرد دل‌ها و اذهان» تکرار شده، و هر دو در سرکوب جنبش‌های اسلامی در عراق، افغانستان و فلسطین ناکام مانده‌اند. پس مشرف چه شانسی دارد؟

What is evident is that the utilisation of force by the government to deal with both secular and Islamic forces exposes the intellectual bankruptcy of Musharraf’ s mantra of enlightened moderation. Instead of employing thoughts to battle the ideas of the opposition, Musharraf has resorted to force. The same method has been repeated by Musharraf’ s allies—America, NATO and Israel— under the guise of ‘battle of hearts and minds’ and both have failed to crush the Islamic movements in Iraq, Afghanistan and Palestine. So what chance does Musharraf have?

۹ جولای ۲۰۰۷

July 9, 2007