در طول دو قرن گذشته، جهان شاهد پیشرفت‌های بی‌سابقه‌ای در علم و فناوری بوده است؛ از جمله توسعه راه‌آهن، هواپیما، فناوری هسته‌ای، اینترنت، لقاح آزمایشگاهی (IVF) و مواد غذایی تراریخته. چنین تحولاتی همزمان با پیشرفت غرب رخ داده و به سطوحی رسیده که در تاریخ بی‌نظیر است. این انحصار در اختراعات و اکتشافات علمی و فناورانه، این باور را پدید آورده است که ارزش‌های لیبرال، پیش‌شرط توسعه‌اند.

For the last two centuries the world has witnessed unprecedented leaps in science and technology, the development of railways, aeroplanes, nuclear technology, the Internet, IVF and genetically modified food. Such developments have taken place in parallel to the development of the West, reaching levels unparalleled in history. This monopolisation of technological and scientific inventions has led to the belief that liberal values are a pre-requisite for development.

بیشتر متفکران، دانشمندان و فیلسوفان ادعا می‌کنند که اسلام امروز در جهان جایگاهی ندارد. این دیدگاه بر این مقدمه استوار است که هیچ‌یک از کشورهای مسلمان در زمینهٔ پژوهش علمی یا اختراعات فناورانه چیزی تولید نکرده‌اند. غرب مدعی است که پیشرفت در علم و فناوری زمانی رخ داد که غرب خود را از اقتدار کلیسا رها کرد و دین را از زندگی جدا ساخت. از نظر آنان، کلیسا توسعهٔ علم و خرد را خفه می‌کرد، زیرا دین ذاتاً بر ایمان و خرافه بنا شده است. تنها با کنار گذاشتن دین از عرصهٔ عمومی بود که غرب توانست انقلاب صنعتی را آغاز کند و سپس شکوفا شود. امروز، لیبرال‌ها معتقدند که خود آنان علم را به شکلی که امروز می‌شناسیم پدید آورده‌اند. آنان ادعا می‌کنند که پایه‌های آن را بنا نهاده و شاخه‌های متعدد آن را ایجاد کرده‌اند.

Most thinkers, scientists and philosophers claim Islam has no place in the world today. This view is built upon the premise that none of the Muslim countries have produced anything in terms of scientific research or technological invention. The West claims that progress in science and technology occurred when the West rid itself of the authority of the Church and separated religion from life. For them the church stifled the development of science and reason as religion is inherently built upon faith and superstition. Only with its removal from the public sphere did the West manage to launch an industrial revolution and then flourish. Today for liberals it is they who invented science as we know it. They claim they laid its foundations and have created its numerous branches.

چنین روایتی شماری از تحولات تاریخی را که غربی نیستند نادیده می‌گیرد و نشان می‌دهد که غرب همچنان تاریخ خود را تاریخ جهان می‌پندارد. همچنین چنین روایتی، به‌آسانی، آنچه را که غرب از تمدن‌های پیشین، و به‌ویژه از تمدن اسلامی، اخذ کرده است از یاد می‌برد.

Such a narrative omits a number of historical developments that are not Western and shows how the West continues to view its history as the history of the world. Such a narrative also conveniently omits what the West took from previous civilisations and especially the Islamic civilisation.

در طول تاریخ، همه تمدن‌ها با نوعی از پیشرفت فنی و علمی مشخص شده‌اند. غرب سهم رومیان در این حوزه را مستند کرده است، در حالی که جهان اسلام در قرن هشتم تا دهم میلادی آثار یونانیانِ آن منطقه را ترجمه کرد.

Historically all civilisations have been characterised with some form of technological and scientific development. The West has documented the contributions the Romans made to the discipline whilst the Islamic world in the 8th – 10th century translated the works of the Greeks in the area.

علم در اصل مطالعه، پژوهش و آزمایش درباره بخش‌های قابل مشاهده جهان است.

Science in essence is the study, research, and experimentation into the observable parts of the universe.

توسعهٔ خودروها عمدتاً به توسعهٔ موتور احتراق داخلی وابسته بود.

The development of automobiles was due primarily to the development of the combustion engine.

این همان جایی است که سوزاندن سوخت در موتور بر پیستون‌ها اثر می‌گذارد و باعث حرکت قطعات جامد می‌شود، که در نهایت خودرو را به حرکت درمی‌آورد. این امر ممکن شد به‌واسطهٔ امپراتوری بریتانیا، که در ابتدا از بخار و سپس از زغال‌سنگ برای به حرکت درآوردن پیستون‌ها استفاده کرد و در نهایت برای تولید حرکت چرخشی (گردشی) به کار گرفت.

This is where the burning of fuel in an engine acts on the pistons causing the movement of the solid parts, eventually moving the automobile. This was possible due to the British Empire who originally used steam and then coal to drive pistons and then eventually to generate rotary (motion)

برای به حرکت درآوردن ماشین‌ها. چنین پیشرفت‌هایی بر پایهٔ کار الجزری در قرن دوازدهم بود که میل لنگ را اختراع کرد و با استفاده از میله‌ها و استوانه‌ها، حرکت دورانی ایجاد نمود.

to move machines. Such developments where based upon Al-Jazari’s work in the 12th century where he invented the crankshaft, and created rotary motion through the use of rods and cylinders.

او اولین کسی بود که آن را در یک ماشین به کار گرفت۔

He was the first to incorporate it into a machine.

چتر نجات وسیله‌ای است که برای کاهش سرعت حرکت یک جسم در جو، با ایجاد نیروی پسا (درگ) به کار می‌رود. چترهای نجات امروزی از طراحی‌ها و آزمایش‌های گذشته تکامل یافته‌اند. در قرن نهم میلادی، عباس بن فرناس نسخه‌ای ابتدایی از چتر نجات را اختراع کرد. او با استفاده از یک عبای بزرگ شبیه بال، از مناره مسجد جامع قرطبه (مِزکیتا) در قرطبه به پایین جَست تا سقوطش را کاهش دهد و با جراحات جزئی فرود آمد. چترهای بعدی فشرده‌تر شدند و از کتان کشیده‌شده روی قاب چوبی ساخته می‌شدند. سپس ابریشم تاشده به عنوان مادهٔ چتر نجات توسعه یافت که از استحکام و وزن سبک ابریشم بهره می‌برد. نمونه‌هایی از این دست و نمونه‌های دیگر نشان می‌دهند که هیچ تمدنی نمی‌تواند ادعا کند که دانش ذاتاً متعلق به آن است، بلکه هر تمدنی در این عرصهٔ جهانی سهمی داشته است. این واقعیت که اتم‌ها و مولکول‌ها تابع قوانین جهان‌اند و می‌توان آن‌ها را دستکاری کرد، با مسلمان، مسیحی یا لیبرال بودن فرد تغییر نمی‌کند. این امری جهانی است و با باور شخص تحت تأثیر قرار نمی‌گیرد. بنابراین بحث واقعی این است که کدام تمدن سهم چشمگیری در علم داشته و دقیقاً چه چیزی آن‌ها را در این عرصه به برتری رساند.

A parachute is a device used to slow the motion of an object through an atmosphere by creating drag. Current day parachutes were developed from the designs and experiments of the past. In the 9th century, Ibn Firnas invented a primitive version of the parachute. He jumped from the minaret of the Mezquita mosque in Córdoba using a huge wing-like cloak to break his fall and landed with minor injuries. Subsequent Parachutes were made more compact and from stretched linen over a wooden frame. Then folded silk, was developed as the material for parachutes taking advantage of silk’s strength and light weight. Such examples amongst others show that no civilisation can lay claim to science belonging inherently to them but rather they made a contribution to this universal area. The fact atoms and molecules are subjected to the rules of the universe which can be manipulated will not change if one is a Muslim, Christian or a liberal. This is something that is universal and not affected by one’s belief. The real debate is therefore which civilisation made significant contributions to science and what exactly drove them to excel in the field.

عصر طلایی اسلام دورهای از قرن هشتم تا قرن سیزدهم میلادی به شمار میآید.

The Islamic golden age is considered to be the period from the 8th century to the 13th century.

در این دوره، مهندسان، علما و بازرگانان در جهان اسلام به هنر، کشاورزی، اقتصاد، صنعت، حقوق، ادبیات، کشتیرانی، فلسفه، علوم و فناوری کمک کردند؛ هم با حفظ سنت‌های پیشین و بنا نهادن بر آن‌ها، و هم با افزودن چیزهای تازه بر آن‌ها. هاوارد ترنر، متخصص تاریخ قرون وسطی که در کتابش با عنوان «علم در اسلام قرون وسطی» از او یاد شده، می‌گوید: «هنرمندان و دانشمندان مسلمان، شاهزادگان و کارگران با هم فرهنگی یگانه پدید آوردند که به‌طور مستقیم و غیرمستقیم بر جوامع هر قاره‌ای اثر گذاشته است.» عناصر خاصی در اسلام وجود داشت که نیروی محرکه‌ای بود و مسلمانان را برمی‌انگیخت تا در این عرصه پیشرفت کنند.

During this period, engineers, scholars and traders in the Islamic world contributed to the arts, agriculture, economics, industry, law, literature, navigation, philosophy, sciences, and technology, both by preserving and building upon earlier traditions and by adding to them. Howard Turner, an expert on medieval history mentioned in his book ‘Science in Medieval Islam,’: ‘Muslim artists and scientists, princes and labourers together created a unique culture that has directly and indirectly influenced societies on every continent.’ There were a number of specific elements within Islam that were the driving engine which motivated Muslims to excel in this field.

عبادتِ الله وتعالى سبحانه یکی از چنین عواملی بود که به شماری از اختراعات انجامید. اوقاتِ پنج نمازِ روزانه، جهتِ قبله، و آغاز و پایانِ رمضان، خوانشِ دقیقِ موقعیتِ ستارگان و ماه را ضروری می‌ساخت. به همین سبب، مسلمانان به اختراعِ ابزارهای رصد و ناوبری آغاز کردند. از این رو امروزه بیشترِ ستاره‌های ناوبری نام‌های عربی دارند، مانند: آکامار، بهام، بطن کیطوس، کاف، دابیح، فروד، ازار، لسath، میراک، ناشیرا، طرف و وega.

The worship of Allah وتعالى سبحانه was one such factor that led to a number of inventions. The times of the five daily prayers, the direction for Qibla and the beginning and ending of Ramadan required accurate readings of the positions of the stars and the moon. It was due to this that Muslims began to invent observational and navigational instruments. This is why most navigational stars today have Arabic names such as Acamar, Baham, Baten Kaitos, Caph, Dabih, Furud, Izar, Lesath, Mirak, Nashira, Tarf and Vega.

مسلمانان در علم نجوم سهم‌های متعددی داشتند که در نهایت به توسعهٔ ساعت نجومی انجامید. یک تقویم مکانیکی قمری‑خورشیدی با قطار چرخ‌دنده و چرخ‌های دنده‌دار توسط ابوریحان بیرونی در قرن دهم اختراع شد. بر پایهٔ چنین طرح‌هایی، تقی‌الدین در قرن پانزدهم ساعت مکانیکی را اختراع کرد. نیاز به تعیین قبله به توسعهٔ قطب‌نما انجامید که خود بر پایهٔ یافته‌های منجمان مسلمان که گردآوری کرده بودند، ساخته شد. مسلمانان گل‌باد قطب‌نما را ابداع کردند که جهت‌های اصلی یعنی شمال، جنوب، شرق و غرب را بر روی نقشه و نمودار دریانوردی نشان می‌داد.

Muslims made a number of contributions to Astronomy and eventually to the development of the astronomical clock. A Mechanical lunisolar calendar with a gear train and gear-wheels was invented by Abū Rayhān al-Bīrūnī in the 10th century. Based on such designs Taqi al-din invented the mechanical clock in the 15th century. The need to ascertain the Qibla led to the development of the compass, which itself was based upon the findings Muslims astronomers had collated. Muslims developed the compass rose which displayed the orientation of the cardinal directions, north, south, east and west on a map and nautical chart.

الله تبارک و تعالی در قرآن کریم می‌فرماید:

Allah وتعالى سبحانه says in the Holy Qur’an:

وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُواْ بِهَا فِي ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ “.

وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُواْ بِهَا فِي ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ “.

«و او کسی است که ستارگان را برای شما قرار داد تا در تاریکی‌های خشکی و دریا به وسیله آنها راه یابید.» [TMQ 6:97] این آیه مسلمانان را برانگیخت تا ابزارهای رصد و ناوبری بهتری بیابند. با همین ابزارها جهان کاویده شد و بسیاری از جغرافی‌دانان مسلمان آنچه را یافته بودند در کتابچه‌هایی گرد آوردند. آنان به این آیه از قرآن کریم نیز برانگیخته می‌شدند که الله سبحانه و تعالیٰ می‌فرماید: «و در زمین کوه‌های استوار نهادیم تا زمین آنان را نجنباند، و در آن راه‌های گشاده‌ای قرار دادیم، باشد که راه یابند.»

And it is He who ordained the stars for you that you may be guided thereby in the darkness of the land and the sea.” [TMQ 6:97] This motivated Muslims to begin to find better observational and navigational instruments. Such instruments were used to explore the world, which many Muslim geographers collated into manuals. They were driven by the ayah in the Qur’an where Allah وتعالى سبحانه says: وَجَعَلْنَا فِي الْأَرْضِ رَوَاسِيَ أَن تَمِيدَ بِهِمْ وَجَعَلْنَا فِيهَا فِجَاجًا سُبُلًا لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ .

«وَجَعَلْنَا فِي الْأَرْضِ رَوَاسِيَ أَن تَمِيدَ بِهِمْ وَجَعَلْنَا فِيهَا فِجَاجًا سُبُلًا لَّعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ» [سورۃ الانبیاء: ۳۱] مسلمانان نخستین دریافتند که اسلام به امور مادی، که شامل علوم، فناوری و صنعت است، تنها به عنوان مطالعهٔ واقعیت و بررسی این‌که چگونه می‌توان ماده را برای بهبود وضعیت و سطح زندگی بشر به کار گرفت، می‌نگرد. با قرار گرفتن سرزمین‌های بسیاری زیر پرچم تمدن اسلامی، شهرنشینی به پیدایش تحولات گوناگونی انجامید. بیابان عربستان چشمه‌های آب اندکی داشت و این امر بیشتر آن منطقه را غیرقابل سکونت می‌ساخت. مهندسان مسلمان با احداث کانال‌هایی از رودهای فرات و دجله بر این مشکل چیره شدند. باتلاق‌های اطراف بغداد خشکانده شد و شهر از مالاریا رهایی یافت. مهندسان مسلمان چرخ آبی را کامل کردند و شبکه‌های پیچیدهٔ آبراهه‌های زیرزمینی به نام قنات ساختند. این امر به توسعهٔ سامانه‌های پیشرفتهٔ آب شهری با فاضلاب، حمام‌های عمومی، آبخوری‌های عمومی، شبکهٔ لولهٔ آب آشامیدنی و تأسیسات گسترده‌ای از توالت و حمام خصوصی و عمومی انجامید.

“And we have placed in the earth firm hills lest it quake with them and we have placed therein ravines as roads that happily they may find their way.” [TMQ 21:31] Early Muslims understood that Islam views all the material matters which include the sciences, technology and industry, as merely the study of the reality and a study of how matter can be manipulated to improve the condition and living standards of humanity. As many lands came under the fold of the Islamic civilisation, urbanisation led to a number of developments. The Arabian Desert had scant water springs making most of the region uninhabitable. This was overcome by Muslim engineers developing canals from the Euphrates and Tigris rivers. The swamps around Baghdad were drained, freeing the city of Malaria. Muslim engineers perfected the waterwheel and constructed elaborate underground water channels called qanats. This led to the development of advanced domestic water systems with sewers, public baths, drinking fountains, piped drinking water supplies and widespread private and public toilet and bathing facilities.

مسلمان متفکران، دانشمندان، مهندسان و متخصصان سهم قابل توجهی در علم و نیز در بسیاری از رشته‌های دیگر داشته‌اند. بسیاری از این سهم‌ها بعدها توسط غرب مورد استفاده قرار گرفت و غربیان نیز در این زمینه کارهای بیشتری انجام دادند. ماهیت علم به‌عنوان موضوعی جهانی بدان معناست که هیچ تمدن واحدی نمی‌تواند ادعای اختراع آن را داشته باشد؛ بلکه بیشتر تمدن‌ها در طول تاریخ سهم خود را ثبت کرده‌اند و همین اطلاعات پیشین، زمانی که تمدن‌های بعدی به آزمایش دست زدند، مورد استفاده قرار گرفت. پیش از ظهور اسلام در خاورمیانه، مردم بومی آن منطقه هیچ سهمی در علم نداشتند. اما هنگامی که همین مردم اسلام را پذیرفتند، سهم‌هایی ادا کردند که نسل‌های بعد از آن برای اختراع اقلامی جدید از آن بهره بردند و بسیاری از آن اقلام هنوز امروز با ما باقی است.

Muslims thinkers, scientists, engineers and experts made significant contributions to science as well as many other disciplines. Many of these contributions were later used by the West who made further contributions to the field. The nature of science as a universal subject means no single civilisation can lay claim to inventing it but rather most civilisations have documented their contributions throughout history which acted as previous information when experimentation was carried out by latter civilisations. Prior to the emergence of Islam in the Middle East the host population made no contribution to science. When the very same people accepted Islam they made contributions which later generations utilised to invent new items which today still remain with us.

اسلام نه تنها مانعی بر سر راه علم نبود، بلکه عاملی بود که سهم مسلمانان در علم را به حرکت درآورد.

Islam rather than being an obstacle to science, was the catalyst that drove Muslim’s contribution to science.