در مورد عقلگرایی (Rationalism)، این واژه در فرهنگ غربی چند معنا دارد. یکی معنای فلسفیِ خاصی است که در تقابل با تجربه‌گرایی (Empiricism) مطرح می‌شود. همچنین معنای عامی نیز دارد، چنان‌که جان کاتینگهام در کتاب «عقل‌گرایان» خود اشاره می‌کند، آنجا که می‌گوید: «"عقل‌گرایان"، به پیشگامی دکارت، اسپینوزا و لایبنیتس، چنین دیده می‌شدند که نظام‌های فلسفی خود را صرفاً به‌صورت پیشینی (a priori) بنا می‌کنند.» این معنای عام همان چیزی است که در این بحث به آن می‌پردازیم. زیرا وجه مشترک همه اندیشمندان غربی، توافق بر این است که ذهن را قانون‌گذار (حاکم) قرار دهند، صرف‌نظر از ابزارهای تحلیل و داوری آن؛ یعنی ذهن مرجعی است برای داوری درباره اشیا و امور، و نه دین. کلارنس کرین برینتون در کتاب «شکل‌گیری ذهن مدرن» می‌گوید: «عقل‌گرایی بر این اساس، خدا و امر ماورای طبیعی را از جهان بیرون می‌راند. تنها امر طبیعی باقی می‌ماند که عقل‌گرا آن را در نهایت قابل فهم می‌داند، تقریباً همواره با آنچه بیشتر ما به‌عنوان روش‌های پژوهش علمی می‌شناسیم.» و مخزن europaeischewerte.info در نشریه خود، «تعریف بنیادی‌ترین ارزش‌های اروپایی»، خلاصه می‌کند که: «در عصر روشنگری، دکارت و دیگر فیلسوفان و دانشمندان، اندیشه خود را بر پایه خرد و عقلانیت بنا نهادند... خرد بالاتر از ایمان قرار می‌گیرد... خرد به منبع نهایی تصمیم‌گیری بدل می‌شود... به‌کارگیری خرد، منع‌های دینی و مطلق‌گرایانه بر اندیشه و عمل آزاد را کنار می‌زند... "خوب" به‌عنوان "معقول" تعریف می‌شود... ارزیابی بر پایه بررسی عقلانی موقعیت انجام می‌گیرد.»

As for Rationalism, it has several meanings in the Western culture. This includes a particular philosophical meaning that appears in mention that is in contrast to Empiricism. This also includes the general meaning, as alluded to by John Cottingham in his book, The Rationalists when he said, “the 'rationalist', led by Descartes, Spinoza, and Leibniz, were seen as attempting to construct their philosophical systems purely a priori.” This general meaning is what we are concerned about in this subject. This is because the common denominator between all the Western thinkers is the agreement to make mind as the legislator (hakim), regardless of its tools for analysis and judgement i.e. the mind is the reference to judge upon things and matters and not religion. Clarence Crane Brinton in his book, The Shaping of the Modem Mind states “Rationalism tends then to banish God and the supernatural from the universe. It has left only the natural, which the rationalist holds to be ultimately understandable, almost always by what most of us know as the methods of scientific investigation.” The repository europaeischewerte.info summarizes, in its publication, Definition of the most basic European Values that “In the Age of Enlightenment, Descartes and other philosophers and scientists based their thinking on reason and rationality... Reason stands above faith... Reason becomes the ultimate source of decision... The use of reason overrules religious and absolutistic bans on free thought and acts... “Good” is defined as “reasonable”... Evaluation occurs on the basis of a rational consideration of the situation.”.

بنابراین غرب از این جهت عقل‌گراست که دین را رها می‌کند و عقل را، و تنها عقل را، به‌عنوان قانون‌گذار اختیار می‌کند. سلطه‌ی عقل در غرب در چارچوب آن چیزی نمایان می‌شود که غربیان آن را اصول، ارزش‌ها و هنجارها می‌دانند. اینها پایه‌های اندیشه‌ی غربی به‌طور کلی را تشکیل می‌دهند، به‌عنوان یک ایدئولوژی، تمدن و فرهنگ. برای ایشان، ارزش‌ها به معنای ادراکات صرفاً فهم‌شده درباره‌ی چیزها و کارهاست، از این جهت که آنها را خوب (خیر) یا بد (شر)، خوشایند (حسن) یا زشت (قبیح)، درست یا نادرست، و اخلاقی یا غیراخلاقی توصیف می‌کنند. در نتیجه، چیزها و کارها مطلوب یا نامطلوب توصیف می‌شوند. برای غرب، ارزش‌های تثبیت‌شده و پذیرفته‌شده، از یک سو، به‌عنوان معیارِ آنچه برای افراد و گروه‌ها خوب (خیر) یا خوشایند (حسن) است در نظر گرفته می‌شوند. از سوی دیگر، به‌عنوان معیارهای جامعی در نظر گرفته می‌شوند که رفتار فردی و اجتماعی را هدایت و جهت می‌دهند.

Thus the West is rationalist in the sense that it abandons religion and comes to rely on reason, and reason alone, as a legislator. The dominance of reason appears in the West within what the Westerners acknowledge as principles, values and norms. These constitute the foundations of Western thought as a whole, as an ideology, civilization and culture. For them, values are in the sense of mere comprehended perceptions about things and actions, in terms of describing them as good (khair) or bad (sharr), pleasant (hasan) or ugly (qabeeh), right or wrong and moral or immoral. Consequently, things and actions are described as desirable or undesirable. For the West, the established and adopted values are considered on the one side as criteria of what is good (khair) or pleasant (hasan) to the individuals and groups. On the other side, they are considered as comprehensive criteria that guide and direct the individual and societal behavior.

در مورد اصول، برخی میان اصول و ارزش‌ها تفاوت قائل می‌شوند، در حالی که برخی دیگر میان آن‌ها تفاوتی قائل نمی‌شوند. تفاوتی که برخی قائل‌اند، از نظر معنا نیست، بلکه از نظر استمرار و خاص بودن است. بنابراین، برخی از ارزش‌ها در معرض تغییر و نسبیت هستند. اما اصول، ارزش‌های ثابتی هستند که تغییر نمی‌کنند. آن‌ها به‌عنوان ارزش‌های جهان‌شمول انسانی در نظر گرفته می‌شوند، از جمله آزادی، برابری و سکولاریسم. اما هنجارها، از نظر غرب، مجموعه‌ای از احکام رفتاری‌اند که جزئی و خاص هستند و جدا از قوانینی‌اند که معمولاً از ارزش‌ها برمی‌خیزند. آن‌ها با اخلاق و سنت‌های رایج در جامعه مرتبط‌اند که تعیین می‌کنند رفتار پذیرفته‌شده است یا مردود. این ارزش‌ها، اصول و هنجارهای غربی از دیدگاه غرب درباره زندگی، یا به تعبیر به‌اصطلاح ایدئولوژی، برآمده‌اند. آن‌ها بر پایه جدایی دین از زندگی و داوری صرفاً توسط عقل استوارند. این امر سود را مبنای تعریف معنای خوب و بد، و همچنین زیبا و زشت قرار می‌دهد. این موضوع از فلسفه غربی درباره اشیاء و کنش‌ها بر حسب هنجارها بیان می‌شود. این فلسفه شامل پرهیز و انجام، از حیث داوری‌ای که پاداش و کیفر را در بر می‌گیرد، و از حیث نیت و ارزش‌هایی است که باید در هنگام عمل در نظر گرفته شوند.

As for the principles, some of them differentiate the principles from the values, whilst others do not differentiate amongst them. The differentiation made by some is not in the sense of meaning, but in the sense of continuity and particularity. So, some of the values are subject to change and relativity. However, as for the principles, they are fixed values that do not change. They are considered as humanly universal, including freedom, equality and secularism. As for the norms, they are - according to the West - the collection of rulings of conduct that are partial and specific, apart from the laws that usually emerge from values. They are related to the morals and traditions prevalent amongst the society, that determine whether the behavior is acceptable or rejected. These Western values, principles and norms emerged from the Western viewpoint about life or the so-called ideology. They are based on the separation of religion from life and the arbitration by the mind alone. This makes benefit as a basis to define the meaning of good and bad, as well as pleasant and ugly. This is expressed from the Western philosophy related to things and actions in terms of norms. It includes abstinence and performance, in terms of judgment that include reward and punishment, and in terms of the intent and values to be taken into account during action.

آنان کیفیت و نتیجهٔ یک عمل را مبنای خوب یا خوشایند بودن آن عمل قرار دادند. به گفتهٔ ایشان این دیدگاه «پیامدگرایی» (Consequentialism) نامیده می‌شود. نظریه‌های پیامدگرا لذت، نبودن درد، برآورده شدن ترجیحات فرد و مفاهیم گسترده‌تر «خیر عمومی» را در نظر می‌گیرند. جرمی بنتام در کتاب خود، «مقدمه‌ای بر اصول اخلاق و قانون‌گذاری»، گفته است: «منظور از سودمندی، آن خاصیتی در هر شیء است که به واسطهٔ آن، به تولید منفعت، مزیت، لذت، خیر یا سعادت گرایش دارد.» بر این اساس، سودگرایی هدف انسان را دست‌یابی به سعادت تعریف می‌کند. گفته می‌شود سعادت با هر آنچه سودمند است محقق می‌شود، و هر آنچه سودمند است لذت است. این دیدگاه در میان غربی‌ها رایج است و تصور عملی غرب از زندگی را شکل می‌دهد. با این حال، آن را با مفهوم «رفاه» بازتعریف می‌کنند، چنان‌که گفته می‌شود. عمل از نظر پذیرش یا رد اخلاقی، با توجه به خوشایند یا بد بودن آن و بر اساس میزان رفاهی که برای انسان به‌عنوان فرد یا گروه حاصل می‌شود، ارزیابی می‌گردد. ارزش‌ها و هنجارها تنها برای دست‌یابی به همین مفهوم تعیین شده‌اند.

They relied on the consequence and result of an action to establish the action as being good or pleasant. This is called, according to them, Consequentialism. Consequentialist theories consider pleasure, the absence of pain, the satisfaction of one's preferences and broader notions of the “general good.” In his book, An Introduction to the Principles of Morals and Legislation, Jeremy Bentham stated, “By utility is meant that property in any object, whereby it tends to produce benefit, advantage, pleasure, good, or happiness.” Thus Utilitarianism defines the objective of man to pursue the achieving happiness. It is claimed that happiness is realized by all that benefits, whilst all that benefits is pleasure. This view is prevalent amongst the West, forming the practical Western perception of life. Nevertheless, they express it anew, with the concept of welfare, as they say. The action is evaluated for moral acceptance or rejection, in consideration of its being pleasant or bad, according to what is achieved of the welfare of man as an individual or a group. Values and norms are set only to achieve that notion.

بنابراین، تنها نتیجه، سودی است که ذهن انسان تعیین می‌کند. هیچ دخالتی از سوی دین یا خدا در کار نیست. بر این اساس، عقل‌گرایان توانایی ذهن را برای درک خوب و بد به‌خودیِ خود تأیید می‌کنند. آنان بی‌نیازی از دین را ادعا می‌کنند. آنان به به‌اصطلاح «معمای اوتیفرون» استناد می‌کنند که در گفتگوی افلاطون با عنوان اوتیفرون آمده است. در آن، سقراط از اوتیفرون می‌پرسد: «آیا آنچه پارسا است به این دلیل مورد مهر خدایان است که پارسا است، یا به این دلیل پارسا است که مورد مهر خدایان است؟» اگر کسی مقدمه نخست را بپذیرد، عقل‌گرایان می‌گویند که معنای این سخن آن است که کنش، در واقع هیچ ارزشی ندارد؛ بلکه امری حقوقی است که تابع اراده خداست. پس اگر خدا به تو فرمان نداده بود که عادل باشی، تو عادل نبودی؛ در حالی که عدالت واقعیتی است برای همه انسان‌ها و بدون آن، زندگی سامان نخواهد یافت. و اگر کسی مقدمه دوم را بپذیرد، می‌گویند که اگر کنش و معیار آن ذاتاً خوب باشند، آنگاه مستقل از خدایند. ذهن انسان می‌تواند آن را بدون نیاز به خدا دریابد. به این ترتیب، غرب با بهره‌گیری از عقل‌گرایی خود، نظام ارزشی عقلانی‌اش را بنا نهاد و دین را کنار گذاشت.

Thus the only result is benefit decided by the human mind. There is no interference of religion or God. Thus rationalists affirm the ability of the mind to comprehend what is good and bad on its own. They assert the redundancy of religion. They cite the so-called Euthyphro dilemma, which is found in Plato's dialogue Euthyphro, in which Socrates asks Euthyphro, “Is the pious loved by the gods because it is pious, or is it pious because it is loved by the gods?” If one asserts the first premise, the Rationalists would say that the meaning of this is that action has in fact no value at all. Instead it is a legal consideration subject to the will of God. Thus if God had not commanded you to be just, you would have not been just, whilst justice is a reality for all human beings, without which life will not be put in order. If one asserts the second premise, they would say that if the action and its criterion are intrinsically good, then it is independent of God. The human mind can comprehend it without the need for God. In this way, the West established its rational system of values, excluding religion by using its Rationalism.

دوراهی اوتیفرون که دیدگاه عقلانی غربی، چه پیامدگرایی و چه ایدئالیسم، بر آن بنا شده است، در بحث ارزش‌ها و اخلاق به‌طور کلی، و به‌عنوان استدلالی عقلی که کنار گذاشتن دین از زندگی را توجیه می‌کند، مطرح می‌شود. این دوراهی چیزی جز یک مغالطه نیست. زیرا با صرف‌نظر از برداشت نادرست آنان از خداوند و تباهی باورشان، بر پایه‌ی نادرستِ شناختِ این پیش‌فرض استوار است که کارها ذاتاً خوب و بد، یا خوشایند و زشت‌اند، به‌گونه‌ای که عقل می‌تواند آن‌ها را درک کند و تشخیص دهد که مطلوب‌اند یا نامطلوب.

The Euthyphro dilemma upon which the Western rationalistic view, whether consequentialism or idealism, is built with respect to the subject of values and morals as a whole, considering them as a rational argument that justifies the exclusion of religion from life. This dilemma is nothing but a fallacy. This is because, regardless of their misperception of God and the corruption of their belief, it is established upon the false basis of recognition that actions are intrinsically good and bad, or pleasant and ugly, such that the mind can comprehend them, determining whether they are desirable or undesirable.

اما آنچه به خوب و بد مربوط است، آن عبارت است از توصیف کارها از حیث تأثیرشان، بر اساس دیدگاه انسان، از جهت ترک و انجام، بر این اساس. بنابراین انسان چیزهایی را دوست دارد که در حوزه‌ای قرار می‌گیرند که یا او بر آن تسلط دارد یا حوزه‌ای که بر او تسلط دارد. همچنین از چیزهایی که در هر دو حوزه قرار دارند نفرت دارد. پس می‌کوشد این دوستی و نفرت را به‌عنوان خوب و بد تفسیر کند. او تمایل دارد آنچه را دوست دارد خوب بنامد و آنچه را از آن نفرت دارد بد بنامد. به همین ترتیب، برخی کارها را بر اساس آنچه به او سود می‌رساند یا زیان می‌رساند، خوب و برخی را بد می‌نامد.

As for what is pertaining to good and bad, it is the characterization of actions in terms of its influence, according to the perspective of man, in terms of abstinence and performance, accordingly. Thus man likes things that fall under the sphere which either he dominates or the sphere that dominates him. Also he hates things within both spheres. So he attempts to interpret this love and hatred, as good and bad. He inclines to call what he loves, as good, and what he hates, as bad. Similarly, he calls some actions to be good, whilst others to be bad on the basis of what benefits him or what harms him.

در حقیقت، کارهایی که از انسان در حوزهٔ سلطهٔ او سر می‌زند، به خودی خود نمی‌توانند خوب یا بد توصیف شوند. زیرا آن‌ها فقط عمل‌اند، و به خودی خود به خوب یا بد متصف نمی‌شوند. بلکه خوب یا بد بودن بر پایهٔ ملاحظات بیرونی، خارج از ماهیت خود عمل، تعیین می‌شود. بنابراین، کشتن یک انسان را نمی‌توان خوب یا بد نامید؛ بلکه تنها «کشتن» نامیده می‌شود. وصف خوب یا بد بودن، بیرون از آن عمل است. پس کشتن کسی که با مسلمانان می‌جنگد خوب است، ولی کشتن شهروند، یا فرد دارای پیمان، یا کسی که در امان است (مُستأمَن)، بد است. کشندهٔ نخست پاداش می‌گیرد، و کشندهٔ دوم کیفر می‌بیند، با اینکه هر دو کار واحدی، یعنی کشتن، را انجام می‌دهند و هیچ تفاوتی در خود عمل نیست. آنچه خوب و بد را تعیین می‌کند، انگیزه‌هایی است که انسان را به انجام آن عمل وامی‌دارد، و نیز هدفی که برای آن آن کار را انجام می‌دهد. پس انگیزه‌های انسان برای انجام عمل و هدفی که به‌خاطر آن عمل را انجام می‌دهد، این دو چیزند که خوب و بد بودن کار را معین می‌کنند. این امر صرف‌نظر از آن است که انسان آن عمل را دوست داشته باشد یا از آن متنفر باشد، و صرف‌نظر از آنکه آن عمل به او سود برساند یا زیانش زند.

In reality, actions emanating from man, within his sphere of dominance, cannot be described as good or bad in themselves. This is because they are actions alone, that are not characterized as good or bad in themselves. Instead, the characterization of being good or bad is based on external considerations, outside of the nature of actions. So, killing a human soul cannot be called good or bad. Instead it is only called killing. The characterization of being good or bad is external to that action. Thus, killing the one who wages war is good, whilst killing the citizen, or covenanted person or the one who is under protection (musta’min), is bad. The first killer will be rewarded, whilst the second killer will be punished, although both are undertaking the same action, of killing, without differentiation. What decides the good and bad are the factors that drive man to do that action, as well as the objective for which he carries that action. Thus, the factors that drive man to do the action and the objective for which he carries out that action, are the two things that determine the good and bad in an action. This is irrespective of whether man likes or hates that action and whether the action benefits him or harms him.

در مورد کارهایی که از انسان سر می‌زند یا بر او وارد می‌شود، در حوزه‌ای که بر او سلطه دارد، انسان آن‌ها را بر اساس دوستی یا نفرتش نسبت به آن‌ها و بر اساس سودی که از آن‌ها می‌برد یا زیانی که از آن‌ها می‌بیند، خوب یا بد توصیف می‌کند. اما این توصیف به معنای آن نیست که آن‌ها به واقعیتشان متصف شده‌اند. انسان ممکن است چیزی را خوب ببیند، در حالی که در حقیقت بد است. و ممکن است چیزی را بد ببیند، در حالی که در حقیقت خوب است. الله (سبحانه و تعالی) فرموده است:

As for the actions that occur from a person or against him in the sphere that dominates him, man describes them to be good or bad based on his love or hatred towards them and based on his benefit or harm from them. However, this characterization does not mean that they are characterized by their reality. Man may see something as good, whilst it is in fact bad. Man may see something as bad, whilst it is in fact good. Allah (swt) said,

«و چه بسا چیزی را ناخوش بدارید و آن برای شما خیر باشد، و چه بسا چیزی را دوست بدارید و آن برای شما شر باشد. و خدا می‌داند و شما نمی‌دانید.» [ترجمهٔ قرآن کریم، سورهٔ البقرہ ۲: ۲۱۶]

“But perhaps you hate a thing and it is good for you; and perhaps you love a thing and it is bad for you. And Allah Knows, while you know not.” [TMQ Surah Al-Baqarah 2: 216],

دربارهٔ خوب و بد: در موضوع «حَسَن» (نیکو/زیبا) و «قَبیح» (زشت)، افعال به داوری انسان توصیف می‌شوند و به پاداش و کیفر آن‌ها. افعال انسان، با توجه به ذات خود و با همهٔ شرایط و ملاحظاتشان، صرفاً امری مادی‌اند. ویژگی مادی بودن به خودی خود، آن‌ها را نیکو یا زشت نمی‌سازد. بلکه افعال با شرایط و ملاحظات بیرونی‌ای که خارج از خود فعل‌اند توصیف می‌شوند، و همین امر بیرونی است که توضیح می‌دهد چرا فعل حَسَن یا قَبیح است. این داوری نمی‌تواند از آنِ عقل باشد، زیرا عقل دستخوش اختلاف، تفاوت و تناقض است. برداشت‌های عقل از حَسَن و قَبیح تحت تأثیر محیطی است که انسان در آن زندگی می‌کند. عقل‌ها در گذر زمان دچار اختلاف و تفاوت می‌شوند. اگر تعیین حَسَن و قَبیح به عهدهٔ عقل گذاشته شود، آنچه برای گروهی قبیح است برای گروهی دیگر حَسَن خواهد بود، و یک چیز ممکن است در زمانی حَسَن و در زمان‌های دیگر قبیح باشد. توصیف یک فعل به حَسَن یا قَبیح باید بر همهٔ انسان‌ها و در همهٔ زمان‌ها صادق باشد. بر این اساس، توصیف افعال به حَسَن یا قَبیح بودن، بر حسب ذاتشان، باید از قدرتی برتر از عقل سرچشمه بگیرد، و آن قدرت، الله (سبحانه و تعالی) است.

This is in relation to good and bad. As for the subject of pleasant/pretty (hasan) and ugly (qabeeh), actions are characterized by the judgment of man, by the reward and punishment of them. Actions of man are materialistic alone, with respect to their intrinsic nature, for all of their circumstances and considerations. The nature of being materialistic does not characterize itself as being either pleasant or ugly. Instead, the actions are described by their external circumstances and considerations external to the actions. This other matter is what explains the nature of action as being either hasan or qabeeh. This cannot be the mind because the mind is subject to disparity, difference and contradiction. The mind’s estimations of hasan and qabeeh are influenced by the environment in which a person lives. Minds are subject to disparity and difference over the passage of time. If the mind is left to determine hasan and qabeeh, then the thing that is qabeeh to one group of people will be hasan to another group. The same thing may be hasan at one time, whilst qabeeh at other times. The description of an action to be hasan or qabeeh must be applicable to all human beings, at all times. Accordingly, the characterization of actions being either hasan or qabeeh, by their nature, must come from a power that is beyond mind, which is Allah (swt).

انسان با قیاس کردن امور، خود را صاحب اختیار داوری درباره‌ی اعمال می‌داند که آیا حسن‌اند یا قبیح. از آنجا که انسان می‌بیند می‌تواند چیز تلخ را زشت (قبیح) و چیز شیرین را خوشایند (حسن) بداند، و صورت زشت را قبیح و صورت زیبا را حسن بشمارد، گمان می‌کند که می‌تواند راستگویی را حسن و دروغ را قبیح، وفای به عهد را حسن و خیانت را قبیح بداند. بنابراین، خود را صاحب اختیار حکم کردن بر اعمال به حسن یا قبیح دانسته است. بر پایه‌ی این داوری، برای عمل زشت کیفر و برای عمل خوشایند پاداش تعیین کرده است، با آنکه اعمال را نمی‌توان با اشیاء قیاس کرد. زیرا اشیاء را از راه حس می‌توان دریافت، که تلخ‌اند یا شیرین، زشت‌اند یا زیبا، و از این رو می‌توان درباره‌ی آنها حکم داد. اما در اعمال چیزی نیست که انسان با حس خود آن را دریابد تا بتواند درباره‌ی آنها داوری کند که آیا قبیح‌اند یا حسن. پس خود اعمال را نمی‌توان به‌طور مطلق حسن یا قبیح دانست.

Man gives himself the authority to judge actions to be either hasan or qabeeh by making analogies upon things. Since man finds that he is able to judge the bitter thing as ugly (qabeeh), the sweet thing as pleasant (hasan), the hideous form as ugly (qabeeh) and the beautiful form as pleasant (hasan), he thinks that he can judge truth as hasan, false as qabeeh, fulfilling the promise as hasan and treachery as qabeeh. So he gave himself the authority of judging actions as hasan or qabeeh. Based on his judgment, he determined penalty for the ugly action and reward for the pleasant action. He did so even though actions cannot be compared with things. This is because things can be sensed for their bitterness, sweetness, hideousness and beauty and so judgment can be passed upon them. In contrast, nothing can be found within actions that can be sensed by man, so that he can judge upon them, as to whether they are qabeeh or hasan. Thus, actions themselves cannot be judged as qabeeh or hasan absolutely.

تحلیل‌هایی که انسان برای خوب و بد، و برای حسن و قبیح ارائه می‌دهد، تحلیل‌هایی متغیر و متناقض‌اند. این به دلیل آن است که این تحلیل‌ها از عقلی محدود سرچشمه می‌گیرند و بر پایه احساساتی استوارند که متناقض و قطعی نیستند. درست نیست که سنجش خوب و بد، یا حسن و قبیح، به انسان واگذار شود؛ زیرا آنچه زیبا و زشت است از زمانی به زمان دیگر و از گروهی به گروه دیگر متفاوت خواهد بود. این با جهان‌شمول بودن ایدئولوژی در تعیین کردار برای تمام بشریت و برای همه دوران‌ها در تضاد است. بنابراین، این تعیین باید از قدرتی باشد که فراتر از عقل است، تا آنچه خوب و بد و آنچه حسن و قبیح است را برای انسان روشن سازد و بدین‌سان آنچه را که به او سود می‌رساند و آنچه را که از زیان بازمی‌دارد برایش مشخص کند. این قدرت، آفریدگار انسان، یعنی الله (سبحانه و تعالی) است. الله (سبحانه و تعالی) فرموده است،

The analogies made by man for good and bad, and for hasan and qabeeh, are varying and contradicting analogies. This is because they emanate from a limited mind, based upon sensations that are contradictory and not definite. It is not correct to leave the measuring of good and bad, or hasan and qabeeh, to man. This is because pleasant and ugly will be different from one time to another, from one group to another. This contradicts the reality of ideology being universal, through its characterization of actions for the whole of humankind, for all ages. Therefore, the characterization must be from a power that is beyond the mind, to explain to man what is good and bad and what is hasan and qabeeh, thereby determining for him what brings him benefit and what prevents harm. This power is the Creator of Man who is Allah (swt). Allah (swt) said,

«آیا کسی که آفریده، نمی‌داند؟ در حالی که او لطیف و آگاه است؟» [سورهٔ الملک، ۶۷:۱۴]

“Does He who created not know, while He is the Subtle, the Acquainted?” [TMQ Surah Al-Mulk 67:14],

نباید اینجا گفته شود که تفاوت و اختلاف لزوماً به معنای منفی نیست، بلکه ممکن است در معنای مثبت باشد که نشان‌دهنده تکامل، توسعه و پیشرفت است. بر این اساس، تحول قوانین غربی به سبب تحول جوامع و مردم است. این سخن نباید گفته شود، زیرا این تدابیر در اصل، احکام سازمان‌یافته‌ای هستند برای برآوردن نیازها و غرایز ارگانیک انسان، از آن جهت که او را انسان می‌دانند. واقعیت این نظام آن است که مشکلات انسان را به‌صورت فردی بررسی نمی‌کند، و مکان و زمانی را که او در آن زندگی می‌کند در نظر نمی‌گیرد. در عوض، این نظام به مشکلات انسان از این جهت می‌پردازد که او را انسان می‌بیند، چه مرد باشد چه زن، عرب باشد یا غیرعرب، سفیدپوست باشد یا سیاه‌پوست، و چه انسان باستانی باشد، چه انسان معاصر یا انسان آینده. این نظام با او به‌عنوان انسان رفتار می‌کند، بی‌آنکه در زمان و مکان تفاوت بگذارد. میان انسان امروز و انسان دیروز تفاوتی نیست. مسئله انسان معاصر همان مسئله انسان باستانی است، زیرا هر دو گرسنگی، تشنگی، ترس و شهوت را احساس می‌کنند. این به آن سبب است که نیازها و غرایز ارگانیک برای هر انسانی یکسان است. اینها از فردی به فرد دیگر تفاوت نمی‌کنند و از زمانی به زمان دیگر تغییر نمی‌یابند. آنچه تغییر در زندگی انسان دیده می‌شود، در واقعیت‌های عملی است و نه در طبیعت خود انسان. تغییر تنها در شکل‌های سبک زندگی رخ می‌دهد. پس انسان باستانی در غارها زندگی می‌کرد و بر اسب سوار می‌شد، در حالی که انسان معاصر در آسمان‌خراش‌ها زندگی می‌کند و با هواپیما پرواز می‌کند. اگر دقیق بنگریم، خواهیم دید که انگیزه انسان باستانی برای زندگی در غار و سوارشدن بر اسب، همان انگیزه انسان معاصر برای زندگی در ساختمان‌ها و پرواز با هواپیماست. بر این اساس، نظامی که برای همه زمان‌ها و مکان‌ها مناسب است، نظامی است که برای مشکلات قابل اعمال بر همه انسان‌ها، صرف‌نظر از رنگ، جنسیت، نژاد، مکان و زمان آنان، راه‌حل ارائه می‌دهد.

It must not be said here that the difference and disparity do not necessarily have to be in a negative sense, as they may be in a positive sense indicating evolution, development and progress. Accordingly, the evolution of Western laws is because of the evolution of societies and people. This must not be said because the treatments, in origin, are the organized rulings to satisfy a human, with respect to his organic needs and instincts, whilst considering him as a human. The reality of the system is that it does not treat the problems of humans, by considering them on an individual basis, or considering the place and time in which they live. Instead, the system would address the problems of Man by considering him as a human, whether male or female, Arabs or non-Arab, white or black, as well as whether he is an ancient Man, contemporary Man or future Man. The system would treat him as a human, without differing over time and place. There is no difference between a current Man and ancient Man. The issue of the contemporary Man is the issue of ancient Man, as both would feel hunger, thirst, fear and lust. This is because the organic needs and instincts are the same for every human. They do not differ from one individual to another, nor do they vary from one time to another. What is seen as a change in human living is in terms of practical realities and not in terms of the nature of humans themselves. The change occurs only in the forms of lifestyle. So the ancient man lived in caves and rode on horses, whilst the contemporary man lives in skyscrapers and flies in airplanes. If we scrutinize closely, we will find that the motive for ancient Man to live in caves and ride on horses, is the same as the motive for contemporary man to live in buildings and fly over airplanes. Accordingly, the system that is good for all times and places, is the system that provides treatments for the problems applicable to all the human beings regardless of their color, sex, race, place and time.

در مورد ارزش‌ها، اندیشه‌ی غربی در پژوهش‌های خود در چهار جنبه دچار خطا شد:

As for the values, Western thought erred in its research in four aspects:.

نخست، در مورد ارزش‌هایی که متفکران غربی مطرح می‌کنند، مانند آزادی، کرامت، عدالت، برابری، رحمت، صداقت، تساهل، مسئولیت و دیگران. این‌ها صرفاً مفاهیمی‌اند که معنای آن‌ها فهمیده نمی‌شود، مگر آن‌که به احساسات، یعنی به منابع پذیرفته‌شده و درمان‌های اجراشده پیوند داده شوند. بر این اساس، می‌بینیم که مردم بر سر پذیرش آن‌ها به‌عنوان صرف مفاهیم اختلاف ندارند. بلکه بر سر منابع پذیرفته‌شده و اجراهای عملی آن‌ها اختلاف دارند. بنابراین، نادرست و فریبکارانه است که مثلاً گفته شود برابری ارزشی جهانی و نیاز بشری است، در حالی که می‌دانیم معنای آن برای یک غربی با معنای آن برای یک مسلمان متفاوت است. در سرمایه‌داری به شیوه‌ای غیر از آنچه در اسلام مورد نظر است، مقصود می‌شود.

Firstly, regarding the values discussed by Western thinkers such as freedom, dignity, justice, equality, mercy, integrity, tolerance, liability and others. These are mere concepts whose meanings are not understood, unless they are connected with sensations, i.e. with the accepted sources and implemented treatments. Accordingly, we see that people do not differ over their adoption as mere concepts. Instead, they differ over the accepted sources and their practical implementations. Accordingly, it is fraudulent to say, for instance, that equality is a universal value and human requirement, knowing what it is means for a Westerner, is other than what it means for a Muslim. It is meant in Capitalism in a manner other than what is meant in Islam.

ثانیاً، ارزش‌هایی که غربی‌ها آن‌ها را مطرح می‌کنند و می‌کوشند در جوامع خود بر آن‌ها تأکید کنند، دست‌یافتنی نیستند. زیرا این ارزش‌ها با دیدگاه یا ایدئولوژی غربی ناسازگارند؛ دیدگاهی که زندگی را از زاویه‌ی سودمندی و منافع تصویر می‌کند. بنابراین اگر ارزش‌ها با دیدگاه غربی درباره‌ی زندگی هم‌خوان نباشند، صرفاً ایده‌هایی خواهند بود که به هدف و عمل تبدیل نمی‌شوند. این واقعیت را خود گروهی از اندیشمندان غربی نیز می‌دانند و همین امر ایشان را برانگیخت تا نظریه‌ی به‌اصطلاح اخلاق وظیفه‌گرا (deontological ethics) را دوباره زنده کنند. این بدان معناست که ایشان امکان پای‌بندی غربی‌ها به ارزش‌ها را بدون توجه به پیامدها و منافع آن‌ها تصور می‌کنند. پس می‌پندارند که غربی‌ها دروغ نمی‌گویند، چون دروغ در ذات خود زشت (قبیح) است، و راست می‌گویند، چون راستی بنا به ذات خود نیکو (حسن) است. این دیدگاهی خیال‌پردازانه و آرمان‌گرایانه است که در هیچ گروهی از افراد در غرب قابل تحقق نیست، زیرا انگیزه‌ای برای اجرای آن وجود ندارد. تنها به این دلیل که انسان می‌داند راستی نیکوست، این‌گونه نیست که به‌طور خودکار به آن پای‌بند شود. باید انگیزه‌ای الزام‌آور وجود داشته باشد که همراه با ستایش یا نکوهش باشد. پس برای کسی که عقیده‌اش این دنیا را از آنچه پیش از آن و پس از آن است جدا می‌کند، فردیت خود را مرکز جهان قرار می‌دهد و برای او زندگی‌ای یگانه، یعنی زندگی دنیوی، را ترسیم می‌کند، او تا حد امکان لذت‌های این دنیا را خواهد بلعید. چنین شخصی به راستی تا آن اندازه توجه خواهد داشت که برای او سودمند باشد، و نه بیشتر. در اینجا نمی‌توان گفت که قوانین با اقتدار کیفری خود می‌توانند بازدارنده و محرّک پای‌بندی باشند. این سخن گفته نمی‌شود، زیرا قوانین در هیچ زمان و مکانی رفتار انسان را کنترل نمی‌کنند. بلکه کنترل آن‌ها بر رفتار ناقص است و اثری محدود دارد. فرد هنگامی که از قوانین غفلت می‌ورزد، به محرّکی دیگر نیازمند است.

Secondly, the values discussed by the Westerners, seeking to emphasize them in their societies, are not achievable. This is because they contradict the Western viewpoint or ideology that depicts life from the utilitarian angle of benefits. Thus, if the values are not concordant to the Western viewpoint about life, then they are mere ideas that do not transform into purpose and practice. This reality is known by a group of the Western thinkers themselves. It prompted them to revive the so-called theory of deontological ethics (duty-based ethics). This means that they perceive the possibility of Western commitment to values, without considering their consequences and benefits. So they perceive that Westerners will not lie because lying is ugly (qabeeh) in itself and to be truthful because truth, by its nature, is good (hasan). This is a view of idealistic fantasy that is not achievable in any group of individuals in the West, as there is no motive for the implementation. Just because a Man knows that truthfulness is good, it does not automatically follow that he will adhere to it. There must be a binding motive, accompanied by praise or condemnation. So for a man whose creed separates this world from what is before and what is after, makes his individuality the center of the universe, depicts for him a single life which is the worldly life, he would devour the pleasures of this world as much as possible. This person will not pay any attention to truthfulness, except to the extent that it benefits him. It cannot be said here that the laws with their punitive authority could be a deterrent and stimulus for abiding. This cannot be said because the laws do not control human behavior at any time and place. Instead, their control over the behavior is deficient and has limited effect. The individual needs another stimulus, when neglecting the laws.

ثالثاً، تقدير القيم ليس مسألةً عقليةً يقوم الإنسان بتقييمها. فالإنسان قد يركّز ببساطة على بعض المفاهيم والقيم فيُثبتها، بينما يُهمل غيرها، بحسب وجهة نظره في الحياة. فمثلاً، مفهوم الشرف لا معنى له في الغرب، في حين أنه من المفاهيم الأساسية لدى المسلمين. والقيمة الروحية غير موجودة في النظام القيمي الغربي، رغم أن الملايين من الناس متدينون. ومع ذلك يتجاهلها الغرب، لأنه علماني ولا يعنى بالجوانب الدينية. كذلك، للإنسان أن يقارن بين القيم ليختار أفضلها، حتى وإن لم تكن تلك القيم قابلةً للمقارنة أو المساواة. لكنه لا يرضى بذلك، فيظل يقارن ويساوي بينها. غير أن المقارنة والمساواة لا تقومان على فضيلة القيمة في ذاتها، بل على مدى تأثيرها فيه. وعليه، يبني الإنسان المقارنة والمساواة بين القيم بحسب ما تجلبه القيمة له من نفع أو ضرر، فيجعل نفسه المعيار، أو يجعل أثر هذه القيم عليه هو المعيار. وهذه في حقيقتها مقارنةٌ بين آثار هذه القيم على نفسه، لا بين القيم ذاتها. ولما كانت طبائع البشر تختلف في تأثرها بالقيم، اختلفوا في المقارنة بينها. فالأفراد الذين تغلب عليهم النزعات المادية، المدفوعة بالشهوات، يُهملون القيم غير المادية، ويُفضّلون القيم المادية ويسعون لتحقيقها، وهذا ما نراه واقعاً في الغرب.

Thirdly, characterizing values is not a rational issue for Man to evaluate. This is because Man could simply focus on some concepts and values to validate them, whilst neglecting others, based on the viewpoint about life. For instance, the concept of honor has no meaning within the West, whilst it is amongst the basic concepts of Muslims. Spiritual value is not present in the Western system of values although millions of people are religious. Yet, the West ignores it because the West is secular and does not care about religious aspects. Also, it is up to a man to compare between values in order to choose the best of them, even if the values do not have comparison or equality. However, he would not be satisfied with that. He would still compare and equate between the values. However, the comparison and equation are not based on the virtue of the value itself, but based on how the value affects him. Accordingly, humankind builds comparison and equation between values, with respect to what the value bring of benefit or harm to him. Accordingly, he makes himself the criterion, or makes the effect of these values upon him, as the criterion. This is, in fact, the comparison between the effects of these values on himself, as opposed to between the values themselves. Since the constitutions of human beings differ with respect to the effects of values, they differ in their comparison between the values. Individuals who are dominated by materialistic inclinations, driven by lusts, would neglect values other than materialistic ones. They would prefer materialistic values and go out to achieve them, as is the reality perceived in the West.

چهارم: نظام ارزشی غربی از پایه نامعتبر است. زیرا همه اندیشمندان غربی، با وجود اختلاف مکتب‌ها و گرایش‌های گوناگون، هنگام بررسی تنظیم رفتار، میان مفاهیمی که رفتار را هدایت می‌کنند و قصدِ آن مفاهیم تفاوتی قائل نشده‌اند. پژوهش‌های ایشان همه درباره ارزش‌های مربوط به تنظیم‌کنندگان رفتار بوده و نه درباره قصد آن‌ها. بنابراین ارزش‌هایی که ایشان بحث می‌کنند و شمارشان به صدها می‌رسد، مانند صداقت، عشق، تمرکز، همدلی، انضباط، فروتنی، فهم، مدارا، آزادی، دموکراسی، شجاعت، برابری، اخلاص، راستگویی و دیگر موارد، همان ارزش‌هایی هستند که شامل مفاهیم تنظیمی مربوط به افراد و نیز روابط میان افراد، یعنی مفاهیم تنظیمی مربوط به گروه‌ها در جامعه، می‌شوند. ارزش‌های غربی آنچه را دربرمی‌گیرد که به صفات اخلاقی فردی بازمی‌گردد و هیچ ارتباطی با ارزش‌های عمل ندارد. زیرا انسان، به عنوان انسان، برای ارضای غرایز و نیازهای جسمانی خود عمل می‌کند، بر اساس مفهومی مشخص که جواز انجام یا ترک آن عمل را برایش معین می‌کند. اما او تنها با در نظر داشتن مفاهیم تنظیمی دست به عمل نمی‌زند. در واقع، او به تحقق هدفی که از عملش دنبال می‌کند نیز توجه دارد؛ وگرنه عمل بیهوده می‌بود. قصد عمل، یعنی اینکه انسان برای چه منظوری آن عمل را انجام می‌دهد، ارزش عمل نامیده می‌شود.

Fourthly: The Western value system is invalid from its basis. This is because all the Western thinkers, irrespective of their different schools of thoughts and tendencies, when looking at the regulation of behavior, did not differentiate between the concepts that guide the behavior and the aim (qasd) of those concepts. Their research was all about the values related to the regulators of behavior and not their aim. Thus, the values which they discuss, which number in their hundreds such as integrity, love, focus, empathy, discipline, humility, understanding, tolerance, freedom, democracy, courage, equality, sincerity, honesty and others, are the values that include what falls within the concepts of regulation related to individuals, as well as relationships between the individuals, in other words, the regulatory concepts related to groups in a society. The Western values include what falls within the individual moral traits, which do not have any relation to the values of actions. This is because man as a human performs actions to satiate his instincts and organic needs, according to a specific concept that determines for him the permissibility of performing the action, or abstaining from the action. However, he does not perform actions with the regulatory concepts in mind alone. In fact, he also takes into account the realization of the aim of the action which he performs. Otherwise, the action would be in vain. The aim (qasd) of the action i.e. for what purpose he performs the action, is called the value of action.

تمدن غربی بر پایهٔ جداسازی دین از زندگی، انکار تأثیر دین بر زندگی، تعریف زندگی بر اساس سود و قرار دادن سودگرایی به عنوان معیار اعمال بنا شده است. در نتیجه، جز به صورت ظاهری، ارزش‌های اخلاقی یا معنوی یا انسانی ندارد. در حقیقت، تمدن غربی تنها ارزش‌های سودگرایانه و مادی‌گرایانه را دارد. همین دیدگاه سودگرایانه و مادی‌گرایانه است که بدبختی را برای انسان‌ها به ارمغان می‌آورد. امیل برهیه، فیلسوف فرانسوی، در کتاب خود، مضامین معاصر در فلسفه (به فرانسوی: Les themes actuels de la philosophie)، از این متأسف است که علم مادی به تمدنی صنعتی انجامیده که عمیقاً در مادی‌گرایی غرق شده و انسانیت انسان را از میان برده، و او را از سرشت ذاتی‌اش محروم کرده و به شیئی یا ماشین تبدیل نموده است. اما درباره مفاهیم تنظیم‌کنندهٔ رفتار که مفاهیم اخلاقی‌اند و غرب آن‌ها را ارزش می‌نامد، اندیشمندان غربی هنگامی به بحث درباره آن‌ها پرداختند که ضرورت آن‌ها و نیاز جامعه به آن‌ها را دیدند. با این حال، این‌ها تنها اصلاحاتی بر ایدئولوژی سرمایه‌داری پس از شکست آن و پس از آشکار شدن تأثیر فاجعه‌بار آن بر بشریت هستند. با این وجود، آن ارزش‌های غیرمادی برای اعتبار خود مورد نظر نیستند، بلکه تنها برای سود هستند، تا از بدبختی پیشگیری کنند. ویل دورانت در کتاب تاریخ تمدن، جلد نهم، عصر ولتر، نوشت: «ولتر بسیار می‌بیند. او استدلال می‌کند که رشد هوش در انسان نشان‌دهندهٔ وجود هوشی در جهان یا پشت آن است. سرانجام، او به گزارهٔ معروف خود بازمی‌گردد که «اگر خدا وجود نداشت، لازم بود او را اختراع کنیم» (به فرانسوی: Si Dieu n'existait pas, il faudrait I'inventer)؛ و اینکه بدون باور به یک وجود متعالی، به خرد و عدالت او، زندگی با رازها و سختی‌هایش تحمل‌ناپذیر خواهد بود. او با دیدرو در تحقیر خرافات همراه است، اما دین را به عنوان پرستش ساده یک خدا دفاع می‌کند.» پس، خود اخلاق برای اندیشهٔ غربی ضروری است تا منفعت یا سود مورد نظر را به دست آورد

The Western civilization is based on the basis of separating religion from life, denying the impact of religion on life, characterizing life as benefit and making utilitarianism the criterion for actions. Consequently, it does not possess moral or spiritual or human values, except by way of formality. In fact, the Western civilization possesses only utilitarian, materialistic values alone. This utilitarian materialistic view is what brings misery to human beings. The French philosopher, Emile Brehier, in his book, Contemporary Themes in Philosophy (French: Les themes actuels de la philosophie), laments as how material science has led to an industrial civilization that indulged deeply in materialism and eradicated the humanity of man, making him lose his intrinsic nature, turning him into an object or a machine. As for the regulatory concepts of behavior that are moral concepts, which the West also calls values, the Western thinkers began to discuss them as they see their necessity and the society’s need for them. However, they are only amendments to the capitalist ideology after its failure and catastrophic impact on humanity became obvious. Nevertheless, those values other than materialistic are not intended in themselves for their validity. Instead, they are only for the benefit, to prevent misery. Will Durant wrote in The Story of Civilization Volume 9, The Age of Voltaire, that, “Voltaire sees much. He argues that the development of intelligence in man indicates an intelligence in or behind the universe. Finally, he returns to his famous proposition that ‘if God did not exist it would be necessary to invent him (French: Si Dieu n'existait pas, il faudrait I'inventer)’; that without belief in a Supreme Being, in his intelligence and his justice, life with its mysteries and miseries would be unbearable. He joins d'Holbach in scorning superstition, but he defends religion as the simple adoration of a deity.” So, morality itself is necessary for the Western thought to achieve the interest or benefi