1.25 Waɗanne Hadisai Masu Silsilar Ruwaya Aka Ruwaito Daga Gare Shi
1.25 What Hadith With Chains Of Transmission Have Been Related From Him
An-Nawawi ya ce a cikin Tahdhib: As-Siddiq ya ruwaito hadisai dari da arba'in da biyu daga Manzon Allah ﷺ. Dalilin karancin riwayoyinsa, duk da fifikon zamansa tare da Manzon Allah ﷺ da kusancinsa da shi, shi ne cewa rasuwarsa ta riga yaduwar hadisai da kwadayin Tabi'ai na sauraren su, tattara su da haddace su.
An-Nawawi said in his Tahdhib: As-Siddiq related of the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, one hundred and forty-two hadith. The reason for the small number of his narrations given the precedence of his companionship and his staying close to I he Prophet, may Allah bless him and grant him peace, was that h is death came before the spread of hadith and the concern of the Followers for listening to them, acquiring them and memorising them.
cUmar, Allah ya yarda da shi, ya ambata a cikin hadisin da ya gabata game da rantsuwar mubaya'a cewa Abu Bakr bai bar komai ba da aka saukar game da Ansar, ko abin da Manzon Allah ﷺ ya faɗa game da su, face ya ambata shi. Wannan ita ce hujja mafi kyau ga yawan abin da ya haddace na Sunnah da fadin ilimin sa na Alkur'ani. cUmar ibn al-Khattab ya ruwaito daga gare shi, haka ma cUthman ibn cAffan, fAli, Ibn cAwf, Ibn Mascud, Hudhayfah, Ibn cUmar, Ibn az-Zubayr, Ibn cAmr, Ibn ‘Abbas, Anas, Zaid ibn Thabit, al-Bara’ ibn cAzib, Abu Hurayrah, ‘Uqbah ibn al-Harith, dansa cAbd ar-Rahman, Zaid ibn Arqam, ‘Abdullah ibn Mughaffal, cUqbah ibn cAmir al-Juhani, cImran ibn Husayn, AbuT-Barzah al-Aslami, Abu Sacid al-Khudri, Abu Musa al-Ashcari, Abu’t-Tufayl al-Laythi, Jabir ibn cAbdullah, Bilal, cA'ishah 'yarsa, Asma' 'yarsa, kuma daga cikin Tabi'ai: Aslam bawan cUmar, Wasit al-Bajili da wasu da dama.
I say: cUmar, may Allah be pleased with him, mentioned in the previous hadith on the oath of allegiance that Abu Bakr left nothing which had been revealed about the Ansar or which the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, had said about them but that he mentioned it. This is the best proof of the great amount of material he had memorised of the Sunnah and the vastness of his knowledge of the Qur’an. cUmar ibn al-Khattab transmitted from him, as did cUthman ibn cAffan, fAli, Ibn cAwf, Ibn Mascud, Hudhayfah, Ibn cUmar, Ibn az-Zubayr, Ibn cAmr, Ibn ‘Abbas, Anas, Zaid ibn Thabit, al-Bara’ ibn cAzib, Abu Hurayrah, ‘Uqbah ibn al-Harith, his son cAbd ar-Rahman, Zaid ibn Arqam, ‘Abdullah ibn Mughaffal, cUqbah ibn cAmir al-Juhani, cImran ibn Husayn, AbuT-Barzah al-Aslami, Abu Sacid al-Khudri, Abu Musa al-Ashcari, Abu’t-Tufayl al-Laythi, Jabir ibn cAbdullah, Bilal, cA’ishah his daughter, Asma’ his daughter, and of the Followers: Aslam the freed slave of cUmar, Wasit al-Bajili and a number of others.
Na yanke shawarar lissafa hadisansa a nan a takaice, ina bayyana bayan kowane hadis wanda ya yada shi a bainar jama'a. Zan yi nazarin kowane daya daga cikinsu daban-daban a hanyoyin watsa su daban-daban a cikin littafin musnad da aka keɓe domin hakan, in Allah ya so.
I have decided to enumerate his hadith here concisely, explaining after each hadith who made it public. I will treat each of them singly in their different paths of transmission in a musnad work devoted to that, inshaAllah.
1. Hadiyyin Hijrah (Shaikhan [Al-Bukhari da Muslim] da wasunsu).
1. The hadith of the Hijrah (the two Shaykhs [Al-Bukhari and Muslim] and others).
2. Hadīthin teku: "Ruwansa tsarkakke ne gaba ɗaya, ruwansa (domin tsarkakewa da wankewa), kuma halal ne matattunsa (a ci)." (Ad-Daraqutni).
2. The hadith of the sea, ‘It is completely pure, its water (for purification and cleansing), permitted are its dead (to eat).’ (Ad- Daraqutni).
3. ‘Siwaki (sandar haƙori) yana tsaftace baki kuma yana faranta wa Ubangiji rai.’ (Ahmad).
3. ‘The siivak (toothstick) cleans the mouth and pleases the Lord.’ (Ahmad).
4. ‘Cewa Manzon Allah ﷺ ya ci naman kafada, sannan daga baya ya yi sallah bai yi alwala ba.’ (Al-Bazzar da Abu Ya'la).
4. ‘That the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, ate (meat of a) shoulder then later prayed and did not perform wudu (washing to prepare for the prayer).’ (Al-Bazzar and Abu Yacla).
5. ‘Kada ɗayanku ya yi alwala saboda ɗanɗanon abincinsa wanda halal ne gare shi ya ci.’ (Al-Bazzar).
5. ‘Let none of you make wudu because of the taste of his food which is permitted for him to eat.’ (Al-Bazzar).
6. ‘Manzon Allah ﷺ ya hana bugun mutane a lokacin sallah.’ (Abu Ya'la da al-Bazzar).
6. ‘The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, forbade striking people at prayer.’ (Abu Yacla and al- Bazzar).
7. ‘Sallar ƙarshe da Manzon Allah ﷺ ya yi ita ce wadda ya yi a bayana cikin tufa guda ɗaya.’ (Abu Ya'la).
7. ‘The last prayer which the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, prayed was behind me in a single garment.’ (Abu Yacla).
8. ‘Duk wanda zai so ya karanta Alqur’ani sabo kamar yadda aka saukar da shi, to ya karanta da karatun Ibn Umm Abd (watau Ibn Mas'ud).’ (Ahmad).
8. ‘Whoever it would please to recite the Qur’an freshly as it was revealed, then let him recite with the recitation of Ibn Umm cAbd (i.e. Ibn Mascud).’ (Ahmad).
9. Ya zo wurin Manzon Allah, Allah ya yi masa salati ya kuma ba shi aminci, ya ce: "Ka koya mini addu'ar da zan yi da ita a cikin sallata!" Sai ya ce: "Ka ce, 'Ya Allah, na zalunci kaina da babban zalunci, kuma babu mai gafarta zunubai sai Kai, don haka ka gafarta mini gafara daga wurinka, ka kuma yi mini rahama. Lalle Kai ne Mai yawan gafara, Mai yawan jinƙai.'" (Al-Bukhari da Muslim). Note: the translation above follows your rules, but the honorific "Allah ya yi masa salati ya kuma ba shi aminci" is a literal rendering of the English phrase. Since the Prophet is mentioned, ﷺ should follow his name. Corrected version: 9. Ya zo wurin Manzon Allah ﷺ, ya ce: "Ka koya mini addu'ar da zan yi da ita a cikin sallata!" Sai ya ce: "Ka ce, 'Ya Allah, na zalunci kaina da babban zalunci, kuma babu mai gafarta zunubai sai Kai, don haka ka gafarta mini gafara daga wurinka, ka kuma yi mini rahama. Lalle Kai ne Mai yawan gafara, Mai yawan jinƙai.'" (Al-Bukhari da Muslim).
9. He said to the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, ‘Teach me a prayer with which I can supplicate in my salah! He said, ‘Say, “O Allah I have wronged myself with a great wrong and none forgives wrong actions but You, so forgive me with a forgiveness from You and show mercy to me. Truly, You are the All-Forgiving, the Compassionate.’” (Al-Bukhari and Muslim).
10. ‘Duk wanda ya yi sallar asuba, to yana cikin alkawari da Allah, don haka kada ku ci amanar Allah game da alkawarinsa. Duk wanda ya kashe shi, Allah zai nemo shi har sai Ya jefa shi a cikin Wuta a fuskarsa.’ (Ibn Majah).
10. ‘Whoever prayed the dawn prayer then he is in a covenant with Allah, so do not betray Allah with respect to His covenant. Whoever kills him, Allah will seek him out until He throws him in the Fire upon his face.’ (Ibn Majah).
"Babu wani Annabi da ya taba mutuwa har sai da wani mutum daga cikin al'ummarsa ya jagorance shi a salla." (Al-Bazzar).
11. ‘No Prophet has ever died until a man of his ummah led him in prayer.’ (Al-Bazzar).
12. "Babu wani mutum da yake aikata zunubi sannan ya yi alwala, ya yi alwalar da kyau, sannan ya yi raka'a biyu, ya nemi gafarar Allah, sai Allah ya gafarta masa." (Ahmad, marubutan Sunan guda huɗu, da Ibn Hibban).
12. ‘No man makes a wrong action then performs wudu’ and does his wudu well, then performs two rakcfat and seeks Allah’s forgiveness but that He will forgive him.’ (Ahmad, the authors of the four Sunan, and Ibn Hibban).
13. Allah bai taɓa sa wani annabi ya mutu ba sai a wurin da yake so a binne shi.' (At-Tirmidhi).
13. Allah has not made a prophet die but in the place in which he would love to be buried.’ (At-Tirmidhi).
14. ‘Allah ya la'anci Yahudawa da Nasara; sun mayar da kaburburan annabawansu wurin sujada.’ (Abu Ya'ala).
14. ‘May Allah curse the Jews and the Christians; they took the graves of their prophets as places of prostration.’ (Abu Yacla).
15. ‘Mamaci yana zubar da ruwan zafi a kan mamaci saboda hawayen masu rai’ (watau hawayen kuka da makoki, musamman makokin da aka yi bisa al'ada ko kuma ta hanyar sana'a. Wannan hadisi ba a yi nufin hawayen bakin ciki da damuwa ba). (Abu Ya'la).
15. ‘The dead person has boiling water sprinkled on him for the tears of the living (i.e. the tears of wailing and mourning, particularly ritualised or professional mourning. The tradition is held not to refer to tears of sadness and sorrow).’ (Abu Yacla).
16. ‘Ku kiyaye kanku daga Wuta ko da ta hanyar bada rabin dabino, domin yana gyara abin da ya karkace, yana kawar da mutuwa mara kyau, kuma yana tsayawa ga mai yunwa a madadin wanda ya koshi.’ (Abu Ya'la).
16. ‘Protect yourselves from the Fire even if it were with (giving) the half of a date, because it straightens that which is crooked, repels an evil death, and it stands with the hungry one in its stead with the satiated one.’ (Abu Yacla).
17. Hadisin wajibcin sadaqa a cikakkiyar tsawonsa. (Al-Bukhari da wasu).
17. The hadith of the obligations of sadaqat in its full length. (Al- Bukhari and others).
18. Daga Ibn Abi Mulaykah cewa: Igiyar sarrafa dabba ta fāɗi daga hannun Abu Bakr as-Siddiq, sai ya buga ƙafar gaban raƙumarsa ya sa ta durƙusa. Suka ce masa, ‘Don me ba ka ce mana mu mayar maka da ita ba?’ Ya ce, ‘Ƙaunataccena, Manzon Allah ﷺ ya gaya mini cewa kada in roƙi mutane wani abu.’ (Ahmad).
18. From Ibn Abi Mulaykah that he said: The reins fell from the hands of Abu Bakr as-Siddiq and he struck upon the foreleg of his camel and made it kneel down. They said to him, ‘Why did you not tell us to give it back to you?’ He said, ‘My beloved, the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, told me that I was not to ask people for anything.’ (Ahmad).
19. ‘Manzon Allah ﷺ ya ce wa Asma’ bint Umays a lokacin da ta haifi Muhammad ibn Abi Bakr ta yi wanka ta shiga ihram (domin aikin Hajji, domin ta haihu a hanyar zuwa Makka).’ (Al-Bazzar da at-Tabarani).
19. ‘The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, told Asma’ bint cUmays when she brought forth Muhammad ibn Abi Bakr to bathe herself and to enter ihram (for the Hajj, as she gave birth on the way to Makkah).’ (Al-Bazzar and at-Tabarani).
20. An tambaye Manzon Allah, Allah ya yi masa salati da sallama, "Wane bangare ne na Hajji ya fi kyau?" Ya ce, "Ɗaga murya (da talbiyah) da zubar da jinin (dabbobin hadaya da aka kawo domin yanka)." (At-Tirmidhi da Ibn Majah).
20. The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, was asked, ‘Which part of Hajj is best?’ He said, ‘The raising of the voice (with talbiyah) and the shedding of blood (of animals brought to sacrifice).’ (At-Tirmidhi and Ibn Majah).
21. Cewa ya sumbaci (Baƙin) Dutse kuma ya ce, "Da ba don na ga Manzon Allah ﷺ yana sumbantarka ba, da ba zan sumbace ka ba." (Ad-Daraqutni).
21. That he kissed the (Black) Stone and said, ‘If I had not seen the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, kiss you I would not have kissed you.’ (Ad-Daraqutni).
22. Cewa Manzon Allah, Allah ya yi masa salati da amincinsa, ya aika da sanarwar kariya ga mutanen Makkah: "Kada wani mushriki ya yi Hajji bayan wannan shekara, kuma kada wani tsirara ya yi dawafi a Ka'aba." (Ahmad).
22. That the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, sent an immunity to the people of Makkah, ‘Let not an idolater perform Hajj after this year, nor let a naked person go around the House.’ (Ahmad).
23. ‘Abin da ke tsakanin gidana da minbarina yana ɗaya daga cikin lambunan Aljanna, kuma minbarina yana bisa ɗaya daga cikin maɓuɓɓugan Aljanna.’ (Abu Ya‘la).
23. ‘That which is between my house and my minbar is one of the meadows of the Garden, and my minbar is upon one of the fountains of the Garden.’ (Abu Yacla).
24. Cikakken hadisin tafiyarsa ﷺ zuwa gidan Abu’l-Haytham ibn at-Tayyihan. (Abu Ya‘la).
24. The full hadith of his going, may Allah bless him and grant him peace, to the home of Abu’l-Haytham ibn at-Tayyihan. (Abu Yacla).
25. ‘Zinariya da zinariya, daidai da daidai. Azurfa kuma da azurfa, daidai da daidai.
25. ‘Gold for gold, like for like. And silver for silver, like for like.
"Wanda yake ba da riba ko kuma yake nema riba, yana cikin Wuta." (Abu Ya'la da al-Bazzar).
The one who gives increase or seeks increase is in the Fire.’ (Abu Yacla and al-Bazzar).
"Mai la'anar Allah ne duk wanda ya cutar da mumini ko ya ƙulla masa makirci." (At-Tirmidhi)
26. ‘Cursed is whoever harms a believer or plots against him.’ (At- Tirmidhi).
27. ‘Mai hali na ƙasƙanci ba zai shiga Aljanna ba, haka kuma mai yaudara, ko mai cin amana, ko mai mummunan hali. Na farko da zai shiga Aljanna shi ne bawa idan ya yi biyayya ga Allah kuma ya yi biyayya ga ubangijinsa.’ (Ahmad).
27. ‘A mean person will not enter the Garden, nor a deceiver, nor a treacherous one, nor one of evil character. The first to enter the Garden is the slave when he obeys Allah and obeys his master.’ (Ahmad).
28. ‘Wala (haƙƙin gado na ‘yanci) na wanda ya ‘yantar.’ (Ad-Diya’ al-Maqdisi a cikin al-Mukhtarah).
28. ‘The clientage (of a slave which includes inheriting from him as a relative) is for the one who sets free.’ (Ad-Diya’ al-Maqdisi in al-Mukhtarah).
29. ‘Ba a gādar mu (annabawa); abin da muka bari sadaqah ne.’ (Al-Bukhari).
29. ‘We (prophets) are not inherited from; that which we leave is a sadaqah.’ (Al-Bukhari).
30. ‘Idan Allah ya ba wani annabi abin rayuwa (kamar filin da ke ba da kudin shiga), sannan daga baya ya sa shi ya mutu, zai nada shi ga wanda zai dauki nauyinsa (khilafah) bayansa.’ (Abu Dawud).
30. ‘When Allah grants a prophet a means of subsistence (such as land yielding an income) and then later makes him die, He will appoint it for the one who undertakes it (the khilafah) after him.’ (Abu Dawud).
31. ‘Duk wanda ya ƙaryata nasabarsa, ko da kuwa ta kasance ta ɗan ƙaramin abu, to ya kafirta (kafara) ga Allah.’ (Al-Bazzar).
31. ‘He is ungrateful (kafara) to Allah who declares himself free of his lineage, even though it be in a minute way.’ (Al-Bazzar).
32. ‘Kai da abin da yake naka duka na mahaifinka ne.’ Abu Bakr ya ce, ‘Ya nufa da hakan kawai kula da bukatun rayuwa (nafaka).’ (Al-Bayhaqi).
32. ‘You and that which is yours are for your father.’ Abu Bakr said, I Ic only meant by that maintenance.’ (Al-Bayhaqi).
13. ‘Duk wanda ƙafafunsa biyu suka yi ƙura a hanyar Allah, Allah zai hana su shiga Wuta.’ (Al-Bazzar).
13. ‘Whoever’s two feet become dusty in the way of Allah, Allah will forbid them from (entering) the Fire.’ (Al-Bazzar).
"An umurce ni da in yaƙi mutane har sai . . ." (Shaykhayn da sauransu).
34. ‘I have been ordered to fight men until . . (The two Shaykhs Mid others).
35. ‘Yaya bawan Allah kuma ɗan’uwan danginsa yake! Khalid ibn al-Walid, kuma yana ɗaya daga cikin takobin Allah, Allah ya zare shi a kan kafirai da munafukai.’ (Ahmad).
35. ‘How excellent a slave of Allah and brother to his kinsfolk Is Khalid ibn al-Walid, and (he is) one of the swords of Allah, may Allah draw him against the disbelievers and hypocrites.’ (Ahmad).
36. ‘Rana bata fito a kan wani mutum mafi alheri daga Umar ba.’ (At-Tirmidhi).
36. ‘The sun has not risen over a man better than cUmar.’ (At- Tirmidhi).
37. ‘Duk wanda aka sanya shi a kan wani al'amari na Musulmi, sannan ya nada wani a kan su saboda son zuciya, to la'nar Allah tana kansa, kuma Allah ba zai karɓi tuba daga gare shi ko fansa ba har sai Ya shigar da shi Jahannama. Duk wanda ya ba wani mafakar Allah, sannan ya keta mafakar Allah ta kowace hanya ba da haƙƙi ba, to la'nar Allah ta tabbata a kansa.’ (Ahmad).
37. ‘Whoever is put in charge of any affair of the Muslims and he appoints in command over them anyone out of favouritism, then there is the curse of Allah upon him, and Allah will not accept I tom him either repentance nor a ransom until He enters him into Jahannam. Whoever gives anyone the sanctuary of Allah, and he violates the sanctuary of Allah in any way without right then may the curse of Allah be upon him.’ (Ahmad).
38. Hadisin Ma'iz da rijimarsa. (Ahmad).
38. The hadith of Maciz and his stoning. (Ahmad).
39. ‘Ba ya ci gaba (a cikin aikin ƙarya) wanda ya nemi gafara, koda yana maimaita ta sau saba'in a rana.’ (At-Tirmidhi).
39. ‘He is not persistent (in wrong action) who seeks forgiveness, even if he repeats it seventy times a day.’ (At-Tirmidhi).
40. ‘Cewa shi, Allah ya yi masa salati ya kuma ba shi aminci ﷺ, ya kan nemi shawara game da al'amarin yaki.’ (At-Tabarani).
40. ‘That he, may Allah bless him and grant him peace, took counsel on the command of war.’ (At-Tabarani).
41. Hadisin ‘Lokacin da aka saukar da ayar “Duk wanda ya aikata mugunta, za a saka masa da ita ...” (Alkur’ani 4: 123)’ (At-Tirmidhi, Ibn Hibban da wasu).
41. The hadith ‘When “Whoever does evil will be recompensed i t ...” (Qur’an 4: 123) was revealed ...’ (At-Tirmidhi, Ibn Hibban and others).
42. ‘Kun karanta wannan ayar, “Ya ku waɗanda suka yi imani, ku ne alhakin kanku . . ” (Alƙur'ani 5: 105).’ (Ahmad, da marubutan littattafai huɗu da ake kira Sunan, da Ibn Hibban).
42. ‘You recite this ayah, “O you who believe, you are responsible for your own selves . . (Qur’an 5: 105).’ (Ahmad, the four authors of hooks called Sunan and Ibn Hibban).
43. ‘Me kake tunanin game da biyu wanda Allah ne na uku?’ (Shaikhan biyu).
43. ‘What do you think of two of whom Allah is the third?’ (The two Shaykhs).
44. ‘Ya Allah, ta hanyar bugun mashi da ta annoba.’ (Abu YaTa).
44. ‘O Allah, by spear-thrusts and by plague.’ (Abu YaTa).
45. ‘Suratu Hud ta sa ni yin furfura ...’ (Ad-Daraqutni a cikin al-cIlal).
45. ‘(Surah) Hud made me grey ...’ (Ad-Daraqutni in al-cIlal).
46. ‘Yin shirka (da Allah) a cikin al'ummata ya fi ɓoyuwa fiye da tafiyar tururuwa a ƙasa . . (Abu Ya'la da wasu).
46. ‘Associating partners (with Allah) among my ummah is more hidden than the creeping of ants . . (Abu Yacla and others).
47. ‘Ya Manzon Allah, ka koya mini wani abu da zan ce da safe da maraice ...’ (Al-Haytham ibn Kulayb a cikin Musnad dinsa, At-Tirmidhi da wasu suka ruwaito shi daga cikin wadanda ake danganta wa Abu Hurayrah).
47. ‘Messenger of Allah, teach me something I can say in the morning and the evening ...’ (Al-Haytham ibn Kulayb in his Musnad, and At-Tirmidhi and others have it among those ascribed to Abu Hurayrah).
48. ‘Ku riƙe “Babu abin bautawa da gaskiya sai Allah” da neman gafara, domin Iblis ya ce, “Na halakar da mutane da ayyukan zunubi, su kuma suka halaka ni da ‘Babu abin bautawa da gaskiya sai Allah’ da neman gafara.
48. ‘Take hold of “No god but Allah” and seeking forgiveness, because Iblis said, “I destroyed people with wrong actions and they destroyed me with ‘No god but Allah’ and seeking forgiveness.
"Lokacin da na gan haka, na halakar da su da son zuciya, domin su yi tunanin cewa suna kan shiriya."” (Abu Ya'la).
When I saw that, I destroyed them with whims so that they think they are guided aright.’” (Abu Yacla).
49. Lokacin da aka saukar da ayar, "Kada ku ɗaga muryoyinku sama da muryar Annabi!" (Alƙur'ani 49: 2), sai na ce, "Ya Manzon Allah ﷺ, ba zan yi magana da kai ba sai irin yadda tsofaffi masu rauni suke magana." (Al-Bazzar).
49. ‘When, “Do not raise your voices above the voice of the Prophet!" (Qur’an 49: 2) was revealed, I said, “Messenger of Allah, I will not speak to you except as the decrepit do.’” (Al-Bazzar).
50. ‘Kowane mutum an sauƙaƙa masa abin da aka halicce shi dominsa.’ (Ahmad).
50. ‘Each one is eased to that for which he is created.’ (Ahmad).
51. ‘Duk wanda ya ƙirƙira ƙarya a kaina da gangan, ko ya ƙi wani abu da na umarta, to ya zaɓi wurin zamansa a Jahannama.’ (Abu Ya'la).
51. ‘Whoever forges a lie against me intentionally or rejects something I have ordered, then let him take up his abode in Jahannam.’ (Abu Yacla).
52. ‘Abin da ke ceto a cikin wannan al'amari ... shi ne a cikin “Babu abin bautawa da gaskiya sai Allah”.’ (Ahmad da wasu).
52. ‘What is the salvation of this matter ... in “No god but Allah”.’ (Ahmad and others).
53. ‘"Fita ka yi shela a cikin mutane cewa duk wanda ya shaida cewa babu abin bautawa da gaskiya sai Allah, Aljanna ta zama wajibi a gare shi." Sai na fita, sai ‘Umar ya same ni ...’ (Abu Ya‘la. An rawaito shi daga hadisin Abu Hurairah, kuma yana da ban mamaki matuka a matsayin hadisin Abu Bakr).
53. ‘“Go out and announce among people that whoever witnesses that there is no god but Allah, the Garden becomes a must for him.” So I went out and cUmar met me ...’ (Abu Yacla. It is recorded from a hadith of Abu Hurayrah and is most unusual as a hadith of Abu Bakr).
54. ‘Akwai nau’i biyu daga cikin al’ummata da ba za su shiga Aljanna ba: al-Murji’ah da al-Qadariyyah.’ (Ad-Daraqutni a cikin Al-’Ilal).
54. ‘There are two types from my ummah who will not enter the Garden, al-Murji’ah and al-Qadariyyah.’ (Ad-Daraqutni in AlcIlal).
55. ‘Ku roƙi Allah lafiya da aminci.’ (Ahmad, an-Nasa’i da Ibn Majah wanda ya ruwaito shi ta hanyoyi masu yawa na isnadi).
55. ‘Ask Allah for health and safety.’ (Ahmad, an-Nasa’i and Ibn Majah who has it by many different chains of transmission).
56. Manzon Allah ﷺ, idan yana son wani al'amari, yakan ce: "Ya Allah, ka yi mini alheri, ka zaɓa mini."(At-Tirmidhi).
56. ‘The Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, when he wanted some matter, used to say, “O Allah, do good to me and choose for me.’” (At-Tirmidhi).
57. Addu'ar biyan bashi ita ce: "Ya Allah, Mai kawar da damuwa (Al-Bazzar da al-Hakim)."
57. ‘The supplication of debt is, “O Allah, the dispeller of worry (Al-Bazzar and al-Hakim).
58. ‘Duk jikin da ya girma daga (abincin) riba, Wuta ta fi dacewa da shi,’ kuma a wata kalma, ‘Jikin da aka ciyar da abin da aka haramta ba zai shiga Aljanna ba.’ (Abu Ya'la).
58. ‘Every body which has grown from (the nourishment of) usury, I he Fire is more appropriate for it,’ and in another wording, ‘A body nourished on what is forbidden will not enter the Garden.’ (Abu Ya'la).
59. ‘Babu wani sashe a cikin jiki da ba ya korafi game da kaifin harshe.’ (Abu Ya'la).
59. ‘There is nothing in the body which does not complain of the sharpness of the tongue.’ (Abu Yacla).
60. ‘Allah yana sauka a tsakiyar daren Sha'aban, kuma a cikinta yana gafarta wa kowane ɗan Adam sai dai kafiri ko mutumin da ke da ƙiyayya a zuciyarsa.’ (Ad-Daraqutni).
60. ‘Allah descends on the midmost night of Shacban and in it forgives every human apart from a kafir or a man in whose heart there is a grudge.’ (Ad-Daraqutni).
61. ‘Dajjal zai fito daga gabas, daga wata ƙasa da ake kira Khurasan, sai mutane su bi shi waɗanda fuskokinsu kamar garkuwoyi ne da aka yi su da fatu biyu, ɗaya an dinka shi a kan ɗaya.’ (At-Tirmidhi da Ibn Majah).
61. ‘The Dajjal will emerge in the east from a land known as Khurasan, and peoples will follow him whose faces are as if they are shields formed of two hides, one sewn upon the other.’ (At-Tirmidhi and Ibn Majah).
62. "An ba ni mutum saba'in dubu da za su shiga Aljanna ba tare da lissafi ba."ﷺ (Ahmad).
62. ‘I have been given seventy thousand who will enter the Garden without any reckoning.’ (Ahmad).
63. Hadîsin Ceto (Shafa'a) a cikakken tsawonsa, tare da mutane suna komawa wajen annabi bayan annabi. (Ahmad).
63. The Hadith of Intercession in its full length with people’s going hack and forward between prophet after prophet. (Ahmad).
64. ‘Ko da mutane za su yi tafiya a cikin kwari, Ansar kuma su yi tafiya a wani kwarin, zan yi tafiya a kwarin Ansar’.
64. ‘Even if mankind were to travel in a valley and the Ansar were to travel in another valley, I would travel in the valley of the Ansar'.
(Ahmad).
(Ahmad).
65. ‘Quraishawa ne shugabannin wannan iko, mafi kyawunsu yana biye da mafi kyawunsu, kuma mafi munin su yana biye da mafi munin su.’ (Ahmad).
65. ‘Quraysh are the masters of this authority, the best of them following the best of them and the worst of them following the worst of them.’ (Ahmad).
66. Hadisin da ya ce ﷺ ya yi wasiyya ta ƙarshe game da Ansarawa a lokacin mutuwarsa, ya kuma ce: "Ku karɓi daga cikinsu wanda ya yi kyau sosai, ku yafe (halin) mugun cikinsu." (Al-Bazzar da at-Tabarani).
66. The hadith that he, may Allah bless him and grant him peace, made a last testament about the Ansar at his death and said, ‘Accept from their one who behaves excellently well and overlook (the behaviour of) their evildoer.’ (Al-Bazzar and at-Tabarani).
67. ‘Na san wata ƙasa da ake kira Oman, wadda teku ke feshewa a gaɓarta, kuma akwai wata kabila ta Larabawa a cikinta. Idan manzona zai je wurinsu, ba za su harbe shi ba, ko da kibau ko da duwatsu.’ (Ahmad da Abu Ya‘la).
67. ‘I know a land which is called Oman whose shores the sea sprinkles, and in which there is a tribe of the Arabs. If my messenger were to come to them they would not shoot him either with arrows or stones.’ (Ahmad and Abu Yacla).
68. Hadisin da ya zo cewa Abu Bakr ya wuce ta wurin al-Hasan yana wasa da wasu yara, sai ya ɗauke shi a wuya ya ce: "Ubana! Yana kama da Manzon Allah ﷺ, ba ya kama da Ali." Ibn Kathir ya ce: Wannan kamar hadisi ne da aka danganta zuwa ga Manzon Allah ﷺ, domin yana da ƙarfin nuna cewa Manzon Allah ﷺ ya ce: "Lallai Manzon Allah ﷺ yana kama da al-Hasan." 69. Hadisin da ya zo cewa: "Manzon Allah ﷺ yana ziyartar Umm Ayman." (Muslim).
68. The hadith that Abu Bakr passed by al-Hasan while he was playing with some boys and he put him upon his neck and said, ‘My father! A resemblance with the Prophet and no resemblance to cAli.’ Ibn Kathir said: This is as if it were a hadith connected to the Prophet, because it has the strength of him saying, ‘Truly the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, used to resemble al-Hasan.’ 69. The hadith that ‘The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, used to visit Umm Ayman.’ (Muslim).
70. Hadisin kisan ɓarawo a sata ta biyar. (Abu Ya'la da ad-Daylami).
70. The hadith on the killing of the thief for the fifth theft. (Abu Yacla and ad-Daylami).
71. Hadiisin labarin Yakin Uhud. (At-Tayalisi da at-Tabarani).
71. The hadith of the story of Uhud. (At-Tayalisi and at-Tabarani).
72. ‘Yayin da nake tare da Manzon Allah ﷺ, na ga yana tura wani abu daga kansa, amma ban ga komai ba. Sai na ce: “Manzon Allah ﷺ, me kake tura wa?” Ya ce: “Duniya. Ta mike min, sai na ce: ‘Ki tafi daga gare ni!’ Sai ta ce min: ‘Haba! Ba za ka kama ni ba!?’” (Al-Bazzar).
72. ‘While I was with the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, I saw him pushing something away from himself but I did not see anything, so I said, “Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, what are you pushing away?” He said, “The world. It extended itself towards me, so I said, ‘Get away from me!’ So it said to me, ‘Why! You will not grasp me!?”” (Al-Bazzar).
Wannan shi ne abin da Ibn Kathir ya ruwaito a cikin Musnad as-Siddiq na hadisai da ake danganta su zuwa ga Annabi ﷺ, amma sun ɓace masa wasu hadisai, waɗanda za mu ci gaba da bi domin cika adadin da an-Nawawi ya ambata.
This is what Ibn Kathir narrated in Musnad as-Siddiq of the hadith which are connected back to the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, but there escaped him other hadith which we will follow on with in order to complete the number which an-Nawawi mentioned.
73. ‘Ku kashe kaska (mai shan jini), duk wanda ya kasance a cikin mutane.’ (At-Tabarani a cikin Al-Awsat).
73. ‘Kill the tick (bloodsucker) whatever he may be among men.’ (At-Tabarani in al-Awsai).
74. "Ku duba wadanne gidaje kuke ziyarta, wace kasa kuke zaune a cikinta, da kuma wace hanya kuke bi."
74. ‘Look to whose houses you frequent, whose land you inhabit and in whose path you walk.’ (Ad-Daylami).
75. ‘Ku yawaita aika mini salati, domin Allah ya nada wata mala’ika a kabarina; idan wani daga cikin al’ummata ya aika salati, wannan mala’ika zai ce mini, “Wane dan wane ya aika maka salati a wannan sa’a.”’ (Ad-Daylami).
75. ‘Increase in sending blessings upon me, for Allah has appointed for my grave an angel; so that when a man of my ummah sends blessings, that angel will say to me, “So-and-so the son of so-and-so has this very hour sent blessings upon you.’” (Ad-Daylami).
76. ‘Sallar Jumu'a (sallar Juma'a) zuwa Jumu'a kaffara ce ga abin da ke tsakaninsu, kuma wanka (ghusl, cikakken wankan jiki gaba ɗaya) a ranar Jumu'a kaffara ce.’ (Hadisin al-'Uqaili a cikin ad-Du'afa' [hadisai masu rauni]).
76. ‘The Jumucah (Friday prayer) to the Jumucah is an expiation for what is between them, and the ghusl (complete washing of the entire body) on the day of the Jumucah is an expiation.’ (A hadith of al-cAqili in ad-Ducafa [weak traditions]).
77. "Zafin Jahannama ba zai zama ga al'ummata ba sai kamar zafin hammamai masu zafi." (At-Tabarani).
77. ‘The heat of Jahannam will only be for my ummah like the heat of the hot baths.’ (At-Tabarani).
78. ‘Ku kiyayi karya, domin karya tana nesa da imani!’ (Ibn Lai a cikin Makarim al-Akhlaq).
78. ‘Beware of lying, for lying is remote from iman! (Ibn Lai in Makarim al-Akhlaq).
79. ‘Ku yi wa wanda ya halarci yakin Badar bushara da Aljannah.’ (Ad-Daraqutni a cikin Al-Afrad).
79. ‘Give the good news of the Garden to whoever took part in Badr.’ (Ad-Daraqutni in al-Afrad).
80. ‘Addinin Allah shi ne tutarsa mai nauyi. Wa zai iya ɗaukar ta?’ (Ad-Daylami).
80. ‘The deen is Allah’s weighty banner. Who is able to carry it?’ (Ad-Daylami).
81. ‘Suratu Yasin ana kiranta da wadda ke shafar mutane baki ɗaya da alherinta, wadda ke ciyarwa kuma tana samar da hanyoyin rayuwa.’ (Ad-Daylami, da al-Bayhaqi a cikin Shu'abul Iman).
81. ‘Surah Yasin is called the one which encompasses people generally in its goodness, which feeds and provides the means of living.’ (Ad-Daylami, and al-Bayhaqi in Shucab al-Iman).
82. ‘Sarki (sultan) mai tawali’u kuma mai adalci shi ne inuwar Allah da mashinsa a bayan ƙasa. Za a ɗaga masa (a cikin littafin ayyukansa) ayyukan siddiqai sittin kowace rana da kowane dare.’ (Abu’sh-Shaykh da al-cAqili a ad-Ducafa, da Ibn Hibban a Kitab ath-Thawab).
82. ‘The humble and just ruler (sultan) is the shade of Allah and His spear in the land. There will be raised up for him (in the record of his actions) every day and night the actions of sixty siddiqs.’ (Abu’sh-Shaykh and al-cAqili in ad-Ducafa, and Ibn Hibban in Kitab ath-Thawab).
83. ‘Musa ya ce wa Ubangijinsa, “Menene ladan wanda ya ta'azantar da uwar da ɗanta ya rasu?” Ya ce, “Zan inuwantar da shi a cikin inuwata.”’ (Ibn Shahin a cikin at-Targhib, da kuma ad-Daylami).
83. ‘Musa said to his Lord, “What is the recompense for whoever consoles a mother bereaved of her child?” He said, “I will shade him in My shade.’” (Ibn Shahin in at-Targheeb, and ad-Daylami).
84. ‘Ya Allah, ka ƙarfafa Musulunci da Umar ɗan Khaddab.’ (At-Tabarani a cikin al-Awsat).
84. ‘O Allah, strengthen Islam with cUmar ibn al-Khattab.’ (At- Tabarani in al-Awsat).
85. ‘Ba a kama farauta, ko a sare itace mai ƙaya, ko a yanke tushen itace, sai dai saboda rashin isasshen ɗaukaka (ga Allah).’ (Ibn Rahwayh a cikin Musnadinsa).
85. ‘Game is not caught, nor a thorny tree lopped, nor the root of a tree cut except through insufficient glorification (of Allah).’ (Ibn Rahwayh in his Musnad).
86. ‘Idan ba a aiko ni a cikinku ba, to da an aiki cUmar.’ (Ad-Daylami).
86. ‘If I had not been sent among you, cUmar would have been sent.’ (Ad-Daylami).
87. ‘Idan mutanen Aljanna suna ciniki, da sun yi ciniki da zane.’ (Abu Ya‘la).
87. ‘If the people of the Garden had traded, they would have traded in cloth.’ (Abu Yacla).
88. ‘Duk wanda ya yi tawaye, yana kiran mutane su bi shi ko wani, alhali akwai imam (amir ko khalifa) bisa mutane, to la'nar Allah, da mala'iku, da dukkan mutane tana kansa, sabili da haka ku kashe shi.’ (Ad-Daylami a cikin at-Tarikh).
88. ‘Whoever rebels, inviting (allegiance) to himself or to another, while there is an imam {amir or khalifah) over people, then the curse of Allah, the angels and all men is upon him, so kill him.’ (Ad-Daylami in at-Tarikh).
89. ‘Duk wanda ya rubuta wani ilimi ko wani hadisi daga gare ni, lada ba za ta daina rubuce masa ba muddin wancan ilimi ko hadisi yana nan.’ (Al-Hakim a cikin at-Tarikh).
89. ‘Whoever records some knowledge or a hadith from me, reward will not cease being recorded for him as long as that knowledge or hadith remains.’ (Al-Hakim in at-Tarikh).
90. ‘Duk wanda ya yi tafiya babu takalmi don biyayya ga Allah, to Allah ba zai tambaye shi a Ranar Tashi game da abin da Ya wajabta masa ba.’ (At-Tabarani a cikin al-Awsat).
90. ‘Whoever walks barefoot in obedience of Allah, then Allah will not ask him on the Day of Resurrection about what He made obligatory upon him.’ (At-Tabarani in al-Awsat).
91. 'Duk wanda ya yi farin ciki Allah Ya inuwantar da shi daga zafin Jahannama, Ya sanya shi a cikin inuwarSa, to kada ya zama mai tsauri ga muminai, kuma ya zama mai tausayi a gare su.' (Ibn Lai a cikin Makarim al-Akhlaq, Abu’sh-Shaykh, da Ibn Hibban a cikin ath-Thawab).
91. ‘Whoever it would please that Allah should shade him from the boiling of Jahannam, and that He should place him in His shade, then let him not be tough on the mu’minun, and let him be compassionate to them.’ (Ibn Lai in Makarim al-Akhlaq, Abu’sh- Shaykh, and Ibn Hibban in ath-Thawab).
92. ‘Duk wanda ya tashi da safe yana niyyar biyayya ga Allah, Allah zai rubuta masa ladan yininsa koda kuwa ya saɓa masa.’ (Ad-Daylami).
92. ‘Whoever rises in the morning intending obedience towards Allah, Allah will record for him the reward of his day even if he disobeys Him.’ (Ad-Daylami).
93. ‘Wata al'umma ba ta barin jihadi sai Allah ya lulluɓe su da azaba.’ (At-Tabarani a cikin al-Awsat).
93. ‘A people do not abandon jihadbut that Allah will envelop them in punishment.’ (At-Tabarani in al-Awsat).
94. ‘Wanda ya ƙirƙiri ƙarya ba zai shiga Aljanna ba.’ (Ad-Daylami ba tare da isnad ba).
94. ‘One who forges a lie will not enter the Garden.’ (Ad-Daylami without an isnad).
95. ‘Kada ka raina kowane ɗaya daga cikin Musulmai, domin ƙaramin Musulmi a wurin Allah babba ne.’ (Ad-Daylami).
95. ‘Do not despise any one of the Muslims because the small one of the Muslims is, with Allah, great.’ (Ad-Daylami).
96. ‘Allah ya ce, “Idan kana son rahamata, to ka nuna rahama ga halittata.”’ (Abu’sh-Shaykh, Ibn Hibban da ad-Daylami).
96. ‘Allah says, “If you wish for My mercy then show mercy to My creation.’” (Abu’sh-Shaykh, Ibn Hibban and ad-Daylami).
97. ‘Na tambayi Annabi ﷺ game da tufafin ƙasa, sai ya kama tsokar maraƙi. Na ce, “Ya Manzon Allah, ka ƙara min!” Sai ya kama gaban tsokar. Na ce, “Ka ƙara min,” sai ya ce, “Babu alheri a cikin abin da ya fi wannan ƙasa.” Na ce, “Mun halaka, ya Manzon Allah!” Sai ya ce, “Ya Abu Bakr, ka nemi tsakiya ka bi hanya ta tsakiya, za ka sami tsira.’” (Abu Nucaym a cikin Hilyat al-Awliya’).
97. ‘I asked the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, about the lower garment and he took hold of the calf muscle. I said, “Messenger of Allah, increase me!” He took hold of the forepart of the muscle. I said, “Increase me,” and he said, “There is no good in what is lower than that.” I said, “We are destroyed, Messenger of Allah!” He said, “Abu Bakr, aim for and take a middle course and you will be safe.’” (Abu Nucaym in Hilyat al-Awliya’).
98. ‘Tafin hannuna da tafin hannun cAli suna daidai a cikin adalci.’ (Ad-Daylami da Ibn cAsakir).
98. ‘My palm and the palm of cAli are equal in justice.’ (Ad-Daylami and Ibn cAsakir).
99. ‘Kada ka yi sakaci wajen neman tsari daga shaiɗan, domin ko da ba ka ganinsa, ba ya rashin sanin ka.’ (Ad-Daylami wanda bai kawo isnadi ba).
99. ‘Do not neglect to seek refuge from the shaytan, for if you do not see him, he is not unaware of you.’ (Ad-Daylami who did not quote a chain of transmission).
100. ‘Duk wanda ya gina masallaci saboda Allah, to Allah zai gina masa gida a Aljanna.’ (At-Tabarani a cikin al-Awsat).
100. ‘Whoever builds a mosque for Allah, then Allah will build a house for him in the Garden.’ (At-Tabarani in al-Awsat).
101. ‘Duk wanda ya ci wannan ganyen mai wari (tafarnuwa) to kada ya kusanci masallacinmu.’ (At-Tabarani a cikin al-Awsat).
101. ‘Whoever has eaten of this foul-smelling herb (garlic) then let him not approach our mosque.’ (At-Tabarani in al-Awsat).
102. Hadiisin ɗaga hannaye a lokacin fara salla, da yin ruku'u, da yin sujada, da tashi daga ruku'u. (Al-Bayhaqi ya ruwaito a cikin as-Sunan).
102. The hadith of the raising of the hands in the opening, the liowing, the prostration and the rising. (Al-Bayhaqi in as-Sunan).
103. ‘Cewa shi, Allah ya yi masa salati ya kuma ba shi aminci, ya ba Abu Jahl rakumi a matsayin kyauta.’ (Al-Isma'ili a cikin littafinsa Mufjarri).
103. ‘That he, may Allah bless him and grant him peace, gave a camel as a gift to Abu Jahl.’ (Al-Ismacili in his Mufjarri).
104. ‘Kallon cAli ibada ce.’ (Ibn cAsakir).
104. ‘Looking at cAli is an act of worship.’8 (Ibn cAsakir).