د رسول الله ﷺ بیلګه د خلافت د بیا رامینځته کولو او د اسلامي دولت د قیام کولو یوازینی طریقه ښیې، یعنې د دارالکفر د بدلولو په دارالاسلام.

The example of the Messenger (saw) demonstrates the only methodology of resuming the Khilafah and establishing an Islamic State, in other words changing Dar ul-Kufr to Dar ul-Islam.

له همدې امله د نبي کریم ﷺ د منهج ارکانو د اخیستلو طریقې څخه په تفصیل سره پوهیدل ضروري دي. کله چې دا خبره روښانه شي، نو بیا باید هغه په زموږ په حالت کې پلي کړل شي، ترڅو د خلافت د بیرته راګرځولو لاره وټاکل شي.

Hence, a detailed understanding of how to derive the obligatory elements (Arkan) of the Methodology of the Prophet (saw) is needed. After this is clear it must be applied to our situation in determining the way to resume the Khilafah.

د رسول الله ﷺ د عملونو تأسي (پیروي) د اصولو د کتابونو یوه برخه ځانته ساتلې ده، کله چې د نبي کریم ﷺ د سنت د پوهیدو خبره کیږي. دلته بحث دا دی چې د رسول الله ﷺ په چلند کې څنګه تأسي وشي، او دې تأسي ته څه ارزښت ورکړل شي.

The principle of Ta’asi or emulating the actions of the Messenger (saw) has always occupied a section of the books on Usul when understanding the Sunnah of the Prophet (saw). The subject matter under discussion is how to emulate the Messenger (saw) in his behaviour and what value to give such emulation.

بې شکه تاسو لپاره د اللہ رسول کې ښه نمونه ده ([ القرآن ، سورۃ الأحزاب ، آیت ۲۱ ]) ... Correction for accuracy: the verse is quoted as: { لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ } and the Pashto should be: اللہ تعالیٰ په قرآن کې فرمائي: «په یقین سره تاسو لپاره د اللہ د رسول ﷺ کې ښه نمونه ده» ([القرآن، سورۃ الأحزاب، آیت ۲۱])

Allah (swt) states in the Qur’an, “Verily in the Messenger of Allah (saw) you have the finest example” (TMQ al-Ahzab, verse 21)

او الله سبحانه و تعالیٰ د پیغمبر ﷺ ته امر کوي چې مؤمنانو ته وواپي،

Also Allah (swt) orders the Prophet (saw) to say to the believers,

که تاسو د الله سره مینه لرئ نو زما پیروي وکړئ، الله به تاسو سره مینه وکړي او ستاسو ګناهونه به وبخښي، او الله بخښونکی او مهربان دی۔ (ترجمه تفهیم القرآن، آل عمران، آیت ۳۱)

“If you do love Allah then follow me, and Allah will love you and forgive you for your sins and Allah is Ghafoor al-Raheem”. (TMQ al-e-Imran, verse 31)

لہٰذا مسلمانوں پر فرض ہے کہ اگر وہ اللہ (سبحانہ و تعالیٰ) کی مغفرت اور جنت میں داخلے کی امید رکھتے ہیں تو رسول اللہ ﷺ کی پیروی کریں اور ان کے نقشِ قدم پر چلیں۔ پس ان کی اقتداء اور تقلید کرنا واجب ہے۔ تاہم مسلمانوں پر لازم ہے کہ ان کی پیروی درست طریقے سے کریں اور اسی انداز میں کریں جیسا کہ اللہ (سبحانہ و تعالیٰ) نے ہمارے لیے اسے لازم کیا ہے۔ ذیل میں رسول اللہ ﷺ کے اعمال کی تفصیل پیش کی جاتی ہے۔

Hence Muslims are obliged to emulate and follow in the footsteps of the Messenger (saw) if the forgiveness of Allah (swt) and entering into Jannah is hoped for. Therefore, it is an obligation to emulate him (saw) and imitate him. However, Muslims are required to imitate him correctly and in the manner which Allah (swt) obliges us to do so. The following is a breakdown of his (saw) actions.

دا هغه کارونه دي چې د پېغمبر ﷺ د طبیعت برخه وې. مثلاً بخاري روايت کوي چې کله به هغه ﷺ په غصه کېدو سره سور شو. همداراز د امام ترمذي په الشمائل کې راغلي دي چې هغه ﷺ به داسې ګړندي تلل لکه چې د غره له سر ښکته راځي. دا کارونه زموږ لپاره د مينې له امله د کاپي کولو اجازه لري، ځکه چې دا د پېغمبر ﷺ کارونه وو، خو دوی هېڅ تقنيني پايلې نه لري، او په دې ترتيب د مباح (جواز لرونکو) کارونو کټګوري ته ځي.

These would be actions which are part of the nature of the Prophet (saw). So, for example Bukhari narrates that he (saw) would go red when he got angry. Also according to Imam Tirmidhi in his Shama’il, he (saw) would walk very quickly as though he was walking down a hill. These are permitted for us to copy out of love, as they were actions of the Prophet (saw), but they carry no legislative consequences, and thus fall under the Mubah (permissible).

دا هغه کارونه دي چې یوازې د نبي کریم ﷺ لپاره خاص وو. د بیلګې په توګه، د قرآن کریم له مخې د هغه ﷺ ازواج مطهرات له دې څخه منع وو چې د خاوند له مرینې وروسته بیا واده وکړي، پداسې حال کې چې مؤمنې ښځې کولی شي د خپل لومړي خاوند له مرینې یا طلاق وروسته بیا واده وکړي. هم دا رنګه نبي کریم ﷺ ته اجازه وه چې له څلورو زیاتې ښځې ولري، پداسې حال کې چې ټولو مسلمانانو ته له دې څخه منع ده. نبي کریم ﷺ به شپه او ورځ پرته له وقفې روژه نیوله، خو هغه ﷺ مسلمانانو ته دا کار منع کړی و. تهجد په هغه ﷺ واجب و، خو ټولو مسلمانانو ته نفل دی (الشخصیات الاسلامیه، ټوک ۳). مسلمانان له دې مسایلو کې د رسول الله ﷺ په پیروي کولو کې منع دي. نو څوک نشي کولی تهجد د فرض په توګه ادا کړي، او نه د مسلمانې ښځې بیا واده منع کولی شي کله چې طلاق اخلي یا کونډه کیږي. مسلمانان هم نشي کولی له څلورو زیاتې ښځې واده کړي. د نبي کریم ﷺ په پیروي کې د دې کارونو کول حرام دي.

These are actions that were specific to the Prophet (saw). So, for example his wives in the Qur’an were prohibited from remarrying after being widowed, whereas the believing women can remarry after their first husband dies or they divorce. He (saw) was also permitted to marry more than four wives whilst all Muslims are forbidden from this. He (saw) would fast day and night without stopping, but he prohibited the Muslims from doing so. Tahajjud was wajib upon him but Nafilah for all Muslims (al-Shakhsiyyat ul-Islamiyyah Vol. 3). Muslims are prohibited from following the Messenger (saw) in these matters. So one cannot pray Tahajjud as a Fard, nor can one prevent the Muslim women re-marrying after they divorce or become widows. Nor can Muslims marry more than four wives. Following the Prophet (saw) in any of these would be Haram.

دا د رسول الله ﷺ نور افعال، خبرې یا تایید دي چې د شرعي حکمونو لرونکي دي. دا کیدای شي واجبات، مستحبات یا جواز بیان کړي. که چېرې هغه عمل چې پېغمبر ﷺ یې کاوه د یوه پخوانی فرض د بیان لپاره راغلی وي، نو هغه کار پخپله فرض ګرځي. مثلاً الله سبحانه و تعالیٰ د قرآن کریم په ډېرو آیتونو کې د مقررو وختونو کې د لمانځه د قائمولو امر کړی دی. پېغمبر ﷺ په یوه مشهوره حدیث کې چې امام البخاري روایت کړی، فرمایلي دي: «صلّوا کما رأيتموني أصلّي». نو د دې حقیقت چې پېغمبر ﷺ په ښکاره ترتیب (ترتیب) او تکرار (تعدد) سره لمونځ کاوه، دا د پخوانی فرض بیان دی او له همدې امله پخپله هم واجب دی. همدارنګه الله سبحانه و تعالیٰ فرمایي،

These are the rest of the actions, speech or consent of the Messenger (saw) and carry legal consequences. So for example they may explain obligations, recommendations or permission. If the action that the Prophet (saw) was undertaking came as an explanation to a previous obligation (Fard) then that matter would become Fard. Allah(swt), for example, states in many Ayaat of Qur’an to establish the Salah at regular times. The Prophet (saw) stated in a well known Hadith that is narrated by Imam Bukhari, “Pray as you see me pray”. So the fact that the Prophet (saw) repeatedly prayed in the same order (Tarteeb) and in repetition (Ta’addud) explains the previous obligation and hence is obligatory itself. Also, Allah (swt) states,

«تاسو کې هر څوک چې مياشت ومومي، نو هغه باید روژه ونیسي»۔ ([القرآن الکریم، سورۃ البقرہ، آیت ۱۸۴])

“Whosoever amongst you witnesses the month let him fast”. (TMQ al-Baqarah, verse 184)

پیغمبر ﷺ په یوه مشهوره حدیث کې فرمایلي دي: «چې کله سپوږمۍ وویني نو روژه ونیسئ، او چې کله یې وویني نو روژه پرېږدئ، او که چیرې هوا ابرجن وي، نو د میاشتې دېرشه ورځې بشپړې کړئ». (ابن حجر العسقلاني په بلوغ المرام کې دا حدیث صحیح ګڼلی دی). نو دغه روایت د روژې د پیل او پای وخت ټاکي، او په دې توګه د قرآن کریم د یوه پخوانی حکم تشریح کوي. له همدې امله د روژې د پیلولو یا پای ته رسولو لپاره د سپوږمۍ لیدل، یا د میاشتې د دېرشو ورځو بشپړول، یو فرض دی.

The Prophet (saw) stated in a well known Hadith, “Fast when you see it (the moon) and stop fasting when you see it (the moon) and if it is cloudy then complete the thirty days” (Authenticated by Ibn Hajr al Asqalani in Bulugh ul-Maram). So this narration determines when to fast and when to stop fasting, thus explaining a previous order in the Qur’an and hence following the same rule i.e. the Fard of sighting the Hilal or the completion of the thirty days in order to begin fasting or end it.

په قرآن کریم کې الله (سبحانه وتعالى) فرمایي،

Another example to illustrate this point is when Allah (swt) states in the Qur’an,

"د غله کونکی ښځه او د غله کونکی سړی دواړه لاسونه پرې کړئ". (د المائدۃ سورت، آیت ۳۸)

الله تعالیٰ کی رضا حاصلول او د هغه ته نږدې کېدل د مؤمن هدف دی او د هغه ټولو عملونو بنسټیز اصل دی. له همدې امله هغه عملونه چې د الله تعالیٰ رضا ترلاسه کوي او که پرېښودل شي نو عذاب ته لاره پرانیزي، فرض ګڼل کیږي. خو هغه عملونه چې یو مسلمان د الله تعالیٰ سره نږدې کوي، مګر که پرېښودل شي نو د عذاب ګواښ نه لري، مستحب یا غوره کارونه ګڼل کیږي، مندوب. که د رسول اللہ ﷺ کارونه د الله تعالیٰ سره نږدېوالي (تقرب الی الله) ښیي، نو هغه هم مستحب دي. مثلاً ذکر او دعا د الله تعالیٰ مهرباني ترلاسه کوي، او له همدې امله مندوب دي. همداراز، د شمائل ترمذي په روایت کې راغلي چې نبي ﷺ به خوراک د "بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ" په ویلو پیل کاوه. دا کار د الله تعالیٰ یادونه وه او د شکر ښودنه ده، نو له همدې امله مستحب دی.

Gaining the pleasure of Allah (swt) and getting closer to Allah (swt) is the purpose of the believer and the fundamental premise of all of his actions. Hence those actions which earn Allah (swt)’s pleasure and if omitted can lead to punishment are deemed as Fard. However, those which bring a Muslim closer to Allah (swt) but if omitted do not carry a threat of punishment are deemed as recommended or preferable acts, Mandoub. If the actions of the Messenger (saw) indicate getting closer to Allah (Taqarrub il Allah) then they are also recommended. So for example the Dhikr and Du’aa gain Allah’s (swt) favour and are thus Mandoub. So, for example, it has been narrated from the Shama’il al-Tirmidhi that the Prophet (saw) used to commence eating with Tasmiyah (saying Bismillahir Rahmanir Raheem) this would serve as a reminder of Allah (swt) and would mean showing thankfulness and hence would be recommended.

هغه کارونه چې د قربه (د الله تعالی د نږدې کیدو عبادت) یا د ثواب او عذاب د ګواښ کومه نښه نه لري، یوازې مباح (روا) وي، او مسلمانان کولی شي که غواړي هغه ترسره کړي. د مثال په توګه، پیغمبر ﷺ د قرآن د ساتلو لپاره لیکوالان د کجورو په پاڼو باندې ګومارل. د ساتلو دا ډول طریقه نه ثواب لري او نه عذاب، له همدې امله دا مباح ده. نور وسایل لکه سي ډي ګانې او چاپ هم په ورته ډول مباح دي.

As for actions which carry no indication of Qurbah or threat of punishment and reward, they would merely be Mubah (permitted) and Muslims would engage in them if they so wished. For example, he (saw) used scribes to preserve the Qur’an on date palm leaves. This style of preservation carries no reward or punishment hence it is Mubah. Other means such as CD’s and Printing are similarly Mubah.

د دې موضوع سره د دې اړیکه دا ده چې انسان کولی شي هغه کارونه چې پیغمبر ﷺ یې د غیر واجب انداز په توګه ترسره کړي، له هغو واجبو (فرض یا واجب) کارونو څخه بیل کړي چې پیغمبر ﷺ یې د فرض په توګه او د خپل طریقې د یوې برخې په توګه ترسره کړي وو.

The relevance of this for the topic at hand is that one is able to distinguish those actions which he (saw) did as styles that weren’t obligatory, from the obligatory (Fard or Wajib) actions, which he (saw) undertook as Fard and part of his methodology.