"Musharraf, Pakistan'da Amerika'nın belki de son umududur ve eğer başarısız olursa, köktendinciler İslam bombasını ele geçirecektir." -- Anthony Zinni Lal Mescit öğrencileri ile Pakistan ordusu arasındaki çatışmaların yoğunlaşması yüzlerce kişinin ölmesine ve birçoklarının yaralanmasına yol açtı. Bu durum Başkan Musharraf'ı şu kışkırtıcı açıklamayı yapmaya itti: "Teslim olmazlarsa, bugün burada söylüyorum, öldürüleceklerdir. Bizi güç kullanmaya zorlamamalılar. Gönüllü olarak dışarı çıkmalılar; aksi takdirde öldürüleceklerdir..." Musharraf'ın bu ültimatomundan önce bile hükümeti, mevcut krizin tüm sorumluluğunu medresenin müdürü Abdul Rashid Ghazi'ye yüklemekte gecikmedi. Ancak çatışmadan önceki olaylara yakından bakıldığında, tüm bu sürecin Pakistan hükümeti tarafından tasarlanmış olduğu görülmektedir.

"Musharraf may be America's last hope in Pakistan, and if he fails, the fundamentalists would get hold of the Islamic bomb." -- Anthony Zinni The intensification of fighting between the students of Lal Masjid and the Pakistani army has left hundreds dead and many injured. This has prompted President Musharraf to issue the following provocative statement: “If they do not surrender so I am saying here today that they will be killed. They should not force us to use force. They should come out voluntarily; otherwise they will be killed…” Even before Musharraf’ s ultimatum, his government was swift to attribute the entire blame for the current crisis on Abdul Rashid Ghazi—the principal of the seminary. However, a close examination of the events preceding the standoff, suggests that the entire saga has been engineered by the Pakistani government.

Son altı aydır Musharraf hükümeti, öğrencilerin ne zaman devletin otoritesine meydan okumayı seçtiklerine bakılmaksızın davranışlarına göz yumdu. Yasadışı silahların birikmesi, Pakistanlı sosyetik kadınların ve polislerin kaçırılması ile altı Çinli kadının esir alınması, hükümet yetkililerinin çekingen eleştirileriyle karşılandı. Dahası, bu faaliyetler gizli değildi; Lal Masjid'in çevresine yakın bir yerde bulunan ISI'nin genel merkezinin tam gözü önünde planlanıp gerçekleştirildi. ISI yetkililerinin ve hükümet temsilcilerinin sık sık yapmış olduğu ziyaretler, hükümetin dostane bir sonuç arayışında olduğu yönündeki iddialarını çürütüyor; özellikle bu durum, Pakistan hükümetinin kabile bölgelerinde ve Beluçistan'ın başka yerlerinde benzer olaylara verdiği sert tepkiyle karşılaştırıldığında öyle. Peki Pakistan hükümeti, Mescit'i sağlam bir saldırıya uygun askeri donanımla kuşatmak için neden bu kadar uzun bekledi?

For the past six months the Musharraf government has tolerated the behaviour of the students whenever they chose to challenge its writ. The accumulation of illegal arms, the abduction of Pakistani socialites and policemen, and the seizure of six Chinese women was met with muted criticism from government officials. Furthermore, these activities were not clandestine, and were planned and executed in full view of ISI’ s headquarters located in close proximity to the confines of the Lal Masjid. The frequent visit of ISI officials and government representatives negates government claims that it was exploring an amicable outcome— especially when measured against the ferocity of the Pakistani government’ s response to similar incidents in tribal agencies and elsewhere in Baluchistan. So why has the Pakistani government waited so long to barricade the Masjid with military hardware fit for an overwhelming assault.

Bu soru yalnızca Musharraf yönetiminin karşı karşıya olduğu sorunların daha geniş bağlamı içinde yanıtlanabilir. Şu anda Musharraf hükümeti, hem seküler muhalefetle hem de onun görevden uzaklaştırılmasını talep eden İslamcı güçlerle mücadele etmek zorunda kalmaktadır.

This question can only be answered in the broader context of the challenges facing Musharraf’ s rule. At present the Musharraf government has had to contend with both the secular opposition and Islamic forces calling for his removal.

ARD (Demokrasinin Yeniden Tesisi İçin İttifak) ve Baş Yargıç İftihar'ın desteklediği laik güçler ivme kazanmış ve Amerika'nın Musharraf'ın yeniden seçilmesi girişimini boşa çıkarmıştır. Bu tehdidi dağıtmak için Musharraf, ABD'nin himayesinde laik muhalefetin bazı liderleriyle gizli görüşmeler yürütmüş, diğerlerine karşı ise güç kullanmıştır. Karaçi'deki ölümler, ikinci yaklaşımın bir tezahürüdür. Müzakereler konusunda ise ABD, Musharraf adına Benazir Bhutto ile ileri düzeyde görüşmeler yürütmekte; amacı laik muhalefetin belini kırmak ve Musharraf'a ikinci bir cumhurbaşkanlığı dönemi sağlamaktır. Bu durum, Bhutto'nun Londra'daki Tüm Partiler Konferansı'na (APC) ilişkin son dönemdeki belirsiz tutumunu da açıklamaktadır; Bhutto bugüne kadar bu konferanstan uzak durmuştur.

The secular forces championed by the Alliance for the Restoration of Democracy (ARD) and Chief Justice Iftikhar have gained momentum and have frustrated America’ s initiative to get Musharraf re-elected. To diffuse this threat, Musharraf under US auspices has held secret talks with certain leaders of the secular opposition and has deployed force against others. The deaths in Karachi are a manifestation of the latter approach. As far as negotiations are concerned, the US on Musharraf’ s behalf is already engaged in advanced talks with Benazir Bhutto with aim to break the back of the secular opposition and secure a second presidential term for Musharraf. This also explains Bhutto’ s recent ambiguous stance on the All Parties Conference (APC) in Londonxv, which she has shunned so far.

Musharraf'ın Amerika yanlısı politikalarından ve neoliberal tutumundan hoşnutsuz olan İslamcı muhalefet, onu iktidardan indirmeyi kendine görev edinmiş durumda. Bazıları bu amaçla silahlı mücadeleye başvurmuş, bazıları ise öfkelerini dışa vurmak için protestolara katılmış. Ancak bu öfkenin asıl kaynağı, Amerika'nın laikleştirilmesini ya da kapatılmasını istediği dini medreselerdir. Amerika'nın Amerikan politika yapıcılarının gözünde, uzlaşmaya ve bir anlaşma aracılığına açık olduğu laik muhalefetin aksine, İslamcı güçlerin silah zoruyla laikleştirilmesi ve her türlü direnişin ezilmesi gerekmektedir. Bu nedenle sıkıkıyönetim ilan edilmeden Lal Mescid'in askerler tarafından kuşatılması, Abdülaziz Gazi'nin Pakistan televizyonunda küçük düşürülmesi, müzakerelerin aniden iptal edilmesi, medya sansürü ve krize çözüm olarak "teslim ol ya da öl" açıklaması, Pakistan'daki dini medreselerin geleceği için uğursuz bir işarettir.

Whilst the Islamic opposition unhappy with Musharraf’ s pro- American policies and his neo-liberal attitudes have taken upon themselves to oust him from power. Some have resorted to militancy and others have engaged in protests to vent their anger. But the wellspring of their resentment is fuelled by the religious seminaries which America has identified for secularisation or closure. Unlike the secular opposition—where America was keen to compromise and broker a deal— the Islamic forces in the eyes of American policy makers must be secularised at gun point, and any resistance must be crushed. Hence the surrounding of Lal Masjid by the military in the absence of martial law, the humiliation of Abdul Aziz Ghazi on Pakistan television, the abrupt cancellation of talks, the media blackout and the announcement of ‘surrender or die’ as a solution to the crisis is an ominous sign for the future of religious seminaries in Pakistan.

Lal Mescit'te yaşananlar, Musharraf'ın diğer dini okullar ve kurumlarla başa çıkmak için kullanabileceği bir kalıp olma özelliğinin tüm işaretlerini taşıyor — bu da bir iç savaşa giden bir reçete. Üstelik krizin zamanlaması Musharraf'ın işine geliyor, çünkü kamuoyunun dikkatini seküler muhalefetten ve hükümetin Beluçistan'daki sel felaketine karşı felaket niteliğindeki tepkisinden uzaklaştırıyor.

What transpired at Lal Masjid has all the hallmarks of becoming a template for Musharraf to deal with other religious schools and institutions— a recipe for civil war. Not to mention that the timing of the crisis suits Musharraf, as it deflects the public’ s attention away from the secular opposition and the government’ s disastrous response to the floods in Baluchistan.

Açıkça görülen odur ki, hükümetin hem laik hem de İslami güçlere karşı zor kullanması, Müşerref'in "aydınlanmış ılımlılık" sloganının entelektüel iflasını gözler önüne seriyor. Muhalefetin fikirlerine karşı düşüncelerle mücadele etmek yerine Müşerref zora başvurmuştur. Aynı yöntem, Müşerref'in müttefikleri olan Amerika, NATO ve İsrail tarafından "yürekler ve zihinler savaşı" kılıfı altında tekrarlanmış; ancak her ikisi de Irak, Afganistan ve Filistin'deki İslami hareketleri ezmekte başarısız olmuştur. Peki Müşerref'in şansı nedir?

What is evident is that the utilisation of force by the government to deal with both secular and Islamic forces exposes the intellectual bankruptcy of Musharraf’ s mantra of enlightened moderation. Instead of employing thoughts to battle the ideas of the opposition, Musharraf has resorted to force. The same method has been repeated by Musharraf’ s allies—America, NATO and Israel— under the guise of ‘battle of hearts and minds’ and both have failed to crush the Islamic movements in Iraq, Afghanistan and Palestine. So what chance does Musharraf have?

9 Temmuz 2007

July 9, 2007