4.1 Bir Parasal Zaman Bombası
4.1 A Monetary Time Bomb
Kasım 2008'de New York Times, ABD Hazine Bakanlığı'nın çeşitli kurtarma planları için fiilen (ve şimdiye kadar) 7,8 trilyon dolar gibi şaşırtıcı bir meblağ taahhüt ettiğini bildirdi. Bu planlar, ABD ekonomisini kurtarmak ve sistemin işlemeye devam etmesini sağlamak amacıyla tasarlanmıştı.
In November 2008 the NY Times reported that the US Treasury had effectively (and so far) committed a staggering 7.8 Trillion Dollars to assorted bailout schemes, designed to save the US economy and enable the system to continue.
1,7 Trilyon dolarlık krediler (Şirketler, satılması zor menkul kıymetleri teminat olarak kullanarak devletten borç alıyorlar).
$1.7 Trillion in loans (Companies are borrowing from the government, using hard-to-sell securities as collateral).
3,0 trilyon dolarlık yatırım (Hükümet hisse senedi ve kurumsal borç almış, ayrıca ipotek alacak).
$3.0 Trillion in investments (The government has bought stock and corporate debt and will buy mortgages).
$3.1 Trillion in guarantees (The government is guaranteeing corporate bonds, money market funds and money in some deposit accounts) 3. Note: The text above is a label/heading-style line; per the instruction to translate it faithfully, here is the Turkish translation: 3,1 trilyon dolarlık garantiler (Hükümet kurumsal tahviller, para piyasası fonları ve bazı mevduat hesaplarındaki paraları garanti ediyor) 3.
$3.1 Trillion in guarantees (The government is guaranteeing corporate bonds, money market funds and money in some deposit accounts) 3.
Buna ek olarak, iki büyük konut ipoteği şirketi olan Fannie Mae ve Freddie Mac'in kamulaştırılması eylemi, ABD hükümetinin bilançosuna etkin biçimde 5,3 trilyon dolarlık ek ipotek yükümlülüğü ekliyor.
In addition to the above, the action of nationalising the two main mortgage companies Fannie Mae and Freddie Mac effectively adds another $5.3 Trillion in mortgage liabilities to the US government books.
Finansal sistem içinde emilmesi gereken nihai kayıp tutarı konusunda pek bir fikir birliği yok. IMF başlangıçta yaklaşık 1 trilyon dolarlık kayıp öngörmüştü, ancak şimdi bu rakamın yetersiz kalacağını söylüyor. Nouriel Roubini nihai kayıpların 2 trilyon doların üzerinde olacağını tahmin ediyor, bazıları ise 5 trilyon doların üzerinden söz ediyor. 500 ila 1.000 trilyon dolarlık türev dağının yalnızca küçük bir yüzdesinin değer düşüklüğüne uğraması bile bu büyük rakamları küçük gösterebilir. Bankacılık sisteminde taşınan karşı taraf riski, en büyük hükümetlerin birlikte hareket etmesiyle bile karşılanabilecek olandan çok daha fazla. ABD'nin GSYH'si 14 trilyon dolar, ABD ise zaten 10 trilyon doların üzerinde bir kamu açığıyla en büyük borçlu ülke konumunda. Yeni Başkan Barack Obama'nın vaat ettiği teşvik paketi özellikle göz önüne alındığında, bütçe açığı önümüzdeki yıl 1 trilyon doların üzerine fırlayabilir. Ayrıca hükümetin eylemlerindeki şeffaflık eksikliğine dair huzursuzluk da artıyor. Bloomberg 10 Kasım'da şunu bildirdi: "Federal Rezerv, Amerikan vergi mükelleflerinden alınan yaklaşık 2 trilyon dolarlık acil kredinin alıcılarını ve merkez bankasının teminat olarak kabul ettiği sorunlu varlıkları açıklamayı reddediyor. Kongre'ye 700 milyar dolarlık banka kurtarma paketinde şeffaflık konusunda verilen güvencelere rağmen, iki ay sonra Fed, Kongre onayı gerektirmeyen ayrı kurtarma programlarında bunun çok daha fazlasını ödünç veriyor. Amerikalılar paranın nereye gittiğini ya da bankaların karşılığında hangi menkul kıymetleri rehin verdiğini bilmiyor."
There is little consensus on the ultimate scale of losses to be absorbed within the Financial system. The IMF originally estimated about $1 trillion in losses and now says that will be too low. Nouriel Roubini has estimated eventual losses of over $2 trillion and others talk of more than $5 trillion. Even a small percentage write down on the 500 to 1,000 trillion derivatives mountain could make these large figures look tiny. The counterparty risk carried within the banking system is far greater than that which can be covered by even the largest governments acting together. US GDP is $14 trillion, and the US is already the greatest debtor nation with a more than $10 trillion government deficit, and its budget deficit in the coming year may balloon to more than $1 trillion, particularly with the stimulus package that the new President Barack Obama is promising. There is also growing disquiet over the lack of transparency in the governments actions. Bloomberg reported on the 10th of November, “The Federal Reserve is refusing to identify the recipients of almost $2 trillion of emergency loans from American taxpayers or the troubled assets the central bank is accepting as collateral. Despite assurances given to Congress over transparency in the $700 billion bailout of the banking system. Two months later the Fed is lending far more than that in separate rescue programs that didn’t require approval by Congress, Americans have no idea where the money is going or what securities the banks are pledging in return4".
Armored Wolf Asset Managers'tan Dr. Ronald Solberg, ABD hükümetinin fiilen bir banka haline geldiğini ve daha da kötüsü, herhangi bir teminat olmaksızın kredi verdiğini vurguladı. Fed'in bilançosu çarpıcı biçimde büyüyor: 8 hafta içinde, 8 Ekim'e kadar, parasal taban benzeri görülmemiş bir oranda, yüzde 38 artarak 1,142 trilyon dolara yükseldi ve yavaşlama belirtisi göstermiyor.
Dr Ronald Solberg of Armored Wolf Asset Managers highlighted that the US government has effectively become a bank and worst still is offering loans without any security. The Fed’s balance sheet is dramatically growing - in the 8 weeks to Oct 08 the monetary base grew an unprecedented 38% to $1.142 trillion and shows no signs of slowing down 5.
Ancak bankaların bilanço kalemlerine enjekte edilen rezervler, daha geniş ekonomiye yayılmamıştır.
However, reserves injected into the balance sheets of the banks have not been disseminated into the broader economy.
Bankalar bu nakit parayı bilançolarını onarmak ve küçültmek için kullanıyor – yani batık alacaklarını silmek için.
The banks are using the cash to repair and shrink their balance sheets – ie write off their bad debts.
Kurtarma planlarının ne kadar etkili olacağı ve kredi sıkışıklığının ne zaman sona ereceği, bankalar kaldıraçlarını azaltıp zararlarını silerken, ciddi sorular doğuruyor.
So there are serious questions over how effective the bailout schemes will be and how soon the credit crunch will be over as banks deleverage and write off their losses.
Bu ekonomiyi kesin çöküşten ve ABD'nin büyük finans kurumlarının tasfiyesinden kurtarmak için gereken her şeyi yapma taahhüdü tartışmasızdır. Bu paranın nereden geleceği ise daha belirsizdir. ABD hükümeti şu seçeneklerle karşı karşıyadır: sosyal, sağlık ve refah projelerine yapılan harcamaları büyük ölçüde kısmak, vergileri önemli ölçüde artırmak, yurt dışından borçlanmayı artırmak ya da doğrudan para basmak. Harcamaları kısma ve vergileri artırma seçenekleri ise sürdürülebilir olmadığından ve gerekli olan milyarlarca doların (trilyonlarca doların) toplanmasını sağlayamayacağından, paranın ya ABD Hazine bonolarının elde tutulması da dahil olmak üzere yabancı kredilerden ya da fiilen paranın değerini düşürüp enflasyonda bir sıçramaya yol açacak para basma yoluyla sağlanacağı görülmektedir. Yabancı hükümetlerin ABD'yi finanse etmeye devam edip etmeyeceği şüphelidir; özellikle ABD tüketicisinin Çin ve Japon mallarına olan talebini azaltacağı düşünüldüğünde. Halihazırda 1,8 trilyon dolar ABD tahvili elinde bulunduran Çin hükümetinin de, çöküşe sürüklenebilecek bir para birimindeki varlığını daha da artırmak istemesi pek olası değildir.
The commitment to do whatever is necessary to save the economy from absolute collapse and the winding up of the major financial institutions of the US is unquestioned. Where this money would come from is less certain. The US government is faced with the choice of: massively curtailing expenditure on social, health and welfare projects, raising taxes dramatically, increasing borrowing from overseas, or literally printing the money. As the first two options of cutting spending and raising taxes is not tenable and cannot raise the necessary trillions needed, the money will come from either foreign loans including the holding of US Treasury bills or via printing money which will effectively devalue the currency and cause a hike in inflation. It is questionable as to whether foreign governments will continue to fund the US particularly as the US consumer will slow down in its purchase of Chinese and Japanese goods. The Chinese government which already holds $1.8 Trillion in US bonds is also unlikely to want to further increase its holdings of a currency which could go into meltdown.
3 U.S. Details $800 Billion Loan Plans, 25 November 2008, New York Times, http://www.nytimes.com/2008/11/26/business/economy/26fed.html?pagewanted=1&_r=2.
3 U.S. Details $800 Billion Loan Plans, 25 November 2008, New York Times, http://www.nytimes.com/2008/11/26/business/economy/26fed.html?pagewanted=1&_r=2.
4 Fed Transparency Hedefine Aykırı Olarak Açıklamayı Reddederek Meydan Okuyor (Güncelleme2), 10 Kasım 2008, Bloomberg News, http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601087&sid=aatlky_cH.tY&refer=worldwide 5 Kaynak: ABD Merkez Bankası (Federal Reserve), 30 Ekim 2008, BCA Research
4 Fed Defies Transparency Aim in Refusal to Disclose (Update2), 10 November 2008, Bloomberg News, http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601087&sid=aatlky_cH.tY&refer=worldwide 5 Source: US Federal Reserve Oct 30, 2008, BCA Research