4.3 Doğuştan Gelen Kararsızlık
4.3 Inherent Instability
İstikrarsızlık, para değeri ile mallar arasındaki makul ilişkinin bozulması, yani dengesizliktir. Öne çıkan görüşlerden biri, finansal istikrarsızlık hipotezidir. Bu hipoteze göre ekonomi, istikrarlı olduğu finansal rejimlere ve istikrarsız olduğu finansman rejimlerine sahiptir ve uzun süren refah dönemlerinde ekonomi, istikrarlı bir sistemi doğuran finansal ilişkilerden istikrarsız bir sistemi doğuran finansal ilişkilere geçer10. Ayrıca, önemli miktarda spekülatif finansal birime sahip bir ekonomi enflasyonist bir durumdaysa ve yetkililer enflasyonu parasal kısıtlamayla ortadan kaldırmaya çalışırsa, spekülatif birimler hızla buharlaşacak ve varlık değerlerinin çökmesine yol açacaktır. Finansal istikrarsızlık hipotezi, değişen şiddette iş döngülerini üretmek için dışsal şoklara dayanmayan bir kapitalist ekonomi modelidir.
Instability is a lack of balance – a reasonable relationship between value of money and goods. A prominent view is the financial instability hypothesis, which states that the economy has financial regimes under which it is stable, and financing regimes in which it is unstable, and that, in periods of prolonged prosperity, the economy transits from financial relations that make for a stable system to financial relations that make for an unstable system10. Furthermore, if an economy with a sizeable body of speculative financial units is in an inflationary state, and the authorities attempt to exorcise inflation by monetary constraint, then the speculative units will quickly evaporate leading to a collapse of asset values. The financial instability hypothesis is a model of capitalist economy, which does not rely upon exogenous shocks to generate business cycles of varying severity.
Avusturyalılar, istikrarsızlık hipotezinin olup biteni tarif ettiğini kabul etmekle birlikte, bunun tatmin edici bir açıklama sunmadığını düşünürler; bu yüzden kapitalizmi bir bütün olarak suçlayamazlar. Onlara göre istikrarsızlık, büyük hükümet müdahalesinin, yani merkez bankaları aracılığıyla yapılan müdahalenin bir başka başarısızlığıdır. Örneğin: Jack, çiftçilikten elde ettiği 100 sterlinlik gerçek tasarrufunu bir bankaya yatırdığını varsayalım. Jack, bu 100 sterlini istediği zaman talep etme hakkına sahiptir. Diyelim ki banka bu aşamada Jill'e 50 sterlin kredi veriyor. Bu noktada, 100 sterlinlik karşılıkla desteklenen 150 sterlinlik bir varlığımız olur (modern bankacılıkta evrensel bir uygulama olan kısmi rezervli bankacılık). Açık olması için, Jack ve Jill'in bir mağazadan sırasıyla 100 ve 50 sterlinlik mal çek ödemesiyle satın aldığını varsayalım. Banka şimdi 50 sterlinlik bir açıkla karşı karşıyadır. Avusturyalılar, serbest piyasada bir banka karşılıksız kredi genişlemesine girişirse yakalanma riskiyle karşılaşacağını ve dolayısıyla iflas tehdidinin caydırıcı bir etki yaratacağını savunur. Bu nedenle Minsky'nin istikrarsızlık hipotezi, yalnızca kurumsal yapısıyla modern kapitalist ekonomi için geçerlidir, büyük hükümetlerden arınmış serbest piyasa kapitalizmi için değil.
The Austrians accept the instability hypothesis as describing what is happening, but also feel it does not provide a satisfactory explanation, hence cannot indict capitalism as such. They conclude that the instability is yet another failure of big government intervention through central banks. For example: if Jack deposits £100 of real savings (say from farming) in a bank. Jack has the right to demand his £100 at any time. Let us say that the bank then lends £50 out to Jill. At this stage, we have £150 backed by £100 (a universal practice in modern banking called fractional reserve banking). To make it clear, let us say Jack and Jill purchase £100 and £50 worth of goods with cheque payments from a shop. The bank now faces a shortfall of £50. The Austrians argue that in a free market, if a bank engages in unbacked expansion of credit, it runs the risk of being caught, and therefore the threat of bankruptcy is likely to serve as a deterrent. Hence Minsky’s instability hypothesis only applies to the modern capitalist economy with its institutional setup and not free market capitalism devoid of big governments11.
Instabilite hipotezinin öne sürdüğü nedenler psikolojik ve patolojik niteliktedir; Avusturyalıların öne sürdüğü neden ise kurumsal niteliktedir. Her ikisi de istikrar sağlayan sağlam alternatifler sunmamaktadır. Mutlak serbest piyasa anarşisi asla sürdürülebilir olamaz, hiçbir toplum tarafından kabul edilmez ve kendi içinde çelişkilidir; çünkü serbest piyasayı uygulayan kişi, tanım gereği, müdahale etmiş olmaktadır. Keynesçiler ve post-Keynesçilere gelince, hangi düzenlemelerin ve sınırların uygun olduğu konusunda her zaman anlaşmazlıklar olacaktır. Piyasa, gerçeklikte temellenen (çoğu zaman idareli bir biçimde) fikirlerine uygun düştüğü şekilde sürekli evrilecek, krizden krize sürüklenecek ve bu durum ekonomiyi içsel ve dışsal dalgalanmalara karşı savunmasız hale getirecektir.
The causes cited by the instability hypothesis is psychological and pathological in nature, and the cause cited by the Austrians is institutional in nature. Both do not provide founded alternatives that provide stability. Absolute free market anarchy could never be sustainable, would never be accepted by any community and is self-contradictory, for the one who enforces the free market is intervening by definition. As for the Keynesians and the post Keynesians, there would always be disputes on what regulations and limits are appropriate. The market would evolve perpetually, facing crisis after crisis, as it suits its ideas based in reality (often parsimoniously) rendering the economy vulnerable to internal and external fluctuations.
Merkez bankası modelinin, ekonomiyi karşı karşıya bıraktığı sorunun merkezinde yer aldığı inkar edilemez. Zira bu model, bankanın doğrudan borçlanmasına veya varlıklarının bir kısmını nakit karşılığında satmasına olanak tanır. Temel soru, merkez bankasının likiditesini nereden elde ettiğidir: karşılıksız olarak sadece para basar. Banka ayrıca diğer bankalardan borç alabilir, ancak bu, faiz oranlarını yükseltebilir ve bu da borçlulardan gelen talebi yavaşlatır. Modern bankacılık sistemi, merkez bankası tarafından yönlendirilip koordine edilir; merkez bankası, karşılıksız kredinin ortak bir genişlemesi yoluyla para enjekte ederek yatırımlar ve harcamalar için yeterli likiditeyi güvence altına alır.
It is undeniable that the central bank model is central to the problem facing the economy. For it allows the bank to directly borrow or sell some of its assets for cash. The key question is where does the central bank get its liquidity? – it just prints it with no backing. The bank could also borrow from other banks, but that could increase interest rates, which slows down demand from borrowers. The modern banking system is guided and coordinated by the central bank, which ensures sufficient liquidity for investments and expenditures by injecting money through a joint expansion of unbacked credit.
Açıkça görülüyor ki, balon faaliyetlerinin ortaya çıkmasının temelini atan şey, Fed'in Aralık 2000 ile Haziran 2004 arasındaki gevşek para politikasıydı; yani federal fonların borç verme faizi (federal fon oranı) yüzde 6,5'ten yüzde 1'e indirildi. Ardından Haziran 2004 ile Eylül 2007 arasında Fed, federal fon oranını yüzde 1'den yüzde 5,25'e yükseltti. Bu likidite sıkılaşması, balon halindeki konut piyasasını baltaladı (oysa bu konuda çok sayıda uyarı yapılmıştı); 2007 sonunda çöküş düzeyinde bir baskı oluştu. Federal fon oranı, ekonomiyi düzenlemek için kullanılan açık piyasa araçlarından biridir. Devasa hacim, küreselleşme, menkul kıymetleştirme ve karmaşık türev araçlardaki gerçek bir patlama, bir araya gelerek 1929 Büyük Buhran'ıyla boy ölçüşebilecek felaket niteliğinde bir çöküşe yol açtı. Yukarıdakiler, bunumla birlikte, patlama ve çöküşün nedenlerinin altında yatan iki temel sistemik unsuru vurgulamak için makul bir arka plan sunmaktadır.
Evidently, it was the loose monetary policy of the Fed between Dec. 2000 and Jun. 2004 i.e. lowering Fed funds rate (interest rate of lending federal funds) from 6.5% to 1% that laid the foundation for the emergence of the bubble activities. And then between Jun. 2004 and Sep. 2007, the Fed raised the Fed funds rate from 1% to 5.25%. This tightening of liquidity undermined the bubble housing market (which had ample warnings); gaining bust-level pressure by the end of 2007. The Fed funds rate is one of the open market levers to regulate the economy. The sheer volume, globalisation, securitisation and a veritable explosion in complex derivatives have combined in a way to make for a calamitous bust, rivalling the great depression of 1929. The above provides a reasonable backdrop to highlight two fundamental systemic elements, which underlie the causes of boom and bust:
1. Altın standardı gibi bir standardın bulunmaması (karşılığı olmayan para basılmasına olanak tanır).
1. Lack of a standard such as the gold standard (allows unbacked minting).
2. Faizli bankacılık (yüksek getiri uğruna borç birikimini teşvik eden bankacılık).
2. Interest based banking (which encourages debt accumulation for high returns).
Batı dünyasında bile bu iki konuya ilişkin ciddi bir kaygı zaten mevcut. Altın standardına dönüş, Avusturya Ekolü ekonomistleri, nesnelciler ve liberteryenler gibi birçok kişi tarafından desteklenmekte; bunun başlıca nedeni serbest piyasa ideallerinin, yani devletin merkez bankaları aracılığıyla fiat para ihracındaki rolüne yönelik itirazlarının bu görüşlerle örtüşmesidir. Alan Greenspan bile altın standardının önemine dair şunları söylemiştir: "Altın standardından vazgeçilmesi, refah devletçilerinin bankacılık sistemini sınırsız kredi genişlemesi için bir araç olarak kullanmasını mümkün kıldı... Altın standardı olmadan, enflasyon yoluyla tasarrufların el konulmasına karşı koruma sağlayacak bir yol yoktur... Açık finansmanla yapılan harcamalar, servetin el konulması için basit bir plandır. Altın bu sinsi sürecin önünde durur. Mülkiyet haklarının bir koruyucusu olarak durur. Bunu kavrayan biri, devletçilerin altın standardına karşı düşmanlığını anlamakta hiçbir zorluk çekmez."12.
There is already considerable concern, even in the west, over both of the above. The return to the gold standard is supported by many including followers of the Austrian School of Economics, objectivists and libertarians largely because their free market ideals i.e. their objection to the role of the government in issuing fiat currency through central banks. Even Alan Greenspan had attested to the importance of the gold standard, “The abandonment of the gold standard made it possible for the welfare statists to use the banking system as a means to an unlimited expansion of credit... In the absence of the gold standard, there is no way to protect savings from confiscation through inflation… Deficit spending is simply a scheme for the confiscation of wealth. Gold stands in the way of this insidious process. It stands as a protector of property rights. If one grasps this, one has no difficulty in understanding the statists' antagonism toward the gold standard.” 12.
Herhangi bir alternatif model bu zayıflıklara sahip olmamalıdır. Sabit para standardı ve faizsiz bankacılık, sürdürülebilir bir sistemin temel kurumsal dayanaklarının bir kısmını oluşturmaktadır.
Any alternative model should not possess these weaknesses. The fixed currency standard and interest free banking form some of the key institutional basis for a sustainable system.
10 Minsky H P, 1992, The financial instability hypothesis, The Jerome Levy Economics Institute Working Paper No. 74. Available at SSRN: http://ssrn.com/abstract=161024.
10 Minsky H P, 1992, The financial instability hypothesis, The Jerome Levy Economics Institute Working Paper No. 74. Available at SSRN: http://ssrn.com/abstract=161024.
11 Shostak F, 2007, Mevcut Finansal Kriz Hyman Minsky'nin İktisadını Doğrular mı?, Ludwig von Mises Institute makalesi, http://mises.org/story/2787.
11 Shostak F, 2007, Does the Current Financial Crisis Vindicate the Economics of Hyman Minsky?, Ludwig von Mises Institute article, http://mises.org/story/2787.
12 Greenspan A, 1966, Gold and Economic Freedom, First appeared in The Objectivist, reprinted 1967 in Capitalism: the unknown ideal, Signet, New York.
12 Greenspan A, 1966, Gold and Economic Freedom, First appeared in The Objectivist, reprinted 1967 in Capitalism: the unknown ideal, Signet, New York.