4.4 Müreffeh mi Yoksa Saçma mı Bir Sistem?
4.4 Prosperous Or Preposterous System
Mevcut modelin müreffeh mi yoksa abes mi olduğuna gelince, burada Kennedy'den alıntı yapmak yerinde olur: "Para yalnızca mal ve hizmet alışverişine yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda ihtiyacından fazlasına sahip olanların elinde tutulmasıyla mal ve hizmet alışverişini de engelleyebilir. Böylece, ihtiyacından az paraya sahip olanların, ihtiyacından fazla parası olanlara bir ücret ödediği özel bir gişe yaratır. Bu hiçbir şekilde 'adil bir anlaşma' değildir. Aslında, günümüzdeki parasal sistemlerimiz çoğu demokratik ülkede 'anayasaya aykırı' olarak nitelendirilebilir" 13.
As for whether the prevailing model is prosperous or preposterous, it is apt to quote Kennedy: “Money does not only help the exchange of goods and services but can also hinder the exchange of goods and services by being kept in the hands of those who have more than they need. Thus it creates a private tollgate where those who have less than they need pay a fee to those who have more money than they need. This is by no means a “fair deal”. In fact, our present monetary systems could be termed “unconstitutional” in most democratic nations” 13.
Hükümet, harcamalarını karşılamak ve şirketlerin büyümesini teşvik etmek için birkaç yol izler (bu büyümenin sıradan insana nadiren yansıdığı görülür). Ortaya çıkan açık, hayatın hemen hemen her alanını kapsayan karmaşık bir vergi sistemiyle kapatılır: gelir vergileri, kullanım vergileri ve gizli vergiler, enflasyon, kurtarma paketleri, sübvansiyonlar, emekli maaşı ve sosyal yardımlarda kesintiler ve gelişmekte olan ülkelerde ticareti serbestleştirme çabaları da cabası. Bu nedenle kapitalist ekonomik sistemin krizler, savaşlar ve devrimlerle kesintiye uğramasına şaşırmamak gerekir.
The government covers its expenditure and promotes growth of the corporations (which rarely trickles down to the common man) by several means. The resulting bust is covered by a complex set of taxes which covers almost every aspect of life: income taxes, utility taxes and stealth taxes, inflation, bail outs, subsidies, pension and welfare cuts and not to mention efforts to liberalise trade in developing countries. It is not surprising that the capitalist economic system is punctuated with crises, wars and revolutions.
Ekonomik patlamalar her zaman daralmaları takip etmez. Batı'yı ve geçmiş krizleri örnek aldığımızda, bu yalnızca hikayenin bir kısmını ortaya koyar. Mevcut büyüklükteki bir kriz, birçok Batılı yorumcunun kapitalist ekonomik sistem için kıyamet senaryolarını tartışmasına yetmiştir. Gelecekte yapılacak bir hata elbette daha ağır olacaktır; böyle öldürücü bir darbeyi beklemek açıkça akılsızlıktır. Batı'nın sorunları çoğu zaman küresel girişimler yoluyla ihraç edilir ve yükün büyük kısmını diğer ülkeler taşır. Bu tür örneklere başvurmasak bile, 1997 Asya krizi, sonrasında bir patlama gelmeden yaşanan bir daralmanın açık bir örneği olarak durmaktadır. Bir zamanlar bir kaplan ekonomisi olan Endonezya (1990'larda en hızlı büyüyen ekonomiler için kullanılan bir terim), hâlâ 113 milyar dolarlık dış borcun altında sendelemeye devam etmektedir. Malezya ise daralmayı önlemek için müdahale etmiş ve nispeten başarılı bir orta güç olarak ortaya çıkmış, ancak buna rağmen kapitalizm ve serbest piyasa için bir tehdit olarak eleştirilmiştir.14
Booms will not always follow busts. Taking the west and the past crises as an example, only reveals part of the story. A crisis of the current magnitude has sufficed for many western commentators to discuss apocalyptic scenarios for the capitalist economic system. A future mistake would certainly be more severe; awaiting such a fatal blow is patently foolish. Western problems are often exported via global ventures, where other countries absorb the brunt. Even without resorting to such examples, the 1997 Asian crisis stands as a clear example of a bust gone without a subsequent boom. Once a tiger economy (a term for the fastest growing economies in the 1990s) Indonesia continues to reel with $113bn of external debt. Malaysia intervened to prevent the bust and has emerged as a relatively successful middle power, only to be criticised as a threat to capitalism and the free market14.
ABD'nin GSYİH'sinin üçte ikisini aşan utanç verici düzeyde açıkları var (10 trilyon doların üzerinde Federal borç, fonlanmamış yükümlülükler de hesaba katıldığında yaklaşık 60 trilyon dolar). ABD Hazine tahvillerinin yabancı sahiplerinin toplamı 2,6 trilyon doları aşıyor. Doların uzun vadeli değer kaybı nedeniyle yabancı yatırımcıların istekleri azalıyor; mevcut borç özellikle Japon, Çinli ve petrol ihraç eden ülkelerin merkez bankalarının elinde bulunuyor. ABD, rekabetçi yabancı ithalat ve yurt dışındaki sert rekabet nedeniyle ürünleri için küçülen ihracat pazarlarına giderek daha fazla bağımlı hale geliyor. Kuveyt gibi zayıf ülkeler bile doların sabitlemesinden çıkıp uluslararası para sepetini tercih ediyor. En büyük bankaların kurtarılması, bu sistemin uçurumun kenarında sallanan yapısına daha fazla borç yüklüyor. Doğası gereği istikrarsız olan finansal sistemine ek olarak, küresel siyasi ekonomideki herhangi bir değişiklik devletin sağlığı için ciddi sonuçlar doğurabilir. Kapitalist sistem, bunu düzeltmek için kendini baltalaması gerekeceğinden, düzeltilemez görünüyor.
The US displays obscene deficits of over 2/3 of its GDP (over $10 trillion of Federal debt and when unfunded obligations are included this raises it to around $60 trillion). Foreign owners of US treasury securities exceed $2.6 trillion. There is declining willingness of foreign investors due to the long term falling dollar, and the existing debt is owned in particular by Japanese, Chinese, and oil exporting central banks. The US faces increased dependency on diminishing export markets for its products due to competitive foreign imports and fierce competition overseas. Even weak countries such as Kuwait are pulling out of the dollar peg and opting for a basket of international currencies. The bailouts of the largest banks are loading further debt into a system teetering on the edge. In addition to its inherently unstable financial system, any changes in the global political economy can have serious implications for the health of the state. The capitalist system appears to be non-correctable, as it would need to undermine itself to do it.
13 Kennedy M, 1995, Interest and Inflation Free Money, Seva International, Münih.
13 Kennedy M, 1995, Interest and Inflation Free Money, Seva International, Munich.
14 Soros G, 1998, Capitalism’s last chance, Foreign Policy, December - Winter issue.
14 Soros G, 1998, Capitalism’s last chance, Foreign Policy, December - Winter issue.