Illar zunubai da laifuffuka
The harm caused by sins and misdeeds
Bari mu koma kan maganin wannan cuta, wadda idan ta ci gaba, za ta lalata ikonmu a duniya da kuma Lahira. Ya kamata a sani cewa zunubai suna cutar da wanda ya aikata su; cutarsu ga zuciya kamar tasirin guba ce a jiki, gwargwadon yadda ta yi illa. Hakika, dukkan mugunta da cutar da mutum yake fuskanta, a duniya da kuma Lahira, sakamakon zunubansa da ayyukansa na laifi ne. Me ya kori iyayenmu (Adam da Hawwa'u ~I) daga Aljanna, wurin jin daɗi, albarka da farin ciki, zuwa gidan azaba, wahala da masifa? Mene ne dalilin korar Shaiɗan daga sama, da kuma canza siffarsa ta waje da ta ciki? Allah ~ ya nakasa shi zuwa siffa mafi muni, ya kuma sanya shi mallakar mafi munin niyya. Ya janye Rahamarsa daga gare shi, ya sa ya rayu a ƙarƙashin La'antarsa. Ya mayar da mazauninsa daga Aljanna zuwa Jahannama, saboda Shaiɗan ya saɓa masa ~ ya juya zuwa shirka. An raina shi a gaban Allah ~, saboda ya bi son zuciyarsa ya ƙi umarnin Allah ~, don haka ya jawo fushinsa. Wane ne ya sa dukkan mutanen Nuhu suka nutse har ruwa ya kai saman duwatsu? Wane ne ya aika iska a kan mutanen 'Ad ya hallaka su, da gidajensu da dukiyarsu, har suka zama abin koyi ga sauran al'ummomi har zuwa Ranar Tashin Alƙiyama? Wane ne ya aiko da tsawa mai ban tsoro wadda ta tsage zukatan kafirai ta hallaka su gaba ɗaya? Wane ne ya ɗaga garuruwan masu luwaɗi zuwa sama, har mala'iku suka ji haushin karnukansu, sannan ya juya su sama da ƙasa ya hallaka su gaba ɗaya da duwatsu masu alama daga sama, don ya azabtar da su da azabar da ba a taɓa ganin irinta ga wata al'umma ba? Wane ne ya aiko wa mutanen Shu'aibu ~\ gizagizai masu azaba kamar inuwa, waɗanda da zarar sun kasance bisa kawunansu, suka zubo musu da wuta mai ci? Wane ne ya sa Fir'auna da mutanensa suka nutse a teku, ya kuma kai rayukansu Jahannama? Wane ne ya halakar da Qarun (Korab), dukiyarsa da iyalinsa? Wane ne ya halakar da dukkan al'ummomin da suka zo bayan Nuhu, da nau'o'in azaba daban-daban? Wane ne ya aika bayi, waɗanda aka ba su yaƙi mai tsanani, zuwa ga Banu Isra'ila, har suka shiga cikin mafi zurfin sassan gidajensu, suka kashe mazajensu, suka kwashe matansu da 'ya'yansu, suka ƙone dukiyoyinsu, suka washe dukiyarsu? Wane ne ya sanya wa Banu Isra'ila azaba iri-iri: lalata gidajensu, sanya masu sarakuna azzalumai, mayar da su birai da alade, kuma a ƙarshe ta hanyar yin alkawari: (zai ci gaba da aika musu, har zuwa Ranar Tashin Kiyama, waɗanda za su azabtar da su da azaba mai wulakanci)?
Let us return to the cure of this ailment, which if it continues, would damage our potential in both this world and the Hereafter. It should be known that sins harm the doer; its harm to the heart is like the effect of poison on the body, according to the degree of the damage done. In fact, all evil and harm that one faces, in this world and the Hereafter, are caused by one's sins and misdeeds. What ousted our parents (Adam and Eve ~I) from Paradise, the place of pleasure, blessings and delight, to the dwelling of pain, torment and misfortune? What was the cause for the Satan to be kicked out of heaven , and have his external and internal forms distorted? Allah ~ disfigured him to a most horrible shape, and made him possess the most evil intentions. He ~ withdrew His Mercy from him and made him live under His Curse. He ~ replaced Satan's dwelling from Paradise to Hell , because Satan disobeyed Him ~ and turned to polytheism. He was despised in the Sight of Allah ~ . because he followed his own desires and rejected the Command of Allah ~ ' and so earned His Anger. Who as it who made all the people of the Noah drown until water reached the top of mountains? Who was it who set the wind on the people of 'Ad and destroyed them, their dwellings and property, until they became an example for other nations until the Day of Resurrection? Who was it who sent the awful cry to tear the hearts of the disbelievers and destroy them all? Who was it who lifted the villages of the homosexuals up in the sky, until the Angels heard the barking of their dogs , and then turned them upside down and destroyed them all with marked stones from the heavens, to give them a punishment not seen by any other nation before? Who was it who sent upon the people of Shu'aib ~\ punishing clouds like shades, which, once above their heads, rained down a blazing fire upon them? Who made Pharaoh and his people drown in the sea, and took their spirits to Hell? Who destroyed Qarun (Korab), his property and family? Who destroyed all the nations after Noah with different forms of punishments? Who dispatched slaves, who were given to terrible warfare, to the Children of Israel, entering the very innermost parts of their homes, killing their men, abducting their women and children, burning their properties and plundering their wealth? Who afflicted the Children of Israel with several different punishments: the destruction of their homes, setting oppressive rulers to them, transforming them into monkeys and pigs, and lastly by vowing: (to keep on sending against them, till the Day of Resurrection, those who would afflict them with a humiliating torment) ? 1
Imam Ahmad ya ce: "Al-Waleed bin Muslim ya ruwaito cewa: Safwan bin 'Amru ya ba da labari daga Abdu-Rahman bin Jubayr bin Nafeer, wanda ya ruwaito daga mahaifinsa, wanda ya ce: 'Lokacin da aka ci Cyprus, iyalai sun rabu (wadanda suka karbi Musulunci da wadanda ba su karba ba), suka bar kuka saboda rabuwar. Na ga Abu Darda' yana kuka shi kadai, sai na tambaye shi: 'Ya Abu Darda', me ke sa ka kuka a ranar da Allah ~ ya sa Musulunci da mabiyansa suka yi nasara?' Ya amsa: 'Kaico a gare ku, ya Jubayr! Yaya mutane suke da daraja a wurin Allah bayan sun ki umurninSa, alhali a da can su ne al'umma mai mulki. Sun kau da kai daga umurnin Allah, don haka wannan shi ne makomarsu." Ali bin Al-Ja'd ya ce: "Shu'bah ya ba mu labari daga Amru bin Murrah wanda ya ce: "Na ji Abu Al-Bukhturi yana cewa: "An gaya mini cewa Annabi ﷺ ya ce: 'Mutane ba za a hallaka su ba har sai sun (yi kokarin) kare kansu.'" Umm Salamah ~ ta ce: "Na ji Manzon Allah ﷺ yana cewa: 'Idan zunubai suka yaɗu a cikin al'ummata, Allah ~ zai sanya azabarSa a kansu.' Na tambaya: 'Ya Manzon Allah! Ashe ba za a sami wasu masu ibada a cikinsu a lokacin ba?' Ya ﷺ ya amsa: 'Eh, za a samu.' Na ce: 'To, me Allah ~ zai yi da irin wadannan mutane (masu ibada)?' Ya ﷺ ya amsa: 'Za su sha azaba kamar sauran mutane, amma daga baya za su amfana da rahamar Allah." Al-Hasan ~ ya ruwaito cewa Annabi ﷺ ya ce: "Wannan al'umma za ta ci gaba da kasancewa karkashin kariyar Allah ~ muddin malamanta ba sa goyon bayan shugabanninta, kuma masu ibadarta ba sa kare halin masu zalunci a cikinta, kuma salihan mutanenta ba sa yin watsi da miyagun mutanenta. (Amma) idan suka yi hakan, Allah ~ zai cire taimakonSa daga gare su, ya sanya a kansu masu mulkin zalunci da za su azabtar da su da azaba mai tsanani." Thawan ~ ya ruwaito cewa Annabi ﷺ ya ce: "Mutum yana hana shi ni'ima saboda zunubin da yake aikatawa." 1 Har ila, shi (wanda Allah ya yi masa salati) ya ruwaito cewa Annabi ﷺ ya ce: "Mutane za su kira juna nan ba da jimawa ba don su kai farmaki a kanku, kamar yadda mutane ke yi idan suna cin abinci, suna gayyatar wasu su zo su raba abincinsu." Wani ya tambaya: "Shin hakan zai kasance ne saboda yawanmu a lokacin?" Ya amsa: "A'a, a lokacin za ku yi yawa, amma za ku zama kamar kumfa da datti da ruwan rafi ke kwasowa, kuma Allah zai cire tsoronku daga zukatan abokan gābanku, ya kuma sanya wahn (raunin zuciya) a cikin zukatanku har abada." Wani ya tambaya: "Menene wahn (raunin zuciya), ya Manzon Allah?" Ya amsa ﷺ: "Son duniya da ƙin mutuwa." 2 Anas bin Malik ya ruwaito cewa Annabi ﷺ ya ce: "Sa'ad da aka mayar da ni duniya a lokacin Tafiyar Dare ta, na wuce wasu mutane waɗanda suna da farce da aka yi da tagulla, suna amfani da su wajen tsage fuskokinsu da ƙirjinsu. Na tambaya: 'Su wane ne, ya Jibril?' Ya amsa: 'Waɗannan masu zage-zage ne, waɗanda suke yada labarin mutane ta hanyar ɓata suna, suna kuma tona asirinsu.'" 3 Abu Hurairah ya ruwaito cewa Manzon Allah ﷺ ya ce: "A ƙarshen zamani, za a fito da mutane waɗanda za su yi amfani da addini ta hanyar yaudara don amfanin duniya, kuma za su sanya fatun tumaki a bainar jama'a don su bayyana cikin tawali'u. Harsunansu za su fi zuma zaƙi, amma zukatansu za su zama kamar zukatan kyarkeci. Allah zai ce: 'Shin suna ƙoƙarin yaudarata ne, ko kuwa suna aikata girman kai a gare ni? Na rantse da kaina cewa zan aika musu da jarrabawa da za ta bar mutum mai hankali a cikinsu cikin ruɗani.'" 4 Ibn Abi Dunya ya ruwaito, daga Ja'far bin Muhammad, daga mahaifinsa, daga kakansa, wanda ya ce: "Ali ya ce: 'Za a zo wani lokaci da mutane, da ba abin da zai rage na Musulunci sai sunansa, ba kuma abin da zai rage na Alƙur'ani sai rubutunsa. Masallatansu za su cika, amma babu shiriya ta gaskiya a cikinsu.'" Malamansu masana ilimi mugayen mutane ne; wata fitina za ta samo asali daga gare su, kuma za ta koma gare su." Sammak bin Harb ya ruwaito, daga Abdu-Rahman bin Abdullah bin Mas'ud, daga mahaifinsa, wanda ya ce: "Idan zina da riba suka yadu a cikin wata kasa, Allah yana ba da umarnin hallaka ta." Al-Hasan ya ruwaito a cikin wata wasiƙarsa: "Idan mutane suka nuna suna da ilimi, amma suka ɓata wannan aiki (aiwatar da wannan ilimin); suka nuna soyayya ga juna, alhali zukatansu suna ƙin juna; suka yanke zumuncin dangi, to za a sanya su ƙarƙashin la'nar Allah, wanda zai sa su kurma da makafi (ga shiriyarSa)." Umar bin Al-Khattab ya ce: "Ni ne na goma cikin wata ƙungiyar Muhajirai da suka tafi wajen Annabi ﷺ. Ya zo wajenmu ya ce: 'Ya ku ƙungiyar muhajirai, akwai halaye guda biyar da nake neman tsari da Allah daga gare su, domin ku same su: (1) Idan fasiƙanci na jima'i ya yadu a fili tsakanin mutane, za a sami cututtuka da ba a taɓa ganin irinsu a kan wadanda suka riga su ba. (2) Idan mutane suka yi magudi wajen auna ƙarya (da ma'auni), za a same su da wahalhalu, kuma sarkinsu zai zalunce su. (3) Idan mutane suka ƙi biyan Zakka, da ba don dabbobi ba, da an hana su ruwan sama. (4) Idan mutane suka karya alkawari, Allah zai sa abokan gābansu su mamaye su. (5) Idan shugabanni ba su yi mulki da dokokin da Allah ya saukar a cikin Littafinsa ba, Allah zai sa wahala da masifa su yi galaba a tsakaninsu." Amru bin Murrah ya ruwaito daga Salim bin Abi-Al-Ja'd, daga Abi Ubaidah bin Abdullah bin Mas'ud, daga mahaifinsa, wanda ya ce: "Manzon Allah ﷺ ya ce: 'Aibi na farko da ya shiga Banu Isra'ila shi ne lokacin da wani mutum ya haɗu da wani mutum ya ce: "Ya fulani, ka ji tsoron Allah, ka bar abin da kake yi, domin ba halal ba ne a gare ka." Amma sai ya sake haɗuwa da shi washegari (yana cewa), kuma hakan bai hana shi ci da sha da zama tare da shi ba. Sa'ad haka, sa'ad da suka yi haka, Allah ya haɗa zukatansu da juna. Sa'an nan ya karanta Aya: '(An la'anci waɗanda suka kafirta daga cikin Banu Isra'ila ta harshen Dawud da Isa ɗan Maryam, saboda sun yi tawaye kuma sun ƙetare iyaka)'. Sa'an nan ya ce: 'Ba haka ba, na rantse da Allah, dole ne ku umarci abin da yake nagari, ku hana abin da yake mugunta; ku hana zaluncin azzalumi, ku juya shi zuwa ga abin da yake daidai, ku takaita shi ga abin da yake daidai.' ﷺ Ibn Abi Dunya ya ruwaito daga Ibrahim bin 'Amr as-Sana'ani, wanda ya ce: "Allah ya saukar wa Yusha' bin Nun: 'Ina halakar da mutum dubu arba'in daga cikin mafi kyawun mutanenka, da mutum dubu sittin daga cikin mugayen mutanenka.' Ya ce: 'Ya Ubangiji, waɗancan mugayen mutane ne, amma me ya sa za ka halakar da mutanen kirki?' Ya ce: 'Saboda ba su taɓa yin fushi ba, sa'ad da Ni na yi fushi da waɗanda suka sabe Ni, sai dai suna zaman zumunci da su (suna ci suna sha tare da su).'" Abu Umar bin Abdul-Barr ya ruwaito daga Abu 'Imran, wanda ya ce: "Allah ya aiko mala'iku biyu zuwa wani ƙauye da umarnin su hallaka duk abin da ke cikinsa. Mala'ikun sun iske wani mutum yana sallah a masallaci, sai suka ce: 'Ya Ubangiji, ga bawanka wane, yana sallah.' Sai Allah ya ce: 'Ku hallaka dukan ƙauyen har da shi, domin fuskarsa ba ta taɓa nuna alamar fushi saboda Ni ba.'" Al-Hamidi ya ruwaito daga Sufyan, daga 'Uyayna, wanda ya ce: "Sufyan bin Sa'id ya ruwaito daga Mas'ar cewa an umarci wani mala'ika ya hallaka wani ƙauye. Ya ce: 'Ya Ubangiji, akwai wani bawa mai ibada can wane.' Sai Allah ya saukar wa mala'ikan: 'Ka fara da shi, domin bai taɓa nuna alamar fushi saboda Ni ba.'" Ibn Abi Dunya ya ruwaito daga Wahb bin Munabbih, wanda ya ce: "Sa'ad da Annabi Dawud ﷺ ya yi zunubi, ya ce: 'Ya Ubangiji, ka gafarta mini.' Allah ya ce: 'Na gafarta maka, amma na sanya kunyarsa a kan Banu Isra'ila.'" Ya amsa: "Ya Ubangiji, ta yaya hakan zai yiwu alhali Kai ne Alkali Mai adalci, wanda ba ya zalunta kowa? Ni ne na aikata zunubin, amma Kai kuma Ka sanya wulakanci a kan wasu?" Sai Allah ya yi masa wahayi: "Lokacin da ka aikata zunubin, ba su nuna rashin amincewarsu da aikinka nan take ba." Ibn Abi Dunya ya ruwaito cewa Anas bin Malik ~ ya ce: "Na tafi tare da wani mutum wurin Aisha ~", sai ya tambaye ta: "Ya Uwar muminai, ka gaya mana game da girgizar kasa?" Ta ce: "Idan suka halatta zina, shan giya, da amfani da kayan kida, Allah ~ yana umartar kasa: 'Ki girgiza da su domin su daina su tuba.' In ba haka ba, zai hallaka ta a kansu." Mutumin ya ce: "Ya Uwar muminai, shin azaba ce a gare su?" Ta amsa: "A'a, nasiha ce da rahama ga muminai, amma azaba ce kuma la'ana ga kafirai." Anas ya ce: "Ban taba jin wani Hadisi ba, bayan rasuwar Manzon Allah ﷺ, wanda ya faranta min rai fiye da wannan Hadisi." Ibn Abi Dunya ya ruwaito Hadisin mursal daga Annabi ﷺ: "Kasa ta girgiza a lokacin rayuwar Annabi ~, sai ya ﷺ ya sanya hannunsa a kanta ya ce: 'Ki natsu, domin lokacinki bai yi ba tukuna.' Sannan ya ~ ya juya ga sahabbansa ya ce: 'Ubangijinku yana son ku faranta masa rai, don haka ku nemi yardarsa.'" Lokacin da kasa ta girgiza a zamanin shugabancin Umar bin Al-Khattab ~, ya ce: "Ya ku mutane, wannan girgizar ba za ta faru ba sai saboda wani abu da kuka kirkira (a cikin addini)! Na rantse da Wanda raina yake hannunsa, idan wannan girgizar ta sake dawowa, ba zan zauna a cikinku a wannan kasa ba." Umar bin Abdul-Aziz ya rubuta zuwa ga dukkan jihohi a zamaninsa: "Wannan girgizar kasa tsawatarwa ce daga Allah ~ ga bayinsa. Na rubuta zuwa ga dukkan jihohi su bayar da sadaka a irin wannan rana, a irin wannan wata, domin Allah ~ ya ce: (Lallai wanda ya tsarkake kansa zai samu nasara, kuma ya ambaci sunan Ubangijinsa ya kuma yi salla)."
Ya kamata ka faɗi abin da Adam ya ce: ( Ya Ubangijinmu, mun zalunci kanmu. Idan ba ka gafarta mana ba, kuma ba ka yi mana rahamarka ba, lallai za mu kasance cikin masu hasara)2 Kuma ya kamata ka faɗi abin da Yunus ~ I (Jonah) ya ce: ( La ilaha illa anta (Babu abin bautawa da cancanta sai Kai, ya Allah), Tsarki ya tabbata a gare Ka! Lallai ni na kasance cikin azzalumai)3 Imam Ahmad ya ce: "Aswad bin Amir ya ruwaito daga Abu Bakr, daga Al-A'mash, daga 'Ata' bin Abi Rabah, daga Ibn Umar, wanda ya ce: 'Na ji Manzon Allah ﷺ yana cewa: "Idan kuka shiga cikin ma'amalar inah (wacce malamai suka fassara a matsayin wata ma'amalar riba), kuka riƙe wutsiyar shanu, kuka gamsu da noma, kuka bar yin jihadi (gwagwarmaya a hanyar Allah), Allah zai sa wulakanci ya mamaye ku, kuma ba zai cire shi ba har sai kun koma ga addininku (na asali)."'4 Al-Awza'i ya ruwaito daga Yahya bin Abi Kathir, daga Abu Salamah, daga Abu Hurairah ~ wanda ya ce: "Manzon Allah ﷺ ya ce: 'Idan aka aikata zunubi a ɓoye, ba ya cutar da kowa sai mai shi, amma idan aka aikata shi a fili, ba a kuma hana shi ba, to zai cutar da kowa.'" Imam Ahmad ya ruwaito daga Umar bin Al-Khattab ~ wanda ya ce: "Ƙasashe suna kusa da halaka alhali suna da mazauna." An tambaye shi: "Ta yaya za su halaka alhali har yanzu suna da mazauna?" Ya amsa: "Idan masu zalunci a cikinta sun fi nagargaruwa yawa, kuma ƙauyukanta suna hannun munafukai." Al-Awza'i ya ruwaito, daga Hassan bin 'Atiyyah, cewa Annabi ﷺ ya ce: "Mugayen mutane daga cikin al'ummata za su yi mulkin nagargarunta, har mumini ya ɓoye kansa, kamar yadda munafuki yake ɓoyewa a tsakaninmu a yau." Ibn Abi Dunya ya ruwaito, daga Ibn 'Abbas ~ cewa Annabi ﷺ ya ce: "Za a zo lokacin da zuciyar mumini za ta narke kamar yadda gishiri yake narkewa a cikin ruwa." An tambaye shi: "Mene ne dalili, ya Manzon Allah?" Ya ce: "Saboda (duk) munanan ayyuka (abubuwan da ba su dace ba) da yake gani amma bai canza su ba." Imam Ahmad ya ruwaito, daga Jarir, cewa Annabi ﷺ ya ce: "(Game da) duk wata al'umma da ake aikata zunubai a cikin al'ummarsu, alhali kuwa suna da yawa kuma sun fi waɗanda suke aikata su ƙarfi, amma ba su taɓa ƙoƙarin hana su (mutanen) aikatawa ba, Allah zai azabtar da su duka."5 Usama bin Zaid ya ce: "Na ji Manzon Allah ﷺ yana cewa: 'Za a kawo wani mutum a Ranar Tashin Alƙiyama, a jefa shi cikin Wuta. Hanjinsa zai zube a Wutar, sai ya juya kamar jaki da ke juya (dutsen niƙa) a masara. Sai mutanen Jahannama su taru kewaye da shi, su ce: 'Ya so da so, me ya same ka? Ashe ba kai kake umurtar mu da alheri ba, kana hana mu aikata mummuna?' Ya amsa: 'Eh, ina yi, amma ina umurtar ku da alheri ba tare da na aikata shi da kaina ba; kuma ina hana ku aikata mummuna, amma ni ina aikata shi.'"1 Abdullah bin Umar ya ruwaito cewa Annabi ﷺ ya ce: "Wata mace an azabtar da ita saboda wata kyanwa da ta kulle har ta mutu, sai ta shiga Wutar Jahannama. Matar ba ta ciyar da kyanwar ba, ba ta ba ta ruwa ba, kuma ba ta bar ta ta ci kwari na ƙasa ba."2 Daga wannan mahangar, malamai sun ce zunubai suna kaiwa ga shirka, kamar yadda sumbata take kaiwa ga jima'i, waƙa take kaiwa ga zina, kallon haram (ga wanda ba mahrami ba) yana kaiwa ga soyayya mai tsanani, rashin lafiya kuma yana kaiwa ga mutuwa. Imam Ahmad ya ce: "Al-Waleed ya ruwaito: 'Na ji Al-Awza'i yana cewa: Na ji Bilal bin Sa'd yana cewa: Kada ku duba ƙanƙantar zunubi ko rashin muhimmancinsa, amma ku duba Wanda kuka saɓa masa.'" Allah ﷻ ya yi wahayi ga Musa ﷺ (Musa): "Ya Musa, wanda ya fara mutuwa daga cikin halittata shi ne Iblis (Shaiɗan), domin ya saɓa mini; gama ina ɗaukar wanda ya saɓa mini a matsayin matacce." Al-Fudayl bin 'Ayyad ya ce: "Duk girman da kake ɗaukar zunubi a matsayin ƙarami, to yana girma a wajen Allah, kuma duk girman da kake ɗaukarsa a matsayin babba, to yana ƙanƙanta a wajen Allah." Abu Salih ya ruwaito, daga Abu Hurairah ~, cewa Annabi ﷺ ya ce: "Idan mumini ya yi zunubi, sai a sanya tabo baƙi a zuciyarsa. To amma idan ya tuba ya nemi gafara, zuciyarsa sai a goge ta. Amma idan ya ƙara, sai tabon ya ƙaru har ya mamaye zuciyarsa. Wannan ita ce 'tsatsar' da Allah ~ Mai Girma da Ɗaukaka ya ambata: {A'a, amma abin da suke aikatawa ya lulluɓe zukatansu} ﷺ." Imam Ahmad ya ruwaito, daga Wahb, wanda ya ce: "Ubangiji ~ ya ce, a wasu daga cikin wahayinsa, ga Banu Isra'ila: 'Idan aka yi mini biyayya, ina yarda. Idan na yarda, sai in ba da albarkata, babu ƙarshen hakan. Idan aka saɓa mini, ina fushi. Kuma idan na yi fushi (da bawana), sai in la'ance shi, kuma la'antata ta kai ga ɗansa na bakwai.'" Abu Nu'aim ya ruwaito daga Salim bin Abi Al-Ja'd, daga Abi Darda', wanda ya ce: "Mutum ya kamata ya yi taka-tsantsan kada zukatan muminai su la'ance shi daga inda ba ya sani." Sa'an nan ya tambaye shi: "Ka san dalilin hakan?" Na amsa:
'No.' He replied: 'A man continues to commit sins, privately, so Allah ~ sets hatred towards that man, in the hearts of believers, from (a direction) where he could not sense.' Abdullah bin Ahmad reported, in the book, Az-Zuhd, that Muhammd bin Sirin felt so apprehensive because of an old debt, so he said: 'I know that the cause of this anxiety is a sin which I had committed forty years ago.' Here we have an important concept regarding sins, which people continue to underestimate: as they do not see the effect of a sin, immediately. Its effect could be delayed, and so people would forget it, and believe that they are not really in the wrong, and therefore do not need to change themselves. Subhanallah! This misconception has caused so much torment to many people; it deprived them of many blessings, and caused them misfortunes. This misunderstanding may be found among some scholars, let alone ignorant people! Imam Ahmad reported, on the authority of Abi Darda ~·, who said: 'Worship Allah as if you could see Him, and know that a little (wealth) which makes you rich is better than much which destroys you. You should know that piety never decays, and that sins are never forgotten.' Hausa translation: 'A'a.' Ya amsa da cewa: 'Mutum yana ci gaba da aikata zunubai a asirce, sai Allah ~ ya sanya ƙiyayyar wannan mutum a cikin zukatan muminai, ta wata hanya da ba zai ji ba.' Abdullahi ɗan Ahmad ya ruwaito, a cikin littafin Az-Zuhd, cewa Muhammad ɗan Sirin ya ji tsoro sosai saboda wani tsohon bashi, sai ya ce: 'Na san cewa dalilin wannan damuwa zunubi ne da na aikata shekara arba'in da suka wuce.' Ga wani muhimmin ra'ayi game da zunubai, wanda mutane ke ci gaba da raina shi: domin ba sa ganin tasirin zunubi nan take. Tasirinsa na iya jinkiri, don haka mutane su manta da shi, su yi imani cewa ba su yi laifi ba da gaske, don haka ba sa buƙatar canza kansu. Subhanallahi! Wannan kuskuren fahimta ya jawo azaba mai yawa ga mutane da yawa; ya hana su albarka da dama, ya kuma jawo musu masifu. Irin wannan rashin fahimta na iya kasancewa ga wasu malamai, balle ma jahilai! Imam Ahmad ya ruwaito daga Abi Darda ~·, wanda ya ce: 'Ku bauta wa Allah kamar kuna ganinsa, kuma ku sani cewa ɗan abin da ke sa ku wadata ya fi yawan abin da ke lalata ku. Ya kamata ku sani cewa takawa ba ta taɓa lalacewa ba, kuma zunubai ba a taɓa mantawa da su ba.'
'No.' He replied: 'A man continues to commit sins, privately, so Allah ~ sets hatred towards that man, in the hearts of believers, from (a direction) where he could not sense." Abdullah bin Ahmad reported, in the book, Az-Zuhd, that Muhammd bin Sirin felt so apprehensive because of an old debt, so he said: "I know that the cause of this anxiety is a sin which I had committed forty years ago." Here we have an important concept regarding sins, which people continue to underestimate: as they do not see the effect of a sin, immediately. Its effect could be delayed, and so people would forget it, and believe that they are not really in the wrong, and therefore do not need to change themselves. Subhanallah! This misconception has caused so much torment to many people; it deprived them of many blessings, and caused them misfortunes. This misunderstanding may be found among some scholars, let alone ignorant people! Imam Ahmad reported, on the authority of Abi Darda ~·, who said: " Worship Allah as if you could see Him , and know that a little (wealth) which makes you rich is better than much which destroys you. You should know that piety never decays , and that sins are never forgotten ."
I Suratul A'raf, Aya ta 167. 2 Abu Dawud ne ya rawaito shi a cikin "Littafin Yaƙe-yaƙe", (babi na 17) da Ahmad a cikin Musnadinsa (4/260) (5/293). 3 Imam Ahmad ne ya rawaito shi a cikin Musnadinsa (6/295, 304, 418). 1 Ibn Majah ne ya rawaito shi a cikin littafin "Al-Fitan", (babi na 22) da Ahmad a cikin Musnadinsa (5/27, 281, 282). 2 Ahmad ne ya rawaito shi a cikin Musnadinsa (2/359) (5/278). 3 Abu Dawud ne ya rawaito shi a cikin littafin "Al-Adab", (babi na 35) da Ahmad a cikin Musnadinsa (3/234). 4 At-Tirmidhi ne ya rawaito shi a cikin littafin "Az-Zuhd", (babi na 60). 1 Ibn Majah ne ya rawaito shi a cikin littafin "Al-Fitan", (babi na 22). 2 At-Tirmidhi ne ya rawaito shi a cikin littafin "Tafsir Suratul Ma'ida", (babi na 6), da Ahmad a cikin Musnadinsa (1/391). I Suratul A'la, Ayoyi na 14-15. 2 Suratul A'raf, Aya ta 23. 3 Suratul Al-Anbiya', Aya ta 87. 4 Abu Dawud ne ya rawaito shi a cikin "Littafin Ciniki", (babi na 54) da Ahmad a cikin Musnadinsa (2/42, 84). 5 Ahmad ne ya rawaito shi a cikin Musnadinsa (1/12, 5, 7, 9) (6/304, 333). 1 Al-Bukhari ne ya rawaito shi a cikin littafin "Farkon Halitta", (babi na 10), Muslim a cikin littafin "Az-Zuhd", (Hadisi na 51) da Ahmad a cikin Musnadinsa (5/205, 206, 207). 2 Al-Bukhari ne ya rawaito shi a cikin littafin "Farkon Halitta", (babi na 16), Muslim a cikin littafin "Kusufi", (Hadisi na 9, 10) da Ahmad a cikin Musnadinsa (2/159, 188). 3 Suratul Mutaffifin, Aya ta 14. 4 Ibn Majah ne ya rawaito shi a cikin littafin "Az-Zuhd", (babi na 29) da Ahmad a cikin Musnadinsa (2/297).
I Surat AI-A'raf, Verse 167. 2 Recorded by Abu Dawud in the "Book of Battles", ( chapter 17) and Ahmad in his Musnad (4/ 260) (5/ 293). 3 Recorded by Imam Ahmad in his Musnad ( 6/ 295, 304, 4 I 8) . 1 Recorded by lbn Maajah in the book, "Al-Fitan", (chapter 22) and Ahmad in his Musnad (5/ 27, 281, 282). 2 Recorded by Ahmad in his Musnad (2/ 359) (5/ 278). 3 Recorded by Abu Dawud in the book, "Al-Adah", (chapter 35) and Ahmad in his Musnad (3/ 234). 4 Recorded by At-Tirmidhi in the book, "Az-Zuhd", ( chapter 60). 1 Recorded by lbn Maajah in the book, "Al-Fitan", (chapter 22) . 2 Recorded by At-Tinnidhi in the book of"Tafsir Surat Al-Ma'idah", (chapter 6), and Ahmad in his Musnad (1/391). I Surat al-A'la, Verses 14-15 . 2 Surat Al-A'raf, Verse 23 . 3 Surat Al-Anbiya', Verse 87. 4 Recorded by Abu Dawud in the "Book of Selling", ( chapter 54) and Ahmad in his Musnad (2 / 42, 84). 5 Recorded by Ahmad in his Musnad (112, 5, 7, 9) (6/ 304, 333). 1 Recorded by Al-Bukhari in the book, "The Beginning of Creation", ( chapter 10), Muslim in the book, "Az-Zuhd", (Hadith 51) and Ahmad in his Musnad (5 / 205, 206, 207). 2 Recorded by Al-Bukhari in the book, "The Beginning of Creation", (chapter 16), Muslim in the book, "The Eclipse", (Hadith 9, 10) and Ahmad in his Musnad (2/ 159, 188). 3 Surat Al-Mutafifin, Verse 14, 4 Recorded by Ibn Maajah in the book, "Az-Zuhd", (chapter 29) and Ahmad in his Musnad (2 / 297) .