Batı'da düşünce tarihlerine ilişkin, Batı medeniyetinin ortaya çıkış aşamalarına ve modern kültürlerine dair farklı görüşler vardır; bu kültür "Aydınlanma" ve "Modernizm" olarak adlandırılmaktadır. Batılı bazı yazarlar tarihi üç çağa ayırmıştır: Antik Çağ, Orta Çağ ve Modern Çağ. Bu kapsamlı sınıflandırma baskın olanıdır. Morris Bishop, The Middle Ages adlı kitabında, Orta Çağ'ın Roma'nın düşüşüyle başladığını ileri sürmekte ve çağları Karanlık Çağlar ve Yüksek Orta Çağ olarak ayırmaktadır. Bishop, Konstantiniyye'nin fethedildiği "29 Mayıs 1453" tarihini, Batı tarihinin "dönüm noktası tarihlerinden" biri olarak değerlendirmiş ve bu tarihin "Orta Çağ'ın sonunu ve modern dönemin başlangıcını" işaretlediğini belirtmiştir. Herbert Albert Laurens Fisher, üç ciltlik A History of Europe adlı eserinde, Orta Çağ ya da ortaçağ döneminin sonunda Rönesans, Reformasyon ve akıl çağının başladığını öne sürmüştür. H. A. L. Fisher, Orta Çağ ile Modern Çağ arasındaki tarihsel ayrımın belirlenmesinin araştırmacı için kolay olmadığını vurgulamıştır. Batı düşüncesinin geçtiği aşamaları ayrıntılandıran yazarlar da vardır; bunlara Will Durant, The Story of Civilization adlı eserinde ve Roland N. Stromberg, European Intellectual History since 1789 adlı kitabında örnek verilebilir. Stromberg, bu aşamaları Orta Çağ, Rönesans dönemi, Reformasyon dönemi ve Barok dönemi olarak ayırmıştır. Stromberg'e göre Barok dönemin felsefesi, Rönesans sonrası dönemin felsefesidir; ya da başka bir açıdan bakıldığında, yaklaşık olarak M.S. 1570 yılında başlayan ve 1650 M.S.'nin ötesine uzanan, dinî Reformasyon hareketinden sonraki dönemin felsefesidir. Stromberg daha sonra on yedinci yüzyılı akıl yürütme çağı olarak öne çıkarır: "Reformasyonun korkunç krizi tarafından sarsılan Avrupa, on yedinci yüzyılın bilimsel ve entelektüel rönesansını ortaya koymuştur." Stromberg, Galileo, Newton, Descartes, Spinoza, Hobbes, Locke ve Leibniz'e atıfta bulunarak on yedinci yüzyılın akıl çağı olduğunu ileri sürer. Ardından Stromberg, "entelektüel tarihin o olağanüstü bölümü, on sekizinci yüzyıl Aydınlanması" hakkında coşkuyla konuşur ve sonra on dokuzuncu yüzyılın ideolojik karakterinden söz eder.

Westerners have varying views regarding the history of their thought i.e. stages of the emergence of their civilization and their modern culture, described as ‘Enlightenment’ and ‘Modernism.’ Some of the Westerners categorized history into three ages: Antiquity, the Middle Ages and the Modern Age. This comprehensive categorization is predominant. Others, like Morris Bishop in his book, The Middle Ages, assert that the Middle Ages began with the Fall of Rome, categorizing the ages into the Dark Ages and High Middle Ages. Bishop considered “the 29th of May 1453,” the day that Constantinople was opened, as one of the “hinge-dates” of Western history, “to mark the end of the Middle Ages and the beginning of modern times.” By the end of Middle Ages or the medieval period, the age of renaissance, reformation and reason began, as asserted by Herbert Albert Laurens Fisher in his three-volume, A History of Europe. H. A. L. Fisher emphasized that it is not straightforward for the researcher to determine the delineation in history between the Middle and Modern Ages. Amongst the Westerners, there are those who elaborate upon the stages that Western thought passed through, such as Will Durant in his The Story of Civilization, and Roland N. Stromberg in his book, European Intellectual History since 1789, in which Stromberg divided the stages into the Middle Ages, the renaissance period, the reformation period and the Baroque period. According to Stromberg, the philosophy of the Baroque period is that of the post-renaissance era, or from another perspective, it is the era of the post­ religious reformation movement, beginning in approximately on the year 1570 CE and continued beyond 1650 CE. Stromberg then highlights the seventeenth century as an age of reasoning, “Battered by the terrific crisis of the Reformation, Europe came up with the scientific and intellectual renaissance of the seventeenth century.” Stromberg cites Galileo, Newton, Descartes, Spinoza, Hobbes, Locke and Leibniz to assert that the seventeenth century CE was the age of reasoning. Stromberg enthuses then of “that extraordinary chapter of intellectual history, the eighteenth century Enlightenment,” before speaking of the ideological character of the nineteenth century CE.

Aydınlanma Çağı (Fransızca: Siècle des Lumières), 1715'ten 1789'a kadar, özellikle Fransa, İngiltere ve Almanya'da, on sekizinci yüzyılda Avrupa'da hâkim olan felsefeyi ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Nitekim Fransız tarihçi Pierre Chaunu, "La civilisation de l'Europe des Lumières" (Aydınlanma Avrupası'nın Uygarlığı) adlı eserinin yazarı olarak, Avrupa'nın aydınlanmasından söz etmiş ve önem sırasına göre Fransızca, İngilizce ve Almanca olmak üzere üç dilde bu aydınlanmadan bahsetmiştir. Bryan S. Turner'ın "The Cambridge Dictionary of Sociology" adlı eseri, Aydınlanma hakkında şöyle der: "Batı geleneğinde Aydınlanma (eclaircissement, Aufklärung), düşünce ve eylemde akılcı hale gelme sürecini ifade eder. Bu, bireysel ya da toplum genelinde olabilir. Her iki durumda da akıl, anlayışı aydınlatan ve cehaletin ve batıl inançların karanlığını dağıtan bir ışık olarak tasavvur edilir."

The Age of Enlightenment (French: Siecle des Lumieres) is the terminology used to express the philosophy that prevailed in Europe in the eighteenth century CE, from 1715 to 1789 CE, specifically in France, English and Germany. Thus, the French historian Pierre Chaunu, author of The Civilization of Europe of Enlightenment (French: La civilisation de I'Europe des Lumieres) spoke of the enlightenment of Europe, in three languages, ordered by significance as French, English and German. Bryan S. Turner’s The Cambridge Dictionary of Sociology states regarding Enlightenment that “In the western tradition, Enlightenment (eclaircissement, aufklarung) refers to the process of becoming rational in thought and action. It can be individual or society-wide. Either way, reason is figured as a light that illuminates the understanding and dispels the darkness of ignorance and superstition.”.

Roland N. Stromberg, "European Intellectual History Since 1789" adlı eserinde Aydınlanma döneminde yaşanan yoğun tartışmalara değinir ve "deist anti-klerikalizm"i benimseyenleri anlatırken, William James'in görüşünü şöyle tanımlar: "Dinlerin nesnel olarak somutlaştığı çeşitli mitler ya da kavramsallaştırmalar temel değildir; bunlar dinin yalnızca kabuklarıdır. Temel olan, inanma içgüdüsü, insan ruhunun kendini ifade etme ihtiyacıdır."

Roland N. Stromberg depicts the intense debate during the Enlightenment, European Intellectual History Since 1789, referring to those who adopted “deistic anticlericalism” as well as describing William James’ viewpoint as “the various myths or conceptualizations in which religions are objectively embodied are not fundamental; they are the mere husks of religion. What is basic is the instinct to believe, the need for the human spirit to express itself.”.

Gunnar Skirbekk ve Nils Gilje, A History of Western Thought from Ancient Greece to the Twentieth Century adlı kitaplarında şunu yazmışlardır: “Aydınlanma dönemi, bu nedenle, genişleyen orta sınıf içinde ilerlemeci bir iyimserlikle işaretlenmişti: akla ve insana yeniden uyanan bir güven. Akla dayalı, seküler bir Mesihçilik vardı; akıl İncil'in yerini almıştı. Akıl yardımıyla insan, artık gerçekliğin en iç özünü keşfedecek ve maddi ilerlemeye ulaşacaktı. İnsan giderek özerk hale gelecek, temelsiz otoriteden ve teolojik vesayetten kurtulacaktı. Düşünce özgürleşti, çünkü insan kendini kendi kendini yöneten ve vahiyden ve gelenekten bağımsız hissediyordu. Ateizm moda oldu.”

Gunnar Skirbekk and Nils Gilje wrote in their book, A History of Western Thought from Ancient Greece to the Twentieth Century, “The period of the Enlightenment was thus marked by progressive optimism within the expanding middle class: a newly awakened confidence in reason and in man. There was a secularized Messianism, in which reason supplanted the Gospel. By the aid of reason, man would now uncover the innermost essence of reality and achieve material progress. Man would gradually become autonomous, dispensing with groundless authority and theological tutelage. Thought was liberated because man felt himself to be self-governed and independent of revelation and tradition. Atheism became fashionable.”.

Batı düşüncesinde Aydınlanma kavramı, modernlik kavramıyla iç içe bağlantılıdır. Aydınlanmayı modernliğin öncüsü sayanlar vardır. Her ikisini eş anlamlı görenler vardır. Aydınlanmanın modernlikten doğduğunu düşünenler vardır. Aydınlanma teriminin, Batı'nın karanlığını akıl ve bilginin ışığıyla aydınlatan bir düşüncenin tanımı olduğunu söyleyenler vardır. Modernliğe gelince, bu, bilgisinde ve yöntemlerinde çağdaşlığı, antikiteden kopuş içinde ortaya koyan düşüncenin tanımıdır.

The concept of Enlightenment in the Western thought is interconnected to the concept of modernity. There are those who consider Enlightenment a precursor to modernity. There are those who consider both to be synonymous. There are those who view that enlightenment emerged from modernity. There are those who say the term enlightenment is a description of a thought that enlightened the darkness of the West, with the light of reason and knowledge. As for modernity, it is the description of the thought that introduced contemporariness in its knowledge and methods, in a break from antiquity.

Dünyada ortaya çıkan çeşitli kuramlara bakılmaksızın, modernitenin temelini ve köşe taşını din'in ortadan kaldırılması, hayattan uzaklaştırılması ya da hayattan ayrılması oluşturur; bu tutum Alman filozof Martin Heidegger'in duruşunda örneklenmekte olup Aydınlanma'yla da uyum içindedir. Bu durum, modernite ile Aydınlanma'nın aynı olguyu tanımlayan iki ad olduğunu da gösterir. Fransız sosyolog Alain Touraine, Modernitenin Eleştirisi (Fransızca: Critique de la modernite) adlı eserinde şöyle der: "Modernite fikri, bilimi Tanrı'dan ziyade topluma merkezi bir konuma yerleştirir ve dini inançları en iyi ihtimalle hayatın iç alanına havale eder. Bir yanda bu durum varken, diğer yanda bilimin teknolojik uygulamalarının salt varlığı, bizi modern bir toplumdan söz etmeye yetkili kılmaz. Entelektüel faaliyet, siyasi propagandanın ve dini inançların her ikisinden de korunmalıdır... Dolayısıyla modernite fikri, rasyonelleşme fikriyle yakından ilişkilidir."

Irrespective of the various theories, the foundation and cornerstone of modernity is religion’s abolition, sidelining or separation from life, exemplified in the stance of the German philosopher Martin Heidegger, and it is in accordance with Enlightenment. This also indicates that both modernity and Enlightenment are a description of the same phenomenon. The French sociologist Alain Touraine says in his Critique of Modernity (French: Critique de la modernite) that, “The idea of modernity makes science, rather than God, central to society, and at best relegates religious beliefs to the inner realm of life. This is on one side and on the other side, the mere presence of technological applications of science does not allow us to speak of a modern society. Intellectual activity must also be protected from both political propaganda and religious beliefs... the idea of modernity is therefore closely associated with that of rationalization.”.

Burada şu soru ortaya çıkıyor: Aydınlanma ve modernite olarak nitelendirilen Batı düşünce tarihi neden din konusunu reddetme, ayırma, bir kenara itme ve dinden koparma etrafında dönüyor?

Here the question arises: Why does the history of Western thought, that is described as Enlightenment and modernity, revolve around the subject of rejecting, separating, sidelining and detaching religion?

Cevap, Batı tarihinin Orta Çağ adı verilen dönemine, yani modern çağdan ayrı olan döneme başvurmayı gerektirmektedir. Bertrand Russell, A History of Western Philosophy (Batı Felsefesi Tarihi) adlı kitabında şöyle demiştir: "Genellikle 'modern' olarak adlandırılan tarih dönemi, ortaçağ döneminkinden birçok yönden farklı bir zihinsel bakış açısına sahiptir. Bunlardan iki tanesi en önemli olanlarıdır: Kilisenin azalan otoritesi ve bilimin artan otoritesi." Orta Avrupa'da Kilise mutlak egemenliğe ve tek otoriteye sahipti; hayatı, insanı, toplumu ve devleti kuşatıyordu. Morris Bishop, The Middle Ages (Orta Çağ) adlı kitabında şöyle belirtir: "Kilise, özetle, ortaçağ kültürünün yalnızca bir hamisi değildi; ortaçağ kültürünün kendisiydi." Bishop ayrıca şunu söyler: "Kilise ve öğretileri insanın bütün yaşamına nüfuz ediyordu. Kişi bir pazarlık yapamaz, parmağını kesemez ya da bir çiftlik aletini kaybedemezdi, göksel lütfu çağırmadan."

The answer necessitates our referring to the time period of Western history called the Middle Ages, distinct from the era of modernity. Bertrand Russell stated his book, A History of Western Philosophy, that “The period of history which is commonly called “modern” has a mental outlook which differs from that of the medieval period in many ways. Of these, two are the most important: the diminishing authority of the Church, and the increasing authority of science.” Europe during the Middle Ages was a Europe with the Church having absolute sovereignty and sole authority, dominating life, man, society and the state. Morris Bishop states in his book, The Middle Ages that “The church was, in sum, more than the patron of medieval culture; it was medieval culture.” Bishop also states, “The church and its teachings pervaded man’s entire life. One could not strike bargain, cut finger, or lose farm tool without invoking celestial favor.”.

Orta Çağ'da Kilise, on üçüncü yüzyılda Aristoteles felsefesi ile Hristiyan teolojisinin uzlaştırılmasıyla oluşan skolastik felsefi anlayış uyarınca, din adına toplum üzerindeki egemenliğini ve hegemonyasını genişletiyordu. Bu düşünce, insan, tabiat, evren ve hayat hakkında birçok yanlış kavram ve öğretiyle ilişkilendiriliyordu. Bu düşünce benimsenmiş ve mutlak olarak ileri sürülmüştü; kesinlikler ise kutsal ve yanılmaz otoriteden geliyordu. Hiçbir yorum, gelişme ya da değişiklik kabul edilmiyordu. Ona inanılmalı, ona boyun eğilmeli ve ona uyulmalıydı. Kilise, öğretilerine aykırı olan her görüş ya da sözü reddediyordu. İtibarını sarsan her düşünceyi de kabul etmiyordu. Bu nedenle Kilise, öğretilerinden ayrılanlara karşı cezalandırma yollarına başvuruyordu. Aforoz yöntemini ve sapkınlık ile bidat suçlamasını benimsemişti. Yorumlarına meydan okuyan ve kavramlarını çürüten her entelektüel ya da bilimsel hareketi bastırıyordu.

In the Middle Ages, the Church was extending its sovereignty and hegemony over the society in the name of religion, according to the scholastic philosophical vision that formed in the thirteenth century, upon the adoption of thought reconciled between the philosophy of Aristotelian and Christian theology. This thought was associated with a number of erroneous concepts and teachings about man, nature, universe and life. It was adopted and claimed as absolute, whilst certainties emerged from the holy infallible authority. No interpretation or development or change was accepted. One must believe in it, submit to it and be compliant to it. The Church used to refuse any view or saying that contradicted its teachings. It rejected any thought that undermined its credibility. Thus the Church used means of punishment for those who left its teachings. It adopted the method of excommunication and charging blasphemy against heterodoxy and heresy. It suppressed any intellectual or scientific movement that challenged its interpretations and refuted its concepts.

Kilise zulmünün böylece, öğretilerini ve yaygın yolsuzluğunu eleştiren düşünürlere karşı başlaması bu şekilde oldu. Miladi 1415 yılında, Kilisenin yolsuzluğunu eleştiren ve onun ilkelerinden saptığını ileri süren Çek asıllı Jan Hus (Lohannes Hus) kazığa bağlanarak yakıldı. Miladi 1498 yılında İtalya'da Girolamo Savonarola işkence gördü, asıldı ve sonra yakıldı. Miladi 1612 yılında, sapkınlık suçlamasıyla İngiltere'de Bartholomew Legate ve Edward Wightman yakıldı. Georges Minois, "Kilise ve Bilim: Bir Çatışma Tarihi" (Fransızca: L'Eglise et la science. Histoire d'un malentendu) adlı kitabında şunları belirtti: "1544'ten beri Paris İlahiyat Okulu, Aristoteles'i eleştiren filozof Pierre de La Ramee'nin yazdığı Aristoteles Gözlemlerini mahkum ediyordu ve kendisinin ders vermesi yasaklandı. Miladi 1546 yılında Etienne Dolet işkence gördü. Yüzyılın sonunda kovuşturmalar çoğaldı. Patrizi, 1595'te Kutsal Ofis'in bazı tacizlerine maruz kaldı. Campanella, Engizisyon (Kutsal Ofis) kağıtlarını çaldıktan sonra ilk kez 1594'te tutuklandı. Giordano Bruno 1600'de idam edildi. 1601 ve ardından 1602 yılında, peripatetik doktrinin otoritesini yeniden teyit etmek üzere Paris Üniversitesi ve ardından parlamento kuruldu. Campanella 1601'de müebbet hapse mahkûm edildi... 1616'da Kopernik (Lehçe: Kopernik) okulu sapkın bir düşünce okulu ilan edildi. Vanini'nin dili kesildi ve Toulouse Parlamentosu'nun, onu astrolog, okültist ve ateist olarak niteleyen kararı üzerine canlı canlı yakıldı. 1624'te, Paris İlahiyat Fakültesi'nin talebi üzerine Aristotelesçiliğe karşı çıkan üç yazar yirmi dört saat içinde sınır dışı edildi. 1629'da Aristotelesçilik karşıtı bazı kimyacılara karşı önlemler alındı... Kutsal Ofis Galileo'yu mahkûm etti ve onu ev hapsine zorladı."

Thus the movement of ecclesiastical persecution began against the thinkers who criticized its teachings and rampant corruption. In the year 1415 CE, the Czech John Huss (lohannes Hus), who criticized the corruption of the Church and accused it of departing from its principles, was burned at the stake. In the year 1498 CE Girolamo Savonarola was tortured, hanged and then burnt in Italy. In the year 1612, Bartholomew Legate and Edward Wightman were burnt in England, due to the accusation of heresy. Georges Minois stated in his book, The Church and Science: History of Conflict (French: L’Eglise et la science. Histoire d’un malentendu) that “Since 1544, The Paris School of Theology had been condemning the Aristotelian Observations, authored by Pierre de La Ramee, who criticized the philosopher Aristotle, and he was prohibited to teach. In the year 1546, The Etienne Dolet was tortured. By the end of the century, the prosecutions were multiplied. Patrizi was subjected to some harassment from the Holy Office in 1595. Campanella was arrested for the first time in 1594 after the Inquisition (the Holy Office) had stolen his papers. Giordano Bruno was executed in 1600. In the year 1601 followed by the year 1602, the University of Paris was established followed by the parliament to reiterate the authority of peripatetic doctrine. Campanella was sentenced with life imprisonment in 1601...In 1616, Copernicus (Polish: Kopernik) school of thought was declared as a heretical school of thought. The tongue of Vanini was cut out and he was burnt alive, upon the verdict passed by the Parliament of Toulouse describing him as an astrologer, occultist, and atheist. In 1624, three authors opposed to Aristotelianism were expelled within twenty-four hours based on the request of the Faculty of Theology in Paris. In 1629, measures were taken against some anti-Aristotelian chemists... The holy office condemned Galileo and forced him to be under house arrest.”.

Bununla birlikte, Batı'daki bilimsel hareketlerin öncüleri olan Kopernik (ö. 1543), Johannes Kepler (ö. 1630) ve Galileo Galilei (ö. 1642) gibi isimler tarafından bir dizi bilimsel keşif gerçekleştirildi; bu keşifler Kilise'nin düşüncesine olan güveni sarstı ve onun itibarını zedeledi. Bu keşifler, bilimsel yetenekleri ve başarıları sayesinde Batılı düşünürlere olan güveni pekiştirdi. Bilimsel araştırmalar ve Kilise'ye karşı başkaldırı sürdü. Her yeni keşif ve her modern düşünce, Kilise'nin entelektüel yapısının yıkılmasına katkıda bulunan bir kazma işlevi gördü. Böylece Newton (ö. 1757), Linnaeus (ö. 1778), Lavoisier (ö. 1794), Claude Bernard (ö. 1878) ve Darwin (ö. 1882) tarafından Kilise'ye acı darbeler indirildi ve Kilise'nin hâkimiyeti yavaş yavaş zayıfladı. Kilise artık reforme edilmesi gereken bir kurum olarak görülmüyordu; Martin Luther'in (ö. 1546) ve Jean Calvin'in (ö. 1564) hareketlerinde görüldüğü gibi, bu hareketler Avrupa uluslarını felakete sürükleyen Otuz Yıl Savaşı'na (1618-1648) yol açtı. Artık Kilise'yi yalnızca reforme etmek yetmiyordu; onu yıkmak gerekiyordu. Mesele, rahiplerin kilisevi öğretilerinin bütünüyle itibarsızlaştırılması, bu öğretilerin, kavramlarının ve entelektüel algılarının mutlak anlamda reddedilmesiyle sonuçlandı.

Nevertheless, a series of scientific discoveries were undertaken by the pioneers of scientific movements in the West, such as Copernicus (d. 1543), Johannes Kepler (d. 1630) and Galileo Galilei (d. 1642), that shook trust in the concept of the Church and undermined its credibility. These strengthened trust in Western thinkers by virtue of their scientific ability and success. The scientific research and the defiance of the Church continued. The emergence of every new discovery and every modern thought acted as a pickaxe that contributed to the destruction of the Church’s intellectual edifice. Thus there were painful blows to the Church from Newton (d. 1757), Lisnnaeus (d. 1778), Lavoisier (d 1794), Claude Bernard (d. 1878), and Darwin (d. 1882), such that the dominance of the church gradually waned. The Church was no longer required to be reformed, as apparent in the movement of Martin Luther (d. 1546) and Jean Calvin (d. 1564) that resulted into the Thirty Years’ War (1618-1648), whose result was catastrophic to the European nations. It was no longer required to merely reform the Church. Instead, it was required to demolish it. The matter concluded with the defamation of priestly ecclesiastical teachings in its entirety, refuting its concepts, teachings and intellectual perceptions, absolutely.

Skotlandiyalı filozof David Hume'un (ö. 1776) "İnsan Anlığı Üzerine Bir Araştırma" adlı kitabındaki meşhur sözü, on sekizinci yüzyılda âlimlerin Kilise'ye, onun bilgisine ve yöntemlerine dair görüşünü özetlemektedir: "Elimize herhangi bir cilt alalım - örneğin ilahiyat ya da okul metafiziği üzerine - ve soralım: Nicelik ya da sayı hakkında soyut bir akıl yürütme içeriyor mu? Hayır. Deneyime dayalı, olgular ve varlık hakkında bir akıl yürütme içeriyor mu? Hayır. O hâlde onu ateşe atın, çünkü safsata ve yanılsamadan başka hiçbir şey içeremez."

The famous phrase of the Scottish philosopher David Hume (d. 1776) in his book, An Enquiry Concerning Human Understanding, summarizes the view of scholars about the Church, its knowledge and methods in the eighteenth century CE, by saying, “If we take in our hand any volume - of divinity or school metaphysics, for instance - let us ask, does it contain any abstract reasoning about quantity or number? No. Does it contain any experiential reasoning about matters of fact and existence? No. Then throw it in the fire, for it can contain nothing but sophistry and illusion.”.

Kilisenin çöküşü, evren, insan, hayat ve toplum hakkındaki öğretilerini ve kavramlarını da beraberinde getirdi. Bunun yanında Batı'da, insan aklının evrenin, doğanın ve insanın sırlarını açığa çıkarma yeteneğine dair giderek artan bir güven ortaya çıktı. Böylece Batı'da akıl, "ilahi" kilisenin ve onun ilahiyatının yerini yavaş yavaş almaya başladı. Kozmik olayları açıklamak için rasyonalizm doğdu; toplumsal ölçütler ise her türlü rahipsel veya dini kısıtlamadan arındırılmış, rasyonel bakış açılarına göre incelenmeye başlandı. Will Durant, The Story of Civilization cilt 7 adlı kitabında şunu dile getirmiştir: "Bilim artık felsefenin, kendi annesinin plasentasından kurtulmaya başladı. Aristoteles'i sırtından attı, yüzünü metafizikten Doğa'ya çevirdi, kendine özgü yöntemlerini geliştirdi ve yeryüzünde insanın hayatını iyileştirmeye yöneldi. Bu hareket Akıl Çağı'nın tam kalbinde yer alıyordu, ancak "saf akla" – deneyimden ve deneyden bağımsız akla – inanmadı. Çoğu zaman böyle bir akıl, efsanevi ağlar örmüştü."

The fall of the Church accompanied its teachings and concepts about universe, man, life and society. This was accompanied by a growing confidence in the West about the abilities of the human mind to reveal the secrets of the universe, nature and man. Thus, reason in the West began replacing the “divine” church and its theology, gradually. Rationalism emerged to explain the cosmic phenomena, whilst societal parameters were analyzed according to rational views, free from all priestly or religious restrictions. Will Durant expressed in his book, The Story of Civilization Volume 7 that “Science now began to liberate itself from the placenta of its mother, philosophy. It shrugged Aristotle from its back, turned its face from metaphysics to Nature, developed its own distinctive methods, and looked to improve the life of man on the earth. This movement belonged to the heart of the Age of Reason, but it did not put its faith in “pure reason”- reason independent of experience and experiment. Too often such reasoning had woven mythical webs.”.

Böylece insan, akıl, bilgi, toplum, siyaset, ekonomi, devlet, yönetim ve kanunlar hakkında yeni düşünceler öne çıktı. Francis Bacon (ö. 1626), Rene Descartes (ö. 1650), Blaise Pascal (ö. 1662), Baruch Spinoza (ö. 1677), Thomas Hobbes (ö. 1679), John Locke (ö. 1704), Montesquieu (ö. 1755), Voltaire (ö. 1778), Jean-Jacques Rousseau (ö. 1778), Adam Smith (ö. 1790), Immanuel Kant (ö. 1804), Jeremy Bentham (ö. 1832), John Stuart Mill (ö. 1873) ve diğerlerinin görüşleri, modern Batı düşüncesinin temellerinin atılmasına katkıda bulundu.

Thus the new thoughts about humankind, reasoning, knowledge, society, politics, economy, state, ruling and canons became prominent. The views of Francis Bacon (d. 1626), Rene Descartes (d. 1650), Blaise Pascal (d. 1662), Baruch Spinoza (d. 1677), Thomas Hobbes (d. 1679), John Locke (d. 1704), Montesquieu (d. 1755), Voltaire (1778), and Jean-Jacques Rousseau (1778), Adam Smith (d. 1790), Immanuel Kant (d. 1804), Jeremy Bentham (d. 1832), John Stuart Mill (d. 1873) and others contributed to laying the foundations of modern Western thought.

Batı tarihçilerinin anlattığı biçimiyle modern Batı düşüncesinin oluşumuna dair bu özet. Batı tarihçiliğinin doğruluğu, gerçekleri Aydınlanma ve modernitenin medeniyetini üreten sözde "Batı mucizesi" propagandasını besleyen abartılı efsaneden ayırmak bir yana, bütün bunlardan bağımsız olarak, bu Batı düşüncesinin doğasını incelemek, gerçeğini bilmek ve sonra bozulmuşluğunu ortaya koymak bizim için en iyisidir.

This is the summary of the formation of modern Western thought, as narrated by the Western historians. Regardless of the accuracy in the history of Western thought, distinguishing facts from exaggerated myth serving the propaganda of the so-called Western miracle, that produced the civilization of Enlightenment and modernity, regardless of all of that, it is best for us to examine at the nature of this Western thought, to know its reality and then expose its corruption.