4.2 Zaruriy shartlar
4.2 Necessary conditions
Xalifa tayinlanishining shartlari
Conditions for the appointment of a Khalifah
Xalifa lavozimga loyiq bo‘lishi va bay‘at to‘g‘ri bo‘lishi uchun shartnoma shartlarining yettitasini qanoatlantirishi kerak. Ulardan birortasi yo‘q bo‘lsa, xalifani tayinlash shartnomasi bekor qilinadi.
The Khalifah must satisfy seven contractual conditions in order to qualify for the post and for the Bayah to be valid. If any one of the conditions is absent, the contract appointing the Khalifah would be nullified.
Majburiy shartlar:
Obligatory conditions:
1. Xalifa musulmon bo‘lishi shart. Kofirga bay‘at berilishi mumkin emas va agar u xalifa bo‘lsa ham, unga itoat qilish joiz emas. Buning sababi shuki, Alloh (SWT) shunday deydi: .
1. The Khalifah must be Muslim. A disbeliever cannot be given bayah and it would not be allowed to obey him if he was. This is because Allah(S.W.T) says: .
Va Alloh kofirlarga mo‘minlar ustidan hech qachon (hech qanday) yo‘l (hokimiyat) bermaydi. [TMQ; 4:141].
And Allah will never (lan) give the disbelievers any way (of authority) against the believers.) [TMQ; 4: 141]..
Hukmdor o'z mavqei orqali o'zi boshqarayotganlar ustidan hokimiyatga ega bo'ladi. "Lan" (hech qachon) so'zi kofirning musulmonlar ustidan biror hokimiyat lavozimini egallashini qat'iy taqiqlashni anglatadi, u xoh xalifa, xoh boshqa biror hokimiyat lavozimi bo'lsin. Shunday ekan, bu musulmonga kofirning o'zlari ustidan hukmronlik qilishini qabul qilishni taqiqlaydi. Alloh (S.W.T) musulmonlar ishlarini boshqaruvchi shaxs musulmon bo'lishi kerakligini belgilab qo'ygan. Alloh (S.W.T) Qur'onda shunday deydi: "Ey iymon keltirganlar, Allohga itoat qilinglar, Rasulga va o'zlaringizdan bo'lgan ulul-amrga itoat qilinglar." - [TMQ; 4: 59].
Through his position a ruler has power over those whom he rules. The term ‘lan’ (never), means the categorical prohibition of the disbeliever (Kafir) from taking a post of authority over the Muslims, whether as Khalifah or any other position in authority. This, therefore, forbids the Muslim to accept the Kafir to rule over them. Allah(S.W.T) has specified that the person in charge of the affairs of Muslims must be Muslim. Allah (S.W.T) says in the Quran: “O you who believe, obey Allah and obey the Messenger and those in authority (Ulil-Amr) from amongst you.” - [TMQ; 4: 59].
U'sha (Allohu Taolo) yana aytadi: «Ularga xavfsizlik yoki qo'rquvga oid biror xabar yetib kelsa, uni tarqatib yuborishadi. Agar uni Rasulga yoki ular orasidagi amr egalariga (Ulil-Amr) qaytarganlarida edi...» [TMQ; 4: 83]
He (S.W.T) also says: “When there comes to them some matter touching public safety or fear they divulge it. If they had only referred it to the Messenger or to the people of authority (Ulil- Amr) from among them” [TMQ; 4: 83]
"Ulil-Amr" atamasi faqat musulmonlarga nisbatan ishlatiladi va hech qachon musulmon bo'lmaganlarga nisbatan ishlatilmaydi. Bu esa ulul-amrlar musulmon bo'lishi kerakligining yana bir dalilidir. Xalifa eng yuqori hokimiyat lavozimida turadi va yordamchilari, valiylar hamda ‘omillar kabi hokimiyat lavozimlariga kishilarni tayinlash mas'uliyatiga ega. Shuning uchun u o'zi ham musulmon bo'lishi shart.
The phrase “Ulil-Amr” is only used when referring to Muslims and never when referring to non-Muslims. This provides further evidence that those in authority must be Muslim. Since the Khalifah is in the highest position of authority and is responsible for appointing others to positions of authority such as his assistants, Walis and ‘amils, he himself, must be Muslim. .
2. Xalifa erkak bo‘lishi shart.
2. The Khalifah must be male. .
Xalifa erkak bo'lishi kerak, ayol emas. Imom al-Buxoriy rivoyat qilgan: Allohning Elchisi ﷺ Forslar Kisroning qizini hukmdor qilib tayinlaganlarini eshitganlarida, shunday dedilar:
The Khalifah must be a man, not a woman. It is narrated by Al-Bukhari that when the Messenger of Allah (S.A.W) heard that the people of Persia had appointed the daughter of Chosroes (Kisra) as queen, he said: .
“Ayollarni o‘zlariga rahbar qilib tayinlagan qavm hech qachon najot topmaydi.” [Bukhari, Sahih. #4425]
“People who appoint (Wallau) a woman as their leader will never succeed.” [Bukhari, Sahih. #4425] .
Payg‘ambar ﷺ ning aytishicha, ayolni hukmdor etib tayinlash bilan muvaffaqiyatsizlikni bog‘lash orqali, bunday ish musulmonlar uchun harom ekanini ko‘rsatadi. Ushbu hadis ishlarini ayolga topshirgan kishilarni ogohlantiruvchi talab shaklida keladi. Bu talabning qat’iy ekanligiga dalolat qiluvchi qarina (ishora) mavjud bo‘lib, bu ayolni hukmdor etib tayinlashning taqiqlanishini anglatadi.
By associating failure with the appointment of a woman as ruler, the Messenger of Allah (S.A.W) indicates that it is forbidden for Muslims. This hadith is in the form of a request that admonished those who appoint a woman to run their affairs. This gives an indication (qarinah) that the request is decisive which means a prohibition on appointing a woman as a ruler. .
Тот факт, что это прозвучало в форме просьбы, которая выражалась в порицании тех, кто назначает женщину для управления своими делами, лишая их успеха, подразумевает смысл (қарина), указывающий на категоричность. Таким образом, запрет назначать женщину правителем здесь связан с подтекстом, который указывает на категорический запрет. Следовательно, назначение женщины валий амр (правителем) запрещено (харам). Это касается любой должности в управлении, будь то должность халифа или любая другая должность с делегированной властью в управлении. Причина в том, что предметом хадиса является назначение дочери Хосрова царицей, и он относится к вопросу самого управления, но не к дочери Хосрова конкретно или к статусу царицы. Хадис также не является общим (ʿāmm), охватывающим всё, что связано с управлением, поэтому он не включает должности в судебной системе, в совете шура, в контроле над правителями или в выборах правителя. Напротив, всё это разрешено для женщины, как будет объяснено в соответствующих разделах.