انسان بر اساس آنچه از اندیشه (فکر) درباره انسان، زندگی و جهان، و درباره رابطه آنها به‌طور کلی با آنچه پیش از این زندگی بوده و آنچه پس از آن خواهد آمد، با خود دارد، زنده می‌شود (یَنْهَضُ). از این رو، برای آنکه انسان زنده شود (یَنْهَض)، لازم است که اندیشه (فکر) کنونی او را به‌طور رادیکال و همه‌جانبه تغییر داد و اندیشه (فکر) دیگری برای او ایجاد کرد. این به آن دلیل است که این اندیشه (فکر) است که مفاهیم درباره اشیاء را تولید کرده و آنها را تثبیت می‌کند. انسان رفتار (سلوک) خود را در این زندگی بر اساس مفاهیم (مفاهیم) خود درباره آن شکل می‌دهد. بنابراین، مفاهیم (مفاهیم) انسان درباره شخصی که دوستش دارد، رفتار (سلوک) او را نسبت به آن شخص شکل می‌دهد. این برخلاف رفتار او نسبت به شخصی است که از او بدش می‌آید و مفاهیم نفرت را در خود دارد. همچنین او رفتار (سلوک) متفاوتی نسبت به شخصی که نمی‌شناسد یا هیچ مفهومی (مفاهیمی) درباره‌اش ندارد، نشان خواهد داد. بنابراین، رفتار (سلوک) انسان به مفاهیم (مفاهیم) انسان پیوند دارد و هنگامی که بخواهیم رفتار (سلوک) انسان منحرف را تغییر دهیم و آن را پالایش کنیم، ضروری است که نخست مفاهیم (مفاهیم) او را تغییر دهیم. خداوند (سبحانه و تعالی) می‌فرماید:

Man revives (yanhaDu) according to what he carries of thought (fikr) about man, life and the universe, and about their relationship, as a whole, with what preceded this life and what comes after it. Hence, in order for man to revive (yanhaD), it is necessary to radically and comprehensively change his current thought (fikr) and generate another thought (fikr) for him. This is because it is the thought (fikr) that generates the concepts about things and consolidates them. Man shapes his behaviour (sulook) in this life according to his concepts (mafaaheem) about it. So, man's concepts (mafaaheem) about a person he likes shapes his behaviour (sulook) towards him. This is in contrast with his behaviour towards a person he dislikes and holds concepts of hatred. Also he will exhibit different behaviour (sulook) towards a person he does not know or holds any concepts (mafaaheem) about. So, human behaviour (sulook) is linked to man's concepts (mafaaheem) and when we wish to change the behaviour (sulook) of the declined man and make it refined, it is imperative to change his concepts (mafaaheem) first. Allah (swt) says:

«خداوند وضعیت هیچ قومی را تغییر نمی‌دهد، مگر آنکه آنچه را در خودشان است تغییر دهند.» [Ar-Ra’d: 11]

"Allah does not change the circumstances of any people until they have changed what is within themselves." [Ar-Ra’d: 11]

تغییر مفاهیم انسان تنها با ایجاد تفکر درباره‌ی این زندگی ممکن است، تا مفاهیم درستی درباره‌ی آن برقرار شود. تفکر درباره‌ی این زندگی به‌طور مثمر ثمر تثبیت نمی‌شود، مگر آنکه تفکر درباره‌ی انسان، زندگی و هستی، و درباره‌ی آنچه پیش از این زندگی بوده و آنچه پس از این زندگی خواهد آمد، و پیوند آن با آنچه پیش و پس از آن است، پدید آید. این امر با ارائه‌ی اندیشه‌ی کلی (الفکرة الکلیة) درباره‌ی انسان، زندگی و هستی تحقق می‌یابد، زیرا آن زیربنای فکری (القاعدة الفکریة) است که همه‌ی اندیشه‌ها درباره‌ی این زندگی بر آن بنا می‌شود. ارائه‌ی این اندیشه‌ی کلی (الفکرة الکلیة) درباره‌ی این امور، راه‌حل بزرگ‌ترین مشکل انسان است. با حل این مشکل، همه‌ی مشکلات دیگر نیز حل می‌شوند، زیرا آنها در برابر مشکل اصلی جزئی‌اند یا از آن منشعب می‌شوند. این راه‌حل به نهضت (نهضة) درست منجر نخواهد شد، مگر آنکه راه‌حلی حقیقی باشد که با فطرت انسان سازگار باشد و عقل را قانع کند و بدین‌سان دل را از آرامش ﷺ سرشار سازد.

The only way to change man's concepts (mafaaheem) is by generating thought (fikr) about this life in order to set up the correct concepts (mafaaheem) about it. Thought about this life will not be productively consolidated unless the thought about man, life and the universe and about what preceded this life as well as what comes after this life, and its relationship with what is before and after it, is generated. This can be achieved by giving the comprehensive idea (al-fikrah al kulliyah) about man, life and the universe, because it is the intellectual basis (al-qa 'idah al-fikriyyah) upon which all ideas about this life are built. Giving this comprehensive thought (fikrah) about these matters is the solution to man's greatest problem. Once this problem is solved all other problems are solved, because they are either partial compared to the main problem or branch from it. This solution wouldn't lead to the correct revival (nahDah), unless it is a true solution which is compatible with man's innate nature (fitrah) and convinces the mind and thus fills the heart with tranquillity.

حقیقی راہ حل روشن فکر (الفکر المستنیر) کے ذریعے ہی حاصل ہو سکتا ہے، جو کائنات، انسان اور زندگی کے بارے میں ہو۔ لہٰذا جو لوگ احیاء (نہضہ) کے متمنی ہیں اور بلندی (رقی) کے راستے پر چلنا چاہتے ہیں، انہیں پہلے اس مسئلے کو فکر کے ذریعے درست طور پر حل کرنا ہوگا۔ یہ حل اور کچھ نہیں بلکہ وہ عقیدہ ہے جو فکری بنیاد (القاعدۃ الفکریۃ) کا کام دیتا ہے، اور اسی پر انسان کے طرزِ عمل اور اس زندگی کے نظاموں کے بارے میں ہر تفصیلی فکر کی عمارت کھڑی ہوتی ہے۔

The true solution cannot be reached except through the enlightened thought (al-fikr ul-mustaneer) about the universe, man and life. Consequently, those who yearn for revival (nahDah) and pursue the path of elevation (ruqiy), must first solve this problem in a correct manner by utilising enlightened thought (fikr). This solution is none other than the ‘aqeedah which serves as the intellectual basis (al-qa 'idah al-fikriyyah) upon which every detailed thought about man's behaviour and the systems ofthis life are built.

اسلام به بزرگ‌ترین مسئله پرداخت و آن را به شیوه‌ای حل کرد که با فطرت انسان سازگار است، عقلش را قانع می‌کند و قلبش را از آرامش پر می‌سازد. اسلام پذیرش عقلانی این راه‌حل را شرط پذیرفتن آن قرار داد. از این رو، اسلام بر یک پایه بنا شده است، یعنی عقیده‌ای که بیان می‌کند پشت سر انسان، زندگی و جهان آفریدگاری (خالقی) وجود دارد که همه آن‌ها و هر چیزی را آفریده است: او الله است. این آفریدگار هر چیزی را از نیستی (عدم) آفرید. وجود او ضروری است (واجب الوجود) و آفریده نشده است، وگرنه آفریننده نمی‌بود. این که او آفریدگار است، ایجاب می‌کند که آفریده نشده باشد و وجودش ضروری باشد، زیرا همه چیز در هستی خود به او وابسته است و او به هیچ چیز وابسته نیست.

Islam addressed the greatest problem and solved it in a manner that agrees with man's nature (fitrah), convinces his mind, and fills his heart with tranquillity. Islam made the rational acceptance of this solution a condition for embracing it. Therefore, Islam is built upon one basis, i.e. the ‘aqeedah, which states there is behind man, life and the universe a creator (khaaliq), who created all of them and created everything: He is AllahThis Creator created everything out of nothing ('adam). His existence is indispensable (wajib ul-wujood) and He is not created - otherwise, He wouldn't be a Creator. The fact that He is a Creator makes it necessary that He is not created and that His existence is indispensable, because all things depend for their existence on Him and He does not depend on anything.

دلیلِ اینکه هر چیزی باید آفریدگاری داشته باشد این است که آنچه ذهنِ انسان آن را درک می‌کند، یعنی انسان، حیات و جهان، محدود، ناتوان، ناقص و نیازمندِ چیزی غیر از خودشان هستند. انسان محدود است، زیرا او در هر جنبه‌ای تا حدِّ معیّنی رشد می‌کند که نمی‌تواند از آن فراتر رود؛ پس محدود است. حیات محدود است، زیرا تنها در افراد نمایان می‌شود، و آنچه حواس درمی‌یابند این است که حیات با فرد پایان می‌یابد؛ پس محدود است. جهان محدود است، زیرا مجموعه‌ی اجرام آسمانی است و هر جرمی محدود است؛ و مجموعه‌ی چیزهای محدود، بدیهتاً محدود است. بنابراین، انسان، حیات و جهان قطعاً محدودند. وقتی در آنچه محدود است تأمل می‌کنیم، می‌بینیم که آن، ازلی (نامحدود) نیست، وگرنه محدود نمی‌بود؛ و از این رو باید به وسیله‌ی چیز دیگری آفریده شده باشد، و آن آفریدگارِ انسان، حیات و جهان است. این آفریدگار یا به دست دیگری آفریده شده، یا خودآفریده است، یا ازلی (نامحدود) است که وجودش واجب‌الوجود است. اینکه او به دست دیگری آفریده شده باشد کاملاً باطل است، زیرا در آن صورت محدود می‌بود. همچنین اینکه او خودآفریده باشد و نتوان به‌طور عقلی او را آفریدگار دانست نیز باطل است. اما خودآفریدگی، لازمه‌اش این است که او همزمان توسط خودش آفریده شود و خودش را بیافریند. این کاملاً بی‌معناست. پس آفریدگار باید ازلی (نامحدود) باشد که وجودش واجب‌الوجود است. او الله (سبحانه و تعالی) است.

The reason that things must have a creator, is because the things which are comprehensible by the mind that is man, life, and the universe, are limited, weak, imperfect, and are in need for something other than themselves. Man is limited, because he grows in every aspect to a certain limit that he cannot surpass, so he is limited. Life is limited, because it manifests itself only in individuals, and what is noticed by the senses is that it is concluded with the individual, thus it is limited. The universe is limited, because it is the sum of celestial bodies, and each body is limited; and the sum of limited things is self-evidently limited. Thus, man, life, and the universe are definitely limited. When we ponder on the limited (thing), we see that it is not azali (eternal - limitless), otherwise it would not have been limited, and therefore, it must be created by something else, which is the Creator of man, life and the universe. This Creator, is either created by someone else, creator of himself, or azali (eternal - limitless) whose existence is indispensable (wajib ul-wujood). It is absolutely false that he is created by someone else, because he would then be limited. It is also false that he is the creator of himself and could not be rationally considered as the Creator. As for being self-created, the ramification of which would be he is created by himself and creating himself simultaneously. This is simply absurd. Hence, the creator must be azali (eternal - limitless) whose existence is indispensable. He is Allah (swt).

هر کسی که توانایی عقلی داشته باشد، می‌تواند از چیزهایی که قابل حس‌اند دریابد که آفریدگاری دارند. زیرا آنچه در همه‌ی آن‌ها دیده می‌شود این است که ناقص، ناتوان و وابسته‌اند، پس قطعاً آفریده شده‌اند. بنابراین، کافی است توجه کسی به هر چیزی در جهان، زندگی و انسان معطوف شود تا از آن به وجود آفریدگار و تدبیرکننده نتیجه بگیرد. از این رو، نگاه کردن به هر جرم آسمانی از جهان، اندیشیدن در هر جنبه‌ای از زندگی، یا دریافتن هر بُعدی از انسان، قطعاً بر وجود الله (سبحانه و تعالی) دلالت دارد. بنابراین می‌بینیم که قرآن کریم توجه را به این امور جلب می‌کند و انسان را به تأمل در آن‌ها، در پیرامون آن‌ها و در آنچه با آن‌ها مرتبط است فرمان می‌دهد، و از این تأمل به وجود الله (سبحانه و تعالی) پی ببرد. پس انسان می‌نگرد که چیزها چگونه به چیزهای دیگر نیازمندند، و قطعاً از این نتیجه می‌گیرد که الله (سبحانه و تعالی)، آفریدگار، وجود دارد. صدها آیه‌ی قرآنی این معنا را بیان می‌کنند. در سوره‌ی آل عمران، الله (سبحانه و تعالی) می‌فرماید:

Anyone who has the mental faculty can comprehend from things that can be sensed that they have a creator. This is because what is noticed in all of them is that they are imperfect, weak and dependent, so they are definitely created. Therefore, it is sufficient to draw one's attention to anything in the universe, life and man to conclude from that the existence of the Creator and Organiser. Hence, looking at any celestial body of the universe, contemplating upon any facet of life, or comprehending any aspect of man, indicates definitely of the existence of Allah (swt). Therefore, we see that the Qur’an draws attention to these things and instructs man to ponder upon them, their surroundings, and what is related to them, and to conclude from his pondering the existence of Allah (swt). Thus man looks at things how they are in need of other things, so he definitely concludes from this the existence of Allah (swt), the Creator. There are hundreds of Qur’anic ayat expressing this meaning. In surat Aali-Imran, Allah (swt) says:

«هان! در آفرینش آسمان‌ها و زمین و در پی‌درپی آمدن شب و روز، به‌راستی نشانه‌هایی است برای خردمندان.» [Aali-Imran: 190]

"Behold! In the creation of the heavens and the earth and the alteration of night and day, these are indeed signs for men of understanding." [Aali-Imran: 190]

و در سورۃ الروم،

and in surat ar-Rum,

«و از نشانه‌های او آفرینش آسمان‌ها و زمین و تفاوت زبان‌ها و رنگ‌های شماست. همانا در این، برای دانایان نشانه‌هایی است.» [Ar-Rum: 22]

"And of His signs is the creation of the heavens and the earth, and the difference of your languages and colours. Behold! herein indeed are signs for men of knowledge." [Ar-Rum: 22]

و در سورۃ الغاشیہ،

and in surat al-Ghashiya,

«آیا به شتران نمی‌نگرند که چگونه آفریده شده‌اند! و به آسمان که چگونه برافراشته شده! و به کوه‌ها که چگونه برپا داشته شده‌اند! و به زمین که چگونه گسترده شده است!» [الغاشیۃ: ۱۷-۲۰] و در سورۃ الطارق،

"Will they not look at the camels, how they are created! And the heaven, how it is raised! And the mountains, how they are set up! And the earth, how it is spread!" [Al-Ghashiya: 17-20] and in surat at-Tariq,

پس انسان باید بیندیشد که از چه چیزی آفریده شده است. او از آبی جهنده آفریده شده که از میان صلب و ترائب بیرون می‌آید. [At-Tariq: 5-7]

"So let man reflect, from what he is created. He is created from a gushing fluid, that is issued from between the loins and ribs." [At-Tariq: 5-7]

و در سورة البقرة،

and in surat al-Baqarah,

«بی‌گمان، در آفرینش آسمان‌ها و زمین، و در پی‌درپی آمدن شب و روز، و در کشتی‌هایی که در دریا با آنچه برای مردم سودمند است روان‌اند، و در آبی که خداوند از آسمان فرو می‌فرستد و با آن زمین را پس از مرگش زنده می‌گرداند، و در پراکندن انواع جنبندگان در آن، و در گردش بادها، و در ابرهای رام‌شده میان آسمان و زمین، نشانه‌هایی (بر قدرت و فرمانروایی خداوند) است برای مردمی که خرد دارند.» [Al-Baqarah: 164]

" Behold! in the creation of the heavens and the earth and the difference of night and day, and the ships which run upon the sea with that which is of use to men, and the water which Allah sends down from the sky, thereby reviving the earth after its death, and dispersing all kinds of beasts therein, and in the ordinance of the winds, and the clouds obedient between heaven and earth are signs (of Allah's sovereignty) for people who have sense." [Al-Baqarah: 164]

علاوه بر این، آیات بسیاری وجود دارد که انسان را به تفکر عمیق در امور و پیرامون خود و آنچه به آنها مربوط است فرا می‌خواند، و از این راه به وجود آفریدگار، تدبیرکنندهٔ جهان، پی می‌برد. بدین ترتیب، ایمان به الله از طریق عقل و دلایل روشن، محکم و استوار می‌گردد.

In addition, there are so many ayat that call upon man to ponder deeply upon things and their surroundings and that which is related to them, thereby concluding from that the existence of the Creator, the Organiser. Thus belief in Allah is firmly established through reason and clear evidence.

بی‌شک، ایمان به خالق در هر انسانی فطری است. با این حال، این ایمان فطری از راه عواطف (وجدان) حاصل می‌شود، راهی که اگر به حال خود رها شود، نه به نتایج قابل اعتماد می‌انجامد و نه به ثبات. عواطف اغلب به اصل عقیده، اندیشه‌های اسطوره‌ای و بی‌پایه می‌افزایند. این عناصر ناروای عقیده، فرد را بیش از پیش از اعتقاد صحیح دور می‌کنند و او را به کفر و بی‌ایمانی سوق می‌دهند. بت‌پرستی، خرافات و اسطوره‌ها تنها نتیجه اشتباهات در به‌کارگیری عواطف‌اند. از این رو، اسلام عواطف را تنها راه رسیدن به ایمان قرار نمی‌دهد، تا مبادا صفاتی متضاد با الوهیت به خداوند نسبت داده شود، یا خداوند در اشیای مادی حلول کرده تصور شود، یا این امکان پنداشته شود که با پرستش اشیای مادی به او نزدیک می‌توان شد که در نتیجه به کفر یا شرک، یا به توهمات و خرافات بینجامد؛ همه اینها چیزهایی است که ایمان حقیقی آنها را رد می‌کند. به همین دلیل، اسلام به‌کارگیری عقل همراه با عواطف را واجب می‌شمارد و مسلمان را موظف می‌کند که برای ایمان به الله از عقل خود بهره گیرد، و در عقیده تقلید را حرام می‌داند. بنابراین، اسلام عقل را داور ایمان به الله قرار داده و در عقیده تقلید را ممنوع کرده است. خداوند می‌فرماید:

Indeed, belief in the Creator, is natural in every human being. However such innate belief comes through his emotions, a path that neither leads to trustworthy results nor to stability if left alone. The emotions (wijdaan) often add mythical and unfounded ideas to the original belief. These unwarranted elements of belief cause one to further stray from the correct belief and catapults one into Kufr and infidelity. Idolatry, superstitions, and mythology are but a result of mistakes of using emotions. Therefore, Islam does not leave the emotions as the only way to belief, so as not to ascribe certain attributes contradictory to deity, or to consider Allah incarnated in material substances, or to perceive the possibility of drawing closer to Him through worshipping material objects thus, leading to Kufr or shirk, or to delusions and superstitions all of which are renounced by true iman. That is why Islam compels the use of the mind with the emotions and obliges the Muslim to use his mind to believe in Allah and forbids imitation in ‘aqeedah. Therefore, Islam assigned the mind as the arbitrator in iman in Allah and forbids imitation in ‘aqeedah. Allah, says:

به راستی در آفرینش آسمان‌ها و زمین و در پی‌درپی آمدن شب و روز، نشانه‌هایی است برای خردمندان. [Aali-Imran: 190]

"Behold! In the creation of the heavens and the earth, and the alteration of night and day, these are indeed signs for men of understanding." [Aali-Imran: 190]

بنابراین بر هر مسلمانی واجب است که ایمان خود را از راه تفکر، مطالعه و تأمل پدید آورد، و عقلش را داور مطلق در ایمان به الله (سبحانه و تعالی) قرار دهد. فراخوانی که به ژرف‌نگری در جهان هستی می‌کند تا قوانین آن را دریابد و به ایمان به آفریدگارش هدایت شود، در قرآن صدها بار در سوره‌های گوناگون آن تکرار شده است. همه این آیات متوجه قوه عقلانی انسان است و او را به اندیشه ژرف و تدبر فرا می‌خواند تا ایمانش بر پایه خرد و دلیل روشن استوار گردد، و او را از اینکه بی‌بررسی و بی‌سنجش و بدون اطمینان شخصی به درستی آن، آنچه را پدرانش انجام می‌دادند، پیروی کند برحذر می‌دارد. این همان ایمانی است که اسلام به آن فرا خوانده است، نه آنچه به نام ایمان گذشتگان خوانده می‌شود. این ایمان، ایمان انسان روشن‌اندیشی است که کاملاً به یقین رسیده و جست‌وجو و تأمل کرده است تا از راه اندیشه و تفکر به باور قطعی به وجود الله (سبحانه و تعالی) دست یافته است.

Therefore it is obligatory (waajib) upon every Muslim to make his belief (Iman) result from, thinking, study and contemplation and to make his mind the absolute arbitrator in the belief (Iman) in Allah (swt). The call to look deeply in the universe so as to understand its laws and to be guided to the iman in its Creator is repeated in the Qur'an hundreds of times in its different surah, all of which are directed to man's intellectual faculty, inviting him to think deeply and to ponder so as his iman be based upon reason and clear evidence, and warning him not to adopt what he found his forefathers doing without investigating it, scrutinizing it, and being personally confident of its correctness. This is the iman which Islam called for, and not the so called faith of the old (people). It is the faith of the enlightened and absolutely assured person who searched and contemplated until he came through contemplation and thinking to the assured conviction in the existence of Allah (swt).

با وجود وجوب به کار گرفتن عقل برای رسیدن به اعتقادِ درست به الله (سبحانه و تعالی)، انسان از درک اموری که فراتر از حدود حواس و توان ذهنی اوست ناتوان است. این به آن دلیل است که عقلِ انسان در مرزهایی محدود است که هر قدر رشد و نمو کند نمی‌تواند از آن‌ها فراتر رود، و از این رو توانایی درکش محدود است. بنابراین عقل از درک ذاتِ الله (سبحانه و تعالی) ناتوان خواهد ماند، زیرا او فراتر از انسان، حیات و جهان است و عقلِ انسان نمی‌تواند آنچه را که فراتر از انسان است درک کند. پس عقلِ انسان از درکِ ذاتِ الله (سبحانه و تعالی) ناتوان است. نباید گفته شود که چگونه انسان با عقلِ خود به الله ایمان می‌آورد در حالی که عقلش نمی‌تواند ذاتِ الله (سبحانه و تعالی) را درک کند. این به آن دلیل است که ایمان مستلزم ایمان به وجودِ الله (سبحانه و تعالی) است، که وجودش از راه وجودِ مخلوقاتش، یعنی جهان، انسان و حیات، درک می‌شود. این مخلوقات در حدود آنچه عقل می‌تواند درک کند قرار دارند و از این رو انسان آن‌ها را درک کرده است؛ و از درکِ آن‌ها، انسان وجودِ آفریدگاری (برای این امور) را درک کرده که همان الله (سبحانه و تعالی) است. بنابراین، ایمان به وجودِ الله عقلانی است و در حدود توانِ ذهنی انسان قرار دارد. این برخلاف ذاتِ الله (سبحانه و تعالی) است که درکش ممکن نیست، زیرا او فراتر از انسان، حیات و جهان است و از این رو فراتر از توانِ هر عقلی است. عقل از درکِ آنچه فراتر از حدودش است ناتوان است، به سبب محدودیتِ ذاتیِ خود در این کار. این محدودیت باید از عواملی باشد که ایمان را تقویت می‌کند، نه منشأ شک و تردید. افزون بر این، از آنجا که ایمانِ ما به الله (سبحانه و تعالی) از راه عقل ما حاصل می‌شود، درکِ ما از وجودِ او کامل است. و از آنجا که احساسِ ما نسبت به وجودِ او با عقل پیوند دارد، احساسِ ما نسبت به وجودِ او کاملاً یقینی است. بدین ترتیب، این امر در ما درکی کامل و احساسی مطمئن از همه صفات الهی که به آفریدگار تعلق دارد پدید می‌آورد. با تمام این‌ها، ما متقاعد می‌شویم که با وجود ایمان قاطعی که به او داریم، قادر به درک ذات الله (سبحانه و تعالی) نخواهیم بود. از این رو، باید در برابر آنچه او ما را از آن آگاه ساخته تسلیم باشیم، آنچه که عقل توان فهم یا رسیدن به درک آن را ندارد. این به سبب ناتوانی طبیعی ذهن انسان است که با معیارهای نسبی و محدودش نمی‌تواند آنچه را فراتر از خود است دریابد؛ زیرا چنین درکی به معیارهای مطلق و نامحدودی نیاز دارد، اموری که انسان نه آن‌ها را دارد و نه می‌تواند به دست آورد. اما دلیل نیاز به پیامبران ﷺ این است که ثابت شده انسان به دست الله (سبحانه و تعالی) آفریده شده و دینداری در فطرت (فِطرت) انسان نهاده شده است، زیرا یکی از غرایز اوست. بنابراین انسان، بنا به سرشت خود، آفریدگارش را تقدیس می‌کند، و این تقدیس به معنای عبادت است که رابطه میان انسان و آفریدگارش را شکل می‌دهد. رها کردن این رابطه بدون سازمان‌دهی، به آشفتگی و به پرستش غیر آفریدگار خواهد انجامید. از این رو ضروری است که این رابطه با نظامی درست سامان یابد، نظامی که نمی‌تواند از خود انسان برآید، زیرا او نمی‌تواند ماهیت آفریدگار را درک کند تا این رابطه میان خود و آفریدگار را برقرار سازد. پس این نظام باید از جانب آفریدگار باشد. و چون آفریدگار باید این نظام را به انسان برساند، لازم است پیامبرانی ﷺ وجود داشته باشند تا دین الله (سبحانه و تعالی) را به مردم برسانند.

Despite the obligation to use the mind to arrive at the correct belief in Allah (swt), man is unable to comprehend things beyond the boundaries of his senses and mental faculty. This is because man's mind is limited within boundaries it cannot surpass regardless of how much it develops and grows, hence, its ability to comprehend is limited. Therefore, the mind will fall short of comprehending the essence of Allah (swt), because He is beyond man, life and the universe and the human mind cannot comprehend what is beyond man. Thus the human mind is unable to comprehend the essence of Allah (swt). It should not be said how does man believe in Allah with his mind while his mind cannot comprehend the essence of Allah (swt). This is because belief (iman) entails iman in the existence of Allah (swt), whose existence is comprehended through the existence of His creation, i.e. the universe, man and life. These creations are within the limits of what the mind can comprehend and thus, man comprehended them; and from comprehending them, man comprehended the existence of a creator (for these things) who is Allah (swt). Therefore, iman in the existence of Allah is rational and within the limits of man's mental capacity. This is in contrast to the essence of Allah (swt), which is impossible since He is beyond man, life and the universe and hence He is beyond the capability of any mind. The mind is unable to comprehend what is beyond its bounds because of its inherent limitation to do so. This limitation should be one of the factors which strengthen the iman and not a source of suspicion and doubt. Moreover, since our iman in Allah (swt) is reached through our mind, our comprehension of His existence is complete. Since our sensation of His existence is linked with the mind, then our sensation of His existence is absolutely sure. Thus, this initiates in us a complete comprehension and assured feeling of all the divine attributes associated with the Creator. All of this convinces us that we will be unable to comprehend the essence of Allah (swt), despite our firm iman in Him. Therefore, we have to submit to all that He has informed us about, of which the mind is incapable to comprehend or to arrive at its comprehension. This is due to the natural inability of the human mind, by its relative and limited standards, to comprehend what is beyond it; for this comprehension would need absolute and unlimited standards, matters which man neither possess nor can acquire. As for the proof of the need for Messenger (saw)s, it has been proven that man is created by Allah (swt) and that religiousness is innate (fiTri) in man, since it is one of his instincts. Thus, man, by his nature, sanctifies his Creator, and this sanctification means worship, which is the relationship between man and his Creator. Leaving this relationship without organisation will lead to turmoil and to worshipping other than the Creator. Therefore, it is necessary to organise this relationship with a correct system which cannot emanate from man, because he cannot comprehend the nature of the Creator in order to set up this relationship between himself and the Creator. Hence, this system must come from the Creator. Since the Creator has to convey this system to man, therefore there should be Messenger (saw)s to convey to the people the deen of Allah (swt).

یکی دیگر از دلایلِ نیازِ مردم به رسولِ ﷺ آن است که ارضای غرایز و نیازهای عضوی انسان امری ضروری است. اگر این ارضا بدون نظامی رها شود، به شکلی نادرست و غیرطبیعی تحقق می‌یابد و در نتیجه موجب بدبختی انسان می‌گردد. بنابراین، وجود نظامی برای سازمان‌دهی غرایز و نیازهای عضوی انسان ضروری است. این نظام از خودِ انسان سرچشمه نمی‌گیرد؛ زیرا درک او از چگونگی سازمان‌دهی غرایز و نیازهای عضوی‌اش در معرض اختلاف، تفاوت و تناقض است و از محیطی که در آن زندگی می‌کند تأثیر می‌پذیرد. پس اگر این سازمان‌دهی به خودِ انسان واگذار شود، نظام حاصل نیز مستعد اختلاف، تفاوت و تناقض خواهد بود و به بدبختی انسان خواهد انجامید. از این رو، این نظام باید از جانب الله (سبحانه و تعالی) باشد.

Further evidence of the peoples need for Messenger (saw)s is that the satisfaction of man's instincts and organic needs is a necessity. If this satisfaction were left without a system it would lead to an erroneous and abnormal fulfilment and thus result in man's misery. Therefore, it is necessary to have a system to organise man's instincts and organic needs. This system does not come from man, because his understanding of the organisation of man's instincts and organic needs is liable to disparity, differences, contradiction and is influenced by the environment in which he lives. Thus if this organisation was left to man, the system would be liable to disparity, differences and contradiction and would lead to man's misery. Therefore, this system must come from Allah (swt).

در مورد دلیل اینکه قرآن از جانب الله (سبحانه و تعالی) نازل شده است، معلوم است که قرآن کتابی عربی است که محمد ﷺ آن را ابلاغ کرده است. بنابراین یا از عرب است، یا از محمد ﷺ است، یا از الله (سبحانه و تعالی)، و ممکن نیست که از غیر این سه باشد، زیرا به زبان و سبک عربی است.

As for the proof that the Qur'an is revealed by Allah (swt), it is well known that the Qur'an is an Arabic book conveyed by Muhammad (saw) . Thus, it is either from the Arabs, from Muhammad (saw), or from Allah (swt), and it is not possible that it be from any other except these three since it is Arabic in language and style.

این سخن که قرآن از عرب‌ها سرچشمه گرفته است، نادرست است، زیرا قرآن آنان را به چالش کشید که مانندش را بیاورند. «بگو: ده سوره مانند آن بیاورید.» [Hud: 13]

It is false to say that the Qur'an comes from the Arabs because it challenged them to bring forth anything similar to it. "Say, bring ten surahs like unto it." [Hud: 13]

بگو: «پس سوره‌ای همانند آن بیاورید.» [Yunus: 38]

"Say, bring one surah like unto it." [Yunus: 38]

آنان کوشیدند مانند آن را بیاورند، اما ناتوان ماندند. از این رو این کتاب سخن ایشان نیست، زیرا نتوانستند مانند آن را بیاورند، با وجود آنکه به همانندآوردن آن به چالش فراخوانده شده بودند و کوشیدند مانند آن را بیاورند. همچنین این سخن که قرآن از محمد ﷺ است نادرست است، زیرا محمد ﷺ یکی از عربهاست، و هر اندازه نبوغ او بلند باشد، انسانی است و عضوی از قوم و ملت خویش. چون خود عربها از آوردن مانند آن ناتوان ماندند، این حکم دربارهٔ محمد ﷺ نیز که عرب است صادق است که او هم نتوانست مانند آن را بیاورد. پس قرآن از او نیست. افزون بر این، محمد ﷺ احادیث صحیح و متواتری از خود به جا گذاشته است که اصالت آنها جای تردید نیست. اگر هر یک از این احادیث با هر آیهای از قرآن مقایسه شود، از نظر سبک هیچ شباهتی میان آنها نیست. او ﷺ آیهٔ وحیشده را تلاوت میکرد و در همان حال حدیث را بیان میفرمود، و با این حال میان آنها از نظر سبک تفاوت است. هرگاه کسی بکوشد سخن خود را گوناگون کند، سبک آن همچنان شبیه به خود او خواهد بود، زیرا بخشی از وجود اوست. از آنجا که میان حدیث و آیه از نظر سبک شباهتی نیست، قرآن به هیچوجه سخن محمد ﷺ نیست. افزون بر این، هیچیک از عربها، که آشناترین مردم با شیوههای سخن عربی بودند، ادعا نکرد که قرآن سخن محمد ﷺ است یا شبیه سخن اوست. تنها چیزی که آنان ادعا کردند این بود که محمد ﷺ آن را از جوانی مسیحی به نام جبر آورده است. خداوند (سبحانه و تعالی) ادعای ایشان را رد کرد و فرمود:

They tried to bring the like of it but they failed to do so. Hence, this book is not of their speech because they were unable to bring the like, of it, though it challenged them, and they tried to bring the like of it. It is also false to say that it is from Muhammad (saw) , since Muhammad (saw) is one of the Arabs, and whatever the height of his genius, he is a human being and a member of his community and nation. Since the Arabs themselves had failed to bring the like of it, this also applies to Muhammad (saw) , the Arab, that he could not bring the like of it. Thus, it is not from him. Moreover, Muhammad (saw) has left saheeh ahaadeeth and mutawaatir ahaadeeth, whose authenticity is beyond doubt. If any of these ahaadeeth were to be compared with any verse of the Qur'an, there would be no similarity between them in style. He (saw) used to utter the revealed verse and say the hadeeth at the same time and yet there is a difference between them in style. Whenever any man attempts to diversify his speech, it will remain similar in style, because it is a part of him. Since there is no similarity between the hadeeth and the verse in style, the Qur'an is absolutely not Muhammad (saw) speech. Besides this, none of the Arabs, who were the most versed with the styles of the Arabic speech, alleged that the Qur'an is Muhammad (saw) speech, or that it is similar to his speech. The only thing that they claimed was that Muhammad (saw) had brought it from a Christian youth called Jabr. Allah (swt) refuted what they claimed and said:

ما می‌دانیم که آنان می‌گویند: «این‌که به او آموزش می‌دهد فقط یک انسان است.» زبانِ کسی را که آنان به‌ناحق به او اشاره می‌کنند، بیگانه است، در حالی که این [قرآن] به زبان عربیِ روشن و فصیح است. [An-Nahl: 103]

"We know indeed that they say it is a man that taught him. The tongue of him they wickedly point to is notably foreign, while this is Arabic, pure and clear." [An-Nahl: 103]

چون ثابت شده است که قرآن نه سخن عرب است و نه سخن محمد ﷺ، پس قطعاً سخن الله (سبحانه و تعالی) است، و در نتیجه برای کسی که آن را آورده، معجزه به شمار می‌آید.

Since it is proved that the Qur'an is neither the speech of the Arabs nor the speech of Muhammad (saw) , it is definitely the speech of Allah (swt), and consequently it is a miracle for the one who brought it.

چون محمد (صلی الله علیه وسلم) قرآن را آورد، و قرآن کلام الله (سبحانه و تعالی) و شریعت الهی اوست، و چون هیچ کس شریعت الله (سبحانه و تعالی) را جز پیامبران و فرستادگان (علیهم السلام) نمی‌آورد، بنابراین بر اساس دلیل عقلی، محمد ﷺ قطعاً پیامبر و فرستادهٔ خداست.

Because Muhammad (saw) brought the Qur'an, and the Qur'an is the speech of Allah (swt) and His divine law, and because no one brings Allah's (swt) Shari’ah (law) except the Prophets and the Messenger (saw)s, then accordingly Muhammad (saw) must definitely be a prophet and Messenger (saw), by rational proof.

این یک دلیل عقلی است بر ایمان به الله (سبحانه و تعالی) و به رسالت محمد ﷺ، و بر اینکه قرآن کلام الله (سبحانه و تعالی) است.

This is an intellectual proof for the iman in Allah (swt) and in the message of Muhammad (saw), and that the Qur'an is the speech of Allah (swt).

بنابراین، ایمان به الله (سبحانه و تعالی) از راه عقلی حاصل می‌شود، و این ایمان باید از راه عقلی باشد. از این رو، ایمان به همه اموری که فراتر از حواس ما هستند، و به تمام آنچه الله (سبحانه و تعالی) ما را از آن آگاه ساخته، بر همین اساس بنا می‌شود. زیرا ما به الله (سبحانه و تعالی) ایمان داریم که دارای صفات کمال است، لذا قطعاً باید به هر آنچه او ما را از آن خبر داده، ایمان بیاوریم، خواه با عقل درک شود یا فراتر از توان عقل باشد، تنها از آن رو که الله (سبحانه و تعالی) ما را از آن آگاه کرده است. ما باید به روز رستاخیز (بعث)، به بهشت (جنت) و دوزخ (نار)، به حساب (حساب) و عذاب (عذاب)، به فرشتگان (ملائکه)، به جن، به شیاطین و به همه آنچه که قرآن یا حدیث متواتر آن را یاد کرده‌اند، ایمان بیاوریم. این ایمان، هرچند از راه نقل و شنیدن (متنی) است، در اصل عقلی است، زیرا اصل آن با عقل ثابت شده است. بنابراین، عقیده مسلمان باید بر عقل یا بر آنچه که اصل آن از راه عقل ثابت شده باشد، استوار باشد. پس مسلمانان فقط باید به آنچه از راه عقلی یا از راه نصوص قطعی و صریح ثابت شده، یعنی آنچه با قرآن و حدیث متواتر اثبات گردیده، ایمان بیاورند. ایمان به هر چیزی که از این دو راه: عقل و متن کتاب و حدیث قطعی، ثابت نشده، ممنوع است، زیرا عقاید تنها باید با یقین پذیرفته شوند.

Consequently, the iman in Allah (swt) comes through the rational way and this iman must be by the rational way. Thus, as such, it becomes the basis upon which the iman in all matters beyond our senses and in all of that which Allah (swt) informed us is built. This is because we believe in Allah (swt), Who has the divine attributes, we must definitely believe in everything that He has informed us of, whether it is mentally comprehended or it is beyond the minds capability, simply because Allah (swt) informed us of it. We must believe in the Day of Resurrection (ba'ath), in paradise (jannah) and hell (naar), in reckoning (hisaab) and punishment ('adhaah), in angels (malaaikah), in jinn, in ShayaaTeen and all others that the Qur'an or a hadeeth mutawaatir have mentioned. This iman, though it is through narration and hearing (textual) it is originally rational, because its origin was proven by the mind (intellect). Therefore, the Muslim's ‘aqeedah must depend on the mind or on that whose origin is proven through the mind. Thus, Muslims must believe only in what is proven intellectually through the rational way or the definite and decisive texts, that is, what is proven by the Qur'an and the hadeeth mutawaatir. Anything not proven through these two methods: the mind and the text of the book and of the definite hadeeth is prohibited to believe in, because creeds (a'qaaid) should not be taken except with certainty (yaqeen).

پس باید به آنچه پیش از این زندگی است، که الله (سبحانه و تعالی) است، و به آنچه پس از آن است، که روز قیامت است، ایمان وجود داشته باشد. از آنجا که فرمان‌های الله (سبحانه و تعالی) علاوه بر پیوند آفرینش، پیوند زندگی این دنیا با آنچه پیش از آن است را تشکیل می‌دهند، و حساب اعمال انسان در این زندگی، پیوند آنچه پس از این زندگی است با این زندگی را تشکیل می‌دهد، افزون بر پیوند روز داوری، پس باید میان این زندگی با آنچه پیش از آن و آنچه پس از آن پیوندی وجود داشته باشد. افزون بر این، وضعیت انسان در این زندگی باید به این پیوند محدود شود. به بیان دیگر، انسان باید در این زندگی بر اساس نظام‌های الله (سبحانه و تعالی) پیش برود و باور داشته باشد که او در روز داوری اعمال وی را حساب خواهد کرد.

Therefore, there must be iman in what is before this life, which is Allah (swt), and in what is after it, which is the Day of Resurrection. Since the commands of Allah (swt) constitute the relationship of the life of this world with what is before it, besides the relationship of creation; and the reckoning of ones deeds in this life is the relationship of what is after this life with this life, in addition to the relationship of the Day of Judgement, then there should be a relationship between this life with that which is before it and that which will be after it. Furthermore man's situation in this life must be restricted to this relationship. In other words, man must proceed in this life in accordance with Allah's (swt) systems, and must believe that He will account him on his deeds on the Day of Judgement.

با این بحث، اندیشهٔ روشنگرانه دربارهٔ آنچه ورای انسان، زندگی و جهان است، و دربارهٔ آنچه پیش از این زندگی است و آنچه پس از آن است، و اینکه این امور با آنچه پیش از آن و پس از آن است پیوند دارد، روشن شده است. بدین ترتیب، بزرگ‌ترین مسئله به‌طور کامل به‌وسیلهٔ عقیدهٔ اسلامی حل شده است.

By this discussion, the enlightened thought has been established concerning what is beyond man, life and the universe and about what is before this life and what is after it, and that it has a relationship with what is before it and what is after it. Thus, the greatest problem has been completely solved by the Islamic ‘aqeedah.

هنگامی که انسان به این راه‌حل دست یافت، می‌تواند به اندیشه‌ی زندگی این دنیا برود و مفاهیمی درست و سازنده درباره‌ی آن بنیان نهد. این راه‌حل، پایه‌ای است که مکتبی که راه نهضت (نهضة) است، بر آن بنا می‌شود. همچنین پایه‌ای است که تمدن (حضارة) این مکتب بر آن استوار است، پایه‌ای که نظام‌های آن از آن سرچشمه می‌گیرند، و پایه‌ای است که دولت آن بر آن برپا می‌شود. بدین ترتیب، پایه‌ای که اسلام بر آن استوار است، هم اندیشه (فکرة) و هم روش (طریقة)، همان عقیدهٔ اسلامی است.

Once man has reached this solution, he can move to the thought about the life of this world and to establish sound and productive concepts about it. This solution becomes the basis upon which the ideology, which serves as the way of revival (nahDah) is built. It is also the basis upon which the civilisation (haDarah) of this ideology rests, the basis from which its systems emanate, and the basis upon which its state is established. Thus, the basis upon which Islam is established, both the idea (fikrah) and method (tareeqah), is the Islamic ‘aqeedah.

ای کسانی که ایمان آورده‌اید! به خدا و پیامبرش ﷺ ایمان بیاورید، و به کتابی که بر پیامبرش ﷺ نازل کرده، و به کتابی که پیش از این نازل کرده است. و هرکس که به خدا و فرشتگانش و کتاب‌هایش و پیامبرانش و روز قیامت کفر ورزد، قطعاً به گمراهی دوری افتاده است. [An-Nisa: 136]

"O you who believe! Believe in Allah and His Messenger (saw), and the Book which He sent to His Messenger (saw) and the Book which He sent to those before (him). Any who denies Allah, His Angels, His Books, His Messenger (saw)s, and the Day of Judgement, has gone far, far astray." [An-Nisa: 136]

هنگامی که این امر ثابت شده و ایمان به آن امری ناگزیر است، هر مسلمانی موظف است به شریعت اسلامی به‌طور کلی ایمان داشته باشد، زیرا این شریعت در قرآن کریم آمده و پیامبر ﷺ آن را ابلاغ کرده است؛ وگرنه کافر خواهد بود. از این رو، انکار احکام شریعت به‌طور کلی، یا انکار هر حکم تفصیلی قطعی (قطعی) از آن‌ها، کفر است. این حکم چه این احکام مربوط به عبادات (عبادات)، معاملات (معاملات)، کیفرها (عقوبات)، خوراکی‌ها و مانند آن باشد. بنابراین، انکار آیه «وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ» [...] [Al-Baraqah: 43]

After this has been proven and the Iman in it is an inevitable matter, every Muslim is obliged to believe in the Islamic Shari’ah as a whole, because it came in the glorious Qur'an, and the Messenger (saw) conveyed it, otherwise, he would be a Kafir. Therefore, it is Kufr to deny the AHkam Shari’ah as a whole, or any definite (qaT'ai) detailed hukm of them. This is the case whether these ahkam (rules) are connected with worships (ibadaat), transactions (mu'amalaat), punishments (uqoobaat), food, etc. So the rejection of the verse "So establish regular prayer" [Al-Baraqah: 43]

است؛ همان‌گونه که انکار آیه، انکار (حکم) آن است.

is the same as rejecting the verse.

«و أحلّ الله البيع و حرّم الربا» [Al-Baraqah: 275]

"But Allah has permitted trade and forbidden usury," [Al-Baraqah: 275]

و این همان است که آیات زیر را رد کردن.

and is the same as rejecting the following verses:

«و أَمَّا السَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُمَا» — این ترجمه بخشی از آیه است، اما در فارسی برای خواننده بهتر است به صورت زیر آورده شود: «و اما مرد دزد و زن دزد، دستانشان را قطع کنید،» [Al-Ma’idah: 38]

"As to the thief, male or female, cut off his or her hands," [Al-Ma’idah: 38]

برای شما حرام شده است: مردار، خون، گوشت خوک، و آنچه به نام غیر از الله ذبح شده باشد. [Al-Ma’idah: 3]

"Forbidden to you (for food) are dead meat, blood, the flesh of swine, and that on which has been invoked the name of any other than Allah." [Al-Ma’idah: 3]

ایمان در شریعت بر پایه عقل استوار نیست، بلکه انسان باید به تمام آنچه از جانب خداوند (سبحانه و تعالی) نازل شده، کاملاً تسلیم باشد.

The iman in the Shari’ah is not based on the mind. Rather, one must surrender completely to all that which was revealed from Allah (swt).

ولی نه، سوگند به پروردگارت، ایمان واقعی نخواهند داشت، مگر آنکه تو را در تمام اختلافاتی که میان ایشان است داور قرار دهند، و در دل‌هایشان هیچ ناخشنودی‌ای از حکم‌های تو نیابند، بلکه آن‌ها را با کمال تسلیم بپذیرند. [An-Nisa: 65]

"But no, by your Lord, they can have no (real) faith, until they make you judge in all the disputes between them, and find in their souls no resistance against your decisions, but accept them with the fullest submission." [An-Nisa: 65]