2.3 De Masahif van de Metgezellen
2.3 The Masahif Of The Companions
Er zijn talrijke aanwijzingen in de literatuur van de overlevering (Hadith) dat verschillende van de Metgezellen van de Profeet ﷺ hun eigen geschreven collecties van de openbaringen hadden voorbereid. [Suyuti. Itqan, I, p 62] De bekendste hiervan zijn die van Ibn Mas'ud, Ubay bin Ka'b en Zaid bin Thabit. [Zie Dodge, B, The Fihrist of al-Nadim, New York, 1970 (afgekort als fihrist), pp 53-63.] Een lijst van Metgezellen van wie is overgeleverd dat zij hun eigen geschreven collecties hadden, omvatte de volgende: Ibn Mas'ud, Ubay bin Ka'b, 'Ali, Ibn 'Abbas, Abu Musa, Hafsa, Anas bin Malik, 'Umar, Zaid bin Thabit, Ibn Al-Zubair, 'Abdullah ibn 'Amr, 'A'isha, Salim, Umm Salama, 'Ubaid bin 'Umar. [Zie Ibn Abi Dawud: Masahif, p 14 Ansari, M.: The qura'nic Foundations and Structure of Muslim Society; Karachi, 1973, die put uit diverse bronnen, zegt (1, p.76, noot 2) dat er tijdens het leven van de Profeet ﷺ ten minste 15 geschreven exemplaren van de Qur'an bestonden. Naast de lijst van 15 namen die hierboven wordt geciteerd, voegt hij Abu Bakr, 'Uthman, Mu'adh b. Jabal, Abu Darda', Abu Ayyub Ansari, 'Ubada b. al-Samit, Tamim Dari toe. Dit zou neerkomen op 23 geschreven exemplaren van de Qur'an, die bestonden terwijl de Profeet ﷺ in leven was.] Het is ook bekend dat 'A'isha en Hafsa hun eigen geschriften hadden die werden opgesteld nadat de Profeet ﷺ was overleden. [Rahimuddin, M. (vert.):
There are numerous indications in the literature of hadith that several of the Companions of the Prophet had prepared their own written collections of the revelations. [Suyuti. Itqan, I, p 62] The best-known among these are from Ibn Mas'ud, Ubay bin Ka'b and Zaid bin Thabit. [See Dodge, B, The Fihrist of al-Nadim, New York, 1970 (abbr. as fihrist), pp 53-63.] A list of Companions of whom it is related that they had their own written collections included the following: Ibn Mas'ud, Ubay bin Ka'b, 'All, Ibn 'Abbas, Abu Musa, Hafsa, Anas bin Malik, 'Umar, Zaid bin Thabit, Ibn Al-Zubair, 'Abdullah ibn 'Amr, 'A'isha, Salim, Umm Salama, 'Ubaid bin 'Umar. [See Ibn Abi Dawud: Masahif, p 14 Ansari, M.: The qura'nic Foundations and Structure of Muslim Society; Karachi, 1973, drawing upon various sources, says (1, p.76, note 2) that there existed at least 15 written copies of the Qur'an in the Prophet's lifetime. In addition to the list of 15 names quoted above, he includes Abu Bakr, 'Uthman, Mu'adh b. Jabal, Abu Darda', Abu Ayyub Ansari, 'Ubada b. al-Samit, Tamim Dari. This would add up to 23 written copies of the Qur'an, which existed while the Prophet was alive.] It is also known that 'A'isha and Hafsa had their own scripts written after the Prophet had died. [Rahimuddin, M. (transl.):
[Muwatta) Imam Malik, Lahore, 1980, No. 307, 308; Malik b. Anas: al-muwatta', Cairo, n.d., p. 105.] Het volgende is een zeer korte beschrijving van enkele van de masadhif die worden toegeschreven aan de metgezellen van de Profeet ﷺ.
Muwatta) Imam Malik, Lahore, 1980, No. 307, 308; Malik b. Anas: al-muwatta', Cairo, n.d., p. 105.] The following is a very brief description of some of the masdhif, which are attributed to the Companions of the Prophet.
Alle informatie is gebaseerd op klassieke bronnen. [For details see Ibn Abi Dawud, also fihrist and Itqan]
All the information is based on classical sources. [For details see Ibn Abi Dawud, also fihrist and Itqan]
De Mushaf van Ibn Mas'ud (gest. 33/653)
The Mushaf Of Ibn Mas'ud (d. 33/653)
Hij schreef een mushaf, waarin de soera's 1, 113 en 114 niet waren opgenomen. Ibn al-Nadim [Fihrist, I, pp. 57-8.] zei echter dat hij een kopie van de Qur'an van Ibn Mas'ud had gezien die al-fatiha (soera 1) niet bevatte. De ordening van de soera's verschilde van de 'Uthmanische tekst. Het volgende is de volgorde die wordt toegeschreven aan de kopie van Ibn Mas'ud: [Fihrist, I, pp. 53-7.] 2, 4, 3, 7, 6, 5, 10, 9, 16, 11, 12, 17, 21, 23, 26, 37, 33, 28, 24, 8, 19, 29, 30, 36, 25, 22, 13, 34, 35, 14, 38, 47, 31, 35, 40, 43, 41, 46, 45, 44, 48, 57, 59, 32, 50, 65, 49, 67, 64, 63, 62, 61, 72, 71, 58, 60, 66, 55, 53, 51, 52, 54, 69, 56, 68, 79, 70, 73, 74, 83, 80, 76, 75, 77, 78, 81, 82, 88, 87, 92, 89, 85, 84, 96, 90, 93, 94, 86, 100, 107, 101, 98, 91, 95, 104, 105, 106, 102, 97, 110, 108, 109, 111, 112.
He wrote a mushaf, in which sudras 1, 113 and 114 were not included. Ibn al-Nadim [Fihrist, I, pp. 57-8.] however said he had seen a copy of the Qur'an from Ibn Mas'ud which did not contain al-fatiha (Sura 1). The arrangement of the suras differed from the 'Uthmanic text. The following is the order attributed to Ibn Mas'ud's copy: [Fihrist, I, pp. 53-7.] 2, 4, 3, 7, 6, 5, 10, 9, 16, 11, 12, 17, 21, 23, 26, 37, 33, 28, 24, 8, 19, 29, 30, 36, 25, 22, 13, 34, 35, 14, 38, 47, 31, 35, 40, 43, 41, 46, 45, 44, 48, 57, 59, 32, 50, 65, 49, 67, 64, 63, 62, 61, 72, 71, 58, 60, 66, 55, 53, 51, 52, 54, 69, 56, 68, 79, 70, 73, 74, 83, 80, 76, 75, 77, 78, 81, 82, 88, 87, 92, 89, 85, 84, 96, 90, 93, 94, 86, 100, 107, 101, 98, 91, 95, 104, 105, 106, 102, 97, 110, 108, 109, 111, 112.
Deze lijst is obviously incompleet. Het bevat slechts 106 suras en niet 110, zoals Ibn Nadim schreef.
This list is obviously incomplete. It contains only 106 suras and not 110, as Ibn Nadim wrote.
In soera al-baqara, die ik als voorbeeld neem, zijn er in totaal 101 varianten. De meeste daarvan hebben betrekking op spelling, sommige ook op woordkeuze (synoniemen), het gebruik van partikels, enzovoort.
In Sura al-baqara, which I take as an example, there are a total of 101 variants. Most of them concern spelling, some also choice of words (synonyms), use of particles, etc.
Voorbeelden:
Examples:
Uitspraak:
Pronunciation:
2:70 Ibn Mas'ud leest al-baqira in plaats van al-baqara Spelling:
2:70 Ibn Mas'ud reads al-baqira in place of al-baqara Spelling:
2:19 Hij leest kulla ma in plaats van kullama Synoniemen:
De Mushaf van Ubay Bin Ka'b (d. 29 H/649)
The Mushaf Of Ubay Bin Ka'b (d. 29 H/649)
Hij schreef een mushaf, waarin naar verluidt twee 'extra soera's' en een andere 'extra aya' werden gevonden.
He wrote a mushaf, in which two 'additional suras and another 'additional aya' were reportedly found.
[Itqan, I, p. 65; Ibn Abi Dawud, masahif, pp. 18S1; ook Noldeke, T. et al.: Ceschichte des Qorans, Leipzig, 1909-38 (afgekort als GdQ), 11, pp. 33-8.
[Itqan, I, p. 65; Ibn Abi Dawud, masahif, pp. 18S1; also Noldeke, T. et al.: Ceschichte des Qorans, Leipzig, 1909-38 (abbr. as GdQ), 11, pp. 33-8.
De eerste zogenaamde soera met de titel al-khal' (scheiding), vertaalt zich als volgt: 'O Allah, wij zoeken Uw hulp en vragen Uw vergeving, en wij loven U en wij verloochenen U niet. Wij scheiden ons af van en laten degene die tegen U zondigt.' De tweede zogenaamde soera, met de titel al-hafd (haast), vertaalt zich als volgt: 'O Allah, wij aanbidden U en tot U bidden wij en wij buigen en tot U rennen wij en haasten wij ons om U te dienen. Wij hopen op Uw barmhartigheid en wij vrezen Uw straf. Uw straf zal zeker de ongelovigen bereiken.' Overduidelijk vormen deze twee stukken de zogenaamde 'qunut', dat wil zeggen: smeekbeden die de Profeet ﷺ soms uitsprak tijdens het ochtendgebed of het witr-gebed na het reciteren van soera's uit de Qur'an. Ze zijn in feite identiek aan sommige delen van qunut die zijn gerapporteerd in de verzamelingen van overlevering (Hadith). Zie: Nawawi, al-adhkar, Cairo, 1955, pp. 57-8.
The first so called sura entitled al-khal' (separation), translates as follows: 'O Allah, we seek your help and ask your forgiveness, and we praise you and we do not disbelieve in you. We separate from and leave who sins against you.' The second so-called sura, entitled al-hafd (haste) translates as follows: 'O Allah, we worship You and to You we pray and prostrate and to You we run and hasten to serve You. We hope for Your mercy and we fear Your punishment. Your punishment will certainly reach the disbelievers.' Obviously these two pieces constitute so-called 'qunut', i.e. supplications which the Prophet sometimes said in the morning prayer or witr prayer after recitation of suras from the Qur'an. They are in fact identical to some parts of qunut reported in the collections of hadith. See: Nawawi, al-adhkar, Cairo, 1955, pp. 57-8.
Wat betreft de enkele extra zogenaamde aya, is de vertaling als volgt: 'Als de zoon van Adam een vallei vol rijkdommen zou krijgen, zou hij een tweede wensen, en als hij twee valleien vol rijkdommen zou krijgen, zou hij zeker om een derde vragen. Niets zal de buik van de zoon van Adam vullen behalve stof, en Allah is vergevensgezind voor degene die berouw toont.' Opnieuw is bekend dat deze tekst een overlevering (Hadith) is van de Profeet ﷺ. Zie Bukhari, VIII, No. 444-47. Volgens Ibn 'Abbas (No. 445) en 'Ubay (No. 446) werd deze tekst soms beschouwd als onderdeel van de Qur'an. Ubay zelf verduidelijkt echter dat nadat soera 102 was geopenbaard, zij (d.w.z. de metgezellen (Sahabah)) het bovenstaande niet als onderdeel van de Qur'an beschouwden. Zie Bukhari, VIII, No. 446. Deze uitleg van Ubay maakt ook zeer duidelijk dat de metgezellen (Sahabah) totaal niet van mening verschilden over wat wel en wat niet deel uitmaakte van de Qur'an toen de openbaring was gestopt, en als deze overlevering (Hadith) bijvoorbeeld voorkwam in de mushaf van Ubay, dan was het een mushaf voor zijn eigen persoonlijke gebruik, met andere woorden, zijn privé-notitieboek, waarin hij niet altijd onderscheid maakte tussen Qur'anische materie en overlevering (Hadith), aangezien het niet bedoeld was voor algemeen gebruik en hij zelf goed wist wat hij met zijn eigen aantekeningen moest doen. Hetzelfde geldt voor de andere kopieën van de Qur'an die sommige van de metgezellen (Sahabah) voor hun eigen persoonlijke gebruik hadden. Ook degenen die de verslagen over deze kopieën van de Qur'an van de metgezellen (Sahabah) aan ons hebben overgebracht, hebben ons slechts de verschillende verschillen verteld die daar voorkwamen volgens de verslagen die hen bereikten (bijv. de overlevering (Hadith) in Bukhari, VIII, No. 446).
De Mushaf van Ibn 'Abbas (gest. 68H/687)
The Mushaf of Ibn 'Abbas (d. 68H/687)
Ibn 'Abbas schreef ook een mushaf, die volgens de Itqan [I, p. 65; Ibn Abi Dawud, masahif, p. 193.] ook de twee aanvullende soera's bevatte die Ubay had. Opnieuw verschilde zijn ordening van de soera's van de andere kopieën. In soera al-Baqara heeft hij in totaal 21 varianten, waarvan sommige identiek zijn aan die van Ibn Mas'ud en Ubay evenals andere Metgezellen.
Ibn 'Abbas also wrote a mushaf, which according to the Itqan [I, p. 65; Ibn Abi Dawud, masahif, p. 193.] also included the two additional suras which Ubay had. Again his arrangement of the suras differed from the other copies. In Sura albaqara, he has a total of 21 variants, some of them identical with Ibn Mas'ud and Ubay as well as other Companions.
Enkele andere metgezellen
Some Other Companions
Volgens de Itqan [I, p. 65; Ibn Abi Dawud, masahif, p. 210.] de mushaf van Abu Musa al-Ash'ari (d. 44H/664)
According to the Itqan [I, p. 65; Ibn Abi Dawud, masahif, p. 210.] the mushaf of Abu Musa al-Ash'ari (d. 44H/664)
bevatte dezelfde inhoud als die van Ubay had.
contained the same material as Ubay had.
Er is slechts één variant van hem overgeleverd in soera al-Baqara, namelijk dat hij Ibraham las in plaats van Ibrahim.
There is only one variant reported from him in Sura al- baqara, namely that he read Ibraham in place of Ibrahim.
Hafsa (d. 45H/665) had drie varianten in dezelfde soera, en Anas b. Malik (d. 91H/709) had er vijf.
Hafsa (d. 45H/665) had three variants in the same sura, and Anas b. Malik (d. 91H/709) had five.
Voorbeelden:
Examples:
Om dit verder te illustreren, volgen hier een aantal voorbeelden. Deze zijn, voor zover mogelijk, genomen uit bekende sura's.
To further illustrate, here are a number of examples. They have been taken, as far as possible, from well-known suras.
Hoewel er wellicht betere voorbeelden bestaan om de besproken punten te illustreren, worden deze mogelijk niet zo gemakkelijk begrepen door lezers die minder bekend zijn met de Qur'anische tekst.
While perhaps better examples exist to illustrate the points under discussion, they might not be understood as easily by readers less familiar with the Qur'anic text.
Verschil in klinkertekens:
Difference in vowelling:
Er wordt overgeleverd dat Ibn 'Abbas [I, p. 65; Ibn Abi Dawud, masahif, p. 208.] las in soera 111:4
Ibn 'Abbas [I, p. 65; Ibn Abi Dawud, masahif, p. 208.] is reported to have read in sura 111:4
hamilatun al-hatab, in plaats van hammalata-l-hatab, wat niet te onderscheiden was op basis van de vroege geschreven tekst, die zowel de haraka als de alif wegliet.
hamilatun al-hatab, in place of hammalata-l-hatab which could not be distinguished on the basis of the early written text, which omitted both haraka and alif.
Verschil in spelling:
Difference In Spelling:
Ibn 'Abbas [I, p. 65; Ibn Abi Dawud, masahif, p. 195.] schreef naar verluidt in soera 1:6 evenals op alle andere plaatsen het woord alsirat als al-sirat.
Ibn 'Abbas [I, p. 65; Ibn Abi Dawud, masahif, p. 195.] reportedly wrote in sura 1:6 as well as all other places the word alsirat as al-sirat.
Enkele varianten toegeschreven aan Ibn Mas'ud: [I, p. 65; Ibn Abi Dawud, masahif, p. 25.]
Some variants attributed to Ibn Mas'ud: [I, p. 65; Ibn Abi Dawud, masahif, p. 25.]

Zelfs vandaag de dag worden varianten en synoniemen aangetroffen in dergelijke kopieën van de tekst die worden toegeschreven aan de Metgezellen en die voor ons van enige waarde zijn in de zin dat ze mogelijk hebben gediend als een vroege, rudimentaire vorm van Koranexegese (Tafsir). Volgens sommige overleveringen werden de woorden 'salat al-wusta' (het middelste gebed) bijvoorbeeld gelezen en geschreven door Hafsa, [Muwatta' Malik; Jeffery, p. 214.] Ubay [Jeffery, p. 122.] en Ibn 'Abbas [Jeffery, p. 196.] als 'salat al-'asr' (d.w.z. het asr-gebed).
Even today the variants and synonyms are found in such copies of the text as are attributed to the Companions and are of some value to us in the sense that they may have served as an early rudimentary form of tafsir. For example, according to some reports the words 'salat al-wusta' (middle prayer) were read and written by Hafsa, [Muwatta' Malik; Jeffery, p. 214.] Ubay [Jeffery, p. 122.] and Ibn 'Abbas [Jeffery, p. 196.] as 'salat al-'asr' (i.e. afternoon prayer).
Zolang de metgezellen (Sahabah) hun eigen kopieën schreven voor uitsluitend persoonlijk gebruik, was er niets mis mee, mits zij zich niet strikt hielden aan de volgorde van de sura's die de volgorde van de Qur'an was. Later, toen de kopie van 'Uthman de standaardversie werd, namen de metgezellen (Sahabah) de volgorde van deze kopie over, inclusief Ibn Mas'ud, die wellicht het meest afweek. [Ibn Abi Dawud, p. 12; Salih, S.: Mabahith fi 'ulum al-qura'n, Beirut, 1964,] Er waren ook, zoals aangegeven, enkele variërende lezingen in deze kopieën, [Zie ook hieronder, zeven lezingen en qira'at.] waarbij sommige woorden op licht verschillende manieren werden uitgesproken en gespeld, enzovoort. Er moet echter worden opgemerkt dat variërende lezingen gewoonlijk slechts door één persoon worden gerapporteerd, en incidenteel door misschien twee of drie, terwijl de versie die de 'Uthmanische tekst wordt genoemd massaal overgeleverd (Mutawatir) is, d.w.z. overgeleverd door talrijke mensen en is zonder twijfel authentiek.
As long as the sahaba wrote their own copies for personal use only, there was nothing wrong, if they did not strictly adhere to the order of suras which was the order of the Qur'an. Later on, when 'Uthman's copy became the standard version, the Companions adopted the order of this copy including Ibn Mas'ud who perhaps differed most. [Ibn Abi Dawud, p. 12; Salih, S.: Mabahith fi 'ulum al-qura'n, Beirut, 1964,] There were also, as indicated, some variant readings in these copies, [See also below, seven readings and qira'at.] when some words were pronounced and spelt in slightly different ways, etc. However, it should be noted that variant readings are usually reported by a single person only, and occasionally by perhaps two or three while the version called the 'Uthmanic text is mutawatir, i.e. transmitted by numerous people and is without doubt authentic.