8 İslam'ın Sistemi
8 The System of Islam
İslam, Allah (SWT)'ın Muhammed ﷺ'e indirdiği, insanın Yaratıcısıyla, kendisiyle ve diğer insanlarla olan ilişkisini düzenlemek için vahyedilmiş bir dindir. İnsanın Yaratıcısıyla ilişkisi, akaid (itikat esasları) ve ibadetleri kapsar. İnsanın kendisiyle ilişkisi, ahlak kuralını, beslenmeyi ve giyimi kapsar. İnsanın diğer insanlarla ilişkisi, toplumsal muamelatı ve ceza hukukunu içerir. Dolayısıyla İslam, hayatın bütün işlerini ele alan bir ideolojidir. Hiçbir şekilde kâhinlik meseleleriyle ilgilenen bir ilahiyat değildir. Ruhban sınıfı ile dünyevi sınıfın ayrılığı anlamına gelen otokrasiyi (din adamlarının ikiliği) ortadan kaldırır, çünkü “ruhban” denilen bir grup ile “laik” denilen başka bir grup yoktur. İslam'a girenlerin tümü Müslüman sayılır ve İslam'ın bakış açısından (yükümlülük ve haklar bakımından) eşittir. Dolayısıyla ruhban ve dünyevi insanlar yoktur; çünkü İslam'ın manevi yönü, her şeyin bir Yaratıcı tarafından yaratıldığı ve O'nun emriyle düzenlendiği anlamına gelir. İnsanı, hayatı, evreni ve onları çevreleyen ve onlarla ilgili olan her şeyi ele alan bu derin bakış, zorunlu olarak bunların hepsinin noksan (naaqis), aciz (a'ajiz) ve muhtaç (muhtaç) olduğunu gösterir. Bu da, bunların hepsinin bir Yaratıcı tarafından yaratıldığını, O'nun emirleriyle yönetildiğini ve insanın bu hayatta ilerlerken, içgüdülerinin ve organik ihtiyaçlarının tatmin ve gerçekleşmesini düzenleyecek bir sisteme ihtiyaç duyduğunu kesin olarak doğrular. Bu sistem insandan çıkamaz, çünkü insan noksandır ve kapsamlı bilgiden yoksundur. Ayrıca insanın böyle bir sistem kurma yeteneği farklılıklara, tutarsızlığa ve çelişkiye açıktır. Bu da çelişkilerle dolu bir sistem üretir ve insanın sefaletine yol açar. Dolayısıyla sistem Allah (SWT) tarafından gelmelidir. Bu nedenle insanın eylemlerini Allah (SWT)'ın bir sistemine göre yürütmesi farzdır. Ancak insan, bu sistemin maddi faydasını gözeterek İslam sistemine uyarsa ve sistemin Allah (SWT) tarafından olduğu için değil de uyarsa, bu uyum manevi boyuttan yoksun kalır. Bu nedenle insan, hayatındaki eylemlerini, Allah (SWT) ile olan ilişkisini kavramasına dayanarak Allah (SWT)'un emir ve yasaklarına göre düzenlemelidir ki eylemini gerçekleştirdiği anda ruh var olsun. Çünkü ruh, insanın Allah (SWT) ile olan ilişkisini gözetmesidir. Maddenin ruhla karışması, eylem gerçekleştirildiği anda Allah (SWT) ile olan ilişkinin bilincinde olmak demektir; böylece insan, bu ilişkiyi kavrayarak Allah'ın emir ve yasaklarına göre hareket eder. Bir eylem maddedir, bu eylemi yaparken Allah ile olan ilişkinin bilinci ise ruhtur. Dolayısıyla eylemlerini, bu ilişkinin kavrayışına dayanarak Allah (SWT)'un emir ve yasaklarına göre yönlendirmek, maddeyi ruhla karıştırmaktır. Buna göre, Kur'an ve Sünnet'ten türetilen Ahkâm-ı Şer'iyye'ye göre hareket eden bir gayrimüslimin eylemleri ruh tarafından yönlendirilmez ve eylemlerinde madde ile ruhun karışımı bulunmaz. Bunun sebebi, İslam'a inanmamış olması ve Allah (SWT) ile olan ilişkiyi kavramamış olmasıdır. O yalnızca sistemi beğenmiş ve eylemlerini buna göre düzenlemiştir. Buna karşılık bir Müslüman, Allah (SWT) ile olan ilişkisini kavramasına dayanarak eylemlerini Allah (SWT)'un emir ve yasaklarına göre yapar ve Allah (SWT)'un emir ve yasaklarına uymaktaki amacı, sistemin sağladığı fayda değil, Allah (SWT)'un rızasını kazanmaktır. Bu nedenle, şeylerde manevi boyutun bulunması ve eylemler gerçekleştirilirken ruhun (ruh) var olması zorunludur. Herkesin açıkça anlaması gerekir ki manevi yön, bir şeyin bir Yaratıcı tarafından yaratılmış olması, yani yaratılmışın Yaratıcıyla olan ilişkisi demektir; ruh ise bu ilişkinin kavranışıdır, yani insanın Allah (SWT) ile olan ilişkisini idrak etmesidir. Doğru kavram budur (manevi yönün ve ruhun) ve diğer bütün kavramlar yanlıştır. Sonuçlara ve bu doğru kavrama ulaştıran, evrene, insana ve hayata dair derin ve aydınlanmış bakış açısıdır.
Islam is the deen revealed by Allah (swt) upon Muhammad (saw) to organise the relationship of man with his Creator, with himself, and with other human beings. Man's relationship with his Creator includes the ‘aqaid (creeds) and the acts of worship. Man's relationship with himself includes the moral code, diet, and clothing. Man's relationship with other humans involves societal transactions and the penal code. Hence, Islam is an ideology addressing all life affairs. It is not a theology that deals with priestly matters, whatsoever. It does away with authocracy (the dichotomy of clergy) for there is not a group called the clergy and another group called temporal. All those who embrace Islam are considered Muslims and are equal (in terms of obligation and rights) from the viewpoint of Islam. Hence there is no clergy and secular/temporal men, for its spiritual aspect means that all things are created by a Creator and organised by His order. Such a profound view of man, life and the universe and what surrounds them and what is related to them, necessarily shows that all of these are defective (naaqis), deficient (a'ajiz), and needy (multtaj). This confirms beyond doubt that all these are created by a Creator, governed by His commands and that man, when he proceeds in this life, needs a system to organise the satisfaction and fulfilment of his instincts and organic needs. This system cannot emanate from man as he is deficient and lacks comprehensive knowledge. Furthermore, man's ability to set such a system is subject to differences, inconsistency, and contradiction. This will produce a system full of contradiction that will lead to man's misery. The system must, therefore, come from Allah (swt). Thus it is obligatory that man conducts his actions according to a system from Allah (swt). However, if man complied with the Islamic system based on the pursuit of the material benefit of this system and not because the system was from Allah (swt), it will be devoid of a spiritual aspect. Therefore, man must organise his actions in life by the commands and prohibitions of Allah (swt) based upon his comprehension of his relationship with Allah (swt) so that the spirit would exist when man undertake his actions. This is because spirit is man's observation of his relationship with Allah (swt). The mixing of matter with spirit is the presence of the comprehension of the relationship with Allah (swt) the moment that the action is performed, so he (man) proceeds according to the commands and prohibitions of Allah, based on comprehending this relationship with Allah (swt). An action is a matter, and the comprehension of the relationship with Allah when performing this action is spirit (ruH). Thus directing one's actions according to the commands and prohibitions of Allah (swt) based on the comprehension of this relationship - is mixing matter with ruh. Accordingly, when a non-Muslim acts according to the AHkam Shara’iah which are derived from the Qur'an and Sunnah, his actions are not directed by spirit, and the mixing of matter and spirit does not exist in his actions. This is due to the fact that he did not believe in Islam and did not comprehend the relationship with Allah (swt). He simply appreciated the system and thus organised his actions accordingly. This is in contrast to a Muslim who undertakes his actions according to Allah's (swt) commands and prohibitions based upon his comprehension of his relationship with Allah (swt) and whose goal in complying with the commands and prohibitions of Allah (swt) is attaining Allah's (swt) pleasure and not just the benefit the system provides. Therefore, it is necessary that the spiritual aspect exists in things and that the spirit (ruH) exists when undertaking actions. It must be clear for all that the spiritual aspect means that the thing is created by a Creator i.e. the relationship of the created (thing) with the Creator, while the spirit is the comprehension of this relationship, i.e .man's comprehension of his relationship with Allah (swt). This is the correct concept (of the spiritual aspect and of the spirit) and all other concepts are false. It is the profound and enlightened view to the universe, man, and life that has led to the correct results and to this correct concept.
Bazı dinler, evrenin iki yönü olduğunu savunmuştur: duyulur (mahsus) ve gayb (mugayyeb). İnsan da hem manevi yükselişi hem de maddi özlemleri bünyesinde taşır. Hayat, hem maddi hem de manevi yönleri kapsar. Bu görüşe göre duyulur olan gaybe aykırıdır, manevi yükseliş ile maddi özlem bir arada bulunamaz ve madde ruhtan ayrıdır. Bunlar, iki tarafın temel doğalarındaki çelişki nedeniyle birbirinden ayrıldığını ileri sürerler. Dolayısıyla bu ikisi karıştırılamaz ve birinin artışı diğerinin eksilmesine yol açar. Sonuç olarak, ahireti isteyenlerin manevi boyutta olmaları gerekir. Bu anlayıştan hareketle Hıristiyanlıkta iki otorite ortaya çıkmıştır: manevi ve dünyevi otorite. "Sezar'ın hakkını Sezar'a, Tanrı'nın hakkını Tanrı'ya verin." Manevi otoriteyi eline alan din adamları ve rahipler, hayatta manevi otoriteye üstünlük tanımak amacıyla dünyevi otoriteyi de elde etmeye çalıştılar. Sonuçta dünyevi ve manevi otoriteler arasında şiddetli bir çatışma doğdu ve kilise yalnızca manevi otoriteyle sınırlandırılıp dünyevi işlere karışmaktan men edildi. Din, ruhban sınıfına ait olduğu için bu noktada hayattan ayrıldı.
Some religions have maintained that the universe has two aspects, the sensorial (maHsoos) and the unseen (mughayyab). Man also embodies both spiritual ascension and physical yearning. Life includes both the materialistic and spiritual aspects. They assume that the sensorial contradicts the unseen, and the spiritual ascension can't be together with the physical yearning, and matter is separate from the spirit. They contend that these two sides are separated from one another due to their fundamental contradiction in nature. Thus, they cannot be mixed and the increase in one leads to a deficit in the other. Consequently, those who desire in the Hereafter have to in the spiritual dimension. Based on this understanding, two authorities have arisen in Christianity, the spiritual and the temporal: "Render unto Caesar what is Caesar's and unto God what is God's". The people yielding spiritual authority into their hands, the clergy and priests, endeavoured to acquire temporal authority so as to give the spiritual authority in life preference over it. As a result, a severe conflict arose between the temporal and the spiritual authorities culminating with the church being confined to the spiritual authority and was prevented from interfering in temporal matters. Religion, was then separated from life because it is clerical.
Din ile hayatın bu şekilde ayrılması, Kapitalist ideolojinin doktrinidir. Batı medeniyetinin ve Batılı sömürgecilerin dünyaya çağrısını yapıp sonra aktardıkları entelektüel önderliğin temelidir. Bu, onun kültürünün ana direğidir. Bu doktrine dayanarak Müslümanların İslam'a olan inancını sarsarlar. İslam'ı analoji yoluyla Hristiyanlıkla bir tutarak ikisini de birer din sayarlar. Dolayısıyla bu düşünceyi, yani dinin hayattan ayrılması fikrini taşıyan herkes, Batı entelektüel önderliği tarafından yönlendirilen dolaylı veya doğrudan bir ajandır. Bu kişi bilerek veya bilmeyerek Batı sömürgeciliğinin bir ajanı olarak çalışır. Ya İslam ideolojisini bilmemektedir ya da onun düşmanıdır.
This separation between deen and life is the doctrine of the Capitalist ideology. It is the basis of Western haDarah and the intellectual leadership which the Western colonialists call for and subsequently conveyto the world. It is the main pillar of its culture. Based on this doctrine they shake the Muslims belief in Islam. They measure Islam, by analogy, with christianity, as being both religions. Thus, anyone who carries this notion, the separation of deen from life is an indirect or direct agent directed by the Western intellectual leadership. He works intentionally or ignorantly as an agent of Western colonialism. He is either ignorant of the Islamic ideology or its enemy.
İslam, duyularımızla kavradığımız nesneleri madde olarak görür ve bunların bir Yaratıcı tarafından yaratılmış olmalarının, onlardaki manevi yönü belirlediğini kabul eder. Ruh (rûh), insanın Allah (SWT) ile olan ilişkisini idrak etmesidir. Dolayısıyla maddi yönden ayrı bir manevi yön yoktur. İnsanda manevi yükselme ile bedensel istekler arasında bir ayrım da yoktur. Aksine insanın, karşılanması gereken organik ihtiyaçları ve içgüdüleri vardır. İnsandaki içgüdülerden biri, insanın doğasında bulunan yetersizlikten kaynaklanan, Yaratıcıya, Düzenleyiciye duyulan ihtiyacı ifade eden dindarlık içgüdüsüdür (ğarîzatü't-tedeyyün). Bu içgüdülerin ve organik ihtiyaçların karşılanması, maddi ya da manevi bir yön olarak adlandırılamaz; yalnızca bir doyum olarak görülmelidir. İnsan, bu organik ihtiyaçlarını ve içgüdülerini Allah (SWT) tarafından indirilen sisteme uygun olarak ve Allah (SWT) ile olan ilişkisine göre karşılarsa, bu doyum ruh tarafından yönlendirilmiş olur. Eğer doyum bir sisteme dayanmazsa ya da Allah (SWT) tarafından indirilmemiş bir sisteme dayanırsa, o doyum tamamen maddi olur ve insanın sefaletine yol açar. Üreme içgüdüsü (ğarîzatü'n-nev') bir sistem olmadan ya da Allah'tan olmayan bir sistemle karşılanırsa sefaletle sonuçlanır. Oysa Allah (SWT) tarafından, İslam'ın ahkâmına göre indirilen evlilik sistemiyle karşılanırsa, huzur veren bir evlilik olur. Dindarlık içgüdüsü (ğarîzatü't-tedeyyün) bir sistem olmadan ya da Allah (SWT) tarafından olmayan bir sistemle karşılanırsa, örneğin insanlara ya da putlara tapınmakla karşılanırsa, bu şirk ve küfür olur. İslam'ın ahkâmıyla karşılanırsa ise ibadet olur. Bu nedenle, her şeyde manevi yönü gözetmek ve insanın Allah (SWT) ile olan ilişkisini idrak etmesine dayanarak, Allah'ın (SWT) emir ve yasaklarına uyarak bütün fiillerini gerçekleştirmek zorunludur. Başka bir deyişle, eylemler ruh tarafından yönlendirilir. Bu nedenle eylemde iki ayrı kısım yoktur. Gerçek şu ki, eylem tek bir şeydir. Bir eylemi salt maddi ya da ruh (ruH) tarafından yönlendirilmiş olarak nitelendirmek, eylemin kendisinden değil, İslam'ın hükümlerine (aHkam) göre yönlendirilip yönlendirilmemesinden kaynaklanır. Örneğin, bir Müslüman savaş meydanında düşmanını öldürdüğünde, bu eylemi İslam'ın hükümlerine göre yönlendirildiği için cihat sayılır ve bunun karşılığında ödüllendirilir. Aynı kişi masum bir insanı, Müslüman olsun ya da olmasın, öldürdüğünde ise bu eylem Allah'ın (swt) emir ve yasaklarına aykırı olduğu için cinayet sayılır ve bunun karşılığında cezalandırılır. Her iki eylem de aynıdır, yani öldürmedir ve her ikisi de insandan kaynaklanır. Ancak öldürme, ruh tarafından yönlendirildiğinde ibadet, yönlendirilmediğinde ise cinayet olur. Bu nedenle Müslüman, eylemlerini ruha (ruH) uygun olarak yönlendirmekle yükümlüdür. Maddenin ruhla karışması yalnızca mümkün değil, aksine zorunludur. Maddeyi ruhtan ayırmak caiz değildir. Yani Allah'la ilişkiyi kavrama temelinde, hiçbir eylemin Allah'ın (swt) emir ve yasaklarına göre yapılmasından ayrılmasına izin verilmez. Buna göre, ruhani yönün maddi yönden ayrılmasını ima eden her şey ortadan kaldırılmalıdır. Dolayısıyla İslam'da ruhban sınıfı yoktur, rahipçe anlamda bir manevi otorite yoktur ve dinden ayrılmış bir dünyevi otorite de yoktur. Aksine İslam, Devletin ayrılmaz bir parçası olduğu bir dindir. Devlet, namazın olduğu gibi, Şeriat hükümlerinin bir bütünüdür. İslam'ın kurallarını uygulamanın ve İslami davetı taşımanın yoludur. Bu nedenle, dini yalnızca manevi bir alanla sınırlayan, onu siyasetten ve yönetimden ayıran her şey kaldırılmalıdır. Böylece yalnızca manevi yönleri denetlemek amacıyla kurulmuş tüm kurumların kaldırılması gerekir. Bu nedenle Diyanet (cami işleri dairesi) lağvedilmeli ve camiler Eğitim Bakanlığına bağlı olmalıdır. Şer'i mahkemeler ile medeni mahkemeler de kaldırılmalı, böylece mahkeme sistemi tek ve İslam'a dayalı olmalıdır. Sonuçta İslam'ın otoritesi birdir.
İslam bir akide ve bir sistemdir. Akide, Allah'a (SWT), Meleklerine, Kitaplarına, Peygamberine ﷺ, Ahiret Gününe ve hayır ile şerrin Allah'tan olduğuna inanmak olan Kaza ve Kader'e iman etmektir. İslam, akıl yoluyla kavranabilen akideyi akıl üzerine inşa eder. Buna Allah'ın (SWT) varlığı, Muhammed'in ﷺ peygamberliği ve Kur'an-ı Kerim dahildir. Gayb olan akide esasları, yani Ahiret Günü, Melekler, Cennet ve Cehennem, Kur'an-ı Kerim ve mütevatir hadisler gibi kesin nakli delillere dayanır ve bunlar da akli delillere dayanarak ispatlanır. İslam, akli sorumluluğun (teklifin) temeli olarak aklı esas almıştır.
Islam is an ’aqeedah and system. The 'adeedah is the belief in Allah (swt), His Angels, His Books, His Messenger (saw)s, the Day of Judgement, and al-QaDaâa wal Qadar, the good and the bad are from Allah (swt). Islam builds the ‘aqeedah, which the mind can comprehend, on the mind. This includes the existence of Allah (swt), the Prophethood of Muhammad (saw) and the Qur'an. The aspects of the ‘aqeedah which are beyond the senses (ghayb) such as the Day of Judgement, Angels, Paradise, and Hell, are all based upon and proved by conclusive textual evidences (daleel naqli) namely, the Qur'an ul- Kareem and the hadith mutawatir which are themselves built upon rational proofs. Islam has made the intellect the foundation for (legal) responsibility.
Sistemler, insanın işlerini düzenleyen şer'i hükümlerdir (ahkâm-ı şer'iyye). İslam sistemi insanın bütün işlerini genel bir çerçevede ve genel anlamlar yoluyla ele almıştır; bu sayede uygulama sırasında bu genel anlamlardan ayrıntılı hükümler çıkarılabilmektedir. Dolayısıyla Kur'an ve Sünnet, insanın insan olarak karşılaştığı sorunları çözmek için genel çerçeveler, yani genel anlamlar içermektedir. Müctehidler ise farklı zamanlarda ve yerlerde ortaya çıkan meselelere ilişkin cüzi hükümleri bu genel anlamlardan istinbât etmekle yükümlü bırakılmışlardır.
The systems are aHkam Sharai'ah which organise man's affairs. The Islamic system handled all of man's affairs in general form and by general meanings, enabling one to derive detailed rules from these general meanings when carrying out the implementation. Thus Qur'an and Sunnah include general outlines i.e. general meanings to deal with man's problems in his capacity as a human being leaving the mujtahideen to deduce from these general meanings partial judgements for problems that occur throughout the different times and places.
İslam, sorunları çözmede tutarlı tek bir yaklaşım izler. Müctehidi, konuyu iyice anlayana kadar derinlemesine incelemeye, ardından ilgili şer'i nasslara bakmaya ve son olarak çözümü bu nasslardan istinbat etmeye davet eder. Müctehid, bu şekilde şer'i delillerden o soruya ilişkin hükm-ü şer'iyi çıkarır; İslam'ın başka hiçbir yönteme ihtiyacı yoktur. İnsanın karşılaştığı her mesele, yalnızca bir insan sorunu olarak incelenmelidir. Ekonomik, sosyal, siyasi ya da başka bir türden bir soru olarak parçalı biçimde ele alınmamalıdır. Bunun yerine, o konuya ilişkin Allah'ın (SWT) hükmünü bilmek için hüküm-ü şer'iye ihtiyaç duyan (insani) bir mesele olarak incelenmelidir.
Islam has one consistent approach in solving problems. It invites the mujtahid to thoroughly study the issue till he understands it and then to study the relevant shar’ai texts and finally deduce the solution for the issue from the texts. The mujtahid thus deduces the Hukm shar’ai for this question from the shar’ai evidences; and Islam has no use of any other method. Any issue facing man should be however studied as only a human problem. It should not be studied partially as an economic, social, political or any other type of question. It should be rather studied as a (human) question requiring hukm shar’ai in order to know the Hukm of Allah (swt) related to it.