Boshqa gunohlar va yomon amallarning oqibatlari
Other effects of sins and misdeeds
Gunohlar yashash joyi, suv, havo, o‘simliklar va mevalar kabi muhitning turli jabhalariga buzilish va chirish olib keladi. Alloh ~ aytdi: (Odamlar qo‘llari bilan qilgan ishlari tufayli quruqlik va dengizda fasod paydo bo‘ldi, toki Alloh ularga qilgan ishlarining ba’zisini totdirsin, shoyad ular (Allohga tavba qilib, Uning kechirimini so‘rab) qaytsalar)2. Mujohid dedi: “Zolim kishiga mas’uliyat berilganda, u zulm va yomon ishlarni yoyadi. Shunda Alloh ~ yomg‘irni to‘xtatadi, zolim esa yer yuzida fasod chiqarishga harakat qiladi: ekinlar va chorva mollarini nobud qiladi. Lekin Alloh ~ fasodni yoqtirmaydi.” So‘ng u o‘qidi: (Odamlar qo‘llari bilan qilgan ishlari tufayli quruqlik va dengizda fasod paydo bo‘ldi.) Keyin dedi: “Allohga qasamki, bu yerda gap sizning dengizingiz haqida emas, balki daryo oqib o‘tadigan joyda joylashgan har bir jamoat haqida bormoqda.” Ikrima dedi: “Quruqlik va dengizda fasod paydo bo‘ldi. Men bu sizlarning mana shu dengizingiz, deb aytmayman, balki suv yonida joylashgan har bir jamoat nazarda tutilgan.” Men aytaman: Alloh ~ shirin suvni ham dengiz deb atagan: ( Ikki dengiz (ikki xil suv) teng emas; bu shirin, totli va ichish uchun xushgavdir, u esa sho‘r va achchiqdir)1. Shirin va to‘xtovsiz oqadigan dengiz yo‘q. Shirin suv oqib turgan daryolarda bo‘ladi, achchiq dengiz esa harakatsiz turadi. Shunday qilib, Alloh ~ daryolar bo‘yida joylashgan jamoatlarni o‘sha suvning nomi bilan atagan. Ibn Zayd (quyidagi) oyatni o‘qidi: (Odamlar qo‘llari bilan qilgan ishlari tufayli quruqlik va dengizda fasod paydo bo‘ldi) va dedi: “Bu gunohlardir.” U shuni nazarda tutdiki, gunohlar yomonlikning barcha ko‘rinishlari paydo bo‘lishining sababidir, Alloh ~ esa bu narsani gunohkorlar uchun jazo qilib belgilagan. Qachon ular gunoh qilsalar, Alloh ~ ularga jazo yaratadi, bu oyatda ta’kidlanganidek: (toki Alloh ularga qilgan ishlarining ba’zisini totdirsin). Alloh ~ bizga qilgan ishlarimizning faqat kichik bir qismini totdiradi. Lekin, U (Alloh) bizga qilgan barcha gunohlarimiz oqibatini totdirsa edi, yer yuzida hech bir inson qolmas edi! Yer yuzidagi gunohlarning oqibatlaridan biri zilzilalar va boshqa seysmik hodisalarning yuz berishidir; Alloh ularni jazo sifatida va yerga bergan ne'matlarini qaytarib olish uchun keltiradi. Payg'ambar ﷺ Samud qavmining qishlog'i yonidan o'tdi va sahobalarga, Alloh azobidan (Samud qavmini halok qilgan azobdan) qo'rqib yig'lagan holdagina bo'lmasa, ularning uylariga kirishni taqiqladi. U zot ularga o'sha qishloqning suvidan ichishni yoki o'sha suv bilan tayyorlangan narsalarni yeyishni ham taqiqladi, chunki u qavmning gunohlari oqibatida ularning hosili va boshqa narsalarida kamchilik va yetishmovchilik yuz bergan edi. Imom Ahmad o'zining "Musnad" kitobida rivoyat qilishicha: "Bani Umayya xazinasida xurmo danagi hajmidagi bir dona bug'doy topilgan. U solingan idishda shunday yozilgan edi: "Bu adolat davrida o'sib chiqardi"". Ko'plab kasalliklar bandalarning gunohlari tufayli paydo bo'ladi (Alloh ularni shunday qilib yuzaga keltiradi). Sahroda yashovchi bir guruh odamlar menga xabar berishicha, avval xurmolar hozirgiga qaraganda ancha katta bo'lgan, ular esa hozir mevalariga ta'sir qilayotgan kasalliklarni hech qachon ko'rmagan. Gunohlar yaratilish shakliga va bo'yiga ham ta'sir qilishi mumkin. At-Termiziy rivoyat qilishicha, Payg'ambar ﷺ aytdilar: "Alloh Odam (alayhissalom)ni yaratdi va uning bo'yi oltmish zirā' edi. Insonlar esa to hozirgacha bo'y jihatidan qisqarib kelmoqda..." Alloh zolimlar, yomonlar va xoinlardan yerni tozalashni xohlaganda, Payg'ambarning ﷺ oilasidan bir bandasini chiqaradi; u yer zulm bilan to'lgandan so'ng, yer yuzida adolatni yoyadi. Iso (alayhissalom) Yahudiy va nasroniylar, Al-Masih ad-Dajjol, ya'ni yolg'on Masihning izdoshlariga qarshi kurashish va yer yuzida Islomni o'rnatish uchun yuboriladi. O'sha paytda yer o'z barakotlarini beradi va o'zining odatdagi holatiga qaytadi. Ovchilar o'ljalarini yeydilar, so'ngra uning bosh suyagi ostida soya bo'yida dam oladilar. Uzum tuplami tuyalar uchun og'ir yukka aylanardi.