Sevgi yoki bog'lanish — bu nom bo'lib, uning darajasi va tavsifiga ko'ra farq qiladigan ko'plab turlari bor. Allohga ~ nisbatan eng ko'p zikr qilinadigan tur — faqat Allohning Zotiga xos bo'lgan sevgi (boshqa birovga yoki boshqa narsaga emas), masalan, Uning Yolg'izligiga ibodat va Unga sadoqat. Sevgi atamasi umumiy ma'noda ham zikr qilinishi mumkin, masalan, quyidagi oyatlarda: ({ Alloh xohlagan kishilarini olib keladi, ular Uni sevadilar. }) 1 ({Odamlar orasida Allohdan o'zga narsalarni tengdosh qilib, ularni Allohni sevgandek sevadiganlar ham bor. }) 2 Islomda qat'iy man etilgan eng yomon sevgi — Allohdan o'zgalarga teng darajada sevgi berishdir; eng buyuk sevgi esa Allohni yolg'iz Uzi uchun sevish va Alloh ~ sevadigan narsalarni sevishdir. Bu dunyo va oxirat saodatining asosi bo'lib, kishini har qanday azobdan saqlaydi. Man etilgan sevgi esa shirkning bir turi bo'lib, dunyo va oxirat azobining asosidir. Alloh ~ ni sevib, Unga yolg'iz ibodat qiladiganlar do'zaxga kirmaydilar, agar gunohlari tufayli unga kirsalar ham, hech kim u yerda abadiy qolmaydi. Qur'on aynan shu sevgi haqidagi buyruq va uning majburiyatlari, hamda boshqa turning man etilishi va uning talablari atrofida markazlashgan. U ikkala turning misollari va hikoyalarini, ularning tarafdorlari haqidagi tafsilotlar bilan beradi. Shuningdek, u ikkala turning shartlarini uch olamda bayon qiladi: bu dunyodagi holat, qabrdagi holat va oxiratdagi holat. Barcha payg'ambarlarning ~1 Risolatining asosi — Allohga ~ sherigisiz, yolg'iz ibodat qilishdir; bu ibodat sevgining, bo'ysunishning, xorlikning, Unga hamd va tasbeh aytishning kamolotini o'z ichiga oladi, zarur shartlar sifatida itoat va qo'rquv bilan birga. Anas ibn Molik ~ rivoyat qiladi: Payg'ambar ~ aytdilar: "Jonim qo'lida bo'lgan Zot nomi bilan qasam ichamanki, sizlardan birortangiz men unga o'z farzandidan, otasidan va barcha odamlardan ko'ra aziz bo'lmaguncha, to'liq iymonli bo'la olmaydi." 3 Abdulloh ibn Hisham ~ rivoyat qiladi: «Biz Nabiy ﷺ bilan birga edik, u Umar ibn al-Xattobning qo‘lidan ushlab turardi. Umar unga dedi: "Ey Allohning Elchisi! Mening nazarimda siz o‘z jonimdan tashqari hamma narsadan azizsiz." Nabiy ﷺ dedi: "Yo‘q, Uning qo‘lida jonim bo‘lgan Zot haqi, sen to mening sendan o‘z jonингdan ko‘ra aziz bo‘lmagunimcha, to‘liq imonli bo‘lmaysan." Shunda Umar unga dedi: "Hozir esa, Alloh haqi, siz mening nazarimda o‘z jonimdan ham aziz bo‘ldingiz." Nabiy ﷺ dedi: "Endi, ey Umar, (sen mo‘min bo‘lding)."» 4 Agar Nabiy ﷺ ga bo‘lgan muhabbat va uni farzandidan, otasidan hamda barcha odamlardan ustun qo‘yish zarurligi shunday bo‘lsa, Muhammad ﷺ ni O‘zining Elchisi qilib yuborgan Zotga bo‘lgan muhabbat qanday bo‘lishi kerak?

Love or attachment is a name, of which there are many types differing in their degree and description. The type most mentioned, with regards to Allah ~ ' is the one which is only suitable for Allah's Status (and not to anyone or anything else), such as worship and devotion to Him, Alone. The term love can be mentioned in its general context, as in the Verses: ( Allah will bring people, whom He wills, and they will love Him. ) 1 (And of mankind are some who take (for worship) others besides Allah, as rivals. They love them (as much) as they love Allah. ) 2 The worst love, which is categorically prohibited in Islam, is to have an equal love for others besides Allah; while the greatest type of love is to love Allah, Alone, and to love whatever He ~ loves. This is the basis of happiness in this world and the Hereafter, which saves one from any punishment. The prohibited love, which is a type of polytheism, is the basis of torment in this world and the Hereafter. Those who love Allah ~ and worship Him, Alone, do not enter the Hell-Fire, and if they ever enter it because of some sins, none of them would stay in it. The Qur' an is centred on this commandment of love and its obligations, and on the prohibition of the other type and its requirements. It gives examples and stories of both types, with details of their devotees. It also gives the conditions of both types in the three worlds: the condition in this world, the condition in the grave, and the condition in the Hereafter. The basis of the Message of all the prophets ~1 is to worship Allah ~ ' Alone, without partners ; such a worship which comprises the perfection of love, submission, humiliation, praise and glorification to Him £ , along with obedience and fear as necessary prerequisites. Anas bin Malik ~ reported that the Prophet ~ said: "By Him in Whose Hand my soul is , none of you will not have complete faith, till I am dearer to him than his son, his father and all people." 3 Abdullah bin Hisham ~ said: "We were with the Prophet while he was holding the hand of 'Umar bin Al-Khattab. 'Umar said to Him: ' O Messenger of Allah! You are dearer to me than everything except my own self.' The Prophet ~ said: ' No, by Him in Whose Hand my soul is , you will not have complete faith, till I am dearer to you than your own self.' Then 'Umar said to him: 'However, now, by Allah, you are dearer to me than my own self.' The Prophet ~ said: ' Now, 0 ' Umar, (you are a believer). " '4 If this is the case for loving the Prophet ~ and the obligation to place his love before that for one's child, father and all people , then what about the love due to the One Who sent Muhammad ~ as His Messenger?

Sevgi har bir harakatning asosi va uning samarali sababi bo‘lib qoladi. Harakatlarning uch turi bor: ixtiyoriy harakat, tabiiy harakat va majburiy harakat. Tabiiy harakatning asosi statik muvozanat holatidir, chunki jism faqat o‘zining tabiiy muvozanat holatidan chiqqandagina harakatlanadi va harakat tugagach, shu holatga qaytadi. Irodaga tayanadigan ixtiyoriy harakat esa boshqa turdagi harakatlarning asosidir, chunki u irода kuchi va sevgi bilan bog‘liqdir. Bu tushunchaning eng yaxshi misoli osmonlar va yerdagi harakatlardir: galaktikalar, yulduzlar, shamol, bulutlar, yomg‘ir, o‘simliklar, onalar qornidagi homilalarning harakatlari — bularning barchasi Allohning amrlariga bo‘ysunishga yo‘naltirilgan, tayinlangan farishtalar tomonidan amalga oshiriladi, masalan, Allohning ne’matlarini (Uning amri bilan) taqsimlaydi. Bu Qur’oni Karim va Sunnatda zikr etilgan va farishtalarga iymon keltirishdan, ya’ni imonning rukanlaridan biridan kelib chiqadi. Darhaqiqat, Alloh ~ qorinlar uchun (yangi tug‘ilajak chaqaloqqa g‘amxo‘rlik qilish uchun) farishtalar, yomg‘ir uchun farishtalar, o‘simliklar uchun farishtalar, shamol uchun farishtalar, yulduzlar uchun farishtalar, tog‘lar uchun farishtalar va yomg‘ir olib boradigan bulutlar uchun ma’lum bir manzilga farishtalar tayinlagan. Alloh ~ shuningdek, har bir inson uchun to‘rtta farishta tayinlagan: ikki yozuvchi — biri o‘ng tomonda, biri chap tomonda, uning barcha so‘z va harakatlarini yozib boradi — va ikki himoyachi — biri oldida, biri orqasida. U ~ shuningdek, inson vafot etganda uning ruhini olib ketish va uning yangi maskanini Jannatda yoki Jahannamda tayyorlash uchun farishtalar tayinlagan; vafotidan keyin uni so‘roq qilish va qabrda sinash uchun farishtalar, bu yerda u yo ne’matga, yoki azobga duchor bo‘ladi; qabridan turganda uni Mahshar maydoniga olib borish uchun farishtalar; uni Jahannamda jazolash yoki Jannatda mukofotlash uchun farishtalar. Farishtalar Allohning ~ askarlaridir, "farishta" so‘zi esa faqat Allohning ~ amrlarini ijro etuvchi elchi degan ma’noni anglatadi. Hukm qilishda hech qanday ixtiyorlari yo'q. Butun ish Allohga tegishli — faqat Unga. Farishtalar shunchaki Ilohiy amrlarni bajaradilar. Alloh ﷻ ularning haqida xabar berib shunday degan: (Biz (farishtalar) Rabbingning amri bilan bo'lmasdan tushmaymiz (ey Muhammad ﷺ). Bizning oldimizda, orqamizda va ular orasida bo'lgan narsalar Unikidir; Rabbing hech unutuvchi emas.) 1 (Osmonlarda ko'p farishtalar bor, ularning shafoati hech narsaga foydasi yo'q, faqat Alloh xohlagan va rozi bo'lgan kishi uchun ruxsat bergandan keyingina.) 2 Alloh ﷻ o'zining amrlarini ijro etuvchi bir qator farishtalarga qasam ichib, shunday degan: (Safma-saf turganlar bilan qasamki. Bulutlarni yaxshilik bilan haydovchilar bilan qasamki. Allohning Kitobi va Qur'onni insonlarga yetkazuvchilar bilan qasamki.) 1 (Ketma-ket yuborilgan shamollar bilan qasamki. Shiddat bilan esuvchi shamollar bilan qasamki. Bulutlarni va yomg'irni tarqatuvchi shamollar bilan qasamki. Haqni botildan ajratuvchi (Qur'on oyatlari) bilan qasamki. Payg'ambarlarning vahiylarini yetkazib, uzrlarni bartaraf etish yoki ogohlantirish uchun kelgan farishtalar bilan qasamki.) 2 (Kofirlar va fosiqlarning jonini qattiq suratda sug'urib oluvchi farishtalar bilan qasamki. Mo'minlarning jonini yengil suratda oluvchi farishtalar bilan qasamki. Suzib yuruvchilar bilan qasamki (ya'ni farishtalar yoki o'z orbitalarida harakatlanuvchi sayyoralar). Rabbilarining amrlarini bajarishga tayyorlanuvchi farishtalar bilan qasamki.) 3 Bu barcha harakat va ishlar farishtalarning Allohga bo'lgan ibodatidir. Ularni Allohning amrlarini ixtiyoran bajarishga undovchi — Unga bo'lgan muhabbatlaridir; osmonlar va yerni Rabbilarini poklashga undovchi ham aynan shu muhabbatdir. (Yetti osmon, yer va ulardagi barcha narsalar Uni poklaydi; hech bir narsa yo'qki, U hamdi bilan tasbeh aytmasin. Lekin siz ularning tasbehini tushunmaysiz. Albatta, U Halim va Ko'p Mag'firat qiluvchidir.) 4 Shunday ekan, tirik yoki harakatdagi har bir narsaga iroda, muhabbat va amal berilgan. Koinotdagi mavjud barcha qismlar esa, xuddi ularning mavjudligi faqat Uning yagona yaratuvchanligi tufayli bo'lganidek, harakatlari va muhabbati faqat Yaratuvchilari, yagona Allohga bag'ishlanmagan bo'lsa, foydali bo'lmas edi. Aynan shu sababli Alloh ~ aytdi: (Agar osmonlarda va yerda Allohdan boshqa ilohlar bo'lganida, ikkalasi ham buzilib ketgan bo'lardi.) 1 Haqiqatan, agar bu olam uchun ikkita iloh bo'lganida, uning tizimi tartibsizlikka uchragan bo'lardi, chunki har bir iloh boshqasini yengishga yoki yo'q qilishga intilib, yagona haqiqiy iloh deb tan olinishni xohlagan bo'lardi. Ilohning kamolotida boshqa iloh bilan sherik bo'lish nuqsondir. Iloh nuqsonga ega bo'lishdan xursand bo'lmaydi; shuning uchun agar biri boshqasini yo'q qilsa, u yagona iloh bo'lar edi, mag'lub bo'lgan esa endi iloh deb atalmas edi. Agar biri boshqasini yengolmasa, ikkalasida ham nuqson bo'lar va ulardan ustun turadigan kuchliroq iloh bo'lishi kerak edi; aks holda har biri o'zi yaratgan narsani olib, uni boshqasini yengish uchun ishlatardi. Bunday holat osmonlar va yerda mavjud bo'lgan hamma narsaning halokatiga olib kelardi, xuddi ikki hukmdor taxt uchun kurashgan mamlakatda qoladigan vayronagarchilik kabi! Demak, osmonlar va yerning to'g'riligi hamda barcha mavjudotlarning mavjudligini tartibga soluvchi mukammal tizim Allohdan boshqa iloh yo'qligining aniq dalilidir. Alloh ~ yagona, hech qanday sherigi yo'q; Unga butun hukmronlik va hamd tegishli; U hayot beradi va o'lim keltiradi; U har narsaga qodir. Alloh ~ aytdi: (Alloh hech qanday o'g'il tug'magan va Uning yonida hech qanday iloh yo'q. Agar ko'plab ilohlar bo'lganida, har bir iloh o'zi yaratgan narsani olib ketgan bo'lar va ba'zilari boshqalarni yengishga urinardi! Ular Unga nisbat berayotgan narsalardan Alloh pokdir!) 1 (Yoki ular yerdan o‘liklarni tiriltiradigan ilohlarni (ibodat uchun) olib olganmi? Agar osmonlar va yerda (ulardan) tashqari Alloh bo‘lganida, ikkalasi ham buzilib ketgan bo‘lar edi. Alloh pok va ulug‘dir, Arshning Egasidir (U ularning Unga sherik qilayotgan barcha narsalaridan yuqoridir)! U qilgan ishlari haqida so‘ralmaydi, ular esa so‘raladilar.) 2 (Ayting: Agar Uning yonida ular da’vo qilganlaridek boshqa ilohlar bo‘lganida, ular, albatta, Arsh Egasiga yo‘l izlagan bo‘lar edilar.)3