Gunohlar Shaytondan kelgan halokat quroli bo'lib, u gunohkorga qarshi ishlatiladi; chunki Alloh ~ insonni shaytonga qarshi doimiy kurashda qo'ygan, shayton esa uni bir lahza ham tark etmaydi. Darhaqiqat, shayton odamlarni aniq ko'radi, lekin ular uni ko'ra olmaydi; u uxlamaydi va dam olmaydi, to ularni buzmaguncha. U ko'plab vositalarni sinab ko'radi, jumladan insonlar orasidagi boshqa shaytonlarning yordamini ham olib, dushmani bo'lgan insonga qarshi turli-tuman hiylalar ishlatadi va tuzoqlar quradi. Shayton boshqa shaytonlarga, ularning bobosi Iblisning (Shayton) dushmanlariga hujum qilishni buyuradi, chunki aynan u bobolarining Jannatdan, shuning uchun Allohning rahmatidan quvilishiga sabab bo'lgan. Shu sababli u ularni insonni yanada ko'proq gunohga yo'llashga undaydi, toki ko'p odamlar ularning hozirgi baxtsiz holatiga (ya'ni Allohning rahmatidan mahrum bo'lishga) sherik bo'lsin. Alloh ~ Odam farzandlarini Shayton bilan sinadi, lekin ularni qurol bilan ta'minladi; shu bilan birga, dushmanlariga (Shaytonga) ham qo'shin berdi, toki bu dunyoda jihod (kurash) hayoti qaror topsin. Alloh ~ mo'minlardan ularning jonlarini va mollarini Jannatga kirish evaziga sotib oldi; ular Alloh ~ rizoligi uchun kurashadilar, dushmanlarini o'ldiradilar va o'zlari ham halok bo'ladilar. U ~ bu va'da Uning Kitoblarida: Tavrotda, Injilda va Qur'onda bergan va'dasi ekanini bizga xabar qildi. Alloh ~ shunday ham degan: {Ey iymon keltirganlar! Sizni og'ir azobdan qutqaradigan savdoni ko'rsataymi? Alloh va Uning Elchisiga (Muhammad ﷺ) iymon keltirasiz va Alloh yo'lida mollaringiz va jonlaringiz bilan jihod qilasiz. Agar bilsangiz, bu siz uchun yaxshiroqdir. (Shunday qilsangiz) U sizning gunohlaringizni kechiradi va sizni ostidan daryolar oqib turadigan jannatlarga, Adn bog'laridagi go'zal maskanlarga kiritadi. Bu ulug' muvaffaqiyatdir. Va yana bir ne'mat ham beradi, uni siz yaxshi ko'rasiz: Allohdan yordam (dushmanlaringizga qarshi) va yaqin g'alaba. Mo'minlarga xushxabar bering.} 1 Alloh ~ Uning dushmani (Shayton)ni eng sevimli banda bo'lgan mo'minga qarshi qo'ydi, chunki Alloh nazdida eng sevimli amal Alloh yo'lidagi jihaddir, va Alloh yo'lida jihad qiluvchilar eng yuqori martabali va Unga eng yaqin kishilardir ~. Shunday ekan, U ~ jihad bayrog'ini mo'minning qalbiga o'rnatdi — u joyda ilm, muhabbat, xolis ibodat va Allohga tavakkul bor ~. Alloh ~ mo'minni Shaytonga qarshi kurashga mas'ul qildi va unga farishtalar orasidan askarlar bilan yordam berdi, ular uni hech qachon tark etmaydilar: (Uning (har bir mo'minning) oldida va orqasida ketma-ket farishtalar bor. Ular Allohning amri bilan uni qo'riqlaydilar). 2

Sins are tools of destruction from Satan which are used against a sinner; for Allah ~ has placed man in constant conflict with the devil, who never leaves him alone for a single moment. In fact, the devil can see humans clearly, but they cannot see him, and he never sleeps nor rests, until he corrupts them. He tries many means, including the support from other devils from among mankind; applying many types of stratagems and laying traps to ambush their enemy, who is man. Satan tells other devils to attack the enemy of their grandfather, Iblis (Satan), who was the cause of their grandfather's expulsion from Paradise, and therefore from the Mercy of Allah. So, he encourages them to tempt man to commit more sins, so that many of mankind may participate with them in their current miserable state (i.e. being expelled from the Mercy of Allah). Allah ~ tested the Children of Adam with Satan, yet armed them with weapons, however He ~ also supplied their enemy (Satan) with soldiers, in order to establish a life of Jihad (struggle) in this world. Allah ~ has purchased from the believers their lives and their properties, in return for an entry into Paradise; they fight for the Sake of Allah ~; they kill their enemy and get killed. He ~ informed us that this is His asserted Promise in His Books: the Torah, the Bible, and the Qur'an. Allah ~ also said: ( 0 you who believe! Shall I guide you to a trade that will save you from a painful torment? That you believe in Allah and His Messenger (Muhammad ;i) and that you strive hard and fight in the Cause of Allah with your wealth and your lives, that will be better for you, if you but knew. (If you do so) He will forgive you your sins, and admit you into Gardens under which rivers flow, and pleasant dwellings in the Gardens of Eden; that is indeed the great success. And also, (He will give you) another (blessing) which you love: Help from Allah (against your enemies) and a near victory; so give glad tidings to the believers.) 1 Allah ~ set His Enemy (Satan) upon the believer, who is Allah's most beloved creature, because striving for the Cause of Allah (Jihad) is the most beloved activity in His Sight, as people who make Jihad for the Cause of Allah, are the most highly elevated, and the closest to Him ~ - So, He ~ fixed the banner of Jihad in the believer's heart, the place where there is knowledge, love, sincere worship, and reliance on Allah ~ - Allah ~ charged the believer with his fight against Satan, and equipped him with soldiers among the Angels, who never leave him alone: (For him ( each believer), there are angels in succession, before and behind him. They guard him by the Command of Allah) . 2

Farishtalar unga o‘z jangida sobit turishga ruxsat beradi, solih amallarni qilishni buyuradi va unga Allohning mukofotini va'da qiladilar. Ular unga aytadilar: "Bir soat sabr qil, shunda abadiy tinchlikka erishasan." So‘ngra Alloh ~ mo‘min bandani O‘zining Vahiysi (O‘z Kalomi) bilan quvvatlantirdi; shuning uchun U ~ Payg‘ambar ﷺ ni yubordi va insonlarga berilgan boshqa ne'matlar — aql, ilm va iymonni mustahkamlash uchun Qur'onni nozil qildi. Alloh ~ Arshni ko‘taruvchi farishtalarga mo‘minlar uchun mag‘firat so‘rashni, ularni barcha yomonliklardan himoya qilishni va Jannatga kiritishni buyurdi. U ~ ularni yana himoya qiladi: (Alloh firqasi g‘olib bo‘lur) va (Bizning lashkarimiz g‘alaba qozonuvchidir). Alloh ~ O‘z bandalariga bu urushni olib borish uchun zarur fazilatlarni o‘rgatdi va aytdi: ({Ey iymon keltirganlar! Sabr qilinglar, dushmaningizdan ko‘ra sabrliroq bo‘linglar, chegaralaringizni qo‘riqlanglar va Allohdan qo‘rqinglar, shoyad najot topsangiz.}) Jihod ishi bu to‘rt narsani amalga oshirmasdan turib bajarilmaydi. Sabrga shaytonga chidash va uning barcha vasvasalariga qarshi turish orqali erishiladi. Dushmanga chidagach, shaytonning pichirlashlari yuragni aldab qolmasligi uchun yurakni qo‘riqlash lozim; bu esa ko‘z, quloq, til, qorin, qo‘l va oyoqni qo‘riqlashni talab qiladi. Shayton yurakka aynan shu a'zolar orqali kirib, uni buzishi mumkin. Payg‘ambar ﷺ ning sahobalari — Payg‘ambarlar va Elchilardan keyin eng yaxshi insonlar va shaytondan eng ko‘p himoyalangan zotlar — Uhud jangida qo‘riqlashga buyurilgan tepalikni tark etganlarida, dushman ularni o‘rab oldi va ularning boshiga eng og‘ir kulfat tushdi (yetmish nafar sahobaning shahid bo‘lishi). Bu fazilatlarni birlashtirib turuvchi asosiy omil taqvodir (Allohdan qo‘rqish). Tasavvur qiling-ikki qo'shinning bir-biriga qarshi turganini: Mushriklarning shohi (Shayton) va uning lashkarlari yaqinlashib, bir mo'minning qalbini topdilar. U o'z "saltanati"da o'tirar, "askarlari" bilan o'ralgan, uni qo'riqlar va uning uchun jang qilishga tayyor edi. U (Shayton) unga to'g'ridan-to'g'ri hujum qila olmadi, shuning uchun hiyla-nayrang va aldov yo'llariga murojaat qildi. U qalb uchun eng maxsus askar kim ekanini so'radi. Ular javob berdilar: "Bu nafs." Shunda u yordamchilariga dedi: "Unga kirib, uning istaklarini aniqlanglar; uning barcha xohishlarini bajarishga va'da beringlar, uni barcha turdagi shahvoniy vasvasalar bilan o'ziga tortinglar, to u sizning tomoningizga o'tguncha. Shundagina siz boshqa barcha a'zolarga (ko'z, quloq, til, qo'l va oyoq va boshqalar) bostirib kira olasiz va u yerda qolib, uning ichki fazilatlarini, masalan, odob-axloq va iffatni yo'q qila olasiz." "Uning ko'z teshiklariga kirgach, uning ko'rish qobiliyatini farqlash vositasi bo'lishiga yo'l qo'ymanglar, uni chalg'itish va o'ziga jalb qilish vositasiga aylantiringlar. Ko'zi harom nazar tashlaganida, buni unga shahvoniy va maqbuldek ko'rsatinglar; chunki Odam farzandlarini ko'rishdan ko'ra ko'proq narsa bilan buzmaganman. Darhaqiqat, men uning qalbiga shahvat urug'ini ekaman, so'ng uni istak bilan sug'oraman va uning irodasi mustahkamlanguncha va'dalar berishda davom etaman. Uning shahvatini qo'lga olgach, uning iffat tuyg'usini yo'qotishga yordam beraman. Uni o'z ishlarini kichik ko'rishga majbur qilinglar; unga ayting, qarash sizni Allohni ~ (Subhanalloh deb) ulug'lashga va Uning yaratilishining go'zalligi haqida o'ylashga chorlaydi. Unga ayting, Alloh ~ ko'zlarni yumib qo'yish uchun yaratmagan va odamlarning ko'zidan yashirilishi kerak bo'lgan har qanday surat yaratilmagan. Agar inson oz bilimli va buzuq aqlli bo'lsa, unga ayting, har bir surat Haqiqatning bir jihati va Xudoning aksi, shuning uchun uni 'Xudoning Yaratilganlari bilan birligi' (ashaddiy sufiylarning aqidasi) ga ishonishga da'vat qilinglar." Agar u qabul qilmasa, uni "Xudoning o'z yaratiqlarida tajassum etishi" aqidasiga ishontiring, toki u nasroniylarning birodariga aylansin." "Keyin uning quloq teshiklarini nazorat qiling va ishingizni buzishi mumkin bo'lgan hech narsaning ichkariga kirishiga yo'l qo'ymang, lekin yolg'onning o'tishini ta'minlang; chunki u nafsga nur kabi ta'sir qiladi. Eng shirin va eng sehrli so'zlarni tanlang va ularni nafsning istaklariga aralashtiring, so'ngra quloqqa joylashtiring. Agar ijobiy javob sezsangiz, unga yana shunga o'xshash so'zlarni yuboring, lekin Allohning yoki Uning Payg'ambarining so'zlari kirib qolmasligiga ehtiyot bo'ling. Agar bu ilohiy so'zlardan biri kirsa, ularning tushunilishiga to'sqinlik qilishingiz kerak, ularning mazmuniga aloqador boshqa chalkash so'zlarni yuborish orqali. Shunday qilib, yolg'on nafsda o'rnashadi, haqiqat esa og'ir yuk hisoblanadi va omma uni muhim deb bilmaydi." Alloh ~ aytdi: (Shunday qilib, Biz har bir Payg'ambarga insonlar va jinlar orasidan dushmanlar (shaytonlar) tayinladik, ular bir-birlariga aldamchi bezatilgan so'zlarni ilhom qilib turadilar) 1. Alloh ~ bu "bezak"ni, ya'ni yolg'onni nomladi; chunki shayton so'zni imkon qadar bezaydi va uni aldangan quloqqa quyadi. Keyin shayton (o'z askarlariga) shunday deydi: "Uning tiliga hujum qiling; u eng katta teshikdir. U o'z-o'zini halok qiluvchi so'zlar bilan ishlasin va foydali so'zlarning aytilishiga to'sqinlik qilsin, masalan, Allohni zikr qilish, Uning Mag'firatini so'rash yoki Uning Kitobi (Qur'on)ni tilovat qilish kabi. Sizning hozir bajarishingiz kerak bo'lgan ikki katta vazifangiz bor: Birinchidan, tilning yolg'ondan boshqa narsani gapirmasligini ta'minlash, va bilingki, yolg'on gapiruvchi sizning birodaringiz va orangizdagi buyuk askardir. Ikkinchidan, tilning haqiqat masalasida jim turishini ta'minlash, va bilingki, haqiqat haqida jim turuvchi sizning soqov birodaringizdir. Odamlar orasidagi yaxshi va'zgo'y: "Yolg'on gapiruvchi so'zlovchi shayton, haqiqat haqida jim turuvchi esa soqov shaytondir", deganini eshitmadingizmi? Bilingingiz kerakki, insonlarni chuqur Do‘zax oloviga tashlagan narsa tildir. Bir-biringizga yordam berishingiz va butun insoniyatga qarshi pistirmada yotishingiz kerak. Men (Rabbimga): "Sen meni adashtirganing uchun, albatta, ularga qarshi Sening To‘g‘ri yo‘lingda pistirmada yotaman. So‘ngra ularning oldidan, orqasidan, o‘ng tomonlaridan va chap tomonlaridan ularga yetib boraman va Sen ularning ko‘pchiligini shukr qiluvchi topmaysan", deb qasam ichganimni eshitmadingizmi?