5.27 Shafqatsizlik va qotillikning ortishi
5.27 An Increase In Brutality And Killing
Shunda, ochko'zlik odamlarga boshqalarning boyligini buzilishi mumkin bo'lgan narsa deb ko'rsatganda, ularning hayotini ham shu tarzda ko'rish keyingi qadam bo'lib qoladi. Shunday qilib, Payg'ambar ﷺ shunday degan: "Zulmdan saqlaninglar, chunki zulm Qiyomat kuni zulmatlarga olib boradi. Ochko'zlikdan saqlaninglar, chunki ochko'zlik sizlardan oldingilarni halok qildi; u ularni bir-birlarining qonini to'kishga va bir-birlarining muqaddasligini buzishga undadi." 324 O'tgan asr zamonaviy urushdagi dahshatlar, genotsid davrlari, zo'ravon politsiya ishi va umuman, insoniyat tarixida hech qayerda o'xshashi bo'lmagan ma'nosiz zo'ravonliklarga guvoh bo'ldi, bularning barchasi xudbin manfaatlarga borib taqaladi. Bu Payg'ambar ﷺ bashorat qilgan o'sha narsaning ro'yobga chiqishimi yoki undan ham dahshatliroq ma'nosiz zo'ravonlik davrlarining boshlanishimi, buni faqat Alloh biladi.
When greed causes people to see other people’s wealth as violable, seeing their lives that way is simply the next step. Thus, the Prophet صلى الله عليه وسلم said, “Beware of oppression, for oppression will result in darknesses on the Day of Judgment. And beware of greed, for greed is what destroyed those before you; it drove them to spill each other’s blood and violate each other’s sanctity.” 324 The past century has seen atrocities in modern warfare, cycles of genocide, abusive policing, and senseless violence at large, that are incomparable anywhere in human history and all traceable to selfish interests. Only Allah knows whether this is that prophecy manifesting, or simply a precursor to eras of even worse senseless violence which the Prophet صلى الله عليه وسلم also foretold.
Abu Hurayra rivoyat qiladi: Allohning Elchisi ﷺ shunday dedilar: "Jonim qo'lida bo'lgan Zot haqqi, shunday bir kun kelmaguncha bu dunyo tugamaydiki, qotil nima uchun o'ldirganini bilmaydi, o'ldirilgan esa nima uchun o'ldirilganini bilmaydi." So'radilar: "Bu qanday bo'ladi?" U zot ﷺ dedilar: "Fitna-fasod."325 Boshqa bir hadisda: "Ilm olib tashlanmaguncha, zilzilalar ko'payib ketmaguncha, zamon qisqarmaguncha, fitnalar paydo bo'lmaguncha va harj ko'paymaguncha, ya'ni o'ldirish, ko'p o'ldirish bo'lmaguncha, Qiyomat qoim bo'lmaydi."326 Ilmning kamayishiga kelsak, har bir inson o'zidan so'rashi mumkin: o'rtacha "mo'min" o'z dini haqida nimani biladi? Va asosiy faktlarni izlaganda internetda odamlar qanday tartibsizlikka duch keladilar? Shaxsiylashtirilgan algoritmlar bizning har birimizning qarashlarimizni tasdiqlaydi, nomaqbul haqiqatlarni ko'mib tashlaydi va bizni maqsadli marketing kampaniyalariga duchor qiladi. Zamonning qisqarishiga kelsak, bugungi kunda ko'ngilochar va iste'molchilik ommaviy tarqalgani sababli, chalg'itish uchun ishlab chiqarilgan gadjet va qurilmalar orasida vaqt "uchib ketmoqda".
Abū Hurayrah narrates that the Messenger of Allah صلى الله عليه وسلم said, “By the One in whose hand is my soul, this world will not end until a day comes when the killer has no idea why he killed, nor the killed why he was killed.” It was said, “How will that be?” He said, “Chaos.”325 In another hadith, “The Hour will not commence until knowledge is removed, earthquakes become frequent, time narrows, turmoil surfaces, and anarchy increases—namely killing, lots of killing.”326 As for knowledge becoming scarce, one can ask themselves what the average “believer” knows about their religion, and what mayhem people often have to navigate on the internet when searching for basic facts, due to personalized algorithms which confirm each of our biases, bury unwelcome truths, and subject us to targeted marketing campaigns. As for the narrowing of time, today’s ubiquity of entertainment and consumerism has “time flying” between the gadgets and devices that are engineered to distract.
Qirg'in qirg'inga gap bo'lsa ham, yigirmanchi asr insoniyat tarixidagi eng qonli asr bo'lib qoldi, hatto Lotin Amerikasi, neokolonial Afrika, Bolqon, Yaqin Sharq va Xitoydagi yaqinda boshlangan va hali davom etayotgan dahshatlarsiz ham. Faqat Birinchi jahon urushi 65 million kishining hayotini oldi, Ikkinchi jahon urushi esa yana 72 million kishining hayotiga zomin bo'ldi.
As for the carnage, again, the twentieth century has been the bloodiest in human history even without the recent and ongoing nightmares in Latin America, neocolonial Africa, the Balkans, Middle East, and China; World War I alone claimed the lives of 65 million people and World War II another 72 million.
Muslim, Ṣahih Muslim, 4:1996 #2578.
324 Muslim, Ṣaḥīḥ Muslim, 4:1996 #2578.
Muslim, Sahih Muslim, 4:2231 #2908.
325 Muslim, Ṣaḥīḥ Muslim, 4:2231 #2908.
326 al-Buxoriy, Sahihu al-Buxoriy, 2:33 #1036; Muslim, Sahihu Muslim, 4:2057 #157.
326 al-Bukhārī, Ṣaḥīḥ al-Bukhārī, 2:33 #1036; Muslim, Ṣaḥīḥ Muslim, 4:2057 #157.