5.6 Fathlarni sanash
5.6 Counting The Conquests
Payg'ambar Muhammad ﷺ ko'plab musulmonlarning fathlarini bashorat qilganlar, jumladan Rim, Fors, Misr, Yaman, Hindiston va Konstantinopol fathlarini. Bu bashoratlarning hech biri noaniq yoki ikkilanish bilan emas, balki mutlaq ishonch ruhida bayon etilgan.
The Prophet Muhammad صلى الله عليه وسلم foretold a multitude of Muslim conquests, including those of Rome, Persia, Egypt, Yemen, India, and Constantinople. None of these prophecies were described vaguely or with equivocation, but rather with an air of absolute certainty.
Al-Barā’ ibn ‘Āzib ro‘vayat qiladiki, Madinadan tashqarida yaqinlashib kelayotgan qo‘shinni qaytarish uchun xandaq qazilayotganda, ulkan bir tosh yo‘lni to‘sib qo‘ydi, uni hech qanday bolta sindira olmadi. Vaqt tugayotgan, odamlarning qo‘rquvi va ochligi esa ortib borayotgan bir paytda Nabiy ﷺ yonlariga kelib boltani oldi. U: “Bismillāh (Allohning nomi bilan),” dedi va toshga urdi, toshning bir bo‘lagi parchalanib ketdi. U: “Allohu Akbar (Alloh buyukdir)! Menga Shomning kalitlari berildi; hozir shu zahoti uning qizil saroylarini ko‘rib turibman,” dedi. So‘ngra yana bir bo‘lakni parchaladi va dedi: “Allohu Akbar! Menga Forsning kalitlari berildi; hozir Madoindagi oq saroyni ko‘rib turibman.” So‘ngra oxirgi bo‘lakni ham parchalab dedi: “Allohu Akbar! Menga Yamanning kalitlari berildi. Allohga qasamki, hozir shu yerdan turib Sanoning darvozalarini ko‘rib turibman.”281
Al-Barā’ ibn ‘Āzib reports that while digging the trench outside Madinah to repel an approaching army, a massive boulder obstructed them that no ax would break. With time running out, and with people’s fears and hunger growing, the Prophet صلى الله عليه وسلم walked over and picked up the ax. He said, “Bismillāh (In God’s name),” and hammered the boulder, reducing a chunk of it to rubble. He said, “Allāhu Akbar (God is Great)! I have been given the keys to Shām; I can see its red palaces at this very moment.” Then he shattered another chunk and said, “Allāhu Akbar! I have been given the keys to Persia; I can see Madain’s white palace.” Then he shattered the last chunk and said, “Allāhu Akbar! I have been given the keys to Yemen. By Allah, I can see the Gates of Sanaa at this very moment from here.”281
Misrga kelsak, u zot ﷺ uning fath etilishini tayin deb bildi, chunki Rabbisining va’dasi haq ekanini bilardi. Abu Zarr rivoyat qildi: Payg‘ambar ﷺ shunday dedilar: “Albatta siz Misrni fath qilasiz, u yerda al-qīrāṭ deb ataladigan pul birligi odatda ishlatiladi. Uni fath qilganingizda, uning xalqiga mehr-shafqat ko‘rsating, chunki ular ahd va qarindoshlik huquqiga ega. Agar ikki kishi g‘isht joyi ustida tortishayotganini ko‘rsangiz, o‘sha yerdan chiqib keting.”282 Payg‘ambar ﷺ bu yerda ikkinchi shaxs shaklida aniq gapirdilar va Misrni aynan ularning o‘z sahobalari fath qilishini oldindan aytdilar. So‘ngra u zot ﷺ ularga Misr xalqi bilan tuzilgan sulh shartnomasini hurmat qilishni buyurdilar va ularning buvisi (Hojar; Ismoilning onasi) ekanini eslatdilar.
Regarding Egypt, he صلى الله عليه وسلم took its conquest for granted, knowing his Lord’s promise was true. Abū Dharr narrated: The Prophet صلى الله عليه وسلم said: “You will certainly conquer Egypt, a land in which [a currency called] al-qīrāṭ is customary. When you conquer it, be gracious to its people, for they are entitled to a covenant and [the right of] family bonds. And when you see two men disputing over the place of a brick, then leave [Egypt].”282 The Prophet صلى الله عليه وسلم accurately spoke in the second person here, foretelling that none other than his personal Companions would conquer Egypt. Then he صلى الله عليه وسلم instructed them to honor their peace treaty with the Egyptians and reminded them that their grandmother (Hagar; the mother of Ishmael)
bu yer bilan bog‘liq edi. Shu rivoyatning o‘zida Abū Dharr qo‘shimcha qiladi: “Men ‘Abdurrahmon ibn Shurahbil ibn Hasana va uning akasi Rabi‘ani g‘isht joyi haqida tortishayotganini ko‘rdim, shuning uchun (Misrdan) jo‘nab ketdim.” Hozir Istanbul deb ataladigan Konstantinopol haqida Payg‘ambar ﷺ u musulmonlar yurtiga aylanishidan qariyb ming yil oldin shunday degan edilar. ‘Abdullāh ibn ‘Amr rivoyat qiladi: ular bir gal Allohning Elchisi ﷺ huzurida o‘tirib yozayotganlarida, Payg‘ambardan ﷺ so‘rashdi: “Qaysi shahar birinchi bo‘lib fath etiladi: Konstantinopolmi yoki Rimmi?” U zot ﷺ dedilar: “Birinchi bo‘lib Heraklius shahri fath etiladi”, ya’ni Konstantinopol nazarda tutilgan.
was from this land. In this same narration, Abū Dharr adds, “I witnessed ‘Abdul-Raḥmān ibn Shuraḥbīl ibn Ḥasanah and his brother, Rabī‘ah, disputing over the place of a brick, so I departed [from Egypt].” Regarding Constantinople, presently called Istanbul, the Prophet صلى الله عليه وسلم said that it would become a Muslim land nearly a millennium prior to that happening. ‘Abdullāh ibn ‘Amr reports that, as they were once sitting with the Messenger of Allah صلى الله عليه وسلم and writing, he صلى الله عليه وسلم was asked, “Which city will be liberated first; Constantinople or Rome?” He said, “The city of Heraclius will be liberated first,”283 meaning Constantinople.
Shunchadan 800 yil o'tgach, bu buyuk ish Usmonli sultoni Muhammad al-Fotih tomonidan amalga oshirildi. Boshqa bir hadisda: "Konstantinopol albatta ozod qilinadi, uning amiri qanchalik ajoyib amir bo'ladi va o'sha qo'shin qanchalik ajoyib qo'shin bo'ladi", deyilgan.284 Ba'zi olimlar bu ikkinchi hadis Konstantinopolning, oldindan xabar berilgan, lekin hali amalga oshmagan, ikkinchi ozod qilinishiga ishora bo'lishi mumkin, deb hisoblaydilar.
An entire 800 years later, this great feat was accomplished by the Ottoman sultan, Muhammad al-Fātiḥ. In another hadith, “Constantinople will certainly be liberated, and how excellent a leader will its leader be, and how excellent an army that army will be.”284 Some scholars hold that this second hadith may refer to a second liberation of Constantinople which was also prophesied but has not yet taken place.
281 Ibn Hanbal, Musnad Ahmad, 30:625 #18694; Ibn Hajar al-Asqalaniy "Fath al-Bariy" (Beirut: Dar al-Ma'rifa, 1959) kitobida, 7:397-betda hasan (qabul qilinadigan) isnod deb baholangan.
281 Ibn Ḥanbal, Musnad Aḥmad, 30:625 #18694; a ḥasan (acceptable) chain according to Ibn Ḥajar al-‘Asqalānī in Fatḥ al-Bārī (Beirut: Dār al-Maʻrifah, 1959), 7:397.
Muslim, Ṣaḥīḥ Muslim, 4:1970 #2543.
282 Muslim, Ṣaḥīḥ Muslim, 4:1970 #2543.
283 Ibn Ḥanbal, Musnad Aḥmad, 11:224-225 #6645; al-Albānīy al-Silsilat as-Sahiha, 1:33 #4 da sahih deb baholagan.
283 Ibn Ḥanbal, Musnad Aḥmad, 11:224-225 #6645; authenticated by al-Albānī in al-Silsilah al-Ṣaḥīḥah, 1:33 #4.
284 Ibn Ḥanbal, Musnad Aḥmad, 31:287 #18957; al-Ḥākim va al-Dhahabiy uni sahih deb baholagan, al-Arna'ūṭ esa izohlarida uni zaif deb topgan.
284 Ibn Ḥanbal, Musnad Aḥmad, 31:287 #18957; authenticated elsewhere by al- Ḥākim and al-Dhahabī concurred, though it was deemed weak here by al-Arna’ūṭ in the comments.