12.5 Kamfanin Wujooh (Sanannun Mutane)
12.5 The Company of Reputation Faces - Wujooh
Ƙungiyar nan ƙungiya ce ta mutane biyu masu dukiyar wani mutum na uku, wato wani mutum ya ba da dukiyarsa ga mutum biyu ko fiye da haka a matsayin Mudaraba, don haka mudaribai biyu suna abokan riba ta hanyar dukiyar wani mutum. Suna iya yarjejeniya su raba riba kashi uku, kowane mudarib ya samu kashi ɗaya cikin uku, mai dukiya kuma ya samu kashi ɗaya cikin uku. Suna kuma iya yarjejeniya su raba ta kashi huɗu, inda dukiyar ta samu kashi ɗaya cikin huɗu, ɗaya daga cikin mudaribai ya samu kashi ɗaya cikin huɗu, ɗayan kuma ya samu rabi. Ko kuma su yarda da sharuɗɗa banda waɗannan, don haka yana yiwuwa a sami rabon riba na fifiko tsakanin ma'aikata biyu. Hujjarsu ta neman rabon riba na fifiko ta dogara ne da suna (Wajaha) na ɗaya daga cikinsu ko na su biyun, ko dangane da sana'arsu a aiki ko kuma dangane da ƙwarewarsu wajen sarrafawa da gudanarwa, duk da cewa haƙƙin sarrafawa da suke da shi a kan dukiyar daidai yake. Don haka wannan ƙungiya ta bambanta da ƙungiyar Mudaraba, ko da yake a zahiri tana komawa zuwa Mudaraba.
This company is an association of two bodies with the property of a third, namely a person gives his property to two persons or more as a Mudharaba, so the two mudharibs are partners in the profit through the property of another person. They may agree to divide the profit in thirds, to each mudharib a third and to the owner a third. They may also agree to divide it in fourths, where the property takes a fourth, one of the mudharibs takes a fourth and the other takes a half. Or they may agree on conditions other than these so that it is possible that there are preferential shares of the profit between the two workers. Their claim to preferential shares of profit is based on the reputation (Wajaha) of one or of both of them, whether in regard of their profession in work or of their skills in disposal and management, despite the fact that the right of disposal they have in the property is equal. This company is therefore different from the company of Mudharaba, although in reality it reverts to Mudharaba.
Daga cikin nau'o'in kamfanonin Wujooh akwai haɗin gwiwar mutum biyu ko fiye wajen sayen kaya bisa amincewar 'yan kasuwa a gare su da kuma suna da ke tasowa daga wannan amana, ba tare da sun mallaki dukiya ba. Za su yarda cewa kayan da suka saya mallakinsu ne a rabi-rabi ko kashi-kashi uku ko huɗu ko makamancin haka, sannan su sayar da waccan dukiya. Abin da suka samu na riba ana raba shi a tsakaninsu a rabi-rabi, ko kashi uku, ko kashi huɗu, ko duk abin da suka amince da shi, kuma ba bisa yarjejeniyar farko ta kason mallaka ba. Sai dai asara tana kasancewa daidai da kason kowannensu na kayan da aka saya, domin waɗannan kasonsu suna wakiltar dukiyarsu, ba bisa abin da suka yi yarjejeniya a kai game da asara ba, kuma ba bisa kason ribarsu ba, ko an raba ribar a tsakaninsu bisa darajar sayayyarsu ko akasin haka.
Among the companies of Wujooh is when two or more persons associate in what they buy using the trust of merchants in them, and the reputation that is based on this trust, without having property. They would agree that the property they bought is owned by them in halves or thirds or fourths or the like, and they sell that property. What they gain of profit is divided between them in halves, thirds or fourths or whatever else they agree, and not based on the previous agreement of the share of ownership. However, the loss is in proportion of their shares of the purchased goods, because these shares represent their property and not according to what they may agree about the loss, nor according to their share of the profit, whether the profit was divided between them according to the value of their purchases or otherwise.
Saboda haka haɗin gwiwa na Wujooh da sigoginsa biyu halal ne. Wannan saboda idan abokan haɗin gwiwa sun haɗa dukiyar wani mutum, to yana kama da haɗin gwiwar Mudharaba, wanda Sunnah da Ijma'i suka tabbatar. Amma idan sun haɗa abin da suka karɓa daga dukiyar wani mutum, ta hanyar sayen kaya da martabarsu da amincewar 'yan kasuwa a gare su, to yana kama da haɗin gwiwar Abdan, wanda Sunnah ma ta tabbatar. Don haka haɗin gwiwar Wujooh Sunnah da Ijma'i sun tabbatar da shi.
Thus the company of the Wujooh with its two forms is allowed. This is because if the partners associated with the property of another person it is like the Mudharaba company, which is confirmed by the Sunnah and Ijma’a. If, however they associated with what they take from the property of another person, by buying goods through their reputation and the trust of the merchants in them, then it is like the company of Abdan, which is also confirmed by the Sunnah. The company of Wujooh is thus confirmed by the Sunnah and Ijma’a.
Duk da haka, ya zama wajibi a san abin da ake nufi da amana a wannan batu. Idan aka ambaci amana a cikin al'amuran ciniki da na haɗin kai da makamantansu, ana nufin amanar biyan kuɗi, wato amanar kuɗi, ba daraja ko suna ba. Saboda haka, mutum na iya zama sananne kuma mai daraja, amma ba a amince da shi wajen biyan kuɗi ba, don haka babu amanar kuɗi a tare da shi, kuma ba a amince da shi a wani abu ba a fagen ciniki da haɗin kai. Yana iya zama minista, mai dukiya ko babban ɗan kasuwa, amma idan ba a amince da shi wajen biyan kuɗi ba, babu amanar kuɗi a tare da shi, kuma ba a amince da shi a komai ba. Don haka ba zai iya sayen kaya daga kasuwa ba tare da ya biya farashinsu ba. Amma kuma yana iya zama talaka, duk da haka idan 'yan kasuwa sun amince da shi wajen biyan basussukansa, zai iya sayen kaya ba tare da ya biya farashinsu nan take ba. A haɗin kan Wujooh, amana tana mai da hankali ne kan biyan kuɗi ba kan daraja ba. Abin da ke faruwa a wasu kamfanoni shi ne, ana saka wani minista na gwamnati a matsayin memba a cikin kamfani, a ba shi wani kaso na riba, alhali shi ba ya bayar da wata dukiya ko ya shiga da wani ƙoƙari. Ana sanya shi a matsayin abokin haɗin kai saboda matsayinsa a cikin al'umma, domin a sauƙaƙa harkokin kamfanin. Ba a ɗaukar wannan a matsayin kamfanin wujooh, kuma ma'anar kamfani a Musulunci ba ta shafe shi ba. Irin wannan haɗin kai ba a halatta shi ba, kuma irin wannan mutum ba abokin haɗin kai ba ne, kuma ba a halatta masa ya karɓi komai daga irin wannan kamfani ba.
However, it is necessary to know what is meant by trust in this regard. When trust is mentioned in the matters of trading and company matters and the like, it is meant to be the trust in payment, which is the financial trust, not notability nor esteem. Therefore, a person may be a notable person yet He is not trusted to pay, so there is no financial trust in Him and thus there is no trust in Him in the subject of trading and partnership. He could be a minister, a rich man or a great merchant, but if He is not trusted to pay, there is no financial trust in Him nor is He trusted in anything. Therefore, He cannot buy any goods from the market without paying its price. Yet could be a poor person, but if the merchants trust Him to pay his debts, He can buy goods without paying their price immediately. In the company of Wujooh, the trust is thus focused on payment not on notability. What occurs in some companies is that a minister of the government is included as a member in the company and assigned a certain share of the profit, while He contributes no property nor participates with any effort. He is associated as a partner due to his standing in society so as to facilitate the dealings of the company. This is not considered as a wujooh company nor does the definition of a company in Islam apply to it. This type of partnership is not allowed and such a person is not a partner and He is not allowed to take anything from such a company.
A yawancin ƙasashe kamar Saudi Arabia da Kuwait, ba a yarda mutumin da ba ɗan Saudi ba ko ba ɗan Kuwait ba ya samu lasisi don yin kasuwanci ko aiki. Saboda haka, sai ya haɗa kai da ɗan Saudi a Saudi Arabia ko ɗan Kuwait a Kuwait a matsayin abokin kasuwanci. Yana ba shi kaso na riba, alhali ɗan Saudi ko ɗan Kuwait ɗin nan bai bayar da wani dukiya ko jikinsa ga kamfanin ba. Sai dai ana ɗaukarsa abokin kasuwanci ne saboda an bayar da lasisin a sunansa, kuma ana ba shi kaso na riba don wannan dalili. Irin wannan kamfani ba a ɗaukarsa a matsayin kamfanin wujooh ba, kuma Shari'a ba ta halatta shi ba. Irin wannan ɗan Saudi ko ɗan Kuwait ba a ɗaukarsa abokin kasuwanci ba, kuma ba halal ba ne a gare shi ya karɓi komai daga kamfanin, domin bai cika sharuɗɗan da Shari'a ta bukata a abokin kasuwanci don ya zama abokin kasuwanci na halal ba. Waɗannan sharuɗɗa sun haɗa da haɗa kai a dukiya, ko da jiki, ko da amana wajen biya, ta yadda zai yi aiki da kayan da yake karɓa ta wannan amana.
What happens in some countries like Saudi Arabia and Kuwait is that the non-Saudi or the non-Kuwaiti person is not allowed to have a license for trading or working so He includes a Saudi in Saudi Arabia or a Kuwaiti in Kuwait as a partner. He assigns to Him a share of the profit, while the Saudi or Kuwaiti person does not contribute any property or his body to the company, rather He is considered a partner because the licence is issued in his name and He is given a share in the profit in return for this. This type of company is also not considered of the company of wujooh, nor is it allowed by Shar’a. Such a Saudi or Kuwaiti is not considered a partner and it is not Halal for Him to take anything from the company, because He does not fulfil the conditions which the Shar’a requires in the partner in order to become a legal partner. These conditions include associating in the property or by his body or by the trust in payment, so that He works with the goods He takes through this trust.