Bu, Zimmîlerden (zimmîler) ve ticaret mallarından, ayrıca Hilafet Devletinin sınırlarından geçmekte olan Harb Diyarı (Darü'l-Harb) halkından alınan Müslümanların hakkıdır. Bunu toplamakla görevli olana Âşir (el-'Âşir) denir.

This is the right of Muslims taken from the people of Zimmah (Zimmis) and their trading goods, and from the people of the land of war (Dar ul-Harb) who are crossing through the frontiers of the Khilafah State. The one who is in charge of collecting it is known as Al- ‘Ashir.

Maks alınmaktadır; oysa maksı (vergiyi) kınayan ve onu toplayıcısına karşı sert davranan birçok hadis vardır. Bunlardan biri Ukbe b. Âmir'in anlattığına göre, Allah'ın Resûlü ﷺ'in şöyle buyurduğunu işitmiştir: "Vergi toplayıcısı cennete girmeyecektir." Bu tür vergi, tüccarların devlet sınırlarını geçerken aldıkları paradır. Kāriz b. Süleyman'ın şöyle dediği de rivayet edilmiştir: "Ömer b. Abdülaziz, Abdullah b. Avf el-Kari'ye yazdı: Rafah'taki vergi evi olarak bilinen eve gidip onu yıkmasını, sonra onu denize taşıyıp dağıtmasını. Ayrıca Ady b. Arta'a'ya da yazdı: İnsanlardan fidye, yiyecek ve vergileri kaldırsın, çünkü bunlar vergi değil, insanların mallarından yapılan bir eksiltmedir; Allah (swt) bunun hakkında şöyle buyurmuştur:"

The Maks is taken despite the fact that there are many Ahadith which censure taxes (The maks) and are harsh against its collector, such as what was narrated by Uqba b. Amir that he heard the Messenger of Allah (saw) saying: “The tax-collector will not enter Paradise.” Such tax is the funds taken from merchants when they cross the State frontiers. It was also narrated by Kareez b. Sulaiman, who said: “‘Umar b. Abdul Aziz wrote to Abdullah b. Awf al-Qari that he should travel to the house known as the house of tax in Rafah and demolish it, then carry it to the sea and scatter it. He also wrote to Ady b. Arta’a to waive ransom, food and taxes from the people for they are not taxes but reduction (of the people’s properties) about which Allah (swt) said:

"İnsanlara haklarını vermekten kaçınmayın ve yeryüzünde fesat çıkararak kötülük işlemeyin." [Hud: 85]

“Do not withhold from the people the things that are their due nor commit evil in the land” [Hud: 85]

Kim sana sadaka ile gelirse, onu kabul et; kim de sana gelmezse, Allah (SWT) onun hesabını görecektir.

So whoever comes to you with charity accept it from him, and he who doesn’t come to you then Allah (swt) will account him.

Bütün bu hadisler ve rivayetler mekse (vergi toplama) karşı çıkmakta ve onu toplayana karşı sert ve ağır ifadeler içermektedir; bu da onun toplanmasının haram olduğunu göstermektedir.

All these Ahadith and reports censure the Maks, and are severe and harsh against its collector which indicates the illegality of collecting it.

Bunun yanı sıra, zimmîlerin ticaret mallarını sınırları geçirirken onlardan değil, yalnızca Harb Diyarı'nın tüccarlarından öşür alındığını açıklayan başka rivayetler de vardır. Nitekim Abdurrahman bin Ma'kil'in naklettiğine göre, şöyle demiştir: "Ziyad bin Hudeyr'e sordum: 'Öşrü kimlerden alıyordunuz?' Dedi ki: 'Müslümanlardan ya da bir mu'âhid'den (antlaşmalı kimseden) öşür almadık.' Dedim ki: 'Peki öşrü kimlerden alıyordunuz?' Dedi ki: 'Bizim onların topraklarına vardığımızda bizden vergi aldıkları gibi, Harb tüccarlarından.'" Amr bin Dînâr da şöyle nakleder: "Müslim bin Mısbâh bana haber verdi ki, İbn Ömer'e sormuş: 'Ömer'in Müslümanlardan öşür alıp almadığını biliyor musun?' O da, 'Hayır, bunu bilmiyorum' demiştir. Bu rivayetler, öşrün Müslümanlardan ya da zimmîlerden değil, yalnızca Harbîlerden karşılıklılık esasına göre alındığını açıklamaktadır."

There also came other reports that clarify that the tithe (Ushr) is not taken from Muslims or the trading goods of the Zimmis when they carry them across the frontiers, but only from businessmen of the traders of Dar ul-Harb such as what was narrated by AbdurRahman bin Ma’qil who said “I asked Ziyad bin Hudayr ‘from whom did you collect Ushr?’ He said: ‘We did not take ushr from Muslims or a Mu’ahid (under covenant).’ I said: “From whom then did you take Ushr?” He said: ‘The merchants of harb just as they used to tax us when we reached their lands.” And Amru bin Dinar narrated: ‘Muslim bin Misbah informed me that he asked ibn ‘Umar: ‘Do you know if ‘Umar took Ushr from Muslims?’ He said: ‘No, I do not know that.’ These reports clarify that Ushr was not taken from Muslims or Zimmis but only from Harbis as a reciprocal measure.

Ancak, Ömer bin Hattab'ın ve ondan sonraki halifelerin, Osman, Ali ve Ömer bin Abdülaziz'in, devlet sınırlarından geçen mallardan öşür aldığını gösteren başka rivayetler de vardır. Müslüman tüccarlardan çeyrek öşür (%2,5), zimmîlerden yarım öşür (%5) ve harbî tüccarlardan öşür (%10) alıyorlardı. Ziyad bin Hudayr'dan gelen bir rivayette şöyle denir: "Ömer bin Hattab beni öşür memurluğuna atadı ve Müslüman tüccarlardan çeyrek öşür almamı emretti." Başka bir rivayetinde ise şunu söylemiştir: "Ömer bin Hattab bana Beni Tağlib'in Hristiyanlarından öşür, Ehl-i Kitap'tan olanlardan ise yarım öşür almamı emretti." Abdurrahman bin Ma'kil'in Ziyad bin Hudayr'dan naklettiği yukarıda anılan rivayette ise harbî tüccarlardan öşür aldığı belirtilir. Sa'ib bin Yezid'den nakledildiğine göre şöyle demiştir: "Ömer'in zamanında Medine pazarına memur edildim. Ömer şöyle dedi: 'Nabatîlerden öşür alırdık.'" Abdullah bin Ömer rivayet etmiştir: "Ömer, yağ ve buğdaydan, bunları Medine'ye daha fazla getirmeleri için (Nabatîlerin yağ ve buğday getirmesini teşvik etmek amacıyla) yarım öşür alırdı, sebzelerden ise öşür alırdı." Mısır'ın geçiş işlerinden sorumlu olan Züreyk bin Hayyan ed-Dımeşkî anlatır ki Ömer bin Abdülaziz ona şöyle yazmıştır: "Zimmîlerden, dolaşımda olan ticaret mallarından geçenlerin her yirmi dinarlık malından bir dinar al. Bundan az olanlar için de aynı hesabı uygula, on dinara ulaşıncaya kadar. Üç dinarın üçte biri kadar eksildiğinde ise hiçbir şey alma."

However, there are other reports which indicate that ‘Umar ibn Al-Khattab and the Khulafa’a after him, Uthman, Ali and ‘Umar bin Abdul Aziz, used to take Ushr from merchandise crossing the State frontiers. They used to take quarter-tithe (2.5%) from Muslim merchants, half-tithe (5%) from Zimmis and the tithe (10%) from Harbi merchants. A report from Ziyad bin Hudayr states: “‘Umar ibn Al-Khattab appointed me over the tithe and commanded me to take quarter-tithe from Muslim merchants.” And in another report he said: “Umar ibn Al-Khattab commanded me to take the tithe from the Christians of Bani Taghlib and half-tithe from the Christians of Ahl ul-Kitab (people of the Book).” In the previous mentioned narration of Abdur Rahman bin Ma’qil from Ziyad bin Hudayr, he said that he used to take tithe from Harbi merchants. From As-Saib bin Yazid, he said: “I was appointed over the market of Madinah in the time of ‘Umar. He said: ‘We used to take the tithe from the Nabateans.’” Abdullah bin ‘Umar narrated: “‘Umar used to take half-tithe from oil and wheat so as to increase their load into Madinah (in order to encourage the Nabateans to bring oil and wheat to Madinah) and he took tithe from vegetables.” Zareeq bin Hayyan al-Damashqi who was responsible about the passage of Egypt narrated that ‘Umar bin Abdul Aziz wrote to him: ‘Take one Dinar out of every twenty from whoever passes from the Zimmis from the trading goods of their wealth which they circulate. Use this calculation for whatever is less (than 20 Dinars) until it reaches ten Dinars, and don’t take anything when it decreases by a third of a Dinar.’.

Raporlar açıktır: Ömer ve ondan sonraki Hulefa-i Raşidin, sınırı geçen Müslüman tüccarların mallarından çeyrek öşür, zimmî tüccarlardan yarım öşür, harbî tüccarlardan ise öşür alırdı. Bu uygulama, Sahabenin de gözleri önündeydi ve onların rızasıyla gerçekleşiyordu; bu da alınmasının caiz olduğu konusunda onların icmâını teyit etmektedir. Ayrıca Ömer bin Abdülaziz, Ady bin Arta'a'ya halktan vergi almayı bırakmasını, Abdullah bin Avf el-Kari'ye de Refah'taki vergi binasını yıkmasını emretmiş; Mısır'daki valisi Zerîk bin Hayyan ed-Dımeşkî'ye ise zimmîlerden yarım öşür almasını buyurmuştur. Bunun yanında Ziyad bin Hudeyr şöyle rivayet etmiştir: "Müslümanlardan ve mu'ahidlerden (antlaşmalı kimselerden) öşür almadık." Başka rivayetlerde ise şöyle geçer: "Ömer ona, Müslümanlardan çeyrek öşür, zimmîlerden yarım öşür almasını emretti." Bu hadis ve haberler, Maks'ı ve tahsildarına karşı sert ve şiddetli bir dille kınayan önceki hadislerle ve Ömer ile Ziyad'ın ne Müslümanlardan ne de zimmîlerden vergi almadığını söyleyen rivayetlerle çelişiyor gibi görünmektedir.

The reports are explicit that ‘Umar and the Khulafa’a after him, used to take quarter-tithe from the merchandise of Muslim merchants crossing the frontier, half-tithe from Zhimmi merchants and the tithe from Harbi merchants. This was witnessed by the Sahabah with their consent, confirming their Ijma’a on the permissibility of taking it. Also ‘Umar bin Abdul Aziz, who commanded Ady bin Arta’a to stop taking taxes from the people and Abdullah bin Awf al-Qari to destroy the house of tax in Rafah, commanded his governor in Egypt, Zareeq bin Hayyan al-Damashqi to take half-tithe from the Zimmis; In addition Ziyad bin Hudayr narrated: “We did not take Ushr from Muslims or Mu’ahids (people under covenant)” Other narrations state: “‘Umar commanded him to take quarter-tithe from Muslims and halftithe from Zimmis.” These Ahadith and reports appear to contradict the previous Ahadith which censure the Maks with harshness and severity against its collector, and also those which say that ‘Umar and Ziyad did not tax Muslims or Zimmis.

Bu hadislerin ve rivayetlerin yakından incelenmesi, bunlar arasında hiçbir çelişki bulunmadığını göstermektedir. Tahsildara karşı sert bir dille yergilenen Mak, yalnızca Müslümanlardan haksız yere (yani meşru olmayan şekilde) alınan paralara aittir; örneğin onlardan öşür alınması veya sınırı geçen tüccarlarından çeyrek öşürden fazlasının alınması gibi. Müslümanlara öşür farz kılınmamıştır, ticaret mallarına da zekât dışında hiçbir şey vacip kılınmamıştır; zekât ise çeyrek öşürdür (%2,5). Bu, ne Mak'tır ne de öşürdür. Bu durum, İbn Ömer ve Ziyad bin Hudayr'ın, Ömer'in öşür almadığını, bunun yerine onlardan zekât aldığını ve miktarının öşür değil, çeyrek öşür (%2,5) olduğunu belirten rivayetlerinin anlamını açıklığa kavuşturmaktadır.

Close scrutiny of all these Ahadith and reports on this issue shows that there is no contradiction between them whatsoever. The Mak which is censured with harshness against the collector refer only to money taken without right (i.e. illegitimately) from Muslims such as taking the tithe from them or taking more than a quarter-tithe from their merchants crossing the frontier. Ushur are not obliged upon the Muslims, nor is anything imposed upon their trading merchandise except Zakat, which is a quarter-tithe (2.5%). This is neither a Maks nor a tithe (Ushr). This clarifies the meaning of the Ahadith of ibn ‘Umar and Ziyad bin Hudayr in saying that ‘Umar did not take the tithe; instead he took Zakat from them and its amount was quarter-tithe not the tithe (2.5%).

Zimmîler'e gelince, onlardan öşür alınmıyordu; alınan miktar yalnızca yarım öşürdü. Onlardan alınan yarım öşür, Irak, Şam ve Mısır fethedildiğinde Ömer ibn el-Hattab zamanında onlarla yapılan barış antlaşmalarının (sulh) bir şartıydı. Dolayısıyla yasaklanan ve toplayıcısı sert biçimde azarlanan maks, Müslümanlardan, zimmîlerden veya harbîlerden hak olmayan yollarla alınan şeydir; bu, antlaşmada belirtilen miktardan fazla alınsın ya da onların topraklarını ziyaret eden Müslüman tüccarlardan alınandan daha çok olsun, fark etmez.

As for Zimmis, the tithe was not taken from them, the amount taken was only half-tithe. The half-tithe taken from them was a condition of the peace agreements (Sulh) contracted with them at the time of ‘Umar ibn Al-Khattab when Iraq, Ash-Sham and Egypt were conquered. Thus, the Maks which is prohibited and its collector harshly rebuked is that which is taken illegitimately from Muslims, Zimmis or Harbis, irrespective of whether more than the stipulated amount is taken or is greater than that taken from Muslim merchants when they visit their lands.

Bazı rivayetler bu görünürdeki çelişkiyi ortadan kaldırmaktadır. Ebû Ubeyd, el-Emvâl adlı kitabında, el-'Âşir (vergi tahsildarı) konusunu anarken merfû' bir hadis zikretmiştir ki şöyledir: "O, sadakayı haksız yere alan kimsedir." Ebû Ubeyd bunu tercüme ederek şöyle demiştir: "Eğer asıl zekâttan fazlasını alırsa, o zaman onu haksız yere almış olur." Sonra şunu eklemiştir: "Aynı şekilde, İbn Ömer'e şu soru sorulduğunda anlaşılan da budur: 'Ömer'in Müslümanlardan öşür aldığını biliyor musun?' O da şöyle cevap vermiştir: 'Hayır, bunu bilmiyorum.' Bizce onun kastettiği, asıl zekâttan fazlasını almaktır, zekâtın kendisini değil; çünkü İbn Ömer bunu nasıl inkâr edebilir? Ömer ve diğer halifeler, hibeleri dağıttıklarında bunu almışlardır ve İbn Ömer'in görüşü de bunların verilmesi yönündeydi." Ardından şöyle demiştir: "Ziyâd b. Hudeyr'in, 'Müslümandan ya da mu'âhidden öşür almadık' sözü de buna benzer. Kastettiği, Müslümanlardan çeyrek öşür, zimmîlerden ise yarım öşür aldığımızdır; bu husus onun naklettiği diğer rivayetlerde açıkça zikredilmiştir." Ebû Ubeyd, zimmîlerden tahsilatın kendisine müphem geldiğini belirtmiştir; çünkü onlar sadaka alınan Müslümanlar değildi, Müslümanlardan alındığı gibi alınabilecekleri harbî de değildi. Sonra şöyle demiştir: "Hadisi düşünüp, Ömer'in onlarla bu şart üzerine barış yaptığını, başlarındaki cizye ve topraklarındaki harac dışında, bunu gördüm." Bu, Katâde'nin Ebû Mecliz'den naklettiği uzun bir hadiste, Ömer'in Osman b. Hunâyf'i Irak'a gönderdiğinde geçen şeye benzemektedir: "Ve zimmîlerin ticaret yaptıkları mallarından yirmide bir dirhem ve başlarına cizye koydu." Ebû Ubeyd devamla şöyle demiştir: "Onların tüccarlarından alınanın, barış antlaşmasının aslında bulunduğu kanaatindeyim; dolayısıyla bu bugün Müslümanlar için bir haktır." Benzer şekilde Mâlik b. Enes de şöyle derdi: "Onlar topraklarında ikamet etmek üzere antlaşma yapmışlardı; bu yüzden topraklarından ticaret için her geçtiklerinde vergilendirilmelidirler." Böylece bir çelişki olmadığı açıkça anlaşılmaktadır; yerilen vergi (Maks), mülkün haksız yere toplanmasıdır.

Some reports remove this apparent contradiction. Abu Ubaid, in the book of al-Amwal, cited a Marfu’ Hadith when he mentioned the taxman (Al- ’Ashir) which stated: “He is the one who takes the Sadaqah illegitimately.” Abu Ubaid translated this and said: “If he takes more than the original Zakat then he has taken it illegitimately.” Then he continued to say: “Similarly what is understood from the Hadith of ibn ‘Umar when he was asked: ‘Do you know if ‘Umar took Ushr from Muslims?’ He said: ‘No, I do not know of this.’ We consider that he means taking more than the original Zakat but did not mean the Zakat, for how could ibn ‘Umar deny this? ‘Umar and other Khulafa’a took it when they distributed the grants and it was ibn ‘Umar’s opinion to give it to them.” He then said: “Similar is the Hadith of Ziyad bin Hudayr when he said: ‘We did not take Ushr from a Muslim or Mu’ahid.’ What he meant was that we used to take quarter-tithe from Muslims and halftithe from Zimmis as mentioned explicitly in other reports narrated by him.” Abu Ubaid mentioned that collecting from Zimmis was ambiguous to him as they were not Muslims from whom Sadaqah is taken nor Harbis such that it is taken from them as they take from Muslims. He went on to say: “Until I contemplated the Hadith and found that ‘Umar contracted peace with them upon this, apart from Jizya on their heads and Kharaj on the land.” This is similar to what came in the narration of Qatada from Abu Majliz when ‘Umar sent Uthman bin Haneef to Iraq in a long Hadith: “And he imposed on the money of the Zimmis in which they trade with, one dirham in every twenty and Jizya on their heads.” He continued: “I deem the collecting from their merchants is in the origin of the peace treaty so it is a right today for the Muslims.” Similarly Malik bin Anas used to say: “They were covenanted to settle in their lands, so every time they cross it for trade they should be taxed.” Thus it becomes clear that there is no contradiction and the tax (Maks) that is censured is the collection of property illegitimately.

Devlet sınırını geçen Müslüman tüccarların ticaret malından, zekât olarak yüzde iki buçuk (çeyrek öşür) alınır; çünkü ticaret malı üzerindeki zekât, malın değeri ona göre takdir edildiği için, paralar üzerindeki zekât gibidir. Paralar üzerinde farz olan zekât çeyrek öşürdür (%2,5), dolayısıyla ticaret malı üzerindeki zekât da aynıdır. Bu oran ne artırılır ne de azaltılır, çünkü bu, Müslümanın malında Allah'ın (c.c.) sekiz sınıfa zekât ve arınma olarak verilmesini farz kıldığı bir haktır. Bu miktar Sadaka dairesine konulur ve Ayet'te sayılanlara harcanır.

A quarter-tithe is taken from the merchandise of Muslim merchants crossing the State frontier as Zakat, as Zakat on trade merchandise is the same as Zakat on currency, for merchandise is evaluated by it. The obligatory Zakat on currency is quarter-tithe (2.5%), so the Zakat on trade merchandise is the same. It should neither be increased nor decreased as it is a right on the Muslim’s wealth which Allah (swt) obliged to be given to the eight categories as Zakat and purification. It is placed in the department of Sadaqah and spent amongst those listed in the Ayah.

Zimmi tüccarlardan, 'Ömer ibn el-Hattab zamanında kendileriyle yapılan barış antlaşması ve anlaşmalara göre, sınırları geçtiklerinde mallarından yarım öşür (%5) alınır. Bugün, Kitap ehli veya başkalarıyla yeni anlaşmalar yapılırsa, Devletin sınırlarını geçen mallarından alınacak miktarın öşür (%10), üçte bir, dörtte bir, yarısı veya bunlardan fazla ya da az olarak belirlenmesi durumunda, üzerinde anlaşılana uymak farzdır.

Half-tithe (5%) is taken from the merchandise of Zimmi merchants when they cross the frontiers according to the peace treaty and agreements contracted with them at the time of ‘Umar ibn Al-Khattab. Today, if new agreements are contracted with the people of the Book or others, determining the amount taken from the goods with which they cross the State’s frontiers whether this is at the tithe (10%), one-third, one-quarter, one half, or more or less than that, then it is obligatory to conform to what is agreed upon.

Öşür (yüzde on), Harbî tüccarların malları sınırları geçtiklerinde alınır. Bu miktar, karşılıklılık esasına dayalı bir düzenlemeyle Müslüman tüccarlardan alınanın miktarına göre belirlenir. Öşür, Ömer ve ondan sonraki Halifeler zamanında, Harbîlerin Müslüman tüccarlardan, topraklarından geçen mallar için aldığı miktardı; bu yüzden karşılık olarak Harbîlerden öşür alınmıştır. Ziyad bin Hudayr'dan rivayet edilmiştir, şöyle demiştir: "Ömer bin el-Hattab tarafından öşür toplamak için gönderilen ilk kişi bendim. Bana şunu emretti: Kimseyi aramayayım, Müslümanların arasından geçen herkesten her kırkta bir dirhem alayım, zimmîlerden her yirmide bir alayım, ahdi olmayanlardan ise öşür alayım." Enes bin Malik'ten rivayet edilmiştir, şöyle demiştir: "Ömer bin el-Hattab beni öşür toplamak için gönderdi. Bana bir ferman verdi: Müslümanların ticaret malı olarak taşıdıklarından çeyrek öşür, zimmîlerden yarım öşür ve Harbîlerden öşür alayım."

Tithe (10%) is taken from the goods of Harbi merchants when they cross the frontiers. This amount is determined by what is taken from Muslim traders and merchants in a reciprocal arrangement. The tithe was the amount taken by Harbis from Muslim merchants crossing their lands at the time of ‘Umar and the Khulafa’a after him, so tithe was taken from the Harbis in reciprocation. From Ziyad bin Hudayr, he said: “I was the first person sent by ‘Umar ibn Al-Khattab to collect tithe. He said: ‘He commanded me that I should not search anyone and to take one Dirham out of every forty from whoever passes among the Muslims, one out of twenty from Zimmis and the tithe from those without a covenant.’” From Anas bin Malik, he said: “‘Umar ibn Al-Khattab sent me to collect Ushr. He gave me a decree to take quartertithe from what Muslims moved with of their merchandise, half-tithe from Zimmis and the tithe from Harbis.”.

Ebu Musa el-Eş'ari, Ömer'e şöyle yazdı: "Müslüman tüccarlar harp diyarına gidiyor ve onlardan öşür alıyorlar." Ömer ona şu cevabı yazdı: "Onlardan, onların Müslüman tüccarlardan aldığı kadarını al." Manbec halkı Ömer'e yazdı: "Bizim sizin topraklarınıza tüccar olarak girmemize izin verin, siz de bizden vergi alın." Ömer bu konuyu Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) ashabına danıştı ve onlara, tekliflerini kabul edip onlardan vergi almalarını tavsiye ettiler. Böylece Harbilerden alınan miktar, onların Müslüman tüccarlardan aldığı miktara denk oluyordu. Bugün yeni anlaşmalar yapılacaksa, Harbi tüccar ve tacirlerden alınacak miktarın, Harbilerin Müslüman tüccarlardan aldığı vergi miktarına göre sınırlandırılması gerekir.

Abu Musa al-Ash’ari wrote to ‘Umar saying: “The Muslim merchants go to the land of war and they take tithe from them. He said: ‘’Umar wrote to him: Take from them the same as they take from Muslim merchants.’” The people of Manbaj wrote to ‘Umar: “Allow us to enter your land as merchants and you can tax us. He said: ‘’Umar consulted the companions of the Messenger of Allah (saw) about this and they advised him to accept their offer and tax them.’” Thus the amount that was taken from Harbis was equivalent to the amount they took from Muslim merchants. If new agreements are contracted today it is necessary to restrict the amount taken from Harbi merchants and traders in accordance with the amount taxed by the Harbis on Muslim traders.

Zimmî ve harbî tüccarlardan alınan vergiler Müslümanlar için ganimettir. Bu vergiler ganimet ve harâc dairesine konulmalı ve cizye ile harâcın harcandığı şekilde harcanmalıdır.

Taxes taken from Zimmi and Harbi merchants is booty for Muslims. It is to be placed in the department of booty and Kharaj and to be spent like the expenditure of Jizya and Kharaj.

Zimmi ve Harbi tüccarlardan alınan miktarın belirlenmesi Halife'ye bırakılmıştır. Halife, ya önceden akdedilmiş ya da akdedilecek barış anlaşmalarına göre bu miktarı artırabilir veya azaltabilir. Ayrıca Müslüman tüccarlara nasıl davranıldığına karşılık olarak, Müslümanların maslahatı ve Da'vetin ulaştırılması doğrultusunda karşılıklı işlem yapabilir. Abdullah bin Ömer rivayet etti: "Ömer, Medine'ye getirilen yükü artırmak amacıyla yağ ve buğdaydan yarım öşür (%5) alır, sebzeden (bezelye, fasulye, mercimek) ise öşür alırdı."

The amount taken from Zimmi and Harbi merchants is delegated to the Khalifah. He may increase or decrease it according to the peace agreements either already contracted or to be contracted. He may also act reciprocally to how Muslim merchants are treated in accordance to the interest of the Muslims and the conveying of the Da’wah. Abdullah bin ‘Umar narrated that “‘Umar used to take half-tithe (5%) from oil and wheat so as to increase their load into Madinah and took the tithe from vegetables (peas, beans, lentils).”.

Öşrün (Ushr) Alınacağı Mallar ve Zamanı

From What is the ‘Ushr (Tithe) Taken and When.

‘Ushr, ticaret mallarının her türünden, ister eşya, ister hayvan, ister ekin veya meyve olsun, alınır. Ticaret için olmayan mallardan alınmaz; dolayısıyla kişinin giysilerinden, aletlerinden, kişisel eşyalarından veya yiyeceklerinden alınmaz. Eğer biri, taşıdığı malların benzerleri ticaret için kullanıldığı halde, o malların ticaret için olmadığını iddia ederse, iddiası ancak iddiasını destekleyen bir delille kabul edilmez.

‘Ushr is taken from all types of trading properties, whatever their type, whether goods, animals, crops or fruits. It is not taken from non-trading properties, so it is not taken from a person’s clothes, his tools, personal articles or food. If anyone claims that the commodities he is carrying are not for trade, where similar commodities are for trade, then his claim will not be accepted except with proof supporting his claim.

'Uşr, sınırları geçen mallar dışında, Zimmilerden veya Harbîlerden alınmaz. Devlet içinde Zimmilerin veya Harbîlerin ticaret mallarından, diğer devletlerle yapılan barış veya ticaret anlaşmalarında belirtilmedikçe, 'uşr alınmaz. Bunun sebebi, onlar üzerinde zekât bulunmaması ve Devlet içinde Zimmîler üzerine, kafalarındaki cizye ile topraklarındaki harâçtan veya barış anlaşmalarında belirtilen, örneğin ordunun beslenmesi ya da Müslümanlara ikram edilmesi gibi yükümlülüklerden başka bir şey farz kılınmamasıdır; nitekim Ömer'in dönemindeki akit yükümlülüğü de böyledir. Harbîlere gelince, onlarla karşılıklılık esasına göre ve Dârü'l-İslâm'a girmelerine izin veren anlaşma ve şartların metinlerine göre muamele etmek gerekir. Bunlar, mallarından Devlet içinde bir şey alınmasına izin veriyorsa alınır; izin vermiyorsa onlardan hiçbir şey alınmaz. Müslümanlara gelince, mallarına ve ticaret mallarına zekât farz kılınmıştır.

‘Ushr is not taken from Zimmi or Harbi traders except from goods crossing the frontiers. It is not taken from trading goods of Zimmis or Harbis internally (within the State) unless stated in the peace or trading agreements with other states. This is so because there is no Zakat upon them, nor is anything obliged upon Zimmis within the State except Jizya on their heads and Kharaj on their lands, or what was stated in the peace treaties with them such as their feeding the army or showing hospitality to Muslims, as in the contractual obligation in ‘Umar’s time. As for Harbis, it is necessary to deal with them reciprocally and according to the texts of the agreements and conditions that allow them to enter Dar ul-Islam. If these allow the taking of something from their goods internally then it is taken. If not, then nothing is taken from them. As for Muslims, Zakat is imposed upon their properties and trading merchandise.

‘Uşr, aynı mal üzerinden her yıl yalnızca bir kez alınır; tüccar o malla birden çok kez Al-‘Aşir'in (tahsildarın) yanından geçse bile. Ziyad bin Hudayr'den rivayet edildiğine göre, babası bir Hristiyandan her yıl iki kez ‘uşr toplarmış. Bunun üzerine Hristiyanlar ‘Umar bin Al-Hattab'ın yanına gidip şöyle dediler: “Ey Mü'minlerin Emiri, valiniz bizden her yıl iki kez ‘uşr alıyor.” ‘Umar şöyle dedi: “Bu doğru değil. Ondan yalnızca her yıl bir kez toplamalıdır.” Sonra adam tekrar gelip şöyle dedi: “Ben yaşlı bir Hristiyanım.” ‘Umar dedi ki: “Ben de yaşlı bir Müslümanım. Senin durumun hakkında yazdım (yani sana gereken özeni gösterdim).”

‘Ushr is only taken once each year upon a single good even if the trader crosses with it by the collector (Al-’Ashir) repeatedly. From Ziyad bin Hudayr, he said: “His father used to collect from a Christian twice in every year, so the Christians went to ‘Umar ibn Al-Khattab and said: ‘O Amir al-Mumineen, your governor takes from me Ushr twice each year.’ ‘Umar said: ‘That is not correct. He should collect it only once each year.’ Then he came again and said: ‘I am an old Christian man.’ ‘Umar said: ‘And I am an old Muslim man. I have written regarding your case (in other words, taken care of you).’”.

Bir zimmî veya harbî tüccar, her seferinde farklı mallarla defalarca geçiş yapıyorsa, geçtiği her yeni ticaret için durumu, geçtiği her ticaret için zekâtın alındığı Müslümanın durumuyla aynıdır. Müslüman, ticaretinden zekâtı verdiğini iddia ederse, zekâtı verdiğine dair yemini veya yasal bir delil sunmasıyla bu kabul edilir; çünkü zekât yılda yalnızca bir kez farz olur. Zekâtını vermediği her ticaretten zekât olarak yüzde iki buçuk (çeyrek öşür) alınır.

As for a Zimmi or Harbi trader repeatedly crossing with different goods on each trip, his case for each new trade he crosses with is the same as that of the Muslim where Zakat is taken for each trade he crosses with. If the Muslim claims he has given the Zakat on his trade, it will be accepted by his oath or his presenting a legal proof supporting that he has given the Zakat on his trade, as Zakat is not obliged except once in a year. Quarter-tithe (2.5%) is taken as Zakat from each trade that he has not given Zakat upon.

Müslüman tüccardan, ticaret malı Zekât nisabına (belirli miktar) ulaşmış ve üzerinden bir yıl geçmişse, kırkta bir oranında zekât alınır. Başka bir ifadeyle, değeri 20 altın Mithqal veya 85 gram altın ya da 200 gümüş Dirhem veya 595 gram gümüş değerine ulaşmışsa zekât alınır. Ticaret malı zekât nisabına ulaşmamışsa ondan hiçbir şey alınmaz. Zimmî veya Harbî ise, miktarına bakılmaksızın yanında taşıdığı bütün ticaret mallarından zekât alınır.

Quarter-tithe is taken from the Muslim trader if his trade reaches the Nisab (limited amount) of Zakat and a year has passed. In other words, if the value has reached 20 golden Mithqal or 85 grams of gold, or 200 silver Dirhams or 595 grams of silver. Nothing is taken from him if his trade has not reached the Nisab amount of Zakat. As for the Zimmi or Harbi, it is taken from all trading properties that they carry irrespective of the amount.

"Âşir" (öşür tahsildarı) görevi hassas bir görevdir; çünkü tahsildar insanlara zulmedebilir ya da baskı ve rüşvete maruz kalabilir. Bu nedenle tahsildarın iyi ve takvalı bir kişi olması gerekir; insanlara zulmetmemeli, onlara sert davranmamalı ve yükümlü olduklarından fazlasını almamalıdır. Aynı şekilde, tüccarlardan alınması gerekenleri azaltacak bir baskıya veya rüşvete açık olmamalıdır. Böyle davranması hâlinde Beytü'l-mâl'deki Müslümanların hakkına zarar vermiş olur. Bu sebeple tahsildarın niteliklerinin sürekli denetlenmesi önemlidir; kusurlu bulunan kişiye ceza verilmeli, disiplin cezası uygulanmalı veya görevinden alınmalıdır.

The post of Al-’Ashir (Ushr collector) is a sensitive one since the collector may possibly oppress the people, or be subject to temptation and bribery, therefore it is necessary that the collector be a good and pious person such that he does not oppress people, deal with them harshly nor take more than that which is obliged from them. Similarly he should not be susceptible to temptation or bribery so as to reduce what must be taken from the traders. In doing this, he would harm the rights of Muslims in Bait ul-Mal. It is thus important to continuously examine the characteristics of the collector so that whoever is found to be offensive is punished, disciplined or removed.