Kamu malları, Şâri'in (Şâri', yani Allah) mülkiyetini tüm Müslümanlara ortaklaşa verdiği varlıklardır. Allah (SWT) bireylerin bunlardan faydalanmasına izin vermiş, ancak onlara sahip olmalarını engellemiştir. Bu varlıklar üç temel türde ortaya çıkar: 1. Halkın günlük hayatında vazgeçemeyeceği kamu hizmetleri.

Public properties are the assets which the Legislator (Ash-Shari’) has given their ownership to all the Muslims in association between them. He (swt) has permitted individuals to benefit from them but prevented them from possessing them. These assets are represented in three main types: - 1. Public utilities which the public cannot do without in their daily life.

2. Doğal oluşumu nedeniyle belirli kişilere mülkiyet olarak tahsis edilemeyen varlıklar.

2. Assets whose natural formation prevents designation to specific individuals from their ownership.

3. Yenilenebilir ve tükenmeyen mineraller.

3. Replenishable minerals which do not deplete.

Bu üç temel mal türü ve bunlardan doğan mallar ile bunların getirdiği gelirler, tüm Müslümanların ortak sahip olduğu ve aralarında müşterek olan mallardır. Bunlar, Müslümanların Beytü'l-Mâl'inin gelirlerinden birini oluşturur; Halife bunları, Şeriat kuralları çerçevesinde ve İslam ile Müslümanların maslahatına uygun olarak, kendi içtihadına göre aralarında dağıtır.

These three main types of properties, and those which branch out from them, and revenues they produce, are possessed by all the Muslims and jointly owned between them. They represent one of the revenues of Bait ul- Mal of the Muslims, distributed by the Khalifah among them according to his own Ijtihad, within the rules of the Shari’ah and according to the interest of Islam and Muslims.

Bu, insanların günlük hayatlarında vazgeçemedikleri ve yokluğunda sıkıntı çektikleri ortak kamu yararlarıdır; su gibi. Allah'ın Resulü (sav), bu kamu yararlarının niteliğini ve onlara dair hükümleri, kendisinden rivayet edilen ilgili hadislerle en mükemmel biçimde açıklamıştır. Ebu Hıraş'tan, Peygamber'in (sav) ashabından bazılarından naklen şöyle dediği rivayet edilmiştir: "Allah'ın Resulü (sav) şöyle buyurdu: 'Müslümanlar üç şeyde ortaktır: Su, otlak ve ateş.'" Başka bir rivayette ise: "İnsanlar üç şeyde ortaktır: Su, otlak ve ateş." Ebu Hureyre'den rivayet edildiğine göre Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur: "Üç şey engellenmemelidir: Su, ateş ve otlak." Ayrıca ondan şu sözü de rivayet edilmiştir: "Müslüman, Müslümanın kardeşidir; su ve ağaçlar üzerinde birbirlerine yer açarlar." Su, ateş ve otlak, Resulullah'ın (sav) bütün insanlara serbest bıraktığı ilk şeyler arasındadır; onları herkesi ortak kılmış ve bunların herhangi bir kısmını, tüm Müslümanların yararlanmasına karşı korumayı yasaklamıştır; çünkü bu, tüm Müslümanların hakkıdır. Böylece insanlar yolculuklarında konaklayabilir, bedeviler ise Allah'ın (swt) hayvanları otlatmak için, kimsenin çiftçilik, ekim ya da sulama emeği olmadan çıkardığı bitkilerle örtülü bir arazide yaşarlar. Böyle bir arazi, ona ilk ulaşanındır. Hiç kimse, onu diğer insanları dışlayarak kendine özel kılamaz. Aksine, hayvanlarını, sürülerini ve binek hayvanlarını birlikte otlatabilir ve oradaki suyu da aynı biçimde kullanabilirler. İnsanlar bu tür mallarda ortaktır.

This is the public utilities of all people that they cannot do without in their daily life and they disperse in case of their absence, such as water. The Messenger of Allah (saw) has explained the description of these utilities and clarified them in the most perfect manner by the relevant Ahadith reported from him. From Abi Khurash from some of the companions of the Prophet (saw) , he said: “The Messenger of Allah (saw) said: ‘Muslims are partners in three (things): Water, pasture and fire.’” And in another transmission: “People are partners in three: water, pasture and fire.” From Abu Hurayra that the Prophet (saw) said: “Three should not be withheld: Water, fire and pasture.” It was also reported from him his saying: “The Muslim is a brother to the Muslim, they accommodate each other over water and trees.” Water, fire and pasture were among the first things that the Messenger (saw) permitted to all the people, and he made them partners in them and forbade them from protecting any part of them against the use by all Muslims as it is a right for all Muslims. Thus people can camp in their travels and bedouins live in a land which has vegetation (plants) that Allah (swt) has brought forth for grazing livestock without the effort of anybody in ploughing, planting or irrigation; such land is for the one who reaches it first. No one can be singled out in using it to the exclusion of other people. Rather, they can graze their cattle and livestock and beasts jointly, and they use the water which is there in the same way as well. People are partners in such properties.

Bunlar, doğal yapısı gereği bireylerin tek başına mülkiyetini engelleyen mallardır. Bu tür kamu mülkü, birinci türle aynı şekilde kamu yararına ait olan ve kamu yararı delilleriyle kapsanan şeylerdendir; ancak oluşum yapısı, onun bireylere tahsis edilmesini de engeller. Bu, birinci türden farklıdır, çünkü birinci türün oluşum yapısı bireylere tahsisi engellemez. Böylece, toplumun yerleşik bir ihtiyacı bulunmayan küçük kuyular bireysel olarak sahiplenilir.

These are the assets whose natural formation prevents individuals specifically from their possession. This type of public property, being of the public utilities like the first type and it is included by the evidence of the public utilities, yet the nature of its formation also prevents designating it to individuals. This is contrary to the first type as the nature of its formation does not prevent designating individuals with it. Thus, small wells in which there is no established need for the community, are owned individually.

Delilin bu türün de, birinci tür için olan delillere ek olarak, kamu malları arasında olduğuna dair kanıt, Resulullah'ın (sav) şu sözüdür: "Mina, önce varanın konaklama yeridir." Buna ek olarak, Resulullah'ın (sav) insanların kamu yolunun ortaklığına sahip olmalarına ve hiçbir kişinin onu özel olarak sahiplenmesine izin vermemesine razı olduğu da rivayet edilmiştir. Mina, Mekke-i Mükerreme'nin dışında meşhur bir yerdir ve hacıların Arafat'ta vakfeyi tamamladıktan sonra, cemrelerin taşlanması, kurban kesimi, Kurban Bayramı ve geceleme gibi haccın belirli ibadetlerini yerine getirmek üzere konakladıkları bir yerdir. Önce varanın orada konaklama yeri olması demek, onun bütün Müslümanlara ait olması, dolayısıyla önce gelip onun herhangi bir kısmına yerleşen kişinin o kısım kendisinin olacağı anlamına gelir; çünkü bu, aralarında bir ortaklıktır ve kimsenin sahibi değildir ki başkalarını ondan men etsin. Bunun benzeri, Resulullah'ın (sav) insanların kamu yolunda ortak olmalarına ve herkesin geçme hakkına razı olduğu kamu yoludur. Ayrıca yoldan zararlı şeyleri kaldırmayı sadaka saymıştır, nitekim hadiste şöyle gelmiştir: "Yoldan zararlı şeyi kaldırmak sadakadır." Resulullah (sav) yollarda oturmayı yasaklamış ve "Yolda oturmaktan sakının" buyurmuştur; çünkü oturmak insanların geçişini engelleyebilir veya onlar için kısıtlayabilir.

The evidence that this type is of the public properties besides the evidences for the first type, is the saying of the Messenger (saw) : “Mina is the resting place of the one who reaches first.” This is in addition to what came from the Messenger (saw) that he consented to people being partners in owning the public road and not allowing an individual specifically owning it. Mina is a famous place outside of Makka Al-Mukarramah, and it is a place in which the pilgrims camp after completing the standing at ‘Arafat, so as to carry out specific rites of the Hajj, like the stoning of the Jimar, slaughtering the sacrificial animal, Eid sacrifice and staying overnight. The meaning of its being a resting place for the one who reaches first is that it is owned by all the Muslims so that the one who reaches first to any part of it and stops by in it then it is for him, as it is a partnership between them and is not owned by anyone such that he prevents others from it. Similar to that is the public road as the Messenger (saw) had consented to joint partnership of the people in it, and the right of everyone to passage, and he made the removal of harm from it a form of charity, as came in the Hadith: “The removal of harm from the road is charity.” He (saw) prohibited the sitting down on the roads and said: “Beware of sitting on the road” as sitting might prevent the passage of people or restrict it for them.

Bunlar, tamamen tükenmeyen ve miktarı sınırlı olmayan çok büyük miktardaki yenilenebilir madenlerdir. Miktarı sınırlı olan, önemsiz ölçüdeki madenlere gelince, bunlar bireylerin mülk edinmesine izin verilen özel mülklerdir; nitekim Allah'ın Resulü ﷺ, Hicaz'daki el-Fur'a bölgesindeki Kabeliyye madenlerini Bilal b. el-Haris el-Muzeni'ye vermiştir. Bilal, Allah'ın Resulü ﷺ'den bunları kendisine tahsis etmesini istemiş, o da bunları ona vermiş ve onu sahibi kılmıştır. Dolayısıyla ticari olmayan küçük miktarlarda bulunan altın ve gümüş yatakları ile diğer çeşit madenler özel mülktür. Devletin bunları halka tahsis etmesinin caiz olduğu gibi, bireylerin de bunlara sahip olmaları caizdir. Bu durumda insanlar, az ya da çok çıkardıkları miktarın beşte birini Beytülmal'e ödemek zorundadır.

This is the replenishable minerals which do not deplete completely, and are the vast amount of minerals which are not limited in measure. As for insignificant amounts of minerals which are limited in measure, these are private property that individuals are permitted to own as the Messenger of Allah (saw) gave Bilal ibn Al-Harith al-Muzni the minerals of the Qabaliya in the area of Al-Far’a in Hijaz. Bilal had asked the Messenger of Allah (saw) to allocate them to him, so he granted them to him and made him the owner. Therefore the deposits of gold and silver, and other types of minerals, present in small non-commercial amounts are private property. Individuals are permitted to own them as is permitted for the State to allot them to the people. In this case people have to pay one-fifth of what they extract of them to the Bait ul-Mal, whether they extract a little or a lot.

Büyük madenler, miktarı sınırlı olmayanlar ise, tüm Müslümanların ortak mülkiyetindeki kamu malıdır; bunların herhangi bir kişiye ya da kişilere tahsis edilmesi, mülk olarak verilmesi veya dağıtılması caiz değildir. Aynı şekilde, bunların çıkarılması için bireylere veya şirketlere imtiyaz verilmesi de caiz değildir. Aksine, bunlar tüm Müslümanların ortaklaşa sahip olduğu bir mülk olarak kalmalı ve Devlet, onlar adına çıkarılmasını, arıtılmasını, eritilmesini ve satılmasını yürütmeli, bedellerini Müslümanların Beytülmal'ine yatırmalıdır. Bu madenlerin hükmünde, yüzeyde görünüp zahmetsizce ulaşılabilenler, tuz ve sürme gibi, ile yer altında ve derinlerde bulunup zorluk, emek ve büyük meşakkatle ancak çıkarılabilenler, altın, gümüş, demir, bakır, kurşun, kalay, uranyum, fosfat ve diğer madenler gibi, arasında hiçbir fark yoktur; katı olanlar, altın ve demir gibi, sıvı olanlar, petrol gibi, ya da gaz halinde olanlar, doğal gaz gibi olmaları da fark yaratmaz.

As for the vast minerals, not limited in measure, these are public property owned by all Muslims and are not allowed to be assigned, given in ownership or allotted to any person or persons. Similarly, it is not allowed to give concession for their mining to individuals or companies. Rather they must remain a property jointly owned by all Muslims and the State should carry out their extraction, purification, smelting and selling on their behalf and place their price in the Bait ul-Mal of the Muslims. There is no difference in the rules of these minerals whether they are apparent on surface and are reached to without trouble like salt and antimony (Kohl), or are underground and deep in earth and cannot be extracted except by hardship, labour and great trouble like gold, silver, iron, copper, lead, tin, uranium, phosphate and other minerals; nor whether they are solid, like gold and iron, or liquid, like petroleum, or gaseous like natural gas.

Halife'nin, petrol, gaz ve madenlerden oluşan kamu mülkiyeti varlıklarının bazılarını koruma altına alması; örneğin belirli petrol ve gaz kuyularını veya fosfat, altın ve bakır madenleri gibi belirli maden ocaklarını tahsis edip koruma altına alması ve bunların gelirlerini adı geçen alanlardaki harcamalara ayırması, Şer'i açıdan caizdir. Bu alanlardaki harcamalar için gerekli gelirleri elde etmenin faydalı bir yöntemidir. Halifenin bunu yapması şu delillere dayanarak caizdir:

Protecting some of the public property assets of petroleum, gas and minerals, such as when the Khalifah designates specific petroleum and gas wells or specific mineral mines like, for example, phosphate, gold and copper mines, where he protects them and designates their revenues for the expenditure on the mentioned areas, is allowed by Shar’a. It is a useful method to raise the necessary revenues to spend in these areas. It is permitted for the Khalifah to do this based on the following:

1. Resulullah (sav) ve ondan sonra gelen Hulefa-i Raşidin, kamu malının parçası olan belirli yerleri koruma altına almışlardır. İbn Abbas'tan, Sa'b b. Cesame'den rivayet edildiğine göre, o şöyle demiştir: "Resulullah (sav) şöyle buyurdu: 'Allah (cc) ve Resulü (sav) dışında hiçbir koruma (hima) yoktur.'" Yani, Allah (cc) ve Resulü (sav)'nün cihad, fakirler, muhtaçlar ve genel olarak Müslümanların menfaatleri için koruma altına aldıklarına benzer şekilde, Devlet dışında hiç kimsenin koruma yapması yoktur. Bu, Cahiliye döneminde soylu kişinin yalnızca kendisi için koruma yapmasına hiç benzemez. Nafi'den, İbn Ömer'den rivayet edildiğine göre: "Peygamber (sav) An-Nakii'yi (bu, Medine'de meşhur bir yerdi) Müslümanların atları için korumuştur." Benzer şekilde Ebu Bekir, Sadaka develeri için Er-Rebeze'yi korumuş ve buranın başına hizmetkarı Ebu Seleme'yi atamıştır. Ömer de Er-Rebeze'deki eş-Şeref'i korumuş ve adı Hani olan hizmetkarını görevlendirmiştir.

1. The Messenger of Allah (saw) and the Khulafa’a after him shielded specific places which were part of the public property. From Ibn ‘Abbas from Sa’ab b. Juthama, he said: “The Messenger of Allah (saw) said: ‘No protection (Hima) except for Allah (swt) and His Messenger (saw)’”. That is, no protecting except for the State similar to what Allah (swt) and His Messenger (saw) shielded for Jihad, the poor, the needy and the interests of Muslims generally. This is not similar to what they protected in the days of Ignorance (Jahiliyyah) where the noble alone among them protected for himself. From Nafi’ from Ibn ‘Umar: “The Prophet (saw) protected An-Naqi’i (this was a famous place in Madinah) for the horses of the Muslims.” Similarly Abu Bakr protected Al-Rabatha for the camels of Sadaqat and appointed his servant Abu Salama, over it. ‘Umar also protected Al-Sharaf in Al-Rabatha and appointed his servant, who was called Hani.