Allah (SWT), zekâtın harcanmasını şu ayetinde sınırlandırmıştır:

Allah (swt) restricted the expenditure of Zakat in His saying:

“Şüphesiz sadakalar (yalnızca) fakirler, miskinler, bunların üzerinde çalışanlar, kalpleri İslam'a ısındırılacak olanlar, köleler, borçlular, Allah yolunda olanlar ve yolda kalmışlar içindir.” [Tevbe: 60] Bu ayet, zekât harcamalarını bu sekiz kategoriyle sınırlandırmakta ve bunlara özgülemektedir. Bunların dışındaki hiçbir kategoriye bu paradan verilmesi caiz değildir; çünkü ayet, sınırlama ve kısıtlama edatı olan “innemâ” ile başlamakta, ardından mülkiyeti ifade eden “lâm” harfi gelmektedir. Bu da sadakanın harcanacağı ve mülkiyetinin geçeceği kişilerin yalnızca bu sekiz kategoriyle sınırlı olduğunu göstermektedir. Bu sekiz kategori şunlardır:

“Verily the Sadaqat are (only) for the poor, needy, those employed upon it, those whose hearts are to be reconciled, slaves, debtors, those in the way of Allah (swt) and the wayfarers” [At-Tauba: 60] This Ayah restricts the expenditures of Zakat to these eight categories, limiting and specifying it for them. It is not allowed to give from it to any category other than these, because the Ayah begins with the term “Innama” which is an articles of limitation and restriction, followed by the letter “lam” of ownership. This indicates the limitation of Sadaqah beneficiaries and ownership to these eight categories which are:

1. Fakirler (El-Fukara): Bunlar, temel ihtiyaçları olan yiyecek, giyecek ve barınma için kendilerine yetecek kadar parayı alamayan kimselerdir. Temel ihtiyaçlarını karşılamak için gereken miktardan daha azını alan kimse fakir sayılır ve bu yüzden kendisi için sadaka helaldir. Ondan alabilir ve ihtiyacını ve yoksulluğunu ortadan kaldıracak kadar sadaka kendisine verilebilir.

1. The Poor (Al-Fuqaraa): These are those who don’t receive enough money to suffice them to fulfil their basic needs that are food, clothing and shelter. Whoever receives less than what he needs to fulfil his basic needs is considered poor, so Sadaqah is Halal for him. He may take from it and he can be given enough Sadaqah to the limit that removes his need and poverty.

Allah (c.c.) zenginlerin sadaka almasını yasaklamıştır. Abdullah b. Amr şöyle demiştir: Allah'ın Elçisi ﷺ şöyle buyurmuştur: "Sadaka, zengin kişiye de sağlam ve güçlü bedenli (zü mirra) kişiye de helal değildir." Zü mirra, güç ve kazanma yeteneğine sahip kişidir. Eğer kişide güç ve yetenek yoksa, o kişi fakir sayılır. Zengin kişi ise, ihtiyaçlarını karşılayacak miktardan fazlasını alacak şekilde başkalarına muhtaç olmayan kişidir. Zengin kişinin kim olduğunu açıklayan hadisler de gelmiştir. Abdullah b. Mesud şöyle demiştir: Allah'ın Elçisi ﷺ şöyle buyurmuştur: "Zengin olduğu halde bir şey isteyen hiç kimse yoktur ki kıyamet günü yüzü ısırılmış, tırmalanmış veya yaralanmış olarak gelmesin." Denildi ki: "Ey Allah'ın Elçisi ﷺ, onun zenginliği nedir?" Buyurdu ki: "Elli dirhem veya onun değeri kadar altın." (Beş muhaddis tarafından rivayet edilmiştir.) Yiyeceği, giyeceği, barınağı ile ailesinin, çocuklarının ve hizmetçisinin giderlerinin ötesinde, 148,75 gram gümüşe denk olan elli gümüş dirhem veya onun değerinde altına sahip olan kişi zengin sayılır ve bu kişinin sadakadan almasına izin verilmez.

Allah (swt) has prohibited the rich from taking Sadaqah. Abdullah b. Amru said: The Messenger of Allah (saw) said: “Sadaqah is not Halal for the rich (person) nor the one of sound and strong body (Zu Mirra).” The Zu Mirra is the person of strength and acquiring ability. If he doesn’t have the strength and ability, then he is considered poor. The rich person is the one who is independent of others such that he receives more than is required to fulfil his needs. There have come Ahadith clarifying who the rich person is. Abdulllah b. Masud said: The Messenger of Allah (saw) said: “No person will ask for something while he is rich except he will come on the Day of Judgement with his face bitten, scratched or wounded.” It was said: “O Messenger of Allah (saw), what is his richness?” He said: “50 Dirhams or its equivalent in gold” (narrated by the five). Whoever owns 50 silver Dirhams equal to 148.75 grams of silver, or its equivalent in gold, in excess of his food, clothing, shelter and the expenses of his family, children and servant is considered rich and it is not allowed for him to take from the Sadaqah.

2. Miskinler (El-Mesâkîn): Bunlar hiçbir şeyi olmayan ve bu yüzden ihtiyaçları kendilerini kıvrandıran, ama insanlardan dilenmeyen kimselerdir. Allah'ın Resulü ﷺ şöyle buyurmuştur: "Miskin, insanların etrafında dolaşıp bir iki lokma veya bir iki hurma ile yetinen kimse değildir. Miskin, kendisine yetecek bir servet bulamayan, insanların da onun durumunu fark edip sadaka vermeleri için dikkat etmediği, insanlardan dilenmek için de ayağa kalkmayan kimsedir." (Buhârî ve Müslim'in ittifakıyla rivayet edilmiştir.) Miskin, Allah'ın (Teâlâ) şu sözü sebebiyle fakirden daha aşağı derecededir:

2. The Paupers (Al-Masakeen): They are the ones who don’t have anything so the want abated them and they do not beg people. The Messenger of Allah (saw) said: “The pauper is not the one who goes about the people, content with a morsel or two or a date or two. The pauper is the one who doesn’t find any wealth to suffice him nor do people notice him so that they give him charity. Nor does he stand to beg people” (agreed upon). The pauper is lesser than the poor person due to the saying of Allah (swt) .:

“Ya da yerde yatan bir yoksul” [Beled: 16] yani açlık ve çıplaklık yüzünden toprağa bulanmış olan. Sadaka yoksula verilebilir ve ondan alabilir. Sefaleti giderilecek ve temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek ölçüde sadakadan kendisine verilebilir.

“Or a pauper with dust” [Al-Balad: 16] i.e. covered with dust due to his nakedness and hunger. The Sadaqah is allowed for the pauper and he can take from it. He can be given from Sadaqah to the limit that his misery is removed and he is enabled to satisfy his basic needs.

3. Onun toplanmasıyla görevlendirilenler (El-‘Âmilîne ‘aleyhâ): Bunlar, kendilerine zekât verilmesi gereken kimselerden zekâtı toplamak veya zekâtı hak sahiplerine dağıtmak üzere görevlendirilen Resulullah ﷺ'in ve zekât toplayıcılarıdır. Zengin olsalar bile, topladıkları veya dağıttıkları karşılığında zekâttan kendilerine verilir. Ata b. Yesar şöyle demiştir: Resulullah ﷺ şöyle buyurdu: "Zekât, beş kişi dışında zengine helal değildir: Onu toplamakla görevlendirilen kişi, malıyla zekâtı satın alan kişi, kendisine zekât verilip de onu komşusuna bağışlayan kişi, Allah yolunda savaşan kişi veya borçlu kişi." Busr b. Said'den rivayet edilmiştir ki İbn Esa'dî el-Maliki şöyle demiştir: "Ömer beni zekâta memur etti. İşimi bitirip zekâtı kendisine teslim ettiğimde, bana bir ücret verilmesini emretti. Ben de dedim ki: 'Ben bunu Allah (c.c.) rızası için yaptım.' Ömer şöyle dedi: 'Sana verdiğimi al, çünkü ben Resulullah ﷺ'in zamanında da görevlendirilmiştim. Bana görev verdi ve sana söylediğini ben de ona söyledim. Resulullah ﷺ şöyle buyurdu: Sana bir istek olmaksızın bir şey verilirse, ye ve sadaka ver.'" (Buhârî ve Müslim'in ittifakıyla.)

3. Those employed over collecting it (Al-’Amileen ‘alayha): These are the Messenger (saw)s and Sadaqah collectors appointed to collect Sadaqah from those whom it is obliged upon them, or they distribute it to its beneficiaries. They are given of the Sadaqat, even if they are wealthy, in exchange for collecting or distributing it. Ata’a b.Yasar said: The Messenger of Allah (saw) said: “Sadaqah is not allowed for the rich except for five: The one employed to collect it, a man who buys it with his wealth, a man who was given a Sadaqah and he donated it to his neighbour, the fighter or the debtor.” And from Busr b. Said that ibn Asa’di al-Maliki said: “‘Umar appointed me over the Sadaqa. When I finished and gave it to him, he ordered some wage for me’. I said: ‘I did it for the sake of Allah (swt).’ He said: ‘Take what I give you for I was employed at the time of the Messenger of Allah (saw) . He employed me and I told him what you told me. The Messenger of Allah (saw) said: ‘If you are given something without begging, eat (of it) and give charity’” (agreed upon).

4. Kalpleri İslam'a ısındırılacak olanlar (el-müellefetü kulubuhum): Bunlar, inançları henüz yerleşmemiş liderler, reisler, etkili kişiler veya kahramanlardır. Halife ya da valileri, onların kalplerini ısındırmak, inançlarını pekiştirmek, İslam ve Müslümanların yararına kullanmak veya kendi topluluklarını etkilemek amacıyla onlara Zekât'tan vermeyi uygun görebilir. Bu, Resûlullah ﷺ'in Ebû Süfyân, Uyeyne b. Hısn, Akra' b. Hâbis, Abbâs b. Mirdâs ve başkalarına verdiklerine benzer. Amr b. Teğlib şöyle anlatır: "Resûlullah ﷺ'e bir miktar mal veya esirler ulaştı ve onları dağıttı. Bazı kişilere verdi, bazılarını bıraktı. Verilmeyenlerin kınama dolu olduğunu öğrendi. Bunun üzerine Allah'a (SWT) hamd ü senada bulundu, sonra şöyle buyurdu: 'Bakın! Allah'a yemin ederim ki, bir adama veriyor, bir başkasını bırakıyorum. Bıraktığım, verdiğimden daha sevgilidir. Ancak ben, kalplerinde bir korku ve sabırsızlık gördüğüm kimselere veriyorum; Allah'ın (SWT) kalplerine koyduğu zenginlik ve hayır konusunda ise bazı kimselere güveniyorum.'"

4. Those whose hearts are to be reconciled (Al-muallafatu qulubuhum): These are types of leaders, chiefs, influential people or heroes whose beliefs are not yet settled, where the Khalifah or his governors see it fit to give them from the Zakat as reconciliation for their hearts, settling their beliefs, utilising them for the benefit of Islam and Muslims or to influence their communities. This is similar to what the Messenger (saw) gave to Abu Sufyan, Uyayna b. Hisn, Al-Aqr’a b. Habis, Abbas b. Mirdas and others. Amru b. Taghlib said “that some money or captives reached the Messenger of Allah (saw) and he distributed them. He gave to some men and left some others. He got the knowledge that those who were not given were full of blame. So he praised Allah (swt) and extolled Him, then he said: ‘See! By Allah (swt) I give to a man and leave another. The one I leave is more beloved (to me) than the one I give. Rather, I give people whom I see in their hearts some fear and impatience, and I entrust some people with what Allah (swt) placed in their hearts of affluence and good.’”.

Müellefe-i kulûbe (gönülleri ısındırılacak olanlara) yalnızca Müslüman olmaları hâlinde zekât verilir. Eğer kâfir iseler, kâfirlere sadaka verilmediği için kendilerine hiçbir sadaka verilmez. Bunun delili, Peygamber ﷺ'in Muâz'ı Yemen'e gönderirken ona söylediği sözdür: "Onlara bildir ki Allah (SWT), onların zenginlerinden alınıp fakirlerine verilmek üzere, mallarında sadaka farz kılmıştır."

Those to be reconciled are not given Zakat except if they are Muslims. If they are Kuffar, they are not given any Sadaqat as it is not given to the Kafir. This is due to the saying of the Messenger of Allah (saw) to Mu’az when he sent him to Yemen: “Inform them that Allah (swt) obliged Sadaqah upon their wealth to be taken from their rich and given to their poor.”.

Aynı şekilde, bunlara zekâttan, verilme sebebi ('illa) mevcut olmadıkça verilmez. Sebep mevcut değilse, İslam güçlenip yayıldıktan sonra Ebû Bekir ve Ömer'in bunları vermeyi bıraktığı gibi, sadaka da verilmez.

Similarly they are not given from Zakat except if the reason (‘illa) for which they are given is present. If the reason is not present, they are not given Sadaqah as Abu Bakr and ‘Umar stopped paying it after Islam was strengthened and widespread.

5. Köleler "Er-Rikāb": Zekât verilmesi gereken köleler; kendilerini özgürlüğe kavuşturmak için bir sözleşme yapmışlarsa zekât, bu sözleşmeyi yerine getirmeleri için verilir; sözleşme yapmamışlarsa zekât fonlarıyla satın alınıp özgürlüklerine kavuşturulurlar. Bugün köle kalmamıştır.

5. Slaves “Ar-riqab”: They are the slaves who are given of Zakat if they are contracted to free themselves, or they are purchased by Zakat funds and set free if they are not contracted. There are no slaves today.

6. Borçlular "El-Ğârimîn": Bunlar borca girmiş ve borçlarını üstlenmiş olanlardır; insanlar arasındaki anlaşmazlıkları gidermek, kan bedellerini ödemek ya da kişisel çıkarlarını yerine getirmek için kendilerine ödeme yapılır.

6. Debtors “Al-Gharimeen”: These are those who are indebted and bear debts upon themselves so they are paid to resolve disputes between people, pay blood-monies or to discharge their personal interests.

Borç yükü altında olanlar, anlaşmazlıkları çözmek veya kan parası ödemek için borçlanmış olanlar, fakir olsun zengin olsun, taşıdıkları borç miktarınca, fazlası olmaksızın Zekât'tan ödenir. Enes şöyle rivayet etmiştir: Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur: "Dilenmek yalnızca üç kişi için caizdir: Mutlak yoksulluğa düşen kişi, ağır borç altında olan kişi ve kan parası ödemesi gereken kişi." Kabîsa bin Muhârik el-Hilâlî şöyle demiştir: "Bir borç yüklendim, bunun için dilenmek üzere Allah'ın Resulü ﷺ'nin yanına gittim. Bana şöyle buyurdu: 'Bize bir sadaka gelinceye kadar bizimle bekle, sana ondan vereyim.' Sonra şöyle buyurdu: 'Ey Kabîsa, dilenmek üç durumdan birinde dışında caiz değildir: Borç yükü altında olan bir adam, borcunu ödeyinceye kadar sadaka isteyebilir, sonra bundan fazla almaktan kaçınır; malı afete uğrayan bir adam, yaşamını sürdürecek kadar elde edinceye kadar dilenebilir, ya da şöyle buyurdu: geçimine yetecek kadar; ve kavminden üç akıllı kişinin, falan kişi yoksulluğa uğramıştır dediği bir yoksulluğa çarpılan adam, yaşamını sürdürecek kadar elde edinceye kadar dilenebilir, ya da şöyle buyurdu: geçimine yetecek kadar. Ey Kabîsa, bunların dışında dilenen kişi, haram bir kazanç yemiş olur (Suht).'"

As for those who bear debts to resolve disputes or to pay blood-monies, they are paid from the Zakat, whether they are poor or rich, the exact amount that they bear of debt without any excess. Anas narrated that the Prophet (saw) said: “Begging is not allowed except for three (persons): The person of abject poverty, odious debt or painful blood.” Qabeesa bin Mukhariq al-Hilali said: “I bore a burden so I went to the Messenger of Allah (saw) to beg for it. He said: ‘Wait with us until a Sadaqah comes to us so that I give you of it.’ Then he said: ‘O Qabeesa, begging is not allowed except for one out of three: A man bearing a burden so he is allowed to ask for a Sadaqah till he gets it then he holds from taking more; a man whose wealth suffered a calamity so he is allowed to beg until he attains what is enough of livelihood or he said what meets his livelihood; and a man who was struck by a poverty of which three wise men of his fold say that so and so person has been struck by a poverty so he is allowed to beg until he attains what is enough of livelihood, or he said what meets livelihood. Whoever begs other than these, O Qabeesa, he would eat illicit money (Suht).’”.

Kişisel çıkarları için borç yüklenen kimselere gelince, eğer fakirlerse veya fakir olmasalar da borçlarını ödemeye gücleri yetmiyorsa, borçlarını ödemeleri için zekâttan verilir. Eğer zengin iseler ve borçlarını ödemeye muktedirlerse, kendilerine hiçbir şey verilmez, çünkü onlar için buna izin verilmemiştir.

As for those who bear debt to meet their personal interests, they are given of Zakat to repay their debts if they are poor, or not poor but unable to fulfil their debts. If they are rich and able to pay their debts, they are not given anything as it is not allowed for them.

7. Allah (SWT) yolunda (Fi Sebilillah): Yani Cihad, onun için gerekli olan her şey ve ona bağlı olan şeyler; örneğin bir ordunun oluşturulması, fabrikalar kurulması ve silah üretilmesi. Kur'an'da "Fi Sebilillah" ifadesi geçtiğinde bu, Cihad'dan başka bir şeyi kastetmez. Zekat, Cihad'a ve onun zorunlu ihtiyaçlarına harcanır; bu harcama herhangi bir miktarla sınırlı değildir. Dolayısıyla Zekat'ın tamamını veya bir kısmını, Halife'nin Zekat'ın hak sahipleri için faydalı gördüğü şekilde Cihad'a harcamak caizdir. Ebu Said şöyle rivayet etmiştir: Allah'ın Resulü ﷺ şöyle buyurdu: "Sadaka, zengin kişiye, Allah (SWT) yolunda olması hariç helal değildir..." ve başka bir rivayette: "...veya Allah (SWT) yolunda savaşan kişi hariç."

7. In the way of Allah (swt) (Fi Sabeelillah): i.e. Jihad, whatever is necessary for it and what it depends upon, such as forming an army, establishing factories and manufacturing weapons.Whenever “Fi Sabeelillah” is mentioned in the Qur’an, it means nothing other than Jihad. Zakat is spent for Jihad and its essentials, and it is not limited to any amount. So it is allowed to spend all of the Zakat, or some of it, for Jihad according to what the Khalifah sees as beneficial for the Zakat beneficiaries. Abu Said narrated: The Messenger of Allah (saw) said: “Sadaqah is not allowed for the rich person except in the way of Allah (swt)…” and in another narration: “…or the fighter in the way of Allah (swt).”.

8. Yolcu (İbnü's-sebîl): Bu, seyahati kesilmiş ve evine ulaşmasını sağlayacak parası kalmamış kişidir. Ona zekâttan, az da olsa çok da olsa, gideceği yere ulaşmasını sağlayacak miktar verilir. Aynı şekilde, yaşadığı yerde aslında zengin olsa bile, Resûlullah ﷺ'in: "Sadaka, Allah yolunda olan veya yolcu olan ya da… dışında zengin kişiye helal değildir." sözü gereği, ona yolculuğunu tamamlamasını sağlayacak gerekli masraflar verilir.

8. The wayfarer (Ibn us-Sabeel): This is the one whose travel has been cut off such that he doe not have enough money to allow him to reach his home. He is given from the Zakat the amount that will allow him to reach his destination, whether a little or a lot. Similarly, he is given the necessary expenses to allow him reach his destination, even if he is in fact rich where he lives, due to the Messenger (saw) ’s saying: “Sadaqah is not allowed for the rich person except in the way of Allah (swt) or a wayfarer or….”.

Zekât, sözü edilen bu sekiz kategori dışındaki hiç kimseye verilemez. Camilerin, hastanelerin, hayır kurumlarının veya herhangi bir Devlet ya da Ümmet hizmetinin inşasında harcanmaz; çünkü zekât bu sekiz kategorinin özel mülkü gibidir, hiç kimse onlarla bu mal üzerinde ortak olamaz.

Zakat cannot be given to any other than these eight mentioned categories. It is not spent for building mosques, hospitals, charity facilities or any State or Ummah utility, because Zakat is the private property of the eight categories such that no one else shares it with them.

Halife, bu kategorilere verilmesinden sorumlu olan kişidir ve bunu bu kategorilerin faydasını sağlama konusundaki kendi değerlendirmesine göre yapar; tıpkı Allah'ın Elçisi ﷺ ve ondan sonraki Halifeler'in bunun dağıtımını denetlediği gibi. Halifenin, bu sekiz kategori arasında dağıtımı yapması caizdir; ayrıca harcamayı, faydalı gördüğü bazı kategorilerle sınırlandırabilir. Bu kategorilerin hiçbiri bulunmazsa, Zekât, Sadakalar bölümünde Beytülmal'de saklanır ve hak sahipleri ihtiyaç duyduğunda harcanır. İbn Abbas sadaka hakkında şöyle demiştir: "Onu bu sekiz kategoriden birine harcarsan, bu geçerli olur." Ata ve El-Hasan da aynısını söylemiştir. Malik şöyle demiştir: "Bizim görüşümüze göre sadakanın dağıtımı, valinin takdirine bırakılmış bir içtihat meselesidir; ihtiyacı olan herhangi bir kategori ve (kişi) sayısı, valinin uygun gördüğü şekilde, diğerlerine tercih edilir."

The Khalifah is the one who is responsible to give it to these categories accordng to how he views achieving the benefit of these categories, as the Messenger of Allah (saw) and the Khulafa’a after him would supervise its payment. It is allowed for the Khalifah to distribute it among these eight categories as he may restrict its spending to some of these categories as he sees beneficial to these categories. If these categories are not found, the Zakat is preserved in Bait ul-Mal in the department of Sadaqat to spend it when there is a need for it by those who are entitled of it. Ibn Abbas said about Sadaqah: “If you spend it for one of these eight categories, it would be valid.” Ata’a and Al-Hassan said the same. Malik said: The matter of dividing Sadaqah in our view is that it is a matter of Ijtihad left to the governor so any category that has need and the number (of people) it is preferred (over others), according to how the governor views fit.”