Cizye, Allah'ın (c.c.) Müslümanlara, İslam hükmüne boyun eğmeleri karşılığında Kâfirlerden alınmasına izin verdiği bir haktır. Müslümanlar, cizye veren Kâfirlere hoşgörü göstermeye, onları korumaya ve güvenliklerini sağlamaya bağlıdırlar. Cizye, Allah'ın (c.c.) Tevbe Suresi'ndeki şu sözüne dayanır:

Jizya is a right that Allah (swt) allowed the Muslims to take from the Kuffar, in return for their submission to the ruling of Islam. The Muslims adhere to forbearing, protecting and ensuring the security of the Kuffar who give the Jizya. Jizya originates from the saying of Allah (swt) in Surah At-Tauba,

"Allah'a (swt) ve ahiret gününe iman etmeyen, Allah'ın (swt) ve Elçisinin (ﷺ) haram kıldığını haram saymayan ve hak dini benimsemeyen, kendilerine kitap verilmiş olanlardan olan kimselerle, kendi elleriyle cizye verip boyun eğinceye kadar savaşın."

“Fight those who do not believe in Allah (swt) and the last day and who forbid not what Allah (swt) and His Messenger (saw) have forbidden, who do not practise the religion of truth, being of the people of the Book, until they pay the Jizya out of hand and are humbled.” (At-Tauba: 29)

Cizye, bir önceki zikredilen Ayet'in delili olarak, "Kitap ehlinden olanlar" ifadesi gereği, Kitap ehlinden, yani Yahudilerden ve Hristiyanlardan alınır; bunlar Arap olsun ya da Arap olmasın fark etmez. Bunun sebebi, Allah'ın Resulü ﷺ'in Yemen'deki Yahudilerden ve Necran'daki Hristiyanlardan cizye almasıdır. Arva bin ez-Zübeyr'den rivayet edilmiştir ki şöyle demiştir: "Allah'ın Resulü ﷺ, Yemen halkına bir mektup yazdı; mektupta şöyle buyuruyordu: '...Yahudilik ya da Hristiyanlık dinine bağlı olan kimse, bu dininden dönmeye zorlanmaz; ancak cizye ödemek zorundadır.'" İbn Şihab'dan da rivayet edilmiştir ki şöyle demiştir: "Cizye veren ilk topluluk, Hristiyan olan Necran halkıdır." Ebu Bekir, Arap olan Hire Hristiyanlarından cizye almış; Ömer de benzer şekilde hem Arap hem de Arap olmayan Şam Hristiyanlarından cizye almıştır.

Jizya is taken from the people of the Book, the Jews and the Christians, by evidence of the previous mentioned Ayah, “Being of the people of the Book” whether they are Jews, Christians, Arabs or non-Arabs. This is because the Messenger of Allah (saw) took Jizya from the Jews of Yemen and from the Christians of Najran. It has been narrated from Arwa ibn Az-Zubayr who said, “The Messenger of Allah (saw) wrote a letter to the people of Yemen saying, ‘…whoever is upon the religion of Judaism or Christianity is not forced to turn away from it and he must pay the Jizya.’” It has also been narrated from Ibn Shihaab who said, “The first to give the Jizya were the people of Najran who were Christians.” Abu Bakr took the Jizya from the Christians of al-Hira who were Arabs, and ‘Umar, likewise took the Jizya from the Christians of Ash-Sham who were both Arab and non-Arab.

Cizye, Kitap ehli olmayan kişilerden de alınır; yani Zerdüştlerden, Sabiilerden, Hindulardan ve komünistlerden de, çünkü Allah'ın Elçisi (sav) Hacer'in Zerdüştlerinden cizye almıştır. Hasan bin Muhammed'den rivayet edilmiştir ki şöyle demiştir: "Allah'ın Elçisi (sav), Hacer'in Zerdüştlerine yazarak onları İslam'a davet etti; kabul edenler İslam'a kabul edildi, kabul etmeyenlere ise cizye farz kılındı; ve onların etinin yenmemesi ve kadınlarıyla evlenilmemesi hususunda uyarıda bulundu." İbn Şihab'dan rivayet edilmiştir ki "Allah'ın Elçisi (sav) Hacer'in Zerdüştlerinden cizye almıştır" ve Ömer, Pers'in Zerdüştlerinden cizye almış, Osman da Berberilerden cizye almıştır. Ayrıca rivayet edilmiştir ki Ömer bin el-Hattab, Abdurrahman bin Avf'ın Allah'ın Elçisi (sav)'in Hacer'in Zerdüştlerinden cizye aldığına şahitlik etmesine kadar Zerdüştlerden cizye almaktan vazgeçmiştir. Benzer şekilde, Elçi (sav)'den şöyle dediği rivayet edilmiştir: "Onlara, Kitap ehline davrandığınız gibi davranın."

Jizya is also taken from people other than the people of the Book namely from the Zoroastrians, Sabians, Hindus and the communists, because the Messenger of Allah (saw) took Jizya from the Zoroastrians of Hajr. It has been narrated from Hasan bin Muhammad (saw) who said, “The Messenger of Allah (saw) wrote to the Zoroastrians of Hajr inviting them to Islam and those who accepted were accepted into Islam and those who didn’t Jizya was enforced upon them, observing that their meat must not be eaten and their women must not be married.” It has been narrated from Ibn Shihab that the “Messenger of Allah (saw) took the Jizya from the Zoroastrians of Hajr,” and ‘Umar took the Jizya from the Zoroastrians of Persia and that Uthman took the Jizya from the Berbers. It has also been narrated that ‘Umar ibn Al-Khattab stopped from taking Jizya from the Zorastians until Abdur-Rahman bin Auf testified that the Messenger of Allah (saw) took the Jizya from the Zorastians of Hajr. Likewise, it has been narrated from the Messenger (saw) that he said, “Deal with them as you would with of the people of the Book.”.

Cizye, İslam'a girmekle düşer; dolayısıyla kim İslam'a girerse, üzerine vacip kılınmış olan cizye sona erer. Yılın başında, ortasında, sonunda ya da geçtikten sonra Müslüman olmuş olsun, üzerine hiçbir cizye gerekmez. Bunun delili Allah'ın (c.c.) şu sözüdür: "Kâfir olanlara de ki: Eğer vazgeçerlerse, geçmişte olanlar kendilerine bağışlanır." İbn Abbas da Peygamber ﷺ'den şöyle rivayet etmiştir: "Müslüman cizye ödemez." Cizyenin sebebi küfürdür ve İslam onu ortadan kaldırır; dolayısıyla İslam ile birlikte bulunamaz. İslam, öncesindeki şirki, küfrü ve günahları ortadan kaldırıyorsa, cizyeyi ve onun getirdiği aşağılanmayı nasıl ortadan kaldırmasın?

The Jizya is waived by embracing Islam, so whoever embraced Islam, the Jizya enforced on him is terminated, whether he became Muslim at the beginning of the year, in the middle, at its end or after its elapse, thus no Jizya is obliged on him at all. This is due to what Allah (swt) said, “Say to those who disbelieve, if they desist then Allah (swt) will forgive them for everything that has passed.” Ibn Abbas also narrated from the Prophet (saw) that he said, “The Muslim does not pay the Jizya.” The reason for Jizya is Kufr and Islam eliminates it, so it does not exist together with Islam. If Islam eliminates what preceded it of Shirk, Kufr and sins then how would it not eliminate Jizya and its humiliation?

Messenger'dan (saw) rivayet edilmiştir ki, şöyle buyurmuştur: "İslam, kendinden önce olanı yok eder." Mesrûk'tan rivayet edilmiştir: Arap olmayanlardan biri İslam'ı kabul etti ve ondan cizye alınmaya devam edildi. Adam Ömer İbnü'l-Hattâb'a gelip şöyle dedi: "Ey Müminlerin Emiri, ben Müslüman oldum." Ömer şöyle dedi: "Belki de İslam'ı koruma talebiyle kabul ettin." Adam şöyle dedi: "İslam'da beni koruyan bir şey yok mu?" Ömer dedi: "Evet, elbette var." Adam dedi ki: "Ömer, ondan cizye alınmaması gerektiğini bildiren bir yazı yazdı." Cizye, kişi bir yıl geçtikten sonra ölürse, düşmez; çünkü o zaman borç olarak vacip hale gelir ve üzerine bir borç olur. Bu nedenle, diğer borçları gibi, uygun miktarın vasiyet malından alınması gerekir. Eğer vasiyet malı yoksa, ödenmez ve mirasçılarının ödemesi gerekmez; çünkü bu durumda konu fakirler ve muhtaçlarla ilgili hükme girer.

It has been narrated from the Messenger (saw) that he said, “Islam has nullifies what preceded it.” It has been narrated from Masrooq that one of the non-Arabs embraced Islam and Jizya was taken from him. He came to ‘Umar ibn Al-Khattab and said, “O Amir-al Mu’mineen I have become a Muslim.” ‘Umar said, “Perhaps you embraced Islam seeking protection.” The man said, “Is there not in Islam that which guards me?.” ‘Umar said, “Yes, Indeed.” He said, “Umar wrote to say that no Jizya is to be taken from him.” The Jizya does not cease by death if the person died after a year had elapsed as it would become Wajib and a debt upon him. Thus it is necessary to take the appropriate amount from his bequest like his other debts. If he doesn’t have any bequest then he doesn’t pay and it is not necessary for his heirs to pay, as this then falls into the rule pertaining to the poor and needy.

Peygamber ﷺ'in ve ondan sonraki halifelerin zamanında alınan cizyenin miktarı sabit değildi; bulunduğu yere göre farklılık gösteriyordu. Allah Resulü ﷺ, Muâz'ı Yemen'e gönderdiğinde ona, Zimmîlerden ergenliğe ulaşan her genç erkekten bir dinar veya onun karşılığı olan bir mi'âfir (giysi) alınmasını emretti. Ömer, Mısır ve Şam'da zenginlere 4 dinar, orta halli insanlara 2 dinar, çalışabilen fakirlere ise 1 dinar koydu. Aynı şekilde askerlerin yiyeceğini ve Müslümanlara ikram edilmesini de bunlara şart koştu. Irak'ta zenginlere 48 dirhem, orta halli insanlara 24 dirhem, çalışabilen fakirlere ise 12 dirhem koydu. Yine, Benî Teğlib'in Hristiyanlarına, cizye ödemeyi reddettikleri için, zekâtın iki katını koydu. Nu'mân bin Zerâ'a'nın rivayet ettiğine göre o, Ömer bin el-Hattâb'a gelip Benî Teğlib'in Hristiyanları hakkında konuştu. Ömer onlardan cizye almak istedi, ancak onlar topraklara dağılmıştı. Nu'mân Ömer'e dedi ki: "Ey Müminlerin Emîri, Benî Teğlib, cizyeyi küçük gören bir Arap kabilesidir; onların mal varlığı da yoktur, zira onlar yalnızca ziraat ve hayvancılıkla uğraşan insanlardır. Düşmana karşı direnç gösterirler, o yüzden ordularınıza onları kendinize karşı kullanarak yardım etmeyin." Bunun üzerine Ömer, onlarla zekâtı iki katına çıkararak anlaştı. Sahîh el-Buhârî'de Ebû Necîh'in rivayet ettiğine göre dedi ki: "Mücâhid'e dedim ki: 'Şam halkı 4 dinar öderken Yemen halkının 1 dinar ödemesinin sebebi nedir?' O da şöyle dedi: 'Bu, refah durumuna göre belirlendi.'"

The amount of Jizya enforced in the days of the Messenger (saw) and the Khulafa’a after him was not fixed, rather it differed from one place to another. When the Messenger of Allah (saw) sent Mu’az to Yemen he ordered him to take, “A Dinar or its equivalent of M’afir (garment) from every mature youth of the Ahl az-Zimma.” ‘Umar imposed 4 Dinars on the rich in Egypt and Ash-Sham, 2 Dinars on the middle class people and 1 Dinar on the poor who earns. Likewise he also imposed them to provide food for the soldiers and hospitality for the Muslims. He imposed 48 Dirhams on the rich in Iraq, 24 Dirhams on the middle class and 12 Dirhams on the poor who earn. Likewise, he imposed double the Zakat on Christians of bani Taghlub when they refused to impose Jizya on them. It has been narrated by N’uman bin Zara’a that he asked ‘Umar ibn Al-Khattab and spoke to him regarding he Christians of bani Taghlub. ‘Umar was intent on taking the Jizya from them but they had dispersed throughout the land. Nu’man said to ‘Umar, “O Amir al-Mu’mineen, indeed the Bany Taghlub are an Arab tribe who look down upon the Jizya, and they don’t have wealth, as they are only people of farming and cattle. They have defiance against the enemy so do not help your armies by using them against you.” He said, so ‘Umar made peace with them by imposing double charity (Zakat)” In Sahih al-Buhkari it has been narrated by Abu Najeeh who said, “I said to Mujahid: ‘What is the matter with the people of Ash-Sham who pay 4 Dinars and the people of Yemen pay 1 Dinar?’ He said, ‘This was decided based on prosperity.’”.

Buradan açıkça anlaşılmaktadır ki cizyenin miktarı aynı değildi ve zekâtın nisabı gibi aşılamayacak belirli bir sınırla da sabitlenmemişti. Aksine bu, halifenin görüşüne ve ictihadına bırakılmıştır; halife zenginlik ve yoksulluk durumunu göz önünde bulundurur, böylece Ehl-i Zimmet'e ağır yük yüklemez ve onları güçlerinin üstünde zorlamaz. Aynı şekilde Beytü'l-Mal'in haksızlığa uğramamasını sağlar; Ehl-i Zimmet'ten hakkı olan malı da ona vermekten alıkoymaz.

From this it is clear that the Jizya amount of was not the same, nor fixed by a certain limit that can’t be exceeded like the Nisab of Zakat. Rather it is left to the opinion and Ijtihad of the Khalifah where he takes into consideration the aspect of prosperity and poverty, in a way that he does not overburden Ahl az-Zimma, nor hrges them beyond their capabilities. Likewise he ensures that the Bait ul-Mal is not treated unjustly, nor he deprives it of fund rightly due to it from the people of Ahl az-Zimma.

Zenginliğin, orta sınıfın ve yoksulluğun düzeylerinin belirlenmesi, örf (toplumsal alışkanlık) ve uzmanların bilgisine başvurulmasıyla yapılır. Bu doğrultuda Halife, zengin, orta sınıf ve yoksulu birbirinden ayırt etmek üzere uzmanlar arasından kişiler atar; böylece zenginlik, orta sınıf ve yoksulluk düzeylerini tespit ederler ve her kategori için cizyenin miktarını önerirler. Halife de bunu esas alarak cizyenin miktarını belirler; böylece Ehl-i Zimmet'e aşırı yük bindirmemiş, güçlerinin üzerinde bir ödeme talep etmemiş ve Beytü'l-Mal'in hakkını azaltarak ona haksızlık etmemiş olur.

Defining the levels of richness, middle class and poverty is referred to the common convention (Urf) and to the knowledge of experts. In this regard the Khalifah appoints people from the experts to distinguish between the rich, the middle class and the poor so as to put the levels of richness, middle class and poverty, and to suggest the value of Jizya for each category. Thus the Khalifah would use this as the premise to decide the amount of the Jizya in a way that he does not overburden the Ahl az-Zimma nor charges them beyond their capability, and does not deal unjustly with the Bait ul-Mal, by reducing its due right..

Cizye, yılın sonunda vaciptir ve her yıl alınır. Yılın başlangıcı Muharrem'in başlangıcıyla belirlenir ve Zilhicce'nin sonunda sona erer. Toplamanın bir sonraki yılın Muharrem'i gelmeden tamamlanabilmesi için, yılın son üç ayı, yani Şevval, Zilkade ve Zilhicce, cizyenin ödenmesi için belirlenmiş süre olarak tespit edilebilir. Böylece, her kişi için yılın özel bir zamanını belirlemek yerine, yıl herkes için başta ve sonda sabitlenmiş olur. Bu düzenleme, cizyenin salınmasında ve toplanmasında kesinlik ve kolaylık sağlar. Cizyeyi salmak ve toplamak için belirli toplayıcılar seçilecek ve bunlara Divan-ı Fey' ve Harac'ta (ganimet ve harac dairesi) Cizye Dairesi'nde belirli bir bölüm ayrılacaktır. Onların nafakası ve maaşları Beytü'l-Mal'dan verilecek, zimmîlerden alınmayacaktır. Toplayıcıların halktan vacip olan miktardan fazlasını almaları yasaktır ve bunda artırma yapmaları kanunen cezayı gerektirir; çünkü böyle bir artırma zulümdür ve Kıyamet Günü karanlık sayılır. Ayrıca, toplayıcıların aldığı fazla mal çalıntı mal sayılır ve çalıntı mal Cehennem ateşine götürür. Benzer şekilde, Resûlullah ﷺ'in yasakladığı gibi, toplayıcıların cizye toplarken zimmîleri dövmeleri veya işkence etmeleri yasaktır. Hişam b. Urve, babasından rivayet etmiştir: Ömer b. el-Hattâb, Şam'dan dönerken Şam yolunda, başlarına zeytinyağı dökülerek güneşte ayakta durmaya zorlanmış insanların yanından geçti. "Bu insanların durumu nedir?" dedi. Dediler ki: "Üzerlerindeki cizyeyi ödemediler. Ödeyinceye kadar işkence görüyorlar." Ömer, "Cizyeyi ödememeleri için ne diyorlar ve mazeretleri nedir?" dedi. Dediler ki: "'Bizde yok' diyorlar." Dedi ki: “Onları bırak ve güçlerinin yetmeyeceği bir şeyi onlara yükleme; zira Allah'ın Elçisi'nin (sav) şöyle buyurduğunu işittim: ‘İnsanlara işkence etmeyin; çünkü bu dünyada insanlara işkence eden kimseye Allah (swt) Kıyamet Günü azap edecektir.’” Bunun üzerine (Ömer) onların serbest bırakılmasını emretti. Ayrıca Allah'ın Elçisi'nden (sav) rivayet edilmiştir ki, o, Abdullah b. Arkam'ı Zimmîlerin cizyesinden sorumlu tayin etmişti. Ayrılırken onu geri çağırıp şöyle dedi: “Kuşkusuz, bir Mu'ahid (antlaşmalı kişi) üzerinde zulmeden veya gücünün yetmeyeceği bir yük yükleyip onu aşağılayan ya da onun rızası olmadan ondan bir şey alan kimseye, Kıyamet Günü karşı çıkacağım (yani o zalimi davacı olarak karşıma alacağım).” Zimmîlerden yoksulluk iddia eden kimseden yoksulluğunu kanıtlaması istenir; kanıtlarsa kendisine rahat bir zamana kadar süre verilir. Ancak kanıtlamazsa ve geciktiren biri olduğu ortaya çıkarsa, cizyeyi ödeyinceye kadar hapsedilir ve hapiste bırakılır. Elçi (sav), borçlarını geciktiren kimseleri hapsetmiştir. Cizyede faiz (ek yük bindirme) yoktur. İki yıl veya daha uzun bir süre ödenmese bile ek yük bindirilmez; borcu ödemek zorunlu olduğu gibi, miktarı ödemek de zorunludur. Cizyeyi ödemek için Zimmînin malvarlığı satılmaz. Cizye için altın ve gümüş belirlenmiş değildir. Cizyenin altın veya gümüş olarak alınması caizdir; mal veya hayvan olarak alınması da caizdir, ya da değerinin karşılığı alınabilir. Hadiste, Muaz Yemen'e gönderildiğinde Elçi'nin (sav) ona, Zimmîlerden her ergin kişiden bir dinar veya bunun karşılığı olan “Mu'âfir”, yani giysi alması emredildiği zikredilmiştir. Elçi (sav) ayrıca Necran halkıyla, her yıl iki bin giysi üzerinden bir barış antlaşması yapmıştır; bunların yarısını Safer ayında, diğer yarısını ise Recep ayında verirlerdi. Ömer, dört halifenin örneğini izleyerek cizyeyi dinar ve dirhem yerine otlayan hayvanlar ve tahıl olarak alırdı. Bugünkü zamanda toplanmasını, korunmasını ve dağıtılmasını kolaylaştırmak için cizyenin dolaşımdaki para birimiyle toplanmasına izin verilmiştir. Cizyenin harcanması: Müslümanlar arasında cizyenin, Fey'in (savaş ganimeti) fonlarının, yani haraç ve öşrün harcandığı şekilde harcanacağı konusunda bir ihtilaf yoktur. Bu yüzden cizye Beytülmal'e konur ve Müslümanların çıkarlarına uygun olarak ve Allah yolunda harcanmak üzere, Halife'nin Müslümanların işlerini yönetmek ve çıkarlarını gözetmek konusundaki görüş ve içtihadına göre bu paradan harcamalar yapılır.