23 Borç Üzerindeki Zekât
23 Zakat on Debts
Kim ki, nisap miktarına ulaşmış bir malı var ve üzerinden bir yıl geçmiş, ancak nisabı tamamen kapatan ya da borcunu ödedikten sonra kalan malını nisabın altına düşürecek bir borcu da varsa, bu kimse zekât ödemez. Örneğin 1.000 Dinarı olup 1.000 Dinar borcu bulunan ya da 40 altın Dinarı olup 30 altın Dinar borcu bulunan kimse; bu iki durumda da nisaba sahip olmadığı için üzerine zekât yoktur. Nâfi'den, o da İbn Ömer'den (radıyallahu anhüma) rivayet edilmiştir: Allah'ın Resulü ﷺ şöyle buyurmuştur: "Kişinin 1.000 dirhemi olup 1.000 dirhem borcu varsa, onun üzerine zekât yoktur."
Whoever has wealth which has reached the Nisab and a year has passed over it, and also has a debt which engrosses the Nisab or renders the remaining wealth after repaying the debt, less than the Nisab, does not pay any Zakat. This is for example if one who possesses 1,000 Dinars and owes 1,000 Dinars, or one who possesses 40 gold Dinars and indebted by 30 gold Dinars, there is no Zakat upon him in these two cases as he does not own the Nisab. From Nafi from ibn ‘Umar who said: The Messenger of Allah (saw) said: “If a person has 1,000 Dirhams and is in debt of 1,000 Dirhams, then there is no Zakat upon him.”.
Borcunu ödedikten sonra geriye kalan mal nisaba ulaştığında, ona zekât farz olur. Bunun delili, es-Sâib b. Yezîd'in rivayet ettiğine göre şöyle demesidir: "Osman b. Affan'ın şöyle dediğini işittim: 'Bu, zekâtınızın ayıdır. Kimin borcu varsa, mallarınızın zekâtını verebilmeniz için borcunu ödesin.'" Başka bir rivayette ise şöyle geçer: "Kimin borcu varsa onu ödesin ve geriye kalan malının zekâtını versin." Osman bunu sahabilerin huzurunda söyledi ve onlar buna itiraz etmediler; bu da onların icmâ'ına (fikir birliğine) işaret eder.
When the wealth after paying the debt reaches the Nisab, then Zakat is obligatory upon him due to what was narrated by As-Saib b. Yazid who said: I heard Uthman b. Affan saying: “This is the month of your Zakat. Whoever has a debt should pay it so that you give the Zakat on your wealth.” In another narration: “Whoever has a debt should pay it off and pay Zakat on his remaining wealth.” He said this in the presence of the Sahabah who did not deny it, thus indicating their consensus (Ijma’a).
Bir kişi, ödemesini erteleyen olmayan, her an ödeyebilecek durumda olan zengin birine alacaklı ise, bu borç üzerinden bir yıl geçtiğinde o kişinin bu borçtan zekât vermesi farzdır. Ömer İbn Hattab şöyle demiştir: "Sadaka vacip olduğunda, borçlarınızı ve sahip olduklarınızı bir bütün olarak hesaplayın, sonra onun zekâtını verin." Osman b. Affan şöyle demiştir: "Sadaka, dilediğinde borçludan tahsil edebileceğin borç üzerine vaciptir; ödemeyi geciktiren birinin üzerinde olan ve utancından ya da bir iyilik olarak onu bırakmış olduğun borçta da sadaka vardır." İbn Ömer şöyle demiştir: "Ödeme beklediğiniz her borcunuzun üzerinden yıl geçtiğinde, zekâtını vermeniz gerekir."
Where a person is a creditor of a debt to a non-deferring rich person who is able to repay it at any time, it is obliged upon him to pay Zakat on that debt when a year passes over it. ‘Umar ibn Al-Khattab said: “When Sadaqah becomes due, count your debts and what you have as one whole then pay its Zakat.” Uthman b. Affan said: “Sadaqah is obliged upon the debt which you could collect from the debtor if you want, and that debt which is on someone who delays repayment and you leave it due to shyness or as a favour; in it is Sadaqah.” Ibn ‘Umar said: “On each of your debts in which you expect repayment you must pay Zakat whenever the year passes over it.”.
Ancak borcu, zor durumdaki bir fakir ya da ödemeyi erteleyen zengin bir kişi tarafından borçlu olunduğunda, alacaklı borç geri ödenene kadar bunun zekâtını vermekle yükümlü değildir. Borç geri ödendikten sonra, yıllar boyunca kendisine düşen tüm zekâtı verir. Şüpheli alacak hakkında, yani alacaklının borcun tahsil edilip edilmeyeceğinden emin olmadığı durumda: Ali şöyle demiştir: “Eğer borçlu dürüst biriyse, borç geri alındığında o dönem için zekâtını versin.” İbn Abbas alacaklar hakkında şöyle demiştir: “Onu alacağını ummuyorsan, alana kadar zekâtını verme. Aldığında, üzerindeki tüm zekâtı ver.”
However, where the debt is owed by a poor person in hard circumstances, or a deferring rich person, it is not obliged upon the creditor to pay its Zakat until it has been repaid. After it has been repaid he gives all that was obliged upon him over the years. Regarding a doubtful debt i.e. one in which the creditor is not sure if it will be resolved or not. Ali said: “If he is honest let him pay the Zakat once it has been restored for the period.” Ibn Abbas said regarding debts: “If you don’t expect to receive it, don’t pay its Zakat until you get it. When you receive it, pay all that is upon it.”