این نتیجهٔ فروپاشی کامل نظام ژئوپولitik جهان اسلام پس از برچیدهشدن دولت اسلامی و نظامهای آن بود. کمتر از بیست سال بعد (در سال ۱۹۶۷)، همان کشورها شکست دیگری از نیروهای اسرائیلی خوردند و در جنگ زمین بیشتری را از دست دادند. چه در عرصهٔ دیپلماتیک، چه سیاسی و چه نظامی، کشورهای عربی و مسلمان نتوانستند در حل مناقشهٔ فلسطین به موفقیت معقولی دست یابند. مشکلات ژئوپولیتیکی دیگری نیز در کشمیر، اریتره، بوسنی، کوزوو و آذربایجان اوج گرفت.
This was a result of total collapse of the geopolitical system of the Muslim world after the removal of the Islamic state and its systems. Less than twenty years later (in 1967), the same countries suffered another defeat by the Israeli forces and lost more land in the war. Whether it is in the diplomatic, political, or military fronts, the Arab and Muslim countries could not achieve any reasonable success in resolving the conflict in Palestine. Other geopolitical problems surged in Kashmir, Eritrea, Bosnia, Kosovo, and Azerbaijan.
با وجود منع شدید جنگ میان مسلمانان، جنگهای داخلی میان کشورهای مسلمان جان میلیونها نفر را گرفته است. از هولناکترین و تکاندهندهترین آنها جنگ میان ایران و عراق بود که نزدیک به ده سال (۱۹۸۰–۱۹۸۹) به طول انجامید و بیش از یک میلیون کشته و مجروح از دو طرف به جای گذاشت. یمن، عربستان سعودی و مصر در اوایل دهه ۱۹۶۰ یک جنگ داخلی خونین با یکدیگر داشتند. پاکستان و بنگلادش پیش از جدا شدن بنگلادش از پاکستان چندین جنگ با هم کردند. عراق در سال ۱۹۹۱ به کویت حمله کرد و پیامدهای این جنگ ادامه یافت تا آنجا که خود عراق قربانی اشغال از سوی آمریکا شد. در امتداد مرزهای ترکیه، عراق و ایران، جنگی دههها است میان کردهای مسلمان و مسلمانان ترکیه و عراق جریان دارد. هزینهای که این انحطاط بر وحدت، یکپارچگی و امنیت مسلمانان تحمیل کرده، بیش از حد تکاندهنده است.
Internal wars between Muslim countries, despite the strong prohibition of fight among Muslims, have consumed millions of lives. Among the most overwhelming and shocking was the war between Iran and Iraq, which lasted for almost ten years (1980-1989) and consumed more than one million casualties on both sides. Yemen, Saudi Arabia, and Egypt fought a bloody civil war in the early 1960s. Pakistan and Bangladesh fought several wars before Bangladesh broke away from Pakistan. Iraq invaded Kuwait in 1991, and the consequences of the war ensued until Iraq itself became a victim of occupation by the USA. Along the boarders of Turkey, Iraq, and Iran, a war has been going on for decades between Muslim Kurds and Muslims from Turkey and Iraq. The toll of the decline on the unity, integrity, and security of Muslims has been more than shocking.
فساد سیاسی، توزیع بسیار نابرابر ثروت، فقدان زیرساختهای صنعتی، عقبماندگی آموزشی، فقر شدید، اشغال، و استانداردهای پایین بهداشتی، شکافی عمیق میان عامۀ مردم و رهبری سیاسی پدید آورده است. تقریباً بدون استثنا، رهبری سیاسی در جهان اسلام با استفاده از نیروی وحشیانۀ پلیس، که از سوی اطلاعات خارجی و پشتیبانیهای بیرونی حمایت میشود، قدرت و اقتدار خود را حفظ میکند. رابطۀ میان مردم عادی و مقامات بهطرز چشمگیری خصمانه بوده است. این امر را میتوان از گزارشهای سالانۀ حقوق بشر دریافت که داستانهای هولناکی از شکنجه، زندان، تحریم، بازداشت بدون اتهام، و در برخی موارد قتلعام زندانیان سیاسی را آشکار میسازد.46
Political corruption, wide disparity of wealth distribution, lack of industrial infrastructure, education backwardness, steep poverty, occupation, and low health standards created a deep polarization between the general public and the political leadership. Almost without exception, the political leadership in the Muslim world maintains a grip on power and authority using brutal police force supported by foreign intelligence and backup. The relationship between the general population and the authorities had been remarkably hostile. This can be seen from the annual human rights reports, which reveal horrible stories about torture, imprisonment, sanctions, detention without charges, and in some cases mass murder of political prisoners.46
در جهان مسلمان، در آغاز قرن بیستم، شرایط نفرتانگیز و ناپسندی که حاکم بود، فضایی فراهم آورد که برای انقلابها و تغییرات مساعد بود. تقریباً همزمان، دو جنبش موازی در بسیاری از کشورهای مسلمان شکل گرفتن آغاز کرد. یکی از این جنبشها با ناسیونالیسم مشخص میشد، در حالی که دیگری بیشتر به سوی اسلام گرایش داشت. اما از آنجا که اسلام به شیوهای بسیار خفتبار از صحنه سیاسی رانده شده بود، جنبشی که با ویژگی اسلامی شکل گرفته بود، در بیان اهداف و آرزوهای خود بیش از حد نرم و متردد بود. جنبشهای ناسیونالیستی صریحتر، خشونتآمیزتر و پرقدرتتر بودند. جنبشهای ناسیونالیستی توانستند جنبشهای آزادیبخش ملی را سازماندهی کنند که به آزادی رسمی اکثر کشورها از سلطه استعمارگران منجر شد. تا حد زیادی، جنبشهای ناسیونالیستی همچنین توانستند حمایت جنبشهای اسلامی موجود در آن زمان را جلب کنند. در شبهقاره هند، جنبش ناسیونالیستی محمدعلی جناح توانست حمایت جماعت اسلامی (گروه اسلامی) به رهبری سید ابوالاعلی مودودی را جذب کند. در مصر نیز، جنبش ناسیونالیستی به رهبری جمال عبدالناصر توانست حمایت اخوان المسلمین را به خود جلب کند.
Repulsive and repugnant conditions which prevailed in the Muslim world at the start of the twentieth century created an atmosphere conducive for revolutions and change. Two parallel movements began to formulate almost simultaneously in many of the Muslim states. One movement was characterized by nationalism, while the other one was more geared towards Islam. But since Islam has just been evicted out of the political scene in a most humiliating manner, the Islamically characterized movement was too soft and reluctant in voicing its objectives and ambitions. The nationalist movements were more vocal, violent, and forceful. Nationalist movements were able to organize the national liberation movements which led to an official liberation of the majority of the countries from the rule of colonialists. To a large extent, the nationalist movements were also able to draw the support of the Islamic movements which existed at the time. In the Indian subcontinent, the nationalist movement of Muhammad Ali Jinnah was able to recruit the support of the Jamaat-e-Islami (the Islamic Group) led by Syed Abul A’ala Maududi. In Egypt, the nationalist movement led by Gamal Abdel Nasser was also able to enlist the support of the Muslim Brotherhood.
تا اواسط قرن بیستم، بیشتر کشورهای مسلمان و عربی از قدرتهای استعماری بریتانیا و فرانسه به استقلال «رسمی» دست یافته بودند. جنبشهای ناسیونالیستی ناصر و احزاب بعث در جهان عرب، علی جناح در هند و پاکستان، و کمالیستها در ترکیه پیروزی و حمایت به دست آوردند. از سوی دیگر، جنبشهای با گرایش اسلامی تحتالشعاع احساسات ملیگرایی و میهنپرستی قرار گرفتند.
By the middle of the twentieth century most of the Muslim and Arab countries had gained their “official” independence from British and French colonial powers. Nationalist movements of Nasser and the Bath parties in the Arab world, Ali Junah of India and Pakistan, and the Kemalists in Turkey have enjoyed triumph and support. On the other hand, Islamically oriented movements were overshadowed by sentiments of nationalism and patriotism.
نقش اسلام در مواجهه با شرایط نوینی که پس از فروپاشی دولت اسلامی پدید آمد، در نیمه نخست قرن بیستم اندک بود. مضمون کلیای که جهان مسلمانان را در آن دوره فرا گرفته بود این بود که اسلام به عنوان یک ایدئولوژی مقصر عقبماندگی و انحطاط شناخته میشد. به زبان ساده، عموم مسلمانان اعتماد خود را به توان اسلام برای بیرون آوردن ایشان از انحطاط عمیقی که در آن گرفتار شده بودند، از دست داده بودند. در نتیجه، دانشمندانی چون محمد عبده، جمالالدین افغانی و رشید رضا، نوشتهها و کار علمی خود را بر آن متمرکز کردند که عموم مسلمانان را به اعتبار اسلام به عنوان دینی با یک اعتقاد عقلانی قانع سازند. دغدغه اصلی ایشان ایجاد تصویری مثبت از اسلام در ذهن مردم بود.
The role of Islam in challenging the new conditions which emerged after the collapse of the Islamic state was minimal during the first half of the twentieth century. The general theme which clouded the Muslim world during that period was that Islam as an ideology was to blame for the decline and backwardness. In plain words, the general public of Muslims lost confidence in the ability of Islam to lead them out of the deep decline they plunged in. Consequently, scholars like Muhammad Abduh, Jamal al-Din al-Afghani and Rashid Ridha focused their writings and scholarly work to convince the general Muslim public of the validity of Islam as a religion with a rational creed.47, 48 Their main concern was to create a positive image of Islam in the minds of people.
اولین دو جنبش بزرگ اسلامی تقریباً همزمان در مصر و شبهقارهٔ هند پدید آمدند. اخوان المسلمین توسط امام حسن البنا در مصر در سال ۱۹۲۸ تأسیس شد، پنج سال پس از آنکه خلافت لغو شد. نگرانی اصلی این جنبش در آن زمان بازگرداندن چهرهٔ اسلام و بازسازی اعتماد به اسلام بهعنوان یک شیوهٔ زندگی بود. تا دههٔ ۱۹۵۰ نبود که یکی از متفکران و رهبران برجستهٔ این گروه، سید قطب، صریحاً دربارهٔ ضرورت از سرگیری زندگی تحت سلطهٔ اسلام نوشت.[49, 50] سید قطب در سال ۱۹۶۶ توسط دولت مصر اعدام شد.
The first two major Islamic movements were created almost at the same time in both Egypt and the Indian subcontinent. The Muslim Brotherhood was created by Imam Hassan al-Banna of Egypt in 1928, five years after the khilafah was abolished. The movement’s main concern at the time was to restore the image of Islam and to restore confidence in Islam as a way of life. It was not until the 1950s when one of the prominent thinkers and leaders of the group, Sayyid Qutb explicitly wrote about the necessity to resume the life under the dominance of Islam.49, 50 Sayyid Qutb was executed by Egyptian government in 1966.
مودودی در سال ۱۹۴۱ میلادی جماعت اسلامی را در هند تأسیس کرد که با جماعت اخوانالمسلمین در مصر همسو بود.۵۱ گروه اسلامی در هند در جدایی پاکستان از هند و شکلگیری پاکستان نقش داشت. مودودی برای کشور تازهتأسیس قانون اساسی اسلامی پیشنهاد کرد. با وجود مشارکت این گروه در ایجاد و تثبیت پاکستان، این کشور سرانجام به یکی دیگر از دولتهای غیردینی در سرزمین مسلمانان تبدیل شد.
Maududi established Jamaat-e-Islami movement in India in 1941, which paralleled the brotherhood in Egypt.51 The Islamic group in India contributed to the separation of Pakistan from India and the creation of Pakistan. Maududi proposed an Islamic constitution for the newly created country. Despite the involvement of the group in the creation and stability of Pakistan, the country ended up to be one more secular state in the land of Muslims.
در سال ۱۹۵۳، جنبش دیگری (حزب التحریر) در بیتالمقدس (القدس) توسط تقیالدین النبهانی تأسیس شد. این بار، النبهانی بر ضرورت بازتأسیس دولت خلافت، که در سال ۱۹۲۴ برچیده شده بود، تمرکز کرد. با این حال، او دریافت که فروپاشی خلافت نتیجهٔ انحطاط اسلامی بود، نه علت آن. از این رو، او در جنبش خود اندیشهها، افکار و روشهایی را گنجاند که برای احیای طرز فکر مسلمانان پیش از آنکه دولت دوباره برقرار شود، ضروری میدانست.
In 1953, another movement (Hizb ut-Tahrir) was created in Jerusalem (Al-Quds) by Taqiuddin al-Nabhani. This time, Nabhani focused on the necessity to reestablish the state of khilafah which was demolished in 1924. He realized, though, that the collapse of the Khilafah was a result of the Islamic decline and not the cause of it. Therefore, he incorporated in his movement ideas, thoughts, and procedures deemed necessary for a revival of the Muslim mind-set before the state can be reinstated.
حکومتهای جهان اسلام اقدامات بسیار شدیدی برای جلوگیری از تحقق اهداف جنبشهای اسلامی انجام دادند. اعضا و حامیان این جنبشها در برخی کشورهای مسلمان با آزار و شکنجه، زندان، تبعید، محرومیت از حقوقی مانند گذرنامه یا کار، و حتی اعدام روبهرو شدند.۵۲ جنبشهای اسلامی نخستین، در پیگیری اهداف خود رویکردی مسالمتآمیز در پیش گرفتند. نبهانی بر این باور بود که نخستین برپایی دولت اسلامی به دست پیامبر محمد ﷺ تنها با روش سیاسی و فکری انجام شد و در مرحلهٔ بنای دولت، خشونتورزی ممنوع بود. اخوان المسلمین و جماعت اسلامی نیز این رویکرد را پذیرفتند و هرگاه فرایندهای دموکراتیک در اختیارشان قرار گرفت، برای بهرهگیری از آنها اقدام کردند.
The governments in the Muslim world took very strong steps to prevent any of the Islamic movements from realizing their objectives. Members and supporters of the movements faced persecution, imprisonment, exile, denial of rights for passports or work, and execution in some Muslim countries.52 The earlier Islamic movements led a nonviolent approach in pursuit of their goals. Nabhani maintained that the first rise of the Islamic state was accomplished by Prophet Mohammad (PBUH) using only political and ideological methodology and that militancy was prohibited at the stage of building the state. The Muslim Brotherhood and the Jamaat-e-Islami also supported this approach and moved to make use of the democratic processes, whenever they were made available to them.
در طول دهههای ۱۹۵۰، ۶۰ و ۷۰ میلادی، جنبشهای بزرگ اسلامی مبارزهای قوی اما غیرخشونتآمیز را رهبری کردند و توانستند اسلام را به عنوان ایدئولوژی اصلیای تثبیت کنند که در پی شکل دادن به زندگی مردم و اداره امور اقتصادی، سیاسی و اجتماعی آنان است. در حالی که توجه اصلی به کشورهای خاورمیانه و پاکستان معطوف بود، جنبش دیگری در حال شکلگیری بود و آماده میشد تا در ایران میوه بدهد. آیتالله خمینی پیشتر جنبش خود را آغاز کرده بود و پیروانش را برای انقلابی در یکی از خشنترین دولتهای پلیسی منطقه آماده میکرد. در سال ۱۹۷۹، خمینی در انقلاب خود موفق شد و توانست با استفاده از ابزارهای غیرخشونتآمیز، رژیم شاه ایران را سرنگون کند. انقلاب اسلامی ایران به تودههای مسلمانان در سراسر جهان اسلام نشان داد که اسلام توان آن را دارد که با دولتهای موجود به چالش برخیزد و نوعی حکومت اسلامی را برپا کند. انقلاب ایران به تلاشهای سایر جنبشها که در آن زمان پیشرفت بسیار کندی داشتند، شتاب بخشید. در این میان، رژیمهای دیگر کشورهای مسلمان فشار خود را علیه این جنبشها افزایش دادند و برخی از آنها را وادار کردند که خشونتآمیزتر و تهاجمیتر شوند.
Throughout the 1950s, ’60s and ’70s, the major Islamic movements led a strong but nonviolent struggle and managed to confirm Islam as a main ideology seeking to shape the life of the people and to run their economic, political, and social affair. While the focus of attention was on countries in the Middle East and Pakistan, another movement was shaping up and ready to produce fruits in Iran. Ayatollah Khomeini had already started his own movement and was preparing his followers for a revolution in one of the fiercest police states in the area. In 1979, Khomeini succeeded in his revolution and was able to topple the regime of the shah of Iran using nonviolent means of revolution. The Islamic revolution in Iran proved to the masses of Muslims across the entire Muslim world that Islam has the capacity to challenge existing governments and deploy some form of Islamic rule. The revolution in Iran boosted the efforts of other movements which were making very slow progress at that time. In the meantime, the regimes in other Muslim countries increased their pressure against the movements and forced some of them to become more violent and aggressive.
فشار و ستمهایی که دولتهای گوناگون و پلیس و سازمانهای اطلاعاتیشان اعمال میکردند، در سراسر جهان اسلام فضایی از خشونت و خشونت متقابل پدید آورد. این وضع به پیدایش پدیدهای تازه در جنبش اسلامی انجامید که عملگرایی مسلحانه را بهعنوان وسیلهای برای انتقام از ستم و نیز وسیلهای برای بهدست گرفتن قدرت دولت با زور ترویج میکرد. در چنین شرایطی جنبش «الجهاد» در مصر پدید آمد که بیشتر اعضای آن پیشتر در زندانهای مصر زندانی و شکنجه شده بودند. همزمان، جنگ جهاد علیه اشغال شوروی در افغانستان آغاز شد. این جنگ جنگجویانی را از سراسر جهان اسلام به خود جذب کرد و از حمایت ایالات متحده و اروپای غربی برخوردار بود. مسلمانانی که در پی پیروزی اسلام بودند، و نیز کسانی که در کشورهای خود دلسرد و تحت آزار قرار گرفته بودند، در مرزهای افغانستان جایگاه مناسب خود را یافتند.
The pressure and oppression practiced by various governments and their police and intelligence services created an atmosphere of violence and counter violence in the Muslim world at large. This had led to the creation of a new phenomenon within the Islamic movement, which promoted militancy as a means for retaliation against oppression as well as a means to take over the state by force. Within these conditions, the movement of Al-Jihad emerged in Egypt; the majority of its members have been previously imprisoned and tortured in Egyptian prisons. At the same time, a jihad war broke out in Afghanistan against the Soviet occupation. This war drew fighters from all over the Muslim world; it also drew and enjoyed the support of the United States and Western Europe. Muslims who were looking for the Islamic triumph, as well as those who have been demoralized and persecuted in their own countries, found the proper place for them along the borders of Afghanistan.
هنگامی که جنگ در افغانستان پایان یافت و شوروی ناچار به خروج شد، ارتشی از مسلمانان مسلح و آموزشدیده دستنخورده باقی مانده بود. القاعده که در افغانستان آموزشهای فوقالعادهای دیده بود، با احساسات قوی پیروزی و با باورهای استوار برای تکرار این تجربه در دیگر نقاط جهان اسلام بیرون آمد.
By the time the war ended in Afghanistan and the Soviets were forced to pull out, an army of trained militant Muslims was in tact. Having received extraordinary training in Afghanistan, Al-Qaeda emerged with strong emotions of victory and strong convictions to replicate their experience in other parts of the Muslim world.
فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و اروپای شرقی، به جهان مسلمان کشورهای تازهای هدیه داد که پیش از این، به سبب سلطه سوسیالیسم، جزئی از جهان اسلامی به شمار نمیآمدند. این کشورهای نوپدید، خیلی زود در پویاییهای جنبشهای اسلامی فرو رفتند.
The collapse of the Soviet Union and Eastern Europe delivered to the Muslim world new states, which previously were not considered part of the Islamic world due to the dominance of socialism. The newly created states were soon engulfed by the dynamics of the Islamic movements.
بهطور خلاصه، وضعیت اسلام و جهان اسلام تا پایان قرن بیستم را میتوان چنین بیان کرد: جوامع مسلمان در سراسر جهان همچنان بسیاری از نشانههای انحطاطی را نشان میدادند که تقریباً صد سال پیش از آن زندگی آنان را مشخص میکرد. ستم سیاسی همچنان برقرار بود. سرزمینهای اشغالشده آزاد نشده بودند. فقر رو به افزایش بود. حقوق بشر همچنان توسط رژیمها و دولتهایی که از قدرتهای غربی حمایت میشدند نقض میشد؛ قدرتهای غربی رسماً نقض حقوق بشر را محکوم میکردند، اما در عمل از متخلفان حمایت میکردند. جهانیشدن، مشکلات اقتصادی محلی را عمیقتر کرده بود. از نظر سیاسی، ناسیونالیسم نتوانسته بود هیچیک از شرایط مردم را تغییر دهد. رهبران سیاسی وابسته به قدرتهای غربی از فاسدترین رهبران در سراسر جهان به شمار میآمدند. افزون بر این، ایدئولوژیهای جهانی به شعارها و وعدههای خود عمل نمیکردند. سوسیالیسم به مردم خود خیانت کرده بود و کاملاً فرو پاشیده بود. سرمایهداری نیز اکثریت مردم جهان را ناکام گذاشته بود و فقیرانش بیش از ثروتمندانش و ستمدیدگانش بیش از آزادگانش بودند. همه نشانهها و شاخصها به سوی اسلام بهعنوان راهحلی بالقوه و قابلاجرا و نجاتدهنده اشاره میکنند.
By the end of the twentieth century, the status of Islam and the Muslim world can be summarized as follows. The Muslim populations worldwide continued to exhibit several signs of the decline which characterized their lives almost one hundred years earlier. Political oppression was still in effect. Occupied lands have not been liberated. Poverty was still on the rise. Human rights continued to be violated by regimes and governments supported by western powers, officially condemning human rights violations, but practically endorsing the violators. Globalization had deepened the local economic problems. Politically, nationalism had failed to change any of the conditions of the people. Political leaders linked to the Western powers proved to be among the most corrupt worldwide. Furthermore, world ideologies are not measuring up to their slogans and promises. Socialism had failed its own people and had collapsed altogether. Capitalism had failed the majority of the people in the world and had left more poor than rich, more oppressed than free. All pointers and indexes point into the direction of Islam as a potential and viable solution and savior.
تحولات شرایط محلی، منطقهای و بینالمللی، جنبشهای اسلامی را بهعنوان پرنفوذترین و توانمندترین نیروها برای شکلدادن به آینده مشخص کرده است. افکار عمومی تقریباً بهطور کامل به سمت خیزش اسلامی و بازاستقرار دولت و تمدن اسلامی تغییر جهت داده است. در نظر بسیاری از ناظران، رسیدن اسلام به کرسی رهبری سیاسی دیگر مسئلهای قابل بحث نیست. این امر به مسئله زمان تبدیل شده است که هر روز نزدیکتر میشود. در اواخر دهه اول قرن بیست و یکم، جنبشهای اسلامی که مرحله بعدی خیزش اسلام را تسهیل میکردهاند، در یکی از سه دسته قرار میگیرند.53
The dynamics of the local, regional and international conditions singled the Islamic movements as the most influential and most capable of shaping the future. The public opinion has shifted almost entirely towards the Islamic rise and the reestablishment of its state and civilization. In the eyes of many observers, the rise of Islam to the driver seat of the political leadership is no longer a debatable issue. It has become a matter of time, which is becoming nearer by the day. Towards the end of the first decade of the twenty-first century, the Islamic movements which have been facilitating the next phase of the rise of Islam fall into one of three categories.53
اولاً: گروههای شبهنظامیای که پس از جهاد افغانستان، و نیز در نتیجه آزار و سرکوب بیشازحد که دولتها علیه فعالان اسلامی اعمال میکردند، پدید آمدند. این گروهها معمولاً مفاهیم جهاد در اسلام را با روش احیای اسلامی درهم میآمیزند. نمونههای این گروهها عبارتاند از: گروه جهاد پیشین مصر، جبهه نجات اسلامی (FIS) الجزایر، دادگاههای اسلامی سومالی، طالبان پاکستان و افغانستان، و القاعده. بسیار اتفاق میافتد که همه این جنبشها القاعده خوانده میشوند، در حالی که این امر لزوماً درست نیست.
First: The militant groups, which emerged after the Afghan jihad war as well as the result of excessive persecution practiced by governments against Islamic activists. The militant groups usually confuse the concepts of jihad in Islam with the methodology for Islamic revival. Example of these groups are the former jihad group of Egypt, the Front of the Islamic Salvation (FIS) of Algeria, the Islamic courts of Somalia, Taliban of Pakistan and Afghanistan, and Al-Qaeda. Quite often, we see all of these movements referred to as Al-Qaeda, which is not necessarily true.
دوم: گروههای تکاملی. این گروهها در طول قرن بیستم وجود داشتهاند؛ آنها بر این باورند که بازگشت به شیوهی زندگی اسلامی بهتدریج و در مدتی طولانی تحقق خواهد یافت. این گروهها از انتخابات محلی و فرایندهای سیاسی برای کسب قدرت و نفوذ بهره میبرند. آنها از طریق انتخابات امید دارند که بر قوانین و مقررات تأثیر بگذارند و آنها را به سوی اسلام متمایل کنند. همچنین امید دارند به بسترهای افکار عمومی و رسانههای رسمی دسترسی پیدا کنند. از نمونههای این گروهها میتوان به اخوانالمسلمین در مصر، اردن، عراق و کویت، جماعت اسلامی پاکستان و بنگلادش، حزب عدالت و توسعهی اسلامی ترکیه و دیگران اشاره کرد.
Second: The evolutionary groups. These groups existed throughout the twentieth century; they believe that the resumption of the Islamic way of life will be accomplished gradually and over an extended period of time. These groups use the local elections and political processes to gain power and influence. Through elections, the groups hope to influence the laws and regulations and tilt them towards Islam. They also hope to gain access to the common public opinion platforms and official media. Examples of these groups include the Muslim Brotherhood in Egypt, Jordan, Iraq, and Kuwait; the Jamaat-e-Islami of Pakistan and Bangladesh; the Islamic Justice and Development Party of Turkey; and others.
سوم: گروہهای انقلابی. این گروہها بر این باورند که اسلام بهعنوان یک ایدئولوژی باید همانگونه که پیامبر محمد ﷺ هنگام ورود به مدینه دولت را بنا نهاد، بهعنوان یک مرحله در نظام اجتماعی مستقر شود. آنان به رویکرد مسلحانه برای ایجاد دگرگونی انقلابی باور ندارند. بلکه بر حمایت افکار عمومی و همچنین پشتیبانی عناصر مؤثر و پایگاهی در جامعه تکیه میکنند. از نمونههای این گروه میتوان به جنبش خمینی، حزب التحریر (سازمان جهانی) و تنظیم اسلامی پاکستان اشاره کرد.
Third: The revolutionary groups. These groups believe that Islam as an ideology should be installed as one installment in the same manner Prophet Mohammad created the state when he arrived at Medina. They do not believe in militant approach for massing a revolutionary change. Rather, they rely on the support of the public opinion as well as the support of the stronghold elements in the society. Examples of this group include the Khomeini movement, Hizb ut-Tahrir (global organization), and Tanzeem e Islami of Pakistan.
تمام جنبشهای اسلامی، صرفنظر از فلسفهها و روشهای گوناگونشان، بر این امر پافشاری میکنند که احیای اسلام و از نو برپاداشتن دولت آن، هم ضرورت است و هم وظیفه. ضرورت است بهسبب شرایطی که جهان مسلمانان و همچنین سایر جهان را فرا گرفته است. وظیفه است زیرا پیامبر محمد ﷺ دولتی بنا نهاد که مسئولیت اجرای اسلام را بر عهده گرفت و پس از وفات پیامبر ﷺ به دست یارانش ادامه یافت. این دو عامل (ضرورت و وظیفه) بهطور چشمگیری به گرایش اخیر به بیداری اسلام کمک کردهاند.
All the Islamic movements, irrespective of their philosophies and methods, insist that the revival of Islam and the reestablishment of its state are both a necessity and an obligation. It is a necessity because of the conditions which engulf the Muslim world as well as the rest of the world. It is an obligation because Prophet Mohammad established a state which became responsible for the implementation of Islam and was continued after the death of the Prophet by his companions. These two factors (the necessity and the obligation) have significantly contributed to the recent trend of the rising Islam.
این گرایش بر بستر یک کشمکش ایدئولوژیک طولانی میان اندیشههای اسلام و اندیشههای ناسیونالیسم، سوسیالیسم، سرمایهداری، دموکراسی، فاشیسم و همه اندیشههایی که خدا را در بنیاد نظامهای خود جای نمیدهند، پرورش یافت. همانند دوران سیزده ساله رسالت پیامبر ﷺ، جنبشهای اسلامی با سرکوب جدی در جوامع و دولتهای محلی خود روبهرو بودند. این ستم به همان اندازه ظالمانه بود که جامعه مکه علیه پیامبر ﷺ و یارانش به کار گرفت. تفاوت در این است که این ستم پیچیدهتر بود و با فناوری و ابزارهای سرکوبگرانه بیشتری مجهز شده بود.
The grounds for this trend were cultivated by a lengthy ideological struggle between the ideas of Islam and those of nationalism, socialism, capitalism, democracy, fascism, and all ideas which do not incorporate god at the root of their systems. Similar to the thirteen years period of Prophet Mohammad’s mission, the struggle of the Islamic movements was faced with serious repression within their local societies and states. The oppression was as cruel as the one launched by the society of Mecca against Prophet Mohammad and his companions. The difference is that this one was more sophisticated and equipped with technology and more repressive means.
در سراسر جهان توافق گستردهای وجود دارد که پیروزی جنبش اسلامی قریبالوقوع و اجتنابناپذیر است. زمان و شرایط بیش از همیشه مناسب است تا اسلام بهعنوان یک ایدئولوژی جامع دوباره برقرار شود و نقش خود را در نظمهای محلی، منطقهای و جهانی از سر بگیرد. افزون بر تلاش دانشمندان، فعالان و جنبشهای اسلامی، چندین رویداد تاریخی به این پدیده کمک کردهاند، که به موجب آن اسلام آماده است تا در صحنه ایدئولوژیهای جهانی جایگاهی به دست آورد. این رویدادها و شرایط در زیر خلاصه شدهاند.
There is a wide sense of agreement worldwide that the triumph of the Islamic movement is imminent and inevitable. The time and conditions are more suitable than ever to reinstall Islam as a comprehensive ideology which will resume its role in the local, regional, and world orders. Besides the work of the Islamic scholars, activists, and movements, several historic events contributed to the phenomenon, where Islam is ready to assume a position on the stage of world ideologies. These events and conditions are summarized below.
اول: ناسیونالیسم که بزرگترین مخالف اسلام بهویژه در جهان عرب بود، شکستهای جدی خورده است. جنگهای اعراب و اسرائیل ناکامی و ناتوانی جنبشهای ناسیونالیستی را در حل اشغال طولانیمدت فلسطین آشکار کرد. آخرین پایگاه ناسیونالیسم عربی در عراق شکست خورد، زمانی که حزب بعث نتوانست از سقوط تحقیرآمیز بغداد جلوگیری کند. در خود فلسطین، جنبش ناسیونالیستی فلسطینی در برابر گروههای رزمجوی اسلامی در حال رشد نتوانست ایستادگی کند. نتایج انتخابات این پدیده را در اکثر سرزمینهای مسلمانان نشان داد. هرجا که برگزاری انتخابات به شکلی نسبتاً باز و شفاف مجاز بود، اعضای جنبشهای اسلامی به آسانی از اعضای جنبشهای ناسیونالیستی پیشی گرفتند. این امر در انتخابات الجزایر در سال ۱۹۹۲ آشکار بود، زمانی که اعضای جبهه نجات اسلامی بیشتر کرسیهای پارلمان را به دست آوردند و جبهه ملی آزادیبخش را پشت سر گذاشتند. نخستین انتخابات آزاد پارلمانی در اردن در سال ۱۹۹۱ اکثریت را برای اعضای جنبش اخوانالمسلمین نشان داد. حتی در عراق، جایی که انتخابات برای نخستین بار پس از برکناری صدام و حزب بعث برگزار شد، اعضای جنبشهای اسلامی از هر دو فرقه سنی و شیعه اکثریت کرسیها را به دست آوردند. همین امر در ترکیه تکرار شد و تا حدی کمتر در پاکستان.
First: nationalism, being the strongest opponent of Islam especially in the Arab world, had suffered serious defeat. The Arab Israeli wars revealed serious failure and inability of nationalistic movements to resolve a long standing occupation of Palestine. The last stronghold of Arab nationalism was defeated in Iraq when the Ba’ath party failed to prevent a humiliating fall of Baghdad. In Palestine itself, the nationalistic Palestinian movement could not stand in the face of the rising Islamic militant groups. The election polls uncovered this phenomenon in the majority of the Muslim lands. Wherever elections were allowed to be conducted in a rather open and transparent manner, members of the Islamic movements easily surpassed members of the nationalist movements. This was evident in the Algerian elections in 1992, when members of the Islamic Salvation Front won most of the parliament seats leaving behind the Nationalist Liberation Front. The first free parliament election in Jordan in 1991 revealed a majority for members of the Muslim Brotherhood movement. Even in Iraq where elections took place for the first time after the removal of Saddam and the Ba’ath party, members of the Islamic movements from both Sunni and Shi’a sects won the majority of the seats. The same was repeated in Turkey, and to a lesser extent in Pakistan.
دوم: فروپاشی سوسیالیسم و اتحاد جماهیر شوروی. سوسیالیسم بهعنوان یک ایدئولوژی، ابزار اصلیای بود که احزاب ناسیونالیست در جهان اسلام برای ادعای عدالت و ترویج توزیع ثروت از آن بهره میبردند. این تاکتیک عمدتاً برای سرکوب و خاموش کردن جنبش اسلامی به کار گرفته میشد، با محروم کردن آنان از یک بستر جذاب که از طریق آن بتوانند بر تودههای مردم تأثیر بگذارند. تأثیر سوسیالیسم و اتحاد شوروی پس از تهاجم شوروی به افغانستان در سال ۱۹۷۹ رو به کاهش نهاد. هنگامی که اتحاد جماهیر شوروی سرانجام در سال ۱۹۹۱ از هم پاشید و سوسیالیسم نابود شد، اسلام و جنبش برخاستن آن موفقیت چشمگیری به دست آوردند. جمهوریهای مسلماننشینی که از اتحاد شوروی بیرون آمدند، به قدرت از پیش فزایندهی خیزش اسلامی، نیروی بیشتری افزودند.
Second: The collapse of socialism and the Soviet Union. Socialism as an ideology was the main instrument used by nationalist parties in the Muslim world to claim justice and promote wealth distribution. This tactic was used mainly to quell and suppress the Islamic movement by depriving them of an appealing platform through which they can influence the masses. The impact of socialism and the Soviet Union began to slow after the invasion of Afghanistan by the Soviets in 1979. When the Soviet Union was ultimately dismantled in 1991 and socialism was demolished, Islam and its uprising movement enjoyed a tremendous success. Muslim republics who came out of the Soviet Union added extra power to the already-powerful Islamic uprising.
سوم: اشغال کویت توسط عراق و جنگ پس از آن. جنگی که نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا و سازمان ملل برای بیرون راندن عراق از کویت آغاز کردند، پویاییهای کل منطقه را بهشدت دگرگون کرد. برای نخستین بار پس از دههها، صدای مخالفت جدی از عربستان سعودی برخاست. تا سال ۱۹۹۱، سلطنت سعودی کنترل نزدیکی بر جمعیت خود داشت و تقریباً هیچ مخالفت داخلیای وجود نداشت. پس از پایان جنگ، اطلاعات اردن هزاران فعال را از زندانها آزاد کرد و انتخابات پارلمانی را از سر گرفت که اعضای اخوان المسلمین را به پارلمان آورد. مصر نیز رفتار سختگیرانه خود با اخوان المسلمین را تعدیل کرد و به اعضای آن اجازه داد در انتخابات نامزد شوند.
Third: The Iraqi occupation of Kuwait and the subsequent war. The war launched by the US and UN coalition forces to evict Iraq from Kuwait dramatically changed the dynamics in the whole region. For the first time in many decades, a voice of serious opposition rose from Saudi Arabia. Until 1991, the Saudi monarchy maintained a close grip on its population and operated with almost zero internal opposition. After the end of the war, the Jordanian intelligence released thousands of activists from prisons and reinstated parliamentary elections which brought members of the Muslim brotherhood to the parliament. Egypt relaxed its harsh treatment of the Muslim brotherhood and allowed their members to run for elections.
چهارم: انقلاب اسلامی در ایران. همانگونه که پیشتر گفته شد، این انقلاب به تودههای مسلمان نشان داد که اسلام توان به پا کردن یک انقلاب، ساختن دولت و جامعه، و به چالش کشیدن بیشتر رژیمهای سرکوبگر، مانند رژیم شاه ایران، را دارد. افزون بر این، ایران شروع به ارائه کمک مستقیم و غیرمستقیم به گروههای اسلامی گوناگونی چون حزبالله، حماس و جهاد کرد.
Four: The Islamic revolution in Iran. As stated earlier, the revolution proved to the Muslim masses that Islam has the capacity of staging a revolution, building a state and society, and challenging most repressive regimes like that of the shah of Iran. Besides, Iran began to provide direct and indirect aid to various Islamic groups such as Hezbollah, Hamas, and Jihad.
