درست است که در دنیای معاصر الگوی عملی کامل از ایدئولوژی اسلامی وجود ندارد. با این حال، اسلام دین یا ایدئولوژی تازه‌ای نیست. برعکس، اسلام طولانی‌ترین سابقه‌ی اجرا را در میان هر ایدئولوژی واحد دارد. سوسیالیسم کمتر از هشتاد سال تجربه‌ی عملی در کارنامه دارد. سرمایه‌داری، در هر شکل و صورتی، به سختی دویست سال تجربه‌ی عملی دارد. اما اسلام بیش از هزار و سیصد سال اجرا داشته است. در این دوره، قوت و ضعف، پیروزی و شکست، پیشرفت و انحطاط را تجربه کرد. به بیان دیگر، مدت زمان حضور ایدئولوژی اسلامی در زندگی عملی، داده‌های کافی برای اثبات توانایی اسلام در پاسخ‌گویی به جنبه‌های گوناگون زندگی، مقابله با بحران‌ها، حل مشکلات انسانی، سامان‌دهی زندگی انسان‌ها، اداره‌ی روابط جنگی و مدیریت روابط مسالمت‌آمیز را فراهم می‌آورد.

It is true that a practical model of the Islamic ideology does not fully exist in the contemporary world. However, Islam is not a new religion or ideology. On the contrary, Islam has the longest record of implementation for any single ideology. Socialism has less than eighty years of experience in its record. Capitalism, in any of its forms or shapes, barely has two hundred years of practical implementation in its record. Islam, on the other hand, had more than thirteen hundred years of implementation. During this period, it experienced strength and weakness, victory and defeat, progress and decline. In other words, the duration of the Islamic ideology in practical life has sufficient data to validate the ability of Islam to cope with various aspects of life, to deal with crisis, to resolve human-related problems, to organize the life of humans, to administer warfare relations, and to manage peaceful interrelations.

در طول دوران تطبیق اسلام، ملت‌های گوناگون با زبان‌ها، نژادها، ادیان، رنگ‌ها و تبارهای متفاوت تحت حاکمیت اسلام درآمدند. از این رو سابقهٔ تطبیق اسلام بسیار غنی‌تر از آن است که برای سنجش هر ایدئولوژی لازم باشد. این بخش شرحی مختصر از تاریخ ایدئولوژی اسلامی در عمل ارائه می‌دهد. برای آگاهی بیشتر دربارهٔ تاریخ دولت و تمدن اسلامی، خواننده می‌تواند به طیف گسترده‌ای از آثار منتشرشده در تاریخ اسلام مراجعه کند.176

Throughout the implementation period of Islam, several nations came under the rule of Islam with diverse languages, ethnicity, religions, colors, and races. So the record of implementation of Islam is far more rich than required to test any ideology. This section will provide a brief account of the history of the Islamic ideology in action. For more detailed information on the history of the Islamic state and civilization, the reader can consult a wide spectrum of publication on the Islamic history.176

برای نشان دادن موفقیت ایدئولوژی اسلامی در دستیابی به اهدافش در ایجاد نظامی پایدار و عادلانه، به شهادت‌های تاریخی دانشمندان و مورخان تکیه خواهم کرد. برای افزودن اعتبار بیشتر به بحث و نتیجه‌گیری‌ها، به شهادت مورخان و دانشمندان غیرمسلمان نیز استناد خواهم کرد.

To illustrate the success of the Islamic ideology in achieving its objectives in creating a stable and just system, I will rely on historical witnesses of scholars and historians. I will resort to the witnesses of non-Muslim historians and scholars to add more reliability to the discussion and conclusions.

بسیاری از مورخان بخشی از نوشته‌های خود را به شخصیت محمد پیامبر ﷺ به‌عنوان بنیان‌گذار تمدنی بر پایه‌ی ایدئولوژی و دین اسلام اختصاص داده‌اند. شخصیت این رهبر و توانایی او در شکل دادن به جامعه‌ای بر پایه‌ی اندیشه‌ها و باورهایش، کارآمدی این ایدئولوژی را نشان می‌دهد. ادوارد گیبون در کتاب «زوال و سقوط امپراتوری روم» درباره‌ی پیامبر محمد ﷺ می‌نویسد: «خرد سالم محمد ﷺ شکوه و جلال شاهانه را خوار می‌شمرد. فرستاده‌ی خدا ﷺ به کارهای خدمتکارانه‌ی خانواده تن می‌داد؛ آتش روشن می‌کرد، کف خانه را جارو می‌زد، میش‌ها را می‌دوشید و کفش و لباس خود را با دست خویش وصله می‌زد. او بی‌آنکه خود را در بند ریاضت و ارزش‌های زاهدانه‌ی یک گوشه‌نشین بداند، بی‌هیچ خودنمایی، به رژیم غذایی ساده‌ی یک عرب پایبند بود.» ادوارد گیبون و سایمون اوکلی در روایتی دیگر، این مشاهده را از ویژگی‌های بی‌نظیر مدیریت و رهبری محمد ﷺ به پیروان او و توانایی آنان در پایدار نگه داشتن تمدنی بیش از هزار و دویست سال گسترش می‌دهند. نیروی اخلاقی پیامبر محمد ﷺ به‌عنوان عاملی اصلی در موفقیت تمدنی که بنیان نهاد، یاد می‌شود. گیبون و اوکلی با احترام و تحسین بسیار می‌نویسند: «شگفت‌انگیز آن نه گسترش دین او، بلکه ماندگاری آن است؛ همان تأثیر پاک و کامل را که او در مکه و مدینه بر جای نهاد، پس از گذشت دوازده قرن، پیروان هندی، آفریقایی و ترک قرآن حفظ کرده‌اند.» گیبون و اوکلی در نوشته‌های خود به این همخوانی میان پایه‌ی نظری ایدئولوژی و اجرای عملی آن توجه کرده‌اند: «مسلمانان همواره در برابر وسوسه‌ی فروکاستن موضوع ایمان و پرستش خود به سطح حواس و خیال انسانی مقاومت کرده‌اند.» این مورخان با بیانی بسیار دلنشین تأکید داشته‌اند که سادگی عقیده‌ی اسلام («به خدای یگانه و محمد ﷺ فرستاده‌ی خدا ایمان دارم») تأثیر بزرگی در اجرای موفق ایدئولوژی ساده و ثابت اسلام داشته است. تصویر فکری خداوند هرگز با هیچ بت مرئی تنزل نیافته است؛ افتخارات پیامبر ﷺ هرگز از حدّ فضیلت انسانی فراتر نرفته است، و تعالیم زندهٔ او سپاسگزاری شاگردانش را در چارچوب عقل و دین نگه داشته است.179

Quite few historians devoted part of their account to the personality of Mohammad the Prophet as a creator of a civilization based on the ideology and religion of Islam. The personality of the leader and his ability to mold a society based on his ideas and beliefs demonstrates the practicality of the ideology. Edward Gibbon in The Decline and Fall of the Roman Empire177 writes about Prophet Mohammad and says, “The good sense of Mohammad despised the pomp of royalty. The Apostle of God submitted to the menial offices of the family; he kindled the fire; swept the floor; milked the ewes; and mended with his own hands his shoes and garments. Disdaining the penance and merit of a hermit, he observed without effort of vanity the abstemious diet of an Arab.” Edward Gibbon and Simon Oakley, in another account, extend the observation from the unique stewardship traits of Mohammad to his followers and their ability to sustain a civilization for more than twelve hundred years.178 The moral force of Mohammad the Prophet is cited as a major contributor to the success of the civilization he created. Gibbon and Oakley write with great esteem and admiration, “It is not the propagation but the permanency of his religion that deserves our wonder, the same pure and perfect impression which he engraved at Mecca and Medina is preserved after the revolutions of twelve centuries by the Indian, the African and the Turkish proselytes of the Quran.” The consistency of the theoretical foundation of the ideology with the practical implementation is noticed by Gibbon and Oakley in their writings. “The Muslims have uniformly withstood the temptation of reducing the object of their faith and devotion to a level with the senses and imagination of man.” With great elegance, the historians maintained that the simplicity of the creed of Islam (I believe in One God and Mohammad the Apostle of God) had a great impact on the successful implementation of the simple and invariable ideology of Islam. “The intellectual image of the Deity has never been degraded by any visible idol; the honors of the Prophet have never transgressed the measure of human virtue, and his living precepts have restrained the gratitude of his disciples within the bounds of reason and religion.”179

در سال ۱۸۷۸، قس بوزورث اسمیت،۱۸۰ پس از بررسی دقیق تاریخ اسلام و شخصیتی که پشت پیروزمندانه اجرای اسلام قرار داشت، محمد ﷺ را «رئیس دولت و نیز کلیسا (یا دین)» توصیف کرد، و بدین ترتیب به یکپارچگی کارکردهای دولتی در درون اسلام اشاره نمود. به گفته قس اسمیت، محمد ﷺ در آن واحد هم قیصر بود و هم پاپ؛ اما پاپی بی‌ادعاهای پاپ، و قیصری بی‌لشکرهای قیصر، بی‌ارتش دائمی، بی‌محافظ شخصی، بی‌نیروی پلیس و بی‌درآمد ثابت. قس اسمیت یافته خود را با این شهادت به پایان می‌برد: «اگر هرگاه مردی با حق الهی حکومت کرده باشد، آن مرد محمد ﷺ بود، زیرا او همه قدرت‌ها را بی‌پشتوانه‌های آن داشت. به تشریفات قدرت اعتنایی نداشت. سادگی زندگی خصوصی‌اش با زندگی عمومی‌اش هماهنگ بود.» به بیان دیگر، ایدئولوژی جامع اسلام پشتوانه رهبری قوی و هوشمند بود که داستان موفقیت را پدید آورد. به تعبیر این قس، «پس از آنکه رسالتش اعلام شد، کتابی (قرآن) را داریم که در منشأ، در حفظ و در اعتبار اساسی‌اش یگانه است و هیچ‌کس تاکنون نتوانسته است تردیدی جدی در آن وارد کند.» بررسی دیگری درباره تاریخ اجرای اسلام توسط آرتور استنلی تریتون۱۸۱ انجام شد. او این ادعای برخی مورخان را بررسی کرد که اسلام با شمشیر گسترش یافته و مسلمانان پس از فتح سرزمین‌ها، ملل دیگر را به زور به اسلام درآورده‌اند. در سال ۱۹۵۱، ا. س. تریتون نوشت: «تصویر سرباز مسلمانی که با شمشیر در یک دست و قرآن در دست دیگر پیش می‌رود، کاملاً نادرست است.»۱۸۲ همین نتیجه‌گیری را دی لیسی اوleary۱۸۳ در نشریه‌اش با عنوان «اسلام در دوراهی»۱۸۴ گرفت، جایی که نوشت: «با این حال تاریخ روشن می‌سازد که افسانه مسلمانان متعصبی که جهان را درمی‌نوردند و اسلام را با زور شمشیر بر ملل مغلوب تحمیل می‌کنند، یکی از مضحک‌ترین خرافاتی است که مورخان تاکنون تکرار کرده‌اند.» این نتیجه‌گیری را جیمز میشنر نیز داشته است، آنجا که می‌گوید: «هیچ دینی در تاریخ به اندازه اسلام به سرعت گسترش نیافته است. غرب بر این باور بوده که این موج دینی با شمشیر ممکن شده است. اما هیچ پژوهشگر نوین این ایده را نمی‌پذیرد، و قرآن در پشتیبانی از آزادی وجدان صریح است.» لارنس ا. براون نیز افسانه پیرامون گسترش اسلام با زور را رد می‌کند و این نکات را بیان می‌دارد: «حقایق مستدل، این اندیشه را که در نوشته‌های مسیحی بسیار رایج شده، کنار می‌زند که مسلمانان هرجا که رفتند، مردم را با شمشیر ناچار به پذیرش اسلام کردند.» ادعای اینکه اسلام برای گسترش دین از شمشیر بهره گرفت، چنان‌که برخی مورخان تأکید کرده‌اند، هیچ شاهد و مدرکی ندارد. مورخ کی. اس. راماکریشنا راو در کتاب محمد: پیامبر اسلام (۱۹۸۹) می‌گوید این ادعا تحریف تاریخ است و حتی ارزش بررسی ندارد. او نتیجه‌گیری سایر مورخان را درباره نادرستی این ادعا که اسلام با قدرت شمشیر گسترش یافته، تأیید می‌کند.

In 1878, Reverend Bosworth Smith,180 after a thorough investigation of the history of Islam and the man behind the successful implementation of Islam, described Mohammad as “head of the State as well as the Church (or religion)” in a reference to the integration of the state functions within Islam. According to Rev. Smith, Mohammad was Caesar and pope in one; but he was pope without the pope’s pretensions, and Caesar without the legions of Caesar, without a standing army, without a bodyguard, without a police force, without fixed revenue. Rev. Smith concludes his finding with the following testimony: “If ever a man ruled by a right divine, it was Mohammad, for he had all the powers without their supports. He cared not for the dressings of power. The simplicity of his private life was in keeping with his public life.” In other words, the comprehensive ideology of Islam was backed by a strong and intelligent leadership, which created a story of success. In the Reverend’s words, “after his mission had been proclaimed, we have a book (Quran) absolutely unique in its origin, in its preservation, on the Substantial authority of which no one has ever been able to cast a serious doubt.” Another investigation of the history of the implementation of Islam was conducted by Arthur Stanley Tritton.181 He examined the claim made by some historians that Islam was spread by the sword, and that Muslims forced other nations into Islam after the conquest of their lands. In 1951, A. S. Tritton wrote, “The picture of the Muslim soldier advancing with a sword in one hand and the Qur’an in the other is quite false.”182 The same conclusion was made by De Lacy O’Leary183 in his publication Islam at the Crossroads184 where he wrote, “History makes it clear, however, that the legend of fanatical Muslims sweeping through the world and forcing Islam at the point of sword upon conquered races is one of the most fantastically absurd myths that historians have ever repeated.” This conclusion was also made by James Michener,185 where he says, “No other religion in history spread so rapidly as Islam. The West has widely believed that this surge of religion was made possible by the sword. But no modern scholar accepts this idea, and the Quran is explicit in the support of the freedom of conscience.” Lawrence E. Browne186 also dismisses the myth surrounding the spread of Islam by force and makes the following remarks: “Well-established facts dispose of the idea so widely fostered in Christian writings that the Muslims, wherever they went, forced people to accept Islam at the point of the sword.” The claim that Islam used the sword to spread the religion has no evidence whatsoever as asserted by several historians. Historian K. S. Ramakrishna Rao, in Mohammed: The Prophet of Islam (1989), says that this claim is a distortion of history and it is not even worth the investigation. He confirms the conclusions of other historians about the incorrectness of the claim that Islam had spread by the power of the sword.

شاید یکی از جامع‌ترین روایت‌های تاریخ اسلام از نظر بنیاد ایدئولوژیک، پیامبر اسلام (محمد ﷺ) و تمدن اسلامی، از سوی آلفونس دو لامارتین ارائه شده است. لامارتین در مقاله معروف خود «تاریخ ترکیه» درباره پیامبر محمد ﷺ چنین نتیجه‌گیری کرده است: «هرگز انسانی، خواسته یا ناخواسته، هدفی والاتر از این برای خود تعیین نکرده است، زیرا این هدف فراانسانی بود: برانداختن خرافاتی که میان انسان و آفریدگارش تحمیل شده بود، و بازگرداندن خدا به انسان و انسان به خدا.» لامارتین توانایی محمد ﷺ را در «احیای اندیشه عقلانی و مقدس الوهیت، در میان آشفتگی خدایان مادی و مسخ‌شده بت‌پرستی» ستود. او با پیوند دادن نظر و عمل نوشت: «هرگز انسانی کاری را با وسایلی چنین ناچیز آغاز نکرده که این‌همه فراتر از توان بشری باشد، زیرا او (محمد ﷺ) در تصور و اجرای چنین طرح بزرگی، ابزاری جز خودش و یاوری جز شمار اندکی از مردمانی که در گوشه‌ای از صحرا زندگی می‌کردند نداشت.» این مورخ فرانسوی با تحسین فراوان به تبدیل یک بنیاد نظری و ایدئولوژی به یک انقلاب و ساختن تمدنی پایدار اشاره کرده است: «هرگز انسانی انقلابی چنین بزرگ و پایدار در جهان پدید نیاورده است، زیرا در کمتر از دو قرن پس از ظهور اسلام، این آیین، هم در ایمان و هم با شمشیر، بر تمامی شبه‌جزیره عربستان فرمان راند و به نام خدا، ایران، خراسان، ماوراءالنهر، هند غربی، شام، مصر، حبشه، تمامی قاره شناخته‌شده آفریقای شمالی، جزایر متعدد دریای مدیترانه، اسپانیا و بخشی از گل را فتح کرد.» لامارتین در پایان سخنانش، با مقایسه با نظام‌ها و ایدئولوژی‌های معاصر، بی‌تردید عنوان بزرگی را نه تنها به خاطر نظریه استوار و درستی که اعلام کرد، بلکه به خاطر نظامی که بر آن بنیاد ساخت، به محمد ﷺ می‌بخشد. خلاصهٔ سخنان او چنین است: «اگر بزرگی هدف، ناچیزی وسایل، و نتایج شگفتانگیز، سه معیار نبوغ انسانی باشند، چه کسی جرئت دارد هر مرد بزرگ تاریخ را با محمد ﷺ مقایسه کند؟ مشهورترین مردان تنها سلاحها، قوانین و امپراتوریها را پدید آوردند. آنان اگر هم چیزی بنا نهادند، جز قدرتهای مادی نبود که اغلب در برابر چشمانشان فرو میریخت. این مرد نه تنها ارتشها، قانونگذاریها، امپراتوریها، ملتها و سلسلهها، بلکه میلیونها انسان را در یکسوم جهان مسکونی آن روز به حرکت درآورد؛ و افزون بر این، او قربانگاهها، خدایان، ادیان، اندیشهها، باورها و جانها را به حرکت درآورد.» قدرت اسلام و توان آن در شکل دادن به ملتها و ایجاد وحدت میان مردم به واسطهٔ اندیشههای خودش، بیشتر توسط لامارتین توضیح داده شده است، آنجا که میگوید: «او بر پایهٔ کتابی که هر حرف آن به قانون تبدیل شده بود، یک ملیت معنوی آفرید که مردمانی از هر زبان و نژاد را در خود متحد میکند. او این ویژگی پاک نشدنی این ملیت مسلمان را برجای گذاشت: نفرت از خدایان دروغین و شور و اشتیاق به خدای یگانهٔ غیرمادی. این میهنپرستی انتقامجویانه در برابر هتک حرمت آسمان، فضیلت پیروان محمد ﷺ را شکل داد؛ فتح یکسوم زمین برای این آیین، معجزهٔ او بود، یا بهتر بگوییم معجزهٔ انسان نبود، بلکه معجزهٔ عقل بود.»

Perhaps, one of the most thorough accounts of the history of Islam in terms of the ideological foundation, the Prophet of Islam (Mohammad PBUH), and the Islamic civilization was provided by Alphonse de Lamartine.187 In his famous article “Historie de la Turquie,”188 Lamartine made the following conclusion about Prophet Mohammad (PBUH): “Never has a man set for himself, voluntarily or involuntarily, a more sublime aim, since this aim was superhuman; to subvert superstitions which had been imposed between man and his Creator, to render God unto man and man unto God.” Lamartine admired the ability of Mohammad to “restore the rational and sacred idea of divinity amidst the chaos of the material and disfigured gods of idolatry.” On coupling both theory and practice, Lamartine wrote, “Never has a man undertaken a work so far beyond human power with so feeble means, for he (Mohammad) had in the conception as well as in the execution of such a great design, no other instrument than himself and no other aid except a handful of men living in a corner of the desert.” Translating a theoretical foundation and ideology into a revolution and constructing a long-lasting civilization was noted by the French historian with great appreciation: “Never has a man accomplished such a huge and lasting revolution in the world, because in less than two centuries after its appearance, Islam, in faith and in arms, reigned over the whole of Arabia, and conquered, in God’s name, Persia, Khorasan, Transoxania, Western India, Syria, Egypt, Abyssinia, all the known continent of Northern Africa, numerous islands of the Mediterranean Sea, Spain, and part of Gaul.” Concluding his remarks, and drawing analogy with contemporary systems and ideologies, Lamartine decidedly bestows the title of greatness upon Mohammad, not only for the solid and sound theory he proclaimed, but also for the system he built upon that foundation. His remarks are summarized as follows: “If greatness of purpose, smallness of means, and astonishing results are the three criteria of a human genius, who could dare compare any great man in history with Mohammad? The most famous men created arms, laws, and empires only. They founded, if anything at all, no more than material powers which often crumbled away before their eyes. This man moved not only armies, legislations, empires, peoples, dynasties, but millions of men in one-third of the then inhabited world; and more than that, he moved the altars, the gods, the religions, the ideas, the beliefs and the souls.” The power of Islam and its ability to mold nations and create unity among people by the virtue of its own ideas is further explained by Lamartine, where he says, “On the basis of a Book, every letter which has become law, he created a spiritual nationality which blends together peoples of every tongue and race. He has left the indelible characteristic of this Muslim nationality the hatred of false gods and the passion for the One and Immaterial God. This avenging patriotism against the profanation of Heaven formed the virtue of the followers of Mohammad; the conquest of one-third the earth to the dogma was his miracle; or rather it was not the miracle of man but that of reason.”.

لامارتین دربارهٔ قدرت عقیدهٔ اسلامی در یگانگی خداوند سخن گفته و مدعی شده که این عقیده چنان معجزه‌ای است که با بر زبان آمدنش از لبان او، همهٔ معبدهای باستانی بت‌ها را ویران کرد. این اصل اعتقادی دوگانه بود: یگانگی خداوند و تنزیه خداوند از ماده. نخستین آنچه خداوند است را بیان می‌کند و دومین آنچه خداوند نیست را. یکی خدایان دروغین را با شمشیر سرنگون ساخت و دیگری اندیشه‌ای را با کلمات آغاز کرد.

Lamartine commented on the power of the Islamic creed of the unity of God, and purported that it was in itself such a miracle that upon its utterance from his lips, it destroyed all the ancient temples of idols. This dogma was twofold the unity of God and the immateriality of God: the former telling what God is, the latter telling what God is not; the one overthrowing false gods with the sword, the other starting an idea with words.

ماهاتما گاندی، اصلاحگر بزرگ هندی، تفسیر خود را از تمدن اسلامی و بنیان فکری آن به رهبری پیامبر محمد ﷺ بیان کرد و تأکید نمود که گسترش اسلام به قدرت اندیشه‌ها بود، نه به قدرت شمشیر. گاندی یافته‌های خود را در این سخنان خلاصه می‌کند: «می‌خواستم بهترین بخش زندگی کسی را بشناسم (محمد ﷺ) که امروز بر دل‌های میلیون‌ها انسان سلطه‌ای بی‌چون‌وچرا دارد. بیش از هر زمان دیگری متقاعد شدم که در آن روزگار، این شمشیر نبود که جایگاهی برای اسلام در نظام زندگی به دست آورد. این سادگی سخت‌گیرانه، فروتنی کامل پیامبر ﷺ، رعایت دقیق عهد و پیمان‌ها، عشق عمیق او به یارانش و پیروانش، شجاعت، بی‌باکی و اعتماد مطلق او به خدا و به رسالت خویش بود. اینها بودند، نه شمشیر، که هر مانعی را از پیش برداشتند و بر هر دشواری چیره شدند. وقتی جلد دوم (زندگی‌نامه پیامبر ﷺ) را بستم، افسوس خوردم که از آن زندگی بزرگ، چیز بیشتری برای خواندن نمانده بود.» جرج برنارد شاو، برنده جایزه نوبل ایرلندی، درباره توانایی اسلام در تحقق اهداف اعلام‌شده‌اش، یعنی عدالت و انصاف، چنین اظهار می‌دارد: «اگر هر دینی فرصت یافته بود که در عرض صد سال آینده بر انگلستان، بلکه بر اروپا حکومت کند، آن دین اسلام می‌بود.» برنارد شاو می‌افزاید: «من همواره دین محمد ﷺ را به سبب سرزندگی شگفت‌انگیزش بسیار ارج نهاده‌ام. به نظر من، این تنها دینی است که توان سازگاری با تحولات دائمی هستی را دارد و می‌تواند برای هر عصری جذاب باشد. من او را مطالعه کرده‌ام؛ آن مرد شگفت‌انگیز. و به عقیده من، او نه ضدمسیح، بلکه باید او را نجات‌دهنده بشریت نامید.» او با بررسی اسلام در عمل و ایدئولوژی اسلامی در کردار، به این نتیجه رسید که اسلام توان ارائه نظامی را دارد که بتواند نیازهای انسان‌ها را در هر زمان و هر مکان برطرف کند. او می‌گوید: «من بر این باورم که اگر مردی چون او زمام دیکتاتوری جهان مدرن را به دست می‌گرفت، در حل مشکلات آن موفق می‌شد، به گونه‌ای که صلح و خوشبختی بسیار مورد نیاز را برای آن به ارمغان می‌آورد. من درباره آیین محمد ﷺ پیش‌بینی کرده‌ام که همان‌گونه که امروز در اروپا رو به پذیرش است، فردا نیز برای اروپا پذیرفتنی خواهد بود.»

Mahatma Gandhi,189 the great Indian reformer, gave his interpretation of the Islamic civilization and ideological foundation under the leadership of Prophet Mohammad (PBUH), asserting that the spread of Islam was due to the power of ideas rather than the power of sword. Gandhi sums up his findings in these words: “I wanted to know the best of the life of one (Mohammad) who holds today an undisputed sway over the hearts of millions of mankind. I became more than ever convinced that it was not the sword that won a place for Islam in those days in the scheme of life. It was the rigid simplicity, the utter self-effacement of the Prophet the scrupulous regard for pledges, his intense devotion to his friends and followers, his intrepidity, his fearlessness, his absolute trust in God and in his own mission. These and not the sword carried everything before them and surmounted every obstacle. When I closed the second volume (of the Prophet’s biography), I was sorry there was not more for me to read of that great life.” The Irish Noble Prize winner Sir George Bernard Shaw190 makes the following remarks on the ability of Islam to deliver its declared objectives of justice and fairness: “If any religion had the chance of ruling over England, nay Europe within the next hundred years, it could be Islam.” Bernard Shaw further explains, “I have always held the religion of Mohammad in high estimation because of its wonderful vitality. It is the only religion which appears to me to possess that assimilating capacity to the changing phase of existence which can make itself appeal to every age. I have studied him—the wonderful man and in my opinion far from being an anti-Christ, he must be called the Savior of Humanity.” His study of Islam in action and the Islamic ideology in practice led Shaw to express his feelings about the ability of Islam to deliver a system capable of addressing the needs of humans at any time and at any place; he says, “I believe that if a man like him were to assume the dictatorship of the modern world he would succeed in solving its problems in a way that would bring it the much needed peace and happiness: I have prophesied about the faith of Mohammad that it would be acceptable to the Europe of tomorrow as it is beginning to be acceptable to the Europe of today.”.

مایکل هارت ۱۹۱ حضرت محمد ﷺ را در صدر فهرست یکصد تن از تأثیرگذارترین افراد تاریخ بشر قرار داده است. هارت دلیل انتخاب محمد ﷺ برای صدر فهرست بزرگ‌ترین افراد را چنین بیان می‌کند: «او تنها مردی در تاریخ است که هم در سطح دنیوی و هم در سطح دینی به موفقیتی بی‌نظیر دست یافت. احتمال دارد که تأثیر نسبی محمد ﷺ بر اسلام بیشتر از مجموع تأثیر عیسی مسیح و سنت پولس بر مسیحیت بوده باشد. همین ترکیب بی‌همتای تأثیر دنیوی و دینی است که به نظر من، محمد ﷺ را شایسته آن می‌سازد که تأثیرگذارترین شخصیت منفرد در تاریخ بشر به شمار آید.» همانند مایکل هارت، دکتر ویلیam دрейپر ۱۹۲ نیز تأکید می‌کند که حضرت محمد ﷺ بیشترین تأثیر را بر نوع بشر داشته است. جان رادول ۱۹۳ در پیش‌گفتار ترجمه خود از قرآن کریم، مشاهدات مشابهی درباره زندگی حضرت محمد ﷺ بیان کرده و آن را نمونه‌ای شگفت‌انگیز از نیرو و حیاتی دانسته که در کسی نهفته است که ایمانی عمیق به خدا و عالم غیب دارد. رادول می‌گوید: «او (محمد ﷺ) همواره از کسانی شمرده خواهد شد که بر ایمان، اخلاق و تمام زندگی دنیوی همنوعانش تأثیری داشته‌اند که جز یک انسان واقعاً بزرگ نه اعمال کرده و نه می‌تواند اعمال کند؛ و تلاش‌های او برای ترویج یک حقیقت بزرگ، موفق خواهد بود.» و. مونتگومری وات ۱۹۴ در تفسیر دیدگاه رایج مردم غرب درباره زندگی حضرت محمد ﷺ و توانایی او در هدایت یک ملت به سوی رفاه، ثبات و گسترش جهانی، به درستی و صداقت او تحسین می‌کند؛ درستی‌ای که در آمادگی او برای تحمل آزار و اذیت به خاطر باورهایش، در منش اخلاقی بلند مردانی که به او ایمان آوردند و او را رهبر خود می‌دانستند، و در بزرگی دستاورد نهایی او نمایان است. در ادامه این ملاحظات، مونتگомری بر این باور است که در قرآن و دیگر تجلیات دیدگاه اسلامی، گنجینه‌های وسیعی از حقیقت الهی نهفته است که او و دیگر غربیان هنوز بسیار چیزها از آن باید بیاموزند. به نظر او، اسلام نامزدی قوی برای فراهم آوردن چارچوب بنیادین دین واحد آینده است.

Michael Hart191 placed Prophet Mohammad on the top of the first one hundred most influential people in the history of mankind. Hart justified his decision to pick Mohammad to top the list of the greatest people by giving the following account: “He was the only man in history who was supremely successful on both the secular and religious level. It is probable that the relative influence of Mohammad on Islam has been larger than the combined influence of Jesus Christ and St. Paul on Christianity. It is this unparalleled combination of secular and religious influence which I feel entitles Mohammad to be considered the most influential single figure in human history.” Similar to Michael Hart, Dr. William Draper192 asserts that Prophet Mohammad has exercised the greatest influence upon the human race. In the preface to his translation of the Holy Quran, John Rodwell193 made similar observations on Prophet Mohammad’s career as a wonderful instance of the force and life that resides in him who possesses an intense faith in God and in the unseen world. Rodwell asserts that “he (Mohammad) will always be regarded as one of those who have had that influence over the faith, morals and whole earthly life of their fellow men, which none but a really great man ever did, or can exercise; and whose efforts to propagate a great verity will prosper.” Commenting on the common view held by Western people about the life of Mohammad and his ability to lead a nation into prosperity, stability, and global outreach, W. Montgomery Watt194 admires Mohammad’s integrity which is manifested through his readiness to undergo persecution for his beliefs and through the high moral character of the men who believed in him and looked up to him as a leader, and the greatness of his ultimate achievement. Further to these remarks, Montgomery believes that embedded in the Quran and other expressions of the Islamic vision are vast stores of divine truth from which he and other occidentals have still much to learn. In his views, Islam is a strong contender for the supplying the basic framework of the one religion of the future.

یکی از بزرگ‌ترین دستاوردها و موفقیت‌های اسلام، توانایی آن در تبدیل قبایل عرب بادیه‌نشین به جامعه‌ای متمدن با گستره‌ای جهانی بود. پیش از اسلام، اعراب بیشتر قبایلی پراکنده در صحرا بودند که اثر قابل توجهی از تمدن به جا نگذاشتند. تحول اسلامی اعراب به یک هویت جدید جهانی با رسالتی مشخص و روشی متمدنانه، توسط مورخ بریتانیایی آرتур گلین لئونارد در کتاب «اسلام، ارزش‌های اخلاقی و معنوی آن» مورد شناسایی قرار گرفت. او می‌گوید: «نبوغ محمد ﷺ بود، روحی که او از طریق جان اسلام در اعراب دمید که آنان را بالا برد. آنان را از رخوت و سطح پایین رکود قبیله‌ای به بلندای وحدت ملی و امپراتوری رساند. در عظمت دین‌باوری محمد ﷺ، سادگی، پرهیزگاری و پاکی‌ای که آموزش می‌داد، و وفاداری بنیان‌گذارش به اصول خودش بود که با تمام جاذبه‌ی الهام حقیقی بر فیبر اخلاقی و فکری آنان اثر گذاشت.» تحول ایدئولوژیک اعراب به ملتی با شخصیتی برجسته، که از بسیاری از ملت‌های موجود آن زمان پیشی گرفت، همچنین توسط استاد بازنشسته ادبیات سامی در دانشگاه پرینستون، فیلیپ ک. حتی، در کتاب «تاریخ اعراب: از کهن‌ترین زمان‌ها تا کنون» مورد تأیید قرار گرفت. به گفته‌ی حتی: «در مدت کوتاهی از عمر فانی، محمد ﷺ از مواد نامیدکننده، ملتی را برانگیخت که پیش از آن هرگز یکپارچه نشده بود؛ در سرزمینی که تا آن زمان تنها یک اصطلاح جغرافیایی بود، دینی بنیان نهاد که در مناطق وسیعی مسیحیت و یهودیت را سرکوب کرد و پایه‌های امپراتوری‌ای را گذاشت که به زودی زیباترین استان‌های جهان متمدن آن زمان را در مرزهای گسترده‌اش در بر گرفت.» یکی از دلایل اصلی اجرای موفق ایدئولوژی اسلامی، جداسازی دقیق انگیزه‌های شخصی و خودخواهانه از اهداف کلی رسالت اسلام است. این مطلب را مورخ آمریکایی واشنگتن ایروینگ۱۹۶ در مقاله‌اش با عنوان «محمد و جانشینانش» مشاهده کرده است. ایروینگ درستی و خصلت اعتقادی پیامبر محمد ﷺ را در این کلمات خلاصه می‌کند: «او در معاملات شخصی‌اش عادل بود. با دوستان و غریبه‌ها، ثروتمندان و فقرا، قدرتمندان و ضعفا با انصاف رفتار می‌کرد، و به‌خاطر مهربانی‌ای که با آنان داشت و به شکایاتشان گوش می‌داد، مردم عادی او را دوست داشتند.» این خصلت یگانه، به اسلام تکانه‌ای نیرومند بخشید که قرن‌ها پس از آن ادامه یافت. ایروینگ می‌افزاید: «پیروزی‌های نظامی او نه غرور و نه خودستایی برانگیخت، آنچنان‌که اگر برای اهداف خودخواهانه بود چنین می‌شد. در اوج قدرتش، همان سادگی در رفتار و ظاهر را حفظ کرد که در روزهای سختی داشت. دور از اینکه شیوه‌ی شاهانه‌ای در پیش گیرد، اگر هنگام ورود به اتاقی، نشانه‌های غیرعادی احترام به او نشان داده می‌شد، ناخشنود می‌شد. اگر او خواهان سلطه‌ی جهانی بود، آن سلطه‌ی ایمان بود؛ و اما حکومت دنیوی‌ای که در دستانش پدید آمد، آن را بدون تظاهر به کار می‌گرفت و هیچ گامی برای ماندگار کردن آن در خاندانش برنداشت.» یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای اسلام در طول تاریخ اجرایش، توانایی آن در آمیختن ملت‌ها و نژادهای گوناگون در یک امت اسلامی (امت) با پیوندهای برادری و ایمان بود. کانن تیلور۱۹۷، در مقاله‌ای که در کنگره کلیسا در ولورهمپتون در سال ۱۸۸۷ خوانده شد، این مشاهده را بیان می‌کند: «اسلام به برده امید می‌دهد، برادری را به بشریت، و شناخت حقایق بنیادین سرشت انسان را.» این واقعیت را مورخ آر. ال. ملما نیز پذیرفته است که می‌گوید آموزه‌ی برادری در اسلام همه‌ی انسان‌ها را دربرمی‌گیرد، بی‌آنکه رنگ، نژاد یا آیین مطرح باشد. او همچنین استدلال می‌کند که اسلام تنها دینی است که توانسته این آموزه را در عمل محقق سازد. بی‌شک، مسلمانان هرجا که در جهان باشند، یکدیگر را برادر می‌شناسند، حتی زمانی که اسلام به‌عنوان یک ایدئولوژی در سطح حکومت‌داری قرار نداشته باشد.

برتانوی مورخ ایچ. اے. آر. گب۱۹۸ مشاہدہ کرتے ہیں کہ اسلام میں بین النسلی افہام و تفہیم اور تعاون کی ایک شاندار روایت موجود ہے، ایسی کہ کوئی اور معاشرہ اتنی زیادہ اور متنوع نسلوں کے انسانوں کو حیثیت، مواقع اور کوششوں کی مساوات میں متحد کرنے کا ایسا کامیاب ریکارڈ نہیں رکھتا۔ یاد رہے کہ یہ قوت اسلام کی بنیاد سے پھوٹتی ہے، جو اگر بروئے کار لائی جائے تو آج عالمی برادری کو درپیش نسل اور روایت کے بظاہر ناقابلِ مفاہمت عناصر کو اب بھی ہم آہنگ کرنے کی صلاحیت رکھتی ہے۔ مسلمانوں کے درمیان نسلی شعور کا خاتمہ اسلام کی نمایاں کامیابیوں میں سے ایک ہے۔ آج کی دنیا، جو نسلی تقسیموں سے تباہ حال ہے، میں اسلام کی اس خوبی کے پرچار کی شدید ضرورت ہے۔ اسلام کی اس خوبی کو نمایاں مورخین کی تحسین حاصل ہوئی، جن میں آرنلڈ ٹوئن بی۱۹۹ بھی شامل ہیں، جنہوں نے دنیا کی تہذیبوں کا گہرائی سے تجزیہ کیا۔

The British historian H. A. R. Gibb198 observes that Islam possesses a magnificent tradition of interracial understanding and cooperation, in a manner that no other society has such a record of success uniting in an equality of status, of opportunity, and of endeavors so many and so various races of mankind. Note that this power stems from the foundation of Islam, which, if utilized, still has the capacity to reconcile apparently irreconcilable elements of race and tradition faced by the world community today. The extinction of race consciousness as between Muslims is one of the outstanding achievements of Islam. In the contemporary world, which is ravaged by racial divides, there is a crying need for the propagation of this Islamic virtue. This virtue of Islam gained the appreciation of prominent historians, including Arnold Toynbee,199 who analyzed with great scrutiny world civilizations.

برخلاف این باور که در رسانه‌های جمعی ترویج می‌شود که تروریسم ریشه در اسلام دارد، تاریخ تمدن اسلامی در دوران حکومت اسلامی خلاف آن را نشان می‌دهد. مورخ انگلیسی ولز (۱۸۶۶-۱۹۴۶)^۲۰۰ به این واقعیت اذعان داشت که آموزه‌های اسلامی سنت‌های بزرگی را برای رفتار و معامله‌ی عادلانه و ملایم در خود جای داده‌اند. به گفته‌ی ولز، آموزه‌ی اسلام مردم را به بزرگواری و تساهل برمی‌انگیزد. ولز همچنین والاترین ارزش‌هایی را که اسلام مطرح کرده و در عین حال قابل اجرا هستند، می‌ستاید. او یادآور می‌شود که اسلام جامعه‌ای پدید آورد که در آن، در مقایسه با همه‌ی جوامع دیگر، سنگدلی و ستم و بی‌عدالتی جمعی کمترین بود. این مورخ انگلیسی با این شهادت نتیجه‌گیری می‌کند: «اسلام سرشار از مهربانی، ادب و برادری است.» سروجینی نایدو^۲۰۱، سیاستمدار و فعال هندی، نیز به عدالت نهفته در پیام اسلام ارج نهاد. او اندیشید که حس عدالت یکی از شگفت‌انگیزترین آرمان‌های اسلام است. او نوشت: «هنگامی که قرآن را می‌خوانم، آن اصول پویای زندگی را می‌یابم؛ نه اخلاق عرفانی، بلکه اخلاقی عملی برای رفتار روزمره‌ی زندگی که برای تمام جهان مناسب است.»202

Contrary to the myth propagated in the mass media that terrorism is rooted within Islam, the history of the Islamic civilization during the periods of Islamic rule points to the other direction. The British historian Wells (1866-1946)200 appreciated the fact that the Islamic teachings integrate great traditions for equitable and gentle dealings and behavior. According to Wells, the Islamic doctrine inspires people with nobility and tolerance. Wells further admires the highest order values advanced by Islam and at the same time practicable. He also notes that Islam brought into existence a society in which hard-heartedness and collective oppression and injustice were the least as compared with all other societies. The British historian concludes with this testimony, “Islam is replete with gentleness, courtesy, and fraternity.” The Indian politician and activist Sarojini Naidu201 also appreciated the justice inherent within the message of Islam. She contemplated that the sense of justice is one of the most wonderful ideals of Islam. She wrote, “As I read in the Qur’an I find those dynamic principles of life, not mystic but practical ethics for the daily conduct of life suited to the whole world.”202

دیگر موضوع مورد اختلاف، شیوه‌ی برخورد مسلمانان و اسلام با غیرمسلمانان است. این ترس که اسلام و مسلمانان ممکن است غیرمسلمانان را به سختی‌ها بکشانند و حقوق اساسی آنان به‌عنوان شهروند را انکار کنند، بی‌پایه است. برعکس، تمدن اسلامی در طول دوره‌ی غالب خود گواهی بزرگ بر عدالت اسلام نسبت به غیرمسلمانان است. ادیسون جیمز ثیر روابط میان مسلمانان و غیرمسلمانان را بررسی کرده و نتیجه می‌گیرد که حتی پس از جنگ‌های صلیبی، حاکمان مسلمان به‌ندرت رعایای مسیحی خود را به‌خاطر جنگ‌های صلیبی رنج می‌دادند.۲۰۳ او می‌نویسد: «هنگامی که مسلمانان دوباره کنترل کامل فلسطین را به دست گرفتند، به مسیحیان جایگاهی خوب داده شد و از عدالتی روشن‌اندیشانه بهره‌مند شدند.» ادیسون جیمز همچنین اشاره می‌کند که در زمان صلیبیون، مسیحیان از ورود به زیارتگاه‌ها منع می‌شدند و تا پیروزی‌های مسلمانان نمی‌توانستند از حقوق خود به‌عنوان مسیحی بهره‌مند شوند.

The other area of contention is the way Muslims and Islam deal with non-Muslims. The fear that Islam and Muslims may subjugate non-Muslims to hardships and deny them their basic rights as citizens is not founded. On the contrary, the Islamic civilization throughout its prevailing period is a great testimony to the fairness of Islam towards non-Muslims. Addison James Thayer studied the relations between Muslims and non-Muslims and concludes that even after the crusade wars, Muslim rulers seldom made their Christian subjects suffer for the Crusades.203 He writes, “When the Muslims resumed full control of Palestine, the Christians were given a good status and experienced enlightened justice.” Addison James also notes that under the Crusaders, Christians were forbidden access to the shrines, and not until the Muslim victories could they enjoy their rights as Christians.

پیشرفتی که ایدئولوژی اسلامی در جریان اجرای خود به دست آورد، به‌طور گسترده‌ای از سوی دانشمندان و مورخان به رسمیت شناخته شده است. جرد دایموند، استاد جامعه‌شناسی و فیزیولوژی در دانشگاه کالیفرنیای لس‌آنجلس (UCLA)، به شکلی قابل توجه توضیح داده است که اسلام در زمانی که اروپا عقب مانده بود، چگونه برتری یافت. او می‌نویسد: «اسلام قرون وسطی از نظر فناوری پیشرفته و نسبت به نوآوری گشوده بود. نرخ باسوادی در آن بسیار بالاتر از اروپای معاصر بود؛ میراث تمدن کلاسیک یونان را چنان جذب کرد که امروزه بسیاری از کتاب‌های کلاسیک تنها از طریق نسخه‌های عربی آن‌ها بر ما شناخته‌اند. اسلام آسیاب‌های بادی، مثلثات، بادبان‌های لاتین (مثلثی) را اختراع کرد و در فلزکاری، مهندسی مکانیک و شیمی و روش‌های آبیاری پیشرفت‌های بزرگی داشت. در سده‌های میانه، جریان فناوری عمدتاً از اسلام به اروپا بود، نه از اروپا به اسلام. تنها پس از سده‌ی شانزدهم میلادی بود که جهت خالص این جریان معکوس شد.»

The level of advancement achieved by the Islamic ideology throughout its implementation is widely recognized by scholars and historians. UCLA professor of sociology and physiology Jared Diamond204 remarkably summarized how Islam excelled at the time when Europe lagged behind. He writes, “Medieval Islam was technologically advanced and open to innovation. It achieved far higher literacy rates than in contemporary Europe; it assimilated the legacy of classical Greek civilization to such a degree that many classical books are now known to us only through Arabic copies. It invented windmills, trigonometry, lateen sails and made major advances in metallurgy, mechanical and chemical engineering and irrigation methods. In the middle-ages the flow of technology was overwhelmingly from Islam to Europe rather from Europe to Islam. Only after the 1500’s did the net direction of flow begin to reverse.”.

شواهد و گواهی‌ها درباره تمدن اسلامی در زمینه‌های تساهل، برادری، عدالت، انصاف، رفاه، پیشرفت و حقوق بشر فراوان است. هدف در اینجا ارائه درسی تاریخی نیست؛ بلکه کاستن از ترسی است که به سبب پیوند میان اسلام و تروریسم، یا اسلام و رفتار ناعادلانه با مردم، یا اسلام و عقب‌ماندگی، بر دل‌های بسیاری مستولی شده است. مشاهدات مورخان، سیاستمداران، دانشمندان و نویسندگان همگی نشان می‌دهد که اسلام و تمدن آن بسیار دور از هرگونه این دلالت‌های منفی است.

The testimonials facts on the Islamic civilization in terms of tolerance, brotherhood, justice, fairness, prosperity, advancement, and human rights are abundant. The idea here is not to provide a lesson of history. Rather, it is to quell the fear that has swamped the hearts of many due to links between Islam and terrorism, or Islam and unfair treatment of people, or Islam and backwardness. The observations made by historians, politicians, scholars, and writers all indicate that Islam and its civilization is far from any of these negative connotations.