الله (سبحانه وتعالى) مصرف‌های زکات را در این فرموده‌اش محدود کرده است:

Allah (swt) restricted the expenditure of Zakat in His saying:

«إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ» [التوبة: ۶۰]. این آیه مصارف زکات را به این هشت دسته محدود و منحصر می‌کند. جایز نیست که از آن به هیچ دسته‌ای غیر از این‌ها داده شود، زیرا آیه با واژه «إنّما» آغاز شده که ادات حصر و تخصیص است و پس از آن «لام» ملکیت آمده است. این امر بر انحصار مصرف‌کنندگان و مالکان صدقه در این هشت دسته دلالت دارد که عبارت‌اند از:

“Verily the Sadaqat are (only) for the poor, needy, those employed upon it, those whose hearts are to be reconciled, slaves, debtors, those in the way of Allah (swt) and the wayfarers” [At-Tauba: 60] This Ayah restricts the expenditures of Zakat to these eight categories, limiting and specifying it for them. It is not allowed to give from it to any category other than these, because the Ayah begins with the term “Innama” which is an articles of limitation and restriction, followed by the letter “lam” of ownership. This indicates the limitation of Sadaqah beneficiaries and ownership to these eight categories which are:

۱. فقرا (الفقراء): اینان کسانی‌اند که پولی کافی برای برآوردن نیازهای اساسی‌شان، یعنی خوراک، پوشاک و مسکن، دریافت نمی‌کنند. هر کس کمتر از آنچه برای برآوردن نیازهای اساسی‌اش لازم است دریافت کند، فقیر به شمار می‌رود، پس صدقه برای او حلال است. او می‌تواند از آن بگیرد و می‌توان به اندازه‌ای صدقه به او داد که نیاز و فقر او را برطرف کند.

1. The Poor (Al-Fuqaraa): These are those who don’t receive enough money to suffice them to fulfil their basic needs that are food, clothing and shelter. Whoever receives less than what he needs to fulfil his basic needs is considered poor, so Sadaqah is Halal for him. He may take from it and he can be given enough Sadaqah to the limit that removes his need and poverty.

الله (سبحانه و تعالی) صدقه گرفتن را بر ثروتمندان حرام کرده است. عبدالله بن عمرو گفت: پیامبر خدا ﷺ فرمود: «صدقه برای ثروتمند و برای کسی که بدن سالم و نیرومند دارد (ذو مرّة) حلال نیست.» ذو مرّة به کسی گفته می‌شود که نیرو و توانایی کسب معاش دارد. اگر او توان و توانایی نداشته باشد، فقیر به شمار می‌آید. ثروتمند کسی است که از دیگران بی‌نیاز باشد، به‌گونه‌ای که افزون بر نیاز خود مال داشته باشد. احادیثی آمده که مشخص می‌کند ثروتمند کیست. عبدالله بن مسعود گفت: پیامبر خدا ﷺ فرمود: «هیچ کس در حالی که ثروتمند است، چیزی درخواست نمی‌کند جز آنکه روز قیامت در حالی می‌آید که چهره‌اش گاز گرفته، خراشیده یا زخمی است.» گفته شد: «ای پیامبر خدا ﷺ، ثروتمندی او چیست؟» فرمود: «پنجاه درهم، یا معادل آن از طلا.» (روایت پنج نفر از محدثان). هر کس پنجاه درهم نقره، معادل ۱۴۸٫۷۵ گرم نقره، یا معادل آن از طلا، افزون بر خوراک، پوشاک، مسکن و هزینه‌های خانواده، فرزندان و خدمتکارش داشته باشد، ثروتمند به شمار می‌آید و برای او گرفتن از صدقه روا نیست.

Allah (swt) has prohibited the rich from taking Sadaqah. Abdullah b. Amru said: The Messenger of Allah (saw) said: “Sadaqah is not Halal for the rich (person) nor the one of sound and strong body (Zu Mirra).” The Zu Mirra is the person of strength and acquiring ability. If he doesn’t have the strength and ability, then he is considered poor. The rich person is the one who is independent of others such that he receives more than is required to fulfil his needs. There have come Ahadith clarifying who the rich person is. Abdulllah b. Masud said: The Messenger of Allah (saw) said: “No person will ask for something while he is rich except he will come on the Day of Judgement with his face bitten, scratched or wounded.” It was said: “O Messenger of Allah (saw), what is his richness?” He said: “50 Dirhams or its equivalent in gold” (narrated by the five). Whoever owns 50 silver Dirhams equal to 148.75 grams of silver, or its equivalent in gold, in excess of his food, clothing, shelter and the expenses of his family, children and servant is considered rich and it is not allowed for him to take from the Sadaqah.

2. المساکین (بینوایان): آنان کسانی هستند که چیزی ندارند، پس نیازمندی آنان را ناتوان ساخته، و از مردم گدایی نمی‌کنند. پیامبر خدا ﷺ فرمود: «مسکین کسی نیست که در میان مردم می‌گردد و با یک یا دو لقمه، یا یک یا دو خرما برمی‌گردد. مسکین کسی است که ثروتی ندارد که نیازش را برطرف کند، و مردم هم او را نمی‌شناسند تا به او صدقه دهند، و نه می‌ایستد تا از مردم گدایی کند» (متفق علیه). مسکین از فقیر پایین‌تر است، به سبب سخن خداوند (سبحانه و تعالی):

2. The Paupers (Al-Masakeen): They are the ones who don’t have anything so the want abated them and they do not beg people. The Messenger of Allah (saw) said: “The pauper is not the one who goes about the people, content with a morsel or two or a date or two. The pauper is the one who doesn’t find any wealth to suffice him nor do people notice him so that they give him charity. Nor does he stand to beg people” (agreed upon). The pauper is lesser than the poor person due to the saying of Allah (swt) .:

«یا مسکینی را که در خاک افتاده است» [البلد: ۱۶]، یعنی: بر اثر برهنگی و گرسنگی، غرق در خاک. صدقه برای مسکین جایز است و او می‌تواند از آن بگیرد. می‌توان به او از صدقه آن‌قدر داد که بدبختی‌اش برطرف شود و بتواند نیازهای اساسی‌اش را برآورده کند.

“Or a pauper with dust” [Al-Balad: 16] i.e. covered with dust due to his nakedness and hunger. The Sadaqah is allowed for the pauper and he can take from it. He can be given from Sadaqah to the limit that his misery is removed and he is enabled to satisfy his basic needs.

۳. کسانی که برای جمع‌آوری آن گماشته شده‌اند (العاملین علیها): اینان فرستادگان پیامبر ﷺ و جمع‌کنندگان صدقه‌اند که برای گرفتن صدقه از کسانی که بر آنان واجب است، یا برای توزیع آن میان مستحقانش گماشته شده‌اند. به ایشان از صدقات داده می‌شود، حتی اگر ثروتمند باشند، در برابر جمع‌آوری یا توزیع آن. عطاء بن یسار گفت: رسول خدا ﷺ فرمود: «صدقه برای ثروتمند جایز نیست، جز برای پنج کس: کسی که برای جمع‌آوری آن گماشته شده، مردی که آن را با مال خود می‌خرد، مردی که صدقه‌ای به او داده شده و آن را به همسایه‌اش بخشیده، جنگجو، یا بدهکار.» و از بُسر بن سعید روایت است که ابن أساعدی مالکی گفت: «عمر مرا بر صدقه گماشت. وقتی کارم را تمام کردم و آن را به او دادم، دستور داد مزدی به من بدهند. گفتم: این کار را برای رضای خدا (سبحانه و تعالی) انجام دادم. گفت: آنچه به تو می‌دهم بگیر، زیرا در زمان رسول خدا ﷺ نیز گماشته شده بودم. آن حضرت مرا گماشت و من همان سخنی را که تو گفتی به ایشان گفتم. رسول خدا ﷺ فرمود: اگر چیزی بدون درخواست به تو داده شد، از آن بخور و صدقه بده.» (متفق علیه)

3. Those employed over collecting it (Al-’Amileen ‘alayha): These are the Messenger (saw)s and Sadaqah collectors appointed to collect Sadaqah from those whom it is obliged upon them, or they distribute it to its beneficiaries. They are given of the Sadaqat, even if they are wealthy, in exchange for collecting or distributing it. Ata’a b.Yasar said: The Messenger of Allah (saw) said: “Sadaqah is not allowed for the rich except for five: The one employed to collect it, a man who buys it with his wealth, a man who was given a Sadaqah and he donated it to his neighbour, the fighter or the debtor.” And from Busr b. Said that ibn Asa’di al-Maliki said: “‘Umar appointed me over the Sadaqa. When I finished and gave it to him, he ordered some wage for me’. I said: ‘I did it for the sake of Allah (swt).’ He said: ‘Take what I give you for I was employed at the time of the Messenger of Allah (saw) . He employed me and I told him what you told me. The Messenger of Allah (saw) said: ‘If you are given something without begging, eat (of it) and give charity’” (agreed upon).

4. آنان که دلهایشان باید به دست آید (المؤلفة قلوبهم): اینان گونههایی از رهبران، سران، افراد صاحبنفوذ یا قهرمانانند که باورهایشان هنوز استوار نشده است، و خلیفه یا والیانش صلاح بدانند که از زکات به آنان داده شود تا دلهایشان جلب شود، باورهایشان استوار گردد، از ایشان برای سود اسلام و مسلمانان بهره گرفته شود، یا بر جامعههایشان تأثیر گذاشته شود. این همانند چیزی است که رسول خدا ﷺ به ابوسفیان، عیینة بن حصن، اقرع بن حابس، عباس بن مرداس و دیگران داد. عمرو بن تغلب گفت: «مالی یا اسیرانی به رسول خدا ﷺ رسید و ایشان آن را تقسیم کردند. به برخی مردان داد و برخی دیگر را واگذاشت. ایشان آگاه شدند که کسانی که چیزی به آنان داده نشده بود، سرزنشگر بودند. پس خدا را ستایش کرد و بزرگ داشت، سپس فرمود: «بدانید! به خدا سوگند که به مردی میدهم و دیگری را وامیگذارم. آنکه وامیگذارم، نزد من محبوبتر است از آنکه میدهم. بلکه به کسانی میدهم که در دلهایشان بیتابی و ترس میبینم، و به کسانی وامیگذارم که خداوند در دلهایشان توانگری و خیر نهاده است.»

4. Those whose hearts are to be reconciled (Al-muallafatu qulubuhum): These are types of leaders, chiefs, influential people or heroes whose beliefs are not yet settled, where the Khalifah or his governors see it fit to give them from the Zakat as reconciliation for their hearts, settling their beliefs, utilising them for the benefit of Islam and Muslims or to influence their communities. This is similar to what the Messenger (saw) gave to Abu Sufyan, Uyayna b. Hisn, Al-Aqr’a b. Habis, Abbas b. Mirdas and others. Amru b. Taghlib said “that some money or captives reached the Messenger of Allah (saw) and he distributed them. He gave to some men and left some others. He got the knowledge that those who were not given were full of blame. So he praised Allah (swt) and extolled Him, then he said: ‘See! By Allah (swt) I give to a man and leave another. The one I leave is more beloved (to me) than the one I give. Rather, I give people whom I see in their hearts some fear and impatience, and I entrust some people with what Allah (swt) placed in their hearts of affluence and good.’”.

کسانی که باید با آنان الفت داده شود، زکات داده نمی‌شوند مگر آنکه مسلمان باشند. اگر کافر باشند، هیچ صدقه‌ای به آنان داده نمی‌شود، زیرا صدقه به کافر داده نمی‌شود. این به سبب سخن رسول خدا ﷺ به معاذ هنگامی است که او را به یمن فرستاد: «به آنان خبر ده که خداوند عزّوجلّ صدقه را بر ثروتمندانشان واجب کرده است که از توانگرانشان گرفته شده و به نیازمندانشان داده شود.»

Those to be reconciled are not given Zakat except if they are Muslims. If they are Kuffar, they are not given any Sadaqat as it is not given to the Kafir. This is due to the saying of the Messenger of Allah (saw) to Mu’az when he sent him to Yemen: “Inform them that Allah (swt) obliged Sadaqah upon their wealth to be taken from their rich and given to their poor.”.

همچنین، آنان از زکات داده نمی‌شوند مگر آنکه علت (عِلّت) اعطای آن وجود داشته باشد. اگر علت موجود نباشد، صدقه به آنان داده نمی‌شود، چنان‌که ابوبکر و عمر پس از آنکه اسلام تقویت شد و گسترش یافت، پرداخت آن را متوقف کردند.

Similarly they are not given from Zakat except if the reason (‘illa) for which they are given is present. If the reason is not present, they are not given Sadaqah as Abu Bakr and ‘Umar stopped paying it after Islam was strengthened and widespread.

۵. بردگان «الرّقاب»: آنان بردگانی هستند که اگر با مولای خود قرارداد آزادی بسته باشند، از زکات به ایشان داده می‌شود تا خود را آزاد کنند، و اگر قرارداد نبسته باشند، با وجوه زکات خریداری و آزاد می‌شوند. امروزه برده‌ای وجود ندارد.

5. Slaves “Ar-riqab”: They are the slaves who are given of Zakat if they are contracted to free themselves, or they are purchased by Zakat funds and set free if they are not contracted. There are no slaves today.

۶. بدهکاران «الغارمین»: آنان کسانی‌اند که بدهکارند و بار قرض بر دوش دارند؛ پس به ایشان داده می‌شود تا میان مردم صلح برقرار شود، دیه‌ها پرداخت گردد یا منافع شخصی‌شان تأمین شود.

6. Debtors “Al-Gharimeen”: These are those who are indebted and bear debts upon themselves so they are paid to resolve disputes between people, pay blood-monies or to discharge their personal interests.

و اما کسانی که بدهی‌هایی دارند تا اختلافات را حل کنند یا خون‌بها بپردازند، از زکات پرداخت می‌شود، چه فقیر باشند چه ثروتمند، به همان اندازه دقیق بدهی‌ای که بر دوش دارند، بدون هیچ زیادی. انس روایت کرد که پیامبر ﷺ فرمود: «درخواست کمک جز برای سه نفر جایز نیست: کسی که به فقر شدید دچار شده، کسی که بدهی سنگین دارد، و کسی که خون‌بهای دردناک بر عهده دارد.» قبیصہ بن مخارق الهلالی گفت: «بار سنگینی بر دوشم بود، پس نزد رسول خدا ﷺ رفتم تا درخواست کمک کنم. فرمود: "با ما صبر کن تا صدقه‌ای به ما برسد و از آن به تو بدهم." سپس فرمود: "ای قبیصہ، درخواست کمک جز برای یکی از این سه نفر جایز نیست: مردی که بار سنگینی بر دوش دارد، پس برایش جایز است که تا رسیدن به آنچه کفایتش کند از صدقه درخواست کند و سپس دست نگه دارد؛ مردی که مالش دچار آفتی شده، پس برایش جایز است تا به آنچه معاش او را کفایت کند یا فرمود آنچه نیازهای معیشتش را برطرف کند، درخواست کند؛ و مردی که فقری به او رسیده که سه نفر خردمند از قومش گواهی دهند که فلان کس دچار فقر شده، پس برایش جایز است تا به آنچه معاش او را کفایت کند، یا فرمود آنچه نیازهای معیشتش را برطرف کند، درخواست کند. ای قبیصہ، هر کس جز این موارد درخواست کند، مالی حرام خورده است (سُحت).»

As for those who bear debts to resolve disputes or to pay blood-monies, they are paid from the Zakat, whether they are poor or rich, the exact amount that they bear of debt without any excess. Anas narrated that the Prophet (saw) said: “Begging is not allowed except for three (persons): The person of abject poverty, odious debt or painful blood.” Qabeesa bin Mukhariq al-Hilali said: “I bore a burden so I went to the Messenger of Allah (saw) to beg for it. He said: ‘Wait with us until a Sadaqah comes to us so that I give you of it.’ Then he said: ‘O Qabeesa, begging is not allowed except for one out of three: A man bearing a burden so he is allowed to ask for a Sadaqah till he gets it then he holds from taking more; a man whose wealth suffered a calamity so he is allowed to beg until he attains what is enough of livelihood or he said what meets his livelihood; and a man who was struck by a poverty of which three wise men of his fold say that so and so person has been struck by a poverty so he is allowed to beg until he attains what is enough of livelihood, or he said what meets livelihood. Whoever begs other than these, O Qabeesa, he would eat illicit money (Suht).’”.

اما کسانی که برای تأمین منافع شخصی خود مقروض شده‌اند، اگر فقیر باشند، یا ثروتمند باشند اما توانایی ادای قرض‌های خود را نداشته باشند، از زکات به ایشان داده می‌شود تا بدهی‌هایشان را بپردازند. اما اگر ثروتمند باشند و بتوانند بدهی‌های خود را ادا کنند، چیزی از زکات به ایشان داده نمی‌شود، زیرا دریافت آن برای ایشان جایز نیست.

As for those who bear debt to meet their personal interests, they are given of Zakat to repay their debts if they are poor, or not poor but unable to fulfil their debts. If they are rich and able to pay their debts, they are not given anything as it is not allowed for them.

۷. در راه خداوند (سبحانه و تعالی) (فی سبیل الله): یعنی جهاد، و هر آنچه برای آن لازم است و به آن وابسته است، مانند تشکیل ارتش، تأسیس کارخانه‌ها و تولید سلاح.هرگاه «فی سبیل الله» در قرآن ذکر شده، جز جهاد معنایی ندارد. زکات برای جهاد و ضروریات آن هزینه می‌شود و محدود به مقدار خاصی نیست. بنابراین جایز است که تمام زکات یا بخشی از آن برای جهاد هزینه شود، بر اساس آنچه خلیفه برای مصرف‌کنندگان زکات مفید می‌بیند. ابوسعید روایت کرد: رسول خدا ﷺ فرمود: «صدقه برای ثروتمند جایز نیست، مگر در راه خداوند…» و در روایتی دیگر: «…یا برای جنگجوی در راه خداوند.»

7. In the way of Allah (swt) (Fi Sabeelillah): i.e. Jihad, whatever is necessary for it and what it depends upon, such as forming an army, establishing factories and manufacturing weapons.Whenever “Fi Sabeelillah” is mentioned in the Qur’an, it means nothing other than Jihad. Zakat is spent for Jihad and its essentials, and it is not limited to any amount. So it is allowed to spend all of the Zakat, or some of it, for Jihad according to what the Khalifah sees as beneficial for the Zakat beneficiaries. Abu Said narrated: The Messenger of Allah (saw) said: “Sadaqah is not allowed for the rich person except in the way of Allah (swt)…” and in another narration: “…or the fighter in the way of Allah (swt).”.

۸. در راه‌مانده (ابن السبیل): این کسی است که سفرش چنان قطع شده که پول کافی برای رسیدن به خانه‌اش ندارد. از زکات به او آن مقدار داده می‌شود که وی را به مقصدش برساند، چه اندک باشد و چه بسیار. همچنین هزینه‌های لازم به او داده می‌شود تا به مقصدش برسد، حتی اگر در واقع در محل زندگی‌اش ثروتمند باشد، به دلیل گفته‌ی پیامبر ﷺ: «صدقه برای توانگر حلال نیست، مگر در راه خدا یا برای در راه‌مانده یا…».

8. The wayfarer (Ibn us-Sabeel): This is the one whose travel has been cut off such that he doe not have enough money to allow him to reach his home. He is given from the Zakat the amount that will allow him to reach his destination, whether a little or a lot. Similarly, he is given the necessary expenses to allow him reach his destination, even if he is in fact rich where he lives, due to the Messenger (saw) ’s saying: “Sadaqah is not allowed for the rich person except in the way of Allah (swt) or a wayfarer or….”.

زکات را نمی‌توان به غیر از این هشت دسته‌ی ذکرشده پرداخت کرد۔ آن را برای ساختن مساجد، بیمارستان‌ها، مراکز خیریه یا هیچ‌یک از خدمات عمومی دولت یا امت خرج نمی‌کنند، زیرا زکات مالِ خصوصیِ این هشت دسته است، به‌گونه‌ای که هیچ کس دیگری با آنان در آن شریک نیست۔

Zakat cannot be given to any other than these eight mentioned categories. It is not spent for building mosques, hospitals, charity facilities or any State or Ummah utility, because Zakat is the private property of the eight categories such that no one else shares it with them.

الخليفة هو المسؤول عن إعطائها لهذه الأصناف حسب ما يراه من تحقيق المصلحة لهذه الأصناف، كما كان رسول الله ﷺ والخلفاء من بعده يتولّون الإشراف على أدائها. ويجوز للخليفة أن يوزّعها على هذه الأصناف الثمانية، كما يجوز له أن يقصر صرفها على بعض هذه الأصناف إذا رأى ذلك مصلحةً لها. وإذا لم توجد هذه الأصناف، تُحفظ الزكاة في بيت المال في ديوان الصدقات لتُصرف عند الحاجة إليها لمن يستحقها. وقال ابن عباس في الصدقة: «إذا صرفتها في صنف واحد من هذه الأصناف الثمانية جاز ذلك». وقال عطاء والحسن مثل ذلك. وقال مالك: إن أمر تقسيم الصدقة عندنا مسألة اجتهادية موكولة إلى الوالي، فأي صنف كانت به حاجة وكان عددهم مما يُفضَّل به على غيرهم، فذلك حسب ما يراه الوالي مناسبًا.

The Khalifah is the one who is responsible to give it to these categories accordng to how he views achieving the benefit of these categories, as the Messenger of Allah (saw) and the Khulafa’a after him would supervise its payment. It is allowed for the Khalifah to distribute it among these eight categories as he may restrict its spending to some of these categories as he sees beneficial to these categories. If these categories are not found, the Zakat is preserved in Bait ul-Mal in the department of Sadaqat to spend it when there is a need for it by those who are entitled of it. Ibn Abbas said about Sadaqah: “If you spend it for one of these eight categories, it would be valid.” Ata’a and Al-Hassan said the same. Malik said: The matter of dividing Sadaqah in our view is that it is a matter of Ijtihad left to the governor so any category that has need and the number (of people) it is preferred (over others), according to how the governor views fit.”