معرفتِ بسیاری از احکامِ شرعی مربوط به خراج، جزیه، زکات، دیه، قطع (دست) و کفّاره، نیازمندِ شناختِ طول‌ها، پیمانه‌ها و وزن‌هایی است که در زمانِ رسولِ خدا ﷺ و در دورانِ صحابهٔ گرامی (رضی اللہ عنہم) به کار می‌رفت. با گذشتِ زمان و دور شدن از کاربردِ این معیارهای طول، پیمانه و وزن، بیشترِ آن‌ها، اگر نه همهٔ آن‌ها، امروز از رواج افتاده‌اند. از این رو دشوار شده است که این اندازه‌ها و مقادیرشان را با طول‌ها، پیمانه‌ها و وزن‌هایی که امروزه به کار می‌رود، و اکنون آسان‌تر در کار می‌آیند، آسان‌تر فهمیده می‌شوند و می‌توان آن‌ها را دقیق‌تر تعریف کرد، تطبیق داد.

Cognition of many of the Ahkam Shar’iah related to Al-Kharaj, Jizya, Zakat, Diyya, cutting and expiation requires the knowledge of the lengths, measures and weights which were used during the time of the Messenger (saw) and in the era of the honourable Sahabah (may Allah (swt) be pleased with them). As time prolonged away from the usage of these standards of lengths, measures and weights, the majority of them today, if not all of them, have become redundant. Thus, it has become difficult to know these measurements and their values corresponding to the lengths, measures and weights used today, which have become easier to deal with, easier to understand and able to precisely define.

بنابراین، معیارهای این طول‌ها، اندازه‌ها و وزن‌ها نشان داده خواهد شد تا حقیقت آن‌ها و نسبتشان با طول‌ها، اندازه‌ها و وزن‌های امروزی روشن شود، تا آن‌ها را واضح، آسان در کاربرد، ساده در فهم و دقیق در تعریف سازیم.

Therefore, the standards of these lengths, measures and weights will be demonstrated to explain their reality and ratio to today’s lengths, measures and weights in order to make them clear, easy to deal with, simple to understand and precise in definition.

جریب تنها واحد پایه مساحت بود. این واحد برای اندازه‌گیری زمین‌های قابل کشت و تعیین املاک به کار می‌رفت و خراج بر اساس آن برآورد می‌شد. روایت شده است که شعبی گفت: «همانا عمر بن خطاب سواد (زمین‌های کشاورزی عراق) را پیمایش کرد که به ۶۳۰،۰۰۰،۰۰۰ جریب رسید.» در کتاب الأحکام السلطانیة آمده است: «جریب ده کَسَبات در ده کَسَبات است. کفیز ده کَسَبات در یک کَسَبه است. و کَسَبه برابر با شش ذراع است. از این رو جریب برابر با ۳۶۰۰ قطعه ذراع و کفیز برابر با ۳۳۰ ذراع است که یک‌دهم جریب است.»

A Jareeb was the only basic unit of area. It was applied to measure arable land and define estate, where the Kharaj was estimated based on this basis. It is reported that Sh’abi said, “Indeed ‘Umar b. Al-Khattab surveyed the Sawad (arable land of Iraq) which reached 630,000,000 Jareeb.” In the book, al- Ahkaam al-Sultaniyya it is said, “The Jareeb is 10 Kasabaats times 10 Kasabaats. The Kafeez is 10 Kasabaats times a Kasabah. And the Kasabah is equal to 6 cubits. Hence the Jareeb is equal to 3600 cubit pieces and the Kafeez is equal to 330 cubits which is a tenth of a Jareeb.

در بحث فرسخ، از جعفر بن قُدامه نقل شده که گفت: «آن مساحتی به اندازه ذراع است و معادل ذراع هاشمی است، یعنی 9000 ذراع.» قلقشندی یادآور شده که: «ذراع هاشمی برابر است با یک ذراع و یک سوم دست، که همان ذراع مُرسَله (دراز دست‌انداخته) است. و ذراع دست برابر است با 6 قبضه (مشت)، بر اساس قبضه متوسط. هر قبضه، چهار انگشت است، یعنی کوچک‌ترین انگشت، انگشت حلقه، انگشت میانی و انگشت اشاره. و هر انگشت، 6 موی ریز است که به صورت عرضی کنار هم قرار گرفته‌اند.»

Commenting on the parasang, it has been reported that Ja’afar bin Qudamah said that, “It is a cubit area and is equivalent to the Hashemite cubit, that is 9000 cubits.” Qalqashandi mentioned that, “The Hashemite cubit is equal to a cubit and a third of the hand which is the Mursala (long dispatched) cubit. And the cubit of the hand is equal to 6 handfuls (clasps)on the basis of the average handful. Each handful is the four fingers i.e. the smallest finger, ring finger, the middle and the index finger. Each finger is 6 little hairs laid across.

مسلمانان از طول‌های زیر استفاده می‌کردند:

The Muslims used the following lengths:

گیره = ۴ انگشت.

The clasp = 4 fingers.

ذراع المرسلة المرسل = ۶ قبضات یا ۲۴ انگشت.

The dispatched Mursala cubit = 6 clasps or 24 fingers.

ذراع هاشمی = ۸ قبضه یا ۳۲ انگشت

The Hashemite cubit = 8 clasps or 32 fingers.

الکَسَبَہ = ۶ ذِراعِ هاشِمی

ابوسعید خدری روایت شده که گفت: «ما زکات فطر را یک صاع از غذا، یا یک صاع از جو، یا یک صاع از خرما، یا یک صاع از پنیر، یا یک صاع از کشمش می‌دادیم.» از جابر بن عبدالله روایت شده که گفت: «رسول خدا ﷺ با یک صاع غسل می‌کرد و با یک مُدّ طهارت می‌گرفت.» و از ابوسعید خدری، بدون ذکر پیامبر ﷺ، روایت شده که گفت: «در کمتر از پنج اوسُق صدقه‌ای نیست.» الوَسق شصت مَخْتوم است که همان یک صاع است، بنا بر دلیلی که از حسن و ابن سیرین روایت شده، هر دو گفته‌اند: «الوَسق شصت صاع است.» شعبی روایت کرده که رسول خدا ﷺ به کعب بن عُجره فرمود: «آیا چیزی برای قربانی نداری؟» گفت: «نه.» رسول خدا ﷺ فرمود: «پس سه روز روزه بگیر، یا سه صاع خرما را به شش مسکین صدقه بده، به دو نفر از آنان یک صاع بده.» و از محمد ﷺ بن عبیدالله ثَقفی روایت شده که گفت: «عمر بن خطاب بر مردم سواد، بر هر جریب آباد یا زیرآب، یک درهم و یک کفیز مقرر کرد.» ابوعبید در کتاب الأموال می‌گوید: «صاع چهار امداد است، و مُدّ یک رطل و یک سوم به وزن بغدادی است، بنابراین صاع پنج رطل و یک سوم است، که همان صاع پیامبر ﷺ است، چنان‌که مالک و مردم حجاز یاد کرده‌اند.» با بررسی احادیث، و آنچه فقها و محدثان و اهل لغت درباره مقادیر و اوزان گفته‌اند، روشن می‌شود که صاع واحد اندازه‌گیری برای همه پیمانه‌هایی است که به کار می‌رفته است. صاع برابر با چهار امداد است و مُدّ یک رطل و یک سوم به وزن بغدادی است، و رطل بغدادی ۱۲۸ و ۴/۷ درهم است. برآورد درهم بر حسب گرم که امروز به کار می‌رود ۳٫۱۷ گرم است. این درهم نقدی نیست. وزن درهم شرعی نقره ۲٫۹۷۵ گرم است. بنابراین وزن رطل بغدادی ۴۰۸ گرم است.

It has been narrated that Abu Said al-Khudri said, “We used to give a Sa’a from food for Zakat ul-Fitr, or a Sa’a from barley, or a Sa’a from dates, or a Sa’a from cheese, or a Sa’a from the raisons.” It has been narrated from Jabir ibn Abdullah who said, “The Messenger of Allah (saw) would wash himself with a Sa’a and purify himself with Mudd.” And it has been narrated from Abu Saeed al-Khudri, without metioning the Prophet (saw) who said, “There is no Sadaqah in less then 5 Awsuq.” Al-Wasq is 60 Makhtoom that is a Sa’a by evidence of what has been narrated from al-Hassan and Ibn Sirreen who both said, “Al-Wasq is 60 Sa’a.” Al-Sha’bi narrated that the Messenger of Allah (saw) said to Ka’ab ibn ‘Uzra, “Don’t you have something to slaughter?” He said, “No.” RasoolAllah (saw) said, “Then fast three days or give in charity 3 Sa’a of dates to 6 needy people, giving two of them one Sa’a.” And it has been narrated from Muhammad (saw) bin Ubaidullah al-Thaqafi who said, “‘Umar ibn Al- Khattab imposed on the people of the Sawad on each Jareeb inhabited or overflowing a Dirham and a Kafeez.” Abu ‘Ubaid says in the Book of Funds, “A Sa’a is 4 Amdaad, and the Mud is a pound and third in Baghdadi measurement, thus the a Sa’a is 5 pounds and a third, which is the Sa’a of the Prophet (saw) as Malik and the people of the Hijaz mention.” Examining the Ahadith, what has been mentioned by the Jurists and Muhadditheen and the linguists about the measures and weights shows that a Sa’a is a unit of measurement for all measures which was used. A Sa’a is equal to 4 Amdaad and a Mudd is a pound and third in Baghdadi measurement and the Baghdadi pound is 128 4/7 Dirhams. The estimate of the Dirham in terms of the gram used today was 3.17 grams. This is not the cash Dirham. The weight of the Shar’i silver Dirham is 2.975 grams. Thus the weight of the Baghdadi pound is 408 grams.