256. ابو هریره روایت کوي چې پیغمبر ﷺ له ابوالهیثم څخه وپوښتل: "ایا تا غلام لري؟" هغه وویل: "نه." پیغمبر ﷺ وفرمایل: "کله چې موږ ته اسیران راشي، نو راشه." پیغمبر ﷺ ته یوازې دوه اسیران راوړل شول. ابوالهیثم د پیغمبر ﷺ په خدمت کې راغی او پیغمبر ﷺ وفرمایل: "له دې دواړو څخه یو غوره کړه." هغه وویل: "ای د الله رسوله! زما لپاره غوره کړه." پیغمبر ﷺ وفرمایل: "هغه څوک چې له هغه څخه مشوره واخستل شي، امانتدار وي. دا یو واخله؛ ما هغه ته لمونځ کولو ته لیدلي دي. ښه چلند ورسره وکړه." د ابوالهیثم ښځې وویل: "تر هغه چې دا خلاص نه کړې، د پیغمبر ﷺ هغه خبرې چې د هغه په اړه یې کړې، نه پوره کوې." هغه وویل: "هغه آزاد دی." پیغمبر ﷺ وفرمایل: "الله هیڅ پیغمبر یا خلیفه نه دی لیږلی مګر دده دوه ملګري (مشیران) وي: یو ملګری چې هغه ته سم کار امر کوي او بد کار ته منع کوي، او یو ملګری چې د فساد په کولو کې کمی نه کوي. هر هغه څوک چې له بد ملګري څخه وساتل شي، ساتل شوی دی."

256. Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, asked Abu'l- Haytham, "Do you have a servant?" "No," he replied. He said, "Come to us when we get some captives." The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, was brought only two captives. Abu'l-Haytham came to him and the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "Choose between them." "Choose for me, Messenger of Allah," he replied. The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "The person who is consulted is in a position of trust. Take this one. I have seen him pray. Treat him well." Abu'l-Haytham's wife said, "You will not live up to the words of the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, about him until you set him free." "He is free," he stated. The Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "Allah did not sent Prophet or kahlif but that he has two confidants: a confidant who commands him to do what is correct and forbids what is bad, and a confidant who will not fall short in corrupting you. Anyone who is protected from the evil confidant has been protected."

۲۵۷. عامر بن دینار وویل: "ابن عباس (رضي الله عنه) دا آیت تلاوت کړ: {او په کار کې له دوی سره مشوره وکړه} (آل عمران: ۱۵۹)."

257. 'Amir ibn Dinar said, "Ibn 'Abbas recited (this ayat), 'Consult with them about the matter.' (3:159)" .

۲۵۸۔ حسن البصری رحمہ اللہ نے فرمایا: "لوگ کبھی مشورہ نہیں کرتے مگر یہ کہ ان کو ان کے لیے موجود بہترین امکان کی طرف راہنمائی دی جاتی ہے۔" پھر انہوں نے یہ آیت تلاوت کی: {اور ان کا کام آپس کے مشورے سے ہوتا ہے} (42:38)

258. Al-Hasan said, "People never seek advice without being guided to the best possibility available to them." Then he recited, "and manage their affairs by mutual consultation." (42:38)

259۔ ابوہریرہ رضی اللہ عنہ سے روایت ہے کہ نبی ﷺ نے فرمایا: "جو شخص میری طرف ایسی بات منسوب کرے جو میں نے نہیں کہی، تو وہ اپنا ٹھکانا آگ میں بنا لے۔ جو شخص مشورہ مانگنے والے اپنے مسلمان بھائی کو غلط مشورہ دے، تو اس نے اس کے ساتھ خیانت کی۔ اور جو شخص بغیر پختہ علم کے فتویٰ دے، تو اس فتوے پر عمل کرنے سے جو غلطی ہو، اس کا وبال فتویٰ دینے والے پر ہے۔"

259. Abu Hurayra reported that the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, said, "Anyone who attributes words to me which I did noy say should take his seat in the Fire. Anyone who gives his Muslim brother misguided advice when he consults has betrayed him. If anyone gives a fatwa which is not firm, the wrong action of that rests on the one who gave the fatwa."